ఊహలకు రెక్కలు తొడిగిన అందాల చందమామ

June 7th, 2010

ఇనగంటి రవిచంద్ర గారూ,

మీ చందమామ జ్ఞాపకాలు పంపిస్తూ తెలుగుభాషలోని తీయదనాన్నంతటినీ రంగరించిపోసినట్లుగా కిందివాక్యాలు రాశారు.

“మట్టి వాసన తప్ప మరో ప్రపంచం తెలియని నాకు బాహ్యప్రపంచపు ద్వారాలు తెరిచింది చందమామ.”

“చందమామలో ఉండేవి మామూలు కథలు కావు. ఊహా ప్రపంచంలోకి లాక్కుపోయే రెక్కల గుర్రాల్లాంటివి.”

“చిన్నపిల్లల మనసులు అప్పుడే పంటకు సిద్ధం చేసిన నేలలాంటివి. వాటిలో ఎలాంటి విత్తనాలు నాటితే అలాంటివి మొక్కలే మొలకెత్తుతాయి.”

“పెద్దయ్యే కొద్దీ బాహ్యప్రపంచపు వాస్తవాలతో మెదడు మొద్దుబారిపోతుందేమో గాని చిన్నపిల్లల ఊహలకు హద్దే లేదు. ఊహ ఎప్పుడూ ఆనందమే. అలాంటి ఊహలకు రెక్కలు తొడిగింది అందాల చందమామ.”

“నా వ్యక్తిత్వ నిర్మాణంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది ఒకరు మా అమ్మమ్మ అయితే మరొకరు చందమామ.”

మీరు ఇంకా చిన్నవారే.. చందమామ నాలుగవ లేదా అయిదవ తరం పాఠకుల కోవకు చెంది ఉంటారనుకుంటున్నాను.అయినా చందమామ పట్ల అభిమానంలో పాత తరాలకు తీసిపోని అనురక్తి మీది.

ముఖ్యంగా “మట్టి వాసన తప్ప మరో ప్రపంచం తెలియని నాకు బాహ్యప్రపంచపు ద్వారాలు తెరిచింది చందమామ.” అనే మీ వాక్యం చదువుతుంటే గుండె పట్టేసింది నాకయితే.

చిన్నతనంలో చందమామతో మా అనుబంధపు జ్ఞాపకాల తడి తగులుతోందిప్పుడు..

మీరు చల్లగుండాలని, మీ అక్క గారి పిల్లలకు కూడా చందమామను పరిచయం చేస్తున్న మీ మమకారం చల్లగుండాలని, ఈ సాంప్రదాయం అనంతంగా ఇలా సాగిపోవాలని మేము కూడా మనసారా కోరుకుంటున్నాము.

బాల్యంలో చందమామను మీకు పరిచయం చేసిన మీ అమ్మమ్మ గారికి చందమామ పరామర్శలు తెలియజేయండి.

ఏప్రిల్ చివరలో పంపిన మీ చందమామ జ్ఞాపకాలను అనివార్య కారణాల వల్ల ఇంత ఆలస్యంగా ప్రచురిస్తున్నందుకు క్షమాపణలు.

రవిచంద్రగారి చందమామ జ్ఞాపకాలు పూర్తి పాఠంకోసం కింది లింకును తెరవండి.
http://www.chandamama.com/lang/story/stories.php?lng=TEL&mId=12&cId=49&stId=2450
NB:
మీ చందమామ జ్ఞాపకాలను పాఠకులతో పంచుకోదలిచారా? అయితే..
మీ చందమామ జ్ఞాపకాలను abhiprayam@chandamama.com కు పంపండి.
మీ లేదా మీ పిల్లల ఫోటోతో సహా పంపండి.

చందమామ జ్ఞాపకాలకోసం కింది లింకును తెరువండి.
http://www.chandamama.com/lang/story/storyIndex.php?lng=TEL&mId=12&cId=49

RTS Perm Link

అరచేతిలో అందాల ‘చందమామ’

April 9th, 2010

గీతాప్రియ

‘చందమామ’ జ్ఞాపకాలకు సంబంధించి ‘అమ్మఒడి’ ఆదిలక్ష్మిగారిది ఓ వినూత్న అనుభవం. చిన్నప్పుడు నాన్న చదివి వినిపిస్తే తప్ప చందమామ కథను వినలేని అశక్తత లోంచి ‘నేనే చదువు నేర్చుకుంటే పోలా’ అనే పట్టుదలతో, స్వయంకృషి తోడుగా శరవేగంగా చదువు నేర్చుకున్న అరుదైన బాల్యం తనది. ఈ తీపి జ్ఞాపకాలను ఆమె మాటల్లోనే ఇక్కడ కొద్దిగా విందాం..

“నాన్నకి చదవటం వచ్చు కాబట్టి కదా చక చకా చదివేసాడు. మొదటి సారి ఇష్టంగా చదివేసేవాడు. మళ్ళీ చదవమంటే కుదరదనే వాడు.

’అదే నాకూ చదవటం వస్తే, ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు, ఎన్ని సార్లు కావాలంటే అన్ని సార్లు, ఎంచక్కా చదివేసుకోవచ్చు’ – అన్న భావన, అక్షర క్రమం తెలియకుండానే మనసుకి అందింది. చదవటం రాక చందమామ బొమ్మలు పదేపదే చూసుకునే కొద్దీ పసి మనస్సు లోతుల్లో అక్షరాలు నేర్చుకోవాలనే తపన పెరిగింది.

వీధిబడిలో చేర్చగానే, ఇష్టంగా మారాం చేయకుండా అక్షరాలు నేర్చేసాను. పెద్ద బాలశిక్ష చాలా కొద్దీ రోజుల్లో పూర్తి చేసాను. ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఒకటో తరగతిలో చేరేటప్పటికే నాకు కథలు చదవటం వచ్చేసింది.

ఆ విధంగా చందమామ నాకు చదవటం నేర్పింది. చదువు కోవాల్సిన అవసరం నేర్పింది. చదువు నేర్పిన గురువుని గౌరవించటమూ నేర్పింది.”

చందమామ ద్వారా చదవటం నేర్చిన, చదువు నేర్పిన గురువును గౌరవించడం నేర్చిన ఆదిలక్ష్మిగారు, ఒకప్పుడు నాన్నతో తను పొందిన అనుభవాన్ని తన పాపాయి నుంచి కూడా ఎదుర్కొన్నారట. చందమామ కథను ఒకసారి చదివి వినిపిస్తే మళ్లీ మళ్లీ వినాలి అనే కుతూహలంతో తప్పుల తడకగా చందమామ కథను చదివి నవ్వించే పాప, ఒకట్రెండుసార్లు చదివి ఇక కుదరదంటే “నేను పెద్దయ్యాక నా పాపకి నీలా చదవను ఫో అనను. ఎన్నిసార్లయినా చదివి వినిపిస్తాను తెలుసా?” అంటూ బుంగమూతి పెట్టేదట.

ఇదీ చందమామ ఘనత, చందమామతో బంధం అల్లుకున్న తరతరాల తెలుగు కుటుంబాల ఘనత. ఆదిలక్ష్మిగారు, ఆమె జీవన సహచరుడు, వారి పాపాయి దశాబ్దాలుగా నింగిలోని చందమామతో పాటు నేలమీది ‘చందమామ’తో కూడా చెలిమి కొనసాగిస్తున్నారు. నేలమీది ‘చందమామ’తో ఇటీవలి వరకు ప్రత్యక్ష సంబంధం లేని ఆదిలక్ష్మి గారు ఇటీవలే చందమామతో పరిచయంలోకి వచ్చారు.

నాన్న ద్వారా పరిచయం అయిన చందమామను కన్నకూతురికి కూడా పరిచయం చేయడమే కాదు… తాను పాఠాలు చెబుతున్న స్కూలు పిల్లలకు కూడా కథామృతాన్ని పంచిపెడుతూ, రేపటి తెలుగు తరాన్ని తయారుచేస్తున్న ఆదిలక్ష్మిగారూ… మీ చందమామ కుటుంబాన్ని చూసి చందమామ సిబ్బందిగా మేం గర్వపడుతున్నాం.

చందమామతో మీ జ్ఞాపకాలను పంచుకున్నందుకు హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.

ఆదిలక్ష్మిగారి అరచేతిలో అందాల ‘చందమామ’ జ్ఞాపకాల పూర్తి పాఠం కోసం కింది చందమామ వెబ్‌సైట్ లింకులో చూడండి.

http://www.chandamama.com/lang/story/stories.php?lng=TEL&mId=12&cId=49&stId=2444

ఈ కథనానికి గాను మార్చిన ఫోటో ఆదిలక్ష్మిగారి అమ్మాయి గీతాప్రియది. ఈమె చిన్నవయసులోనే ‘ఆహా ఓహో’ అనే బ్లాగు నడుపుతున్నారు.  http://paalameegada.blogspot.com/
ఈ బ్లాగు కూడా సహజంగా కథలకే ప్రాధాన్యత ఇస్తూండటం గమనార్హం. చూడగలరు.

చందమామ పాఠకులు తమ చందమామ జ్ఞాపకాలను కింది లింకుకు పంపగలరు.

abhiprayam@chandamama.com

RTS Perm Link

చందమామ తీపి జ్ఞాపకాలు

March 19th, 2010

“చందమామ నా ప్రాణనేస్తం. అమ్మ తన చిన్నప్పుడు చందమామ, తోకచుక్క, పాతాళదుర్గం, చదువుతూ పెరిగింది. నేను అక్క, అన్న, చందమామ ఎప్పుడు వస్తుందా అని ఆశగా ఎదురు చూసేవాళ్లం. నేను సంస్కృతం నేర్చుకోవడం మొదలు పెట్టిన తరువాత సంస్కృతంలో చందమామ చదివేదాన్ని.

పెళ్లయి అమెరికా వెళ్లిన తరవాత అక్కడికి కూడా ప్రతినెలా, నాకోసం చందమామ వచ్చేది. నా స్నేహితులు, బంధువులు కూడా అంత క్రమంగా నాకు ఉత్తరాలు రాసేవారు కాదేమో! కాని, ప్రతినెలా క్రమం తప్పకుండా అనేక కథలు, కబుర్లు పట్టుకుని నాకోసం వచ్చేది చందమామ.
 
నేను 2000 సంవత్సరం ఆంగ్ల చందమామ ఫోటో కేఫ్షన్‌లో బహుమతి గెలుచుకున్నాను. అంబరమంత సంబరం వేసింది నాకు. ఇందులో పాతికేళ్ల నాటి కథలు ఎంత బాగుంటాయో! తరతరాలను ప్రభావితం చేస్తోంది చందమామ. మా అమ్మవాళ్ల తరం, మా తరం, ఇప్పుడు నా కూతురు,అందరూ చందమామ అభిమానులే!

మంచి అలవాట్లు, నీతి, నిజాయితీ, స్నేహం, విశ్వాసం నేర్పుతూనే పిల్లలకు పుస్తకాలు చదవటం నేర్పుతోంది చందమామ. టీవీ, కేబుల్‌తో ఇప్పుడు జనం పుస్తకాలను చదవడం తగ్గించేశారు. చిన్నపిల్లలు  చందమామ చదివితే, సద్గుణాలన్నింటితోపాటు పుస్తకాలు క్రమంగా చదవడం నేర్చుకుంటారు. ఎలాగూ ఇందులో పౌరాణికాలు, రామాయణం, భారత, భాగవతాదులు వస్తాయి కాబట్టి చిన్నప్పుడే మన సంస్కృతిని పిల్లలు నేర్చుకుంటారు.”

–శ్రీలేఖ కొచ్చెర్లకోట

(శ్రీలేఖ గారు సుప్రసిద్ధ చారిత్రక నవలా రచయిత శ్రీ ముదిగొండ శివప్రసాద్  గారి కుమార్తె. పెళ్లయి అమెరికా వెళ్లిన తర్వాత కూడా దాదాపు పదిహేను సంవత్సరాల పాటు చందమామను తెప్పించుకుని చదివారు. ఇటీవలే స్వదేశం తిరిగొచ్చాక హైదరాబాద్‌లో జర్నలిస్టుగా పనిచే్స్తూ దాదాపు 50 పైగా పిల్లల కథలను రాశారు. ముఖ్యంగా రోజూ తమ బాబుకు పడుకునే ముందు కథ చెబుతూ నిద్రపుచ్చే అలవాటు. ఆ అలవాటునుంచే పిల్లలకు ఏ కథలు చెబితే ఆసక్తికరంగా ఉంటుందో అనుభవ పూర్వకంగా తెలుసుకున్న ఈమె అలాంటి కథలనే ఎంచుకుని రాస్తున్నట్లు చెప్పారు.

అలా ఈ వారం “Mayank and Magic seed” అనే కథ ఇంగ్లీషులో  రాసి పంపారు. చదువుపై శ్రద్ధలేకుండా, మాట వినకుండా అల్లరి చిల్లరగా మెలిగే కొడుకుకు ఓ సన్యాసి ద్వారా మహిమాన్విత మామిడి విత్తనాన్ని ఇప్పించిన అమ్మ తనలో ఎలా మార్పు తీసుకువచ్చిందో చెప్పే కథ. మామిడి వనాన్ని రూపొందించడంలో సహాయం చేసి కొడుకు జీవితాన్ని మార్చిన ఇతివృత్తంతో కూడిన కథ. పేరుకు చిన్న కథే అయినా మహిమగల మామిడి విత్తనం పేరుతో పిల్లవాడిలో పరివర్తన తీసుకువచ్చిన చక్కటి కథ.

చూడగానే దీన్ని తెలుగుతో సహా ప్రాంతీయ భాషల చందమామలకు వేసుకుంటామని చెప్పడం జరిగింది. ఆమె ఇంగ్లీష్ చందమామ కోసం పంపిన కథను ఇలా హైజాక్ చేసి ప్రాంతీయ భాషలకోసం ఎంచుకున్నాము. ఆమె కోరిక మేరకు దీన్ని ఇంగ్లీష్ చందమామ పరిశీలనకు కూడా పంపిస్తామని చెప్పడమైంది. మామిడివిత్తనంలో మహత్తు మాటేమిటో గాని, సన్యాసి మాటలపై గురితో చదువుపై దృష్టి పెట్టిన మాయాంక్ రోజూ మామిడి చెట్టుకు నీళ్లు పోయడం ద్వారా పెద్ద చేసి దాని విత్తనాలను కూడా నాటి బీడుభూమిలో మామిడి చెట్ల వనాన్నే సృష్టించిన అపురూపమైన కథ ఇది.

కథ పంపినందుకు ఆమెకు ఫోన్ చేసి కృతజ్ఞతలు చెబుతూ చందమామ జ్ఞాపకాలు కూడా రాసి పంపమని చెబితే ఆ రోజే తన జ్ఞాపకాలను రాసి పంపారు. పాతకథలను తీసివేయడం ద్వారా ఇంగ్లీష్ చందమామ క్వాలిటీ పడిపోయిందన్న బాధను కూడా నిష్కర్షగానే చెప్పారు. 

శ్రీలేఖ గారూ, చందమామకు కథ, జ్ఞాపకాలు, ఫీడ్‌బ్యాక్ కూడా ఒకే రోజులోనే పంపినందుకు ధన్యవాదాలు. పిల్లలకు కథలు చెప్పడంలో చక్కటి అనుభవం సాధించిన మీరు ఇలాంటి కథలను మళ్లీ మళ్లీ చందమామకు పంపగలరని ఆశిస్తున్నాము.

మీకు మన:పూర్వక కృతజ్ఞతలు.
చందమామ

మీ చందమామ జ్ఞాపకాలను కూడా రాసి కింది లింకుకు పంపగలరు. ఈ మెయిల్ సౌకర్యం లేనివారు పోస్ట్ ద్వారా కూడా ఇంగ్లీషు లేదా తెలుగులో మీ జ్ఞాపకాలను చందమామ చెన్నయ్ చిరునామాకు పంపగలరు.
abhiprayama@chandamama.com

తెలుగు చందమామ వెబ్‌సైట్‌లో చందమామ జ్ఞాపకాలు విభాగంలో కథనాలకోసం కింది లింకులో చూడండి
http://www.chandamama.com/lang/story/storyIndex.php?lng=TEL&mId=12&cId=49

RTS Perm Link

చందమామ జ్ఞాపకమే కాదు.. ఒక అనుభవం!

March 17th, 2010

చందమామ అనగానే గుర్తుకి వచ్చేవి – వడ్డాది పాపయ్య గారు వేసిన ముఖ చిత్రాలు, సంపాదకీయం కింద కొలను, హంసలు, పైన వెన్నెల విరిసే చందమామ, ఆ చిత్రంలో వస్తూ ఉండే మార్పులూ, శంకర్ గారి పొందికైన బొమ్మలు, చిత్రా గారి చిత్ర విచిత్రాలు, చక్కని తెలుగు, నచ్చే కథలు. చందమామతో ఇంకో తోబుట్టువుతోనో, స్నేహితులతోనో పెనవేసుకుని ఉండేటటువంటి అనుబంధమూను. 

చందమామతో పాటు మరిన్ని పిలల్ల పత్రికలూ ఉన్నా, భాషలో, కథల ఎంపికలో, మరీ ముఖ్యంగా బొమ్మలలో  చందమామకి ఉన్న ప్రత్యేకత చందమామదే. చందమామ అభిమానులు చాలా మందికంటే విరుద్ధంగా తెలియనితనమో, పంచుకునే మనస్తత్వమో, పత్రికలను చదువుకోవడానికి అరువిచ్చి చాలా పోగొట్టుకున్నాము.

తర్వాత బంధువుల ఇంట్లో భోషాణంలాంటి పెద్ద చెక్క పెట్టె నిండా చందమామలుంటే వెళ్ళినప్పుడల్ల గబ గబా తీసుకుని చదివేదాన్ని. మమ్మల్ని కలవడానికి వస్తున్నావా, చందమామల కోసమా అని వారన్నా కూడా పట్టించుకునే దాన్ని కాదు. మరి వారు కూడా ఇంటికి పట్టుకెళ్ళనిచ్చే వారు కాదు కదా. 

మా ఇంటికి చందమామ వచ్చే రోజుల్లో, చందమామ రాగానే పోటీ పడి ఎవరు ముందు చదవగలుగుతామా అని ఆత్ర పడడమూ, అందరు చందమామ అభిమానులలాగానే మాకూ పరిపాటిగా ఉండేది. మా బేరాలు ఇలా ఉండేవి.

బొమ్మలు చూసి ఇస్తాను అనో, ఒక్క పేజీ కథ ఒకటి చదివి ఇచ్చేస్తాననో, లేక పోతే చదివే వారి పక్కనే కూర్చుని వారితో పాటే చదవడమో, రక రకాలుగా ప్రయత్నాలు సాగుతుండేవి మొదటి రుచి అందుకోవాలని. అలా హడావిడిగా మొత్తం పత్రిక తిరగేసినా, అందరి వంతులూ అయిపోయాక తీరిక సమయాలలో ఎవరికి వాళ్ళం తొందర లేకుండా మళ్ళీ మళ్ళీ చదువుకునే వాళ్ళం. ఇక ఆ తర్వాత బొమ్మలు మళ్ళీ, మళ్ళీ, మళ్ళీ చూసుకునే వాళ్ళం. అలా చూసుకుంటూనే ఉండే వాళ్ళం. ఆ కథల గురించీ, బొమ్మల గురించీ చర్చించుకునే వాళ్ళం.

చందమామ పూర్తి రంగులలో వచ్చినప్పుడు బేతాళ కథల ముందు విక్రమార్కుడి బొమ్మ తిరిగి రంగులలో శంకర్ మళ్ళీ వేశారని మా అన్నయ్య చెప్తే, అప్పుడు మేము find the differences ఆట లాగా తేడాలు వెతికి పట్టుకోవటానికి తెగ ప్రయత్నించాము. అసలు నమ్మలేకపోయాము. ఇక పౌరాణికాలకు వేసే  బొమ్మలన్నీ ఒక ఎత్తైతే, పేజీ నిండా  వేసే బొమ్మ అలా చూస్తున్న కొద్దీ చూడాలనిపించేది. ఆ దృశ్యంలోని వివరాలు వాటంతట అవే ఒక కథ చెప్పేవి, ఆ దృశ్యంలోనే ఒక పాత్రగా ఆదృశ్యంలో పాలు పంచుకుంటున్న అనుభూతిని ఊహించుకుంటూ ఎంతోసేపు గడిపేయగలిగే దాన్ని.

ఇక మాలో చిన్న వాళ్ళకి శంకర్ గారి బొమ్మలు ఎక్కువ ఇష్టంగా అనిపించేవి. తర్వాత తర్వాత చిత్రా గారి బొమ్మలనూ అర్థం చేసుకుని ఇంకా బాగా ఆనందించగలిగాము. వడ్డాది పాపయ్య గారు వేసిన బొమ్మలైతే అసలు ఎంత చూసినా తనివి తీరేది కాదు. ఆయన వేసిన ప్రతి బొమ్మలోనూ తన సంతకమే కాకుండా సంతకంలాంటి చిన్న బొమ్మను ప్రతిసారీ ఎక్కడో ఒక చోట ఉంచుతారని మా అన్నయ్య చెపితే అప్పట్నుంచీ ఆయన బొమ్మలలో ఆ గుర్తు కోసం వెతకటం ఇంకో సరదా అయ్యింది మాకు.

ఇంకా తీరిక దొరికినప్పుడు, మరీ  ముఖ్యంగా సెలవలప్పుడు,  చందమామ బొమ్మలు కాపీ చేసే ప్రయత్నాలు చేసే వాళ్ళము. మా రెండో అన్నయ్య బొమ్మలు బాగా వేస్తాడని మా ఇంట్లో మా అందరి నమ్మకం. తనూ అందుకు తగ్గట్టే అసలు మేము ప్రయత్నించడానికి కూడా సాహసం చెయ్యలేని వడ్డాది పాపయ్య గారి బొమ్మలను చూసి ప్రయత్నించే వాడు. అందులో వినాయకుడి కథలు ధారావాహికంగా వస్తున్నప్పుడు గణపతి బొమ్మలను చూసి తను వేయడం గుర్తుంది.  

చందమామ బొమ్మల గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే. కొందరు బాలమిత్ర వంటి పత్రికలలో కూడా బాగా వేసే వారు. ఐనా చందమామ బొమ్మలు మనసును పూర్తిగా నింపేసేవి. ఇక బొమ్మల నుంచి కాస్త కథల జ్ఞాపకాల మీదికి దృష్టి మళ్ళిస్తాను. ఒక పేజీ కథల ఆకర్షణ ఏంటంటే , పైన చెప్పినట్టు బేరాలకి పనికి వచ్చేది. చాలా సార్లు అవి యుక్తికి సంబంధించినవో, హాస్యమో అయ్యుండేవి. భేతాళ కథలు లోకం, వ్యవహారం, నీతీ, సమగ్రత గురించిన విలువలకి బీజాలు తెలియకుండానే మనసులో నాటేవి. ఆలోచింప చేసేవి. అవి కాక 25 ఏళ్ళ నాటి చందమామ కథలు, చైనా జానపద కథలు, సీరియళ్ళూ వేటికవే సాటి. ఆ వైవిధ్యాన్ని మించి మరిన్ని కొత్త కథలు.

నేను చందమామలు చదివే రోజుల్లో, చివరికి శంకర్ బొమ్మలతో ఒక ధారావాహికం వచ్చేది. అలాంటి వాటిల్లో ఒక దాంట్లో తేనె పూసిన రొట్టెలు బలే నోరూరించేవి. ఇంకో దాంట్లో మేలి ముసుగు గురించి చెప్పడమూ, బొమ్మల్లో అటువంటి వస్త్రాలలోని పారదర్శకత్వం చిత్రీకరణ గుర్తుండి పోయాయి. ఇంకో ధారావాహికం, ఆర్కైవులలో వెతికి పట్టుకున్నాను. గంధర్వ చక్రవర్తి కూతురు కథ. అందులో హీరో ఆ అమ్మాయి రెక్కలను దాచేస్తాడు. ఆమె అవి తిరిగి సంపాదించడానికి చాలా ప్రయత్నిస్తుంది. మళ్ళీ చదవాలి. ఆ కథ చాలా నచ్చేది నాకు. నాకిప్పటీకీ చందమామ కథలు చిత్రించిన దృశ్యాలలోకి (బొమ్మలే కాదు, కథలూ మాటలతో  చిత్రీకరించేవి), లోకాలలోకి వెళ్ళిన అనుభూతి గుర్తుకు వస్తుంది, కథలకన్నా కూడా ఎక్కువగా.
 
ఇంకా, పౌరాణిక ధారావాహికాల్లో వినాయకుడి కథ ఎక్కువ గుర్తుకు వస్తోంది. ఆ బొమ్మలు మళ్ళీ. ఇక ఏం చెప్పాలి. వినాయకుడి విగ్రహాల పోటీ, అందులో మట్టితో చేసిన చిన్న విగ్రహానికి బహుమతి రావడం, మేము ప్రతి సంవత్సరం మట్టి బొమ్మ తెచ్చుకుని రంగులు వేసి పూజ చేఉకోవడంలో ఉన్న ఆనందాన్ని మరింత పెంచాయి. కృష్ణుడు పాలు పితుకుతూ చంద్రుడి ప్రతిబింబాన్ని పాలలో చూడడం అందరికీ తెలిసిన కథే.

దానికి దారి తీస్తూ సాయంకాల సమయంలో  వాతావరణాన్ని వర్ణించిన తీరు నిజంగా కళ్ళకి కట్టినట్లు ఉండేది. ఇప్పటికీ అప్పుడప్పుడూ అలా ఆ చిత్రం అలా మనసు కళ్ళకి కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
అలా గుర్తుకు వచ్చే ఎన్నో జ్ఞాపకాలను అనుభవించగలను కాని, రాయడానికి పూనుకోవడం పెద్ద సాహసమే అవుతుంది.
 
ఒక కథ, ‘విచిత్రపురి’ అని ఒక బాటసారికి దారి తప్పినప్పుదు ఒక విచిత్రమైన ఊళ్ళో వింత అనుభవాలు(కాలికి దెబ్బ తగిలితే కాలుని తీసి వైద్యం చేసి మళ్ళీ అతికించడం లాంటివి) కలుగుతాయి.
చివరికి తన ఊరికి వచ్చి ఆ విచిత్రమైన అనుభవాలను చెప్తే ఎవరూ నమ్మరనుకుంటాను. చెప్పాను కదా, కథ కంటే కథ మిగిల్చిన అనుభూతులు ఎక్కువగా మిగిలాయని.

ఇప్పుడు  ఆ కథ గురించి రాస్తుంటే అప్పుడు అది చదువుతున్నప్పుడు  కలిగిన అనుభూతే కలుగుతోంది. మాటలలో పెట్టడం చాత కావట్లేదంతే.
 
చందమామ ఒక జ్ఞాపకమే కాదు ఒక అనుభవం. 

లలిత (తెలుగు4కిడ్స్.కామ్)
http://telugu4kids.com

(చందమామ జ్ఞాపకాలను హృద్యంగా పాఠకులతో పంచుకున్నందుకు లలితగారికి ధన్యవాదాలు. )

ఈ కథనం పూర్తి పాఠాన్ని ఆన్‌లైన్ చందమామలో కూడా చూడగలరు

http://www.chandamama.com/lang/story/stories.php?lng=TEL&mId=12&cId=49&stId=2436

మీ చందమామ జ్ఞాపకాలను కూడా కింది లింకుకు పంపగలరు.

abhiprayam@chnadamama.com

RTS Perm Link

నాన్నా! చందమామ తీసుకురానా!!

March 12th, 2010

(చందమామ అనుకోగానే గుర్తొచ్చేవి బొమ్మలే అంటున్నారు మేధాగారు. చందమామలో కథల కంటే కూడా బొమ్మలు చాలా బావుండేవని తన అభిప్రాయం. యువరాణి ఎంత అందంగా ఉంటుందో చూడాలంటే చందమామలోనే చూడాలంటున్నారు. కథలు కూడా ఏ వ్యక్తిత్వ వికాసానికీ తీసిపోని విజ్ఞాన గనులట. “గుణపాఠాలు నేర్చుకునే కధలు, మార్పు(పశ్చాత్తాపం) గురించిన కధలు, మంచిగా ఉండేవాళ్ల కధలు.. చిన్నప్పటి నుండి ఇలాంటివి చదవడం వల్ల, మనకి తెలియకుండానే ఎన్నో మంచి విషయాలు నేర్చుకుంటాం.. ఎప్పుడైనా తప్పు చేయాల్సి వచ్చినా భయమేస్తుంది, ఆ కధలోలా నాకు కూడా ఏమైనా జరుగుతుందేమో అని..” అంటున్నారు.

తరాలుగా చందమామను చదువుతూ వచ్చిన వారి మనోభావాలకు చందమామ జ్ఞాపకాలు ఓ ప్రతీక. ‘మా బామ్మ చదివింది చందమామ, మా అమ్మ చదివింది చందమామ, నేను చదివాను చందమామ..’ అంటూ గ్రైఫ్ వాటర్ ప్రకటనను గుర్తు చేయడం ద్వారా చందమామను ఇంటిల్లిపాదీ ఎలా తమ హృదయాలకు హత్తుకునేవారో తేల్చి చెప్పారు. చక్కటి చందమామ జ్ఞాపకాలు పంపిన మేధాగారికి కృతజ్ఞతాభినవందనలు. నాలోనేను పేరిట చక్కటి బ్లాగును కూడా తను నిర్వహిస్తున్నారు.

“ఇప్పటికీ బస్టాండ్‌లో బస్ కోసం నించున్నప్పుడు నాన్నగారు ‘చందమామ తీసుకురానా!’ అంటుంటారు..” బిడ్డకు చందమామను కొనిపెట్టే తండ్రి… చందమామను పిల్లలకు కొని ఇవ్వగలిగిన తెలుగు కుటుంబాలు గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా ఇదే పని చేస్తున్నాయనుకుంటాను. ఏమయినా మీ జన్మ ధన్యమైనది. మీ నాన్నగారికి చందమామ తరపున మనఃపూర్వక వందనాలు.

మేధాగారి చందమామ జ్ఞాపకాల పూర్తి పాఠాన్ని ఇక్కడ చదవండి.)

చందమామ – 1970/80/90 ల తరానికి పరిచయం అక్కర్లేని పత్రిక.. పిల్లల పత్రికల్లో అగ్రతాంబూలం అందిపుచ్చుకున్న పత్రిక. కేవలం పిల్లల పత్రిక అంటే, చంపిలు నా మీద దండెత్తే ప్రమాదం కూడా ఉంది.. 🙂

చందమామతో పరిచయం ఎలా జరిగిందో గుర్తు లేదు కానీ, నేను చదివిన మొదటి పుస్తకం మాత్రం చందమామే!.. అదేదో గ్రైఫ్‌వాటర్ ప్రకటనలోలా, మా బామ్మ చదివింది చందమామ, మా అమ్మ చదివింది చందమామ, నేను చదివాను చందమామ..!

అప్పట్లో చందమామ వస్తుంది అంటే చకోర పక్షుల్లా ఎదురు చూసే వాళ్ళం.. మేము ఉన్న ఊర్లో ఈ పుస్తకాలు దొరికేవి కాదు, అందుకని ప్రక్క ఊరికి వెళ్ళి తీసుకు వచ్చేవారు నాన్నగారు.. ఈ రోజు వెళ్ళి తీసుకు వస్తాను అంటే, నాన్నగారు వచ్చేసరికల్లా, చదువంతా పూర్తి చేసుకుని, ఎదురు చూస్తూ ఉండేవాళ్ళం.. అది రాగానే, నా కంటే నాకు అని గొడవలు, పోట్లాటలు..

చందమామ అనుకోగానే, గుర్తొచ్చేవి బొమ్మలు.. కధల కంటే కూడా బొమ్మలు చాలా బావుండేవి.. రాము(రాముడు మంచి బాలుడు) ఇలానే ఉంటాడేమో.. పాపం విక్రమార్కుడు ఇలా బేతాళుడిని మోసుకువెళ్ళేవాడా, అబ్బ ఆ యువరాణి ఎంత అందంగా ఉందో! గయ్యాళి గంగమ్మ ఇలానే ఉంటుందా.. బొమ్మలు అంటే ముఖచిత్రం గురించి కూడా చెప్పాలి.. ఆ నెలలో ఏమైనా పండగలు ఉంటే వాటికి తగ్గ బొమ్మలతో అందంగా ముస్తాబై ఉండేది..

కధల గురించి చెప్పుకోవాల్సి వస్తే, ఏ వ్యక్తిత్వ వికాసానికి తీసిపోని విజ్ఞాన గనులు. విలువలు నేర్పుతూ, ఊహాశక్తిని పెంపొందిస్తూ, సమస్యల చిక్కుముడులు ఎలా విప్పదీయాలో చూపిస్తూ, క్రొత్త విషయాలు నేర్పుతూ, చరిత్రని గురించిన సంగతులు, పురాణాలు, ఇతిహాసాలు.. ఒహటేమిటి, అదీ-ఇదీ అని కాదు, లేనిది లేనే లేదు..

నీతి కధల్లోనే ఎన్నో రకాలు.. గుణపాఠాలు నేర్చుకునే కధలు, మార్పు(పశ్చాత్తాపం) గురించిన కధలు, మంచిగా ఉండేవాళ్ల కధలు – ఇలా ఎన్నో.. చిన్నప్పటి నుండి ఇలాంటివి చదవడం వల్ల, మనకి తెలియకుండానే ఎన్నో మంచి విషయాలు నేర్చుకుంటాం.. ఎప్పుడైనా తప్పు చేయాల్సి వచ్చినా భయమేస్తుంది, ఆ కధలోలా నాకు కూడా ఏమైనా జరుగుతుందేమో అని.. అలా పిల్లల వ్యక్తిత్వాలని తీర్చిదిద్దే పత్రిక చందమామ అంటే అతిశయోక్తి కాదేమో..

ఇక విక్రమార్కుడి కధలు అసలు సిసలు విశ్లేషణా సామర్థ్యం ఉన్న కధలు.. మరీ చిన్నప్పుడు ముగింపు చదివితే తప్ప ఇలా పరిష్కరిస్తారు అని తెలిసేది కాదు.. తరువాత తరువాత కాస్త కాస్త విశ్లేషణ చేయడం, అప్పుడప్పుడు నేను అనుకున్నట్లు లేకపోతే అమ్మతో ఎందుకు ఇలా ఉంది, ఇలా కూడా ఉండచ్చు కదా అని వాదనలు.

ఇక సీరియల్స్.. యండమూరిలు, యధ్ధనపూడిలు, డాన్ బ్రౌన్‌లు సరిపోరు అనిపిస్తుంది.. ఆ సీరియల్ కోసం మళ్ళీ నెల ఆగాలంటే అమ్మో అనిపించేది.. ముగింపు వచ్చిన సంచిక ప్రక్కన పెట్టుకుని మళ్ళీ అన్ని భాగాలు చదివితే తప్ప తృప్తిగా ఉండేది కాదు.

వీటన్నింటితో పాటు, ప్రముఖుల జీవిత చరిత్రలు చిట్టి-పొట్టి కధల రూపంలో వస్తుండేవి.. ఇక్కడ కూడా మళ్ళీ బొమ్మలదే ప్రముఖ పాత్ర..

మొదట్లో సంపాదకీయం చదివేదాన్ని కాదు కానీ, కొంచెం పెద్దయిన తరువాత అది కూడా చదవడం మొదలుపెట్టాను.. తక్కువ పదాలలో, చెప్పదలుచుకున్న విషయాన్ని సూటిగా ఎలా చెప్పాలో తెలుస్తుంది!

ఇవన్నీ ఒకెత్తు, పురాణాల గురించిన కధలు ఇంకో ఎత్తు. ఇప్పుడంటే డేటాబేస్ బాగా దెబ్బతింది కానీ అప్పట్లో, పురాణాలలో ఏ కధ గురించి అడిగినా కూడా తడుముకోకుండా చెప్పగలిగి ఉండేదాన్ని.. మా తమ్ముడైతే ఒకడుగు ముందుకేసి, మా పిన్నిలని, మామయ్యలని ఎక్కడెక్కడి ప్రశ్నలో అడిగి వాళ్ళని ఇబ్బంది పెడుతూ ఉండేవాడు.

ఇంకా ప్రకటనలు, మీకు తెలుసా అంటూ క్విజ్‍లు, బొమ్మకి వ్యాఖ్యలు.. అదో నోస్టాల్జియా..

కొసమెరుపేంటంటే, ఇప్పటికీ బస్టాండ్‌లో బస్ కోసం నించున్నప్పుడు నాన్నగారు ‘చందమామ తీసుకురానా!’ అంటుంటారు..

–మేధా
http://nalonenu.blogspot.com

మేధాగారి చందమామ జ్ఞాపకాలను చందమామ వెబ్‌సైట్‌లో కూడా కింది లింకులో చూడగలరు
http://www.chandamama.com/lang/story/stories.php?lng=TEL&mId=12&cId=49&stId=2433

మీ చందమామ జ్ఞాపకాలను కూడా రాసి కింది లింకుకు పంపగలరు.
abhiprayam@chandamama.com

RTS Perm Link

అమెజాన్‌లో చందమామ

January 19th, 2010

Chandamama Ramayana

ప్రవాస భారతీయులకు, చందమామ అభిమానులకు శుభవార్త. “చందమామ కలెక్టర్స్ ఎడిషన్” – 60 సంవత్సరాల విశేష సంచిక-ను, “చందమామ రామాయణం” కార్టూన్ పుస్తకాన్ని (అన్ని పేజీలూ రంగుల్లో) స్వదేశం నుంచి తెప్పించుకోవడంలో సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్న విదేశాల్లో ఉంటున్న భారతీయులకు ఈ రెండు పుస్తకాలు ఇప్పడు ఆన్‌లైన్‌లో కొనుగోలుకు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.

Chandamama Collection Edition art1[6]_400-519

చందమామ 60 సంవత్సరాల ఉజ్వల శకానికి సంబంధించిన కథలు, చిత్రాలతో చందమామ సంస్థ 2008లో “Chandamama- Celebrating 60 Wonderful Years” అనే పేరుతో ఓ కలెక్టర్స్ ఎడిషన్‌ను ప్రచురించింది. అలాగే, ఇతిహాసాలలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన రామాయణంను “Chandamama’ Ramayana – An epic Journey” పేరిట కార్టూన్‌లలోకి మార్చి ఆద్యంతం రంగుల పుటల్లో తీసుకువచ్చింది (2008)

Chandamama Collector's Edition

హార్డ్‌కవర్‌లో, అద్భుతమైన పేపర్ క్వాలిటీతో రూపొందిన ఈ రెండు విశిష్ట పుస్తకాలను అమెజాన్.కామ్‌లో ఒక్కొక్కటి 43.85 డాలర్ల చొప్పున చందమామ అభిమానులు తీసుకోవచ్చు. -అమెజాన్.కామ్ వారి నిర్ణయం బట్టి ప్యాకింగ్ రుసుము కింద 3 డాలర్లను అదనంగా చెల్లించవలసి ఉంటుంది. –

చాలా కాలం తర్వాత చందమామ ఈ రెండు ప్రచురణల ద్వారా, పూర్తిస్థాయిలో ఓ రంగుల ప్రపంచాన్ని పాఠకుల ముందుకు తీసుకువచ్చింది. ‘చందమామ’ చరిత్రకు వన్నెలద్దుతున్న ఈ పుస్తకాలను మీరు ఇకపై నేరుగా అమెజాన్‌.కామ్ ద్వారా కొనుగోలు చేయవచ్చు.

ఇంటర్నెట్‌లో amazon.com ను తెరిచి Searchలోని కేటగిరీలలోనుంచి  ‘Books’ని సెలెక్ట్ చేసుకుని పక్కనున్న ఖాళీ స్థలంలో సెర్చ్‌వర్డ్‌గా Chandamama పదాన్ని టైప్ చేసి Go పై క్లిక్ చేయండి. అమెజాన్‌లో చందమామ పేజీ ఓపెన్ అవుతుంది. ఈ రెండింటిని లేదా మీకు నచ్చిన దానిని ఆన్‌లైన్ ద్వారా కొనుగోలు చేసి నేరుగా మీ ఇంటికే తెప్పించుకోవచ్చు.

చందమామ కలెక్టర్స్ ఎడిషన్‌ – 2008‌ పుస్తకంపై సమీక్ష, వ్యాఖ్యలకోసం కింది లింకులో చూడండి.

చందమామ కలెక్టర్స్ ఎడిషన్ – 2008

Chandamama Collection Edition art2[6]_400-500

పై రెండు పుస్తకాలను భారతీయ భాషల్లోకి తీసుకువచ్చే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. దీనికి కాస్త సమయం పట్టవచ్చు. అలాగే చందమామ అలనాటి చిత్రకారులు సర్వశ్రీ చిత్రా, ఎంటీవీ ఆచార్య, శంకర్, వపా గార్లు చిత్రించిన అద్భుత చిత్రాల సంకలనం అతి త్వరలో చందమామ పాఠకులకు, అభిమానులకు అందుబాటులోకి రానుంది.

చందమామ చిత్రాలకున్న ప్రాధాన్యత జగమెరిగిన సత్యమే కాబట్టి మీతోపాటు చందమామలో పనిచేస్తున్న మేము కూడా ఎంతో ఆసక్తిగా వాటికోసం ఎదురుచూస్తున్నాం.

అమెజాన్‌లో చందమామ పుస్తకాల కొనుగోలుకు సంబంధించిన లింకులకోసం ఇక్కడ కూడా చూడగలరు

Chandamama CTB and Ramayan is available on amazon.com…

For ordering the Candamama Collector’s edition (“Chandamama- Celebrating 60 Wonderful Years”)  and Ramayana (“Chandamama’ Ramayana – An epic Journey”) in cartoons -all pages in colour-,

….see and use the below mentioned links.

అమెజాన్‌లో చందమామ పుట

OR

Ordering from Amazon.com is quick and easy
సత్వర అర్డర్ కోసం

మీ
చందమామ

RTS Perm Link

చందమామలు ప్రసాదించినవారికి…!

January 13th, 2010

chandamama-logo-306-300

అనంతపురం శ్రీకృష్ణదేవరాయ యూనివర్శిటీ నుంచి మద్రాసుకు పనిమీద వచ్చిన మా మోహన్ అన్న -కె.మోహన్ రాజు-ను ఈ జనవరి 1న చెన్నయ్ ఐఐటి గెస్ట్ హౌస్‌లో కలిశాను. తను ఎస్కేయూలో ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ విభాగంలో ప్రొఫెసర్‌గా పని చేస్తున్నారు. పోతూ పోతూ ఇంగ్లీష్, తెలుగు చందమామలు పాతవి కొత్తవి కొన్ని పట్టుకెళ్లాను. చందమామలో నా పని వివరాలు తెలుసుకుని నేను తీసుకువచ్చిన కొత్త చందమామలు తిరగేశారు.

ఈ సందర్భంగా ఆయనకూ, చందమామకూ అనుబంధం చాలా కాలం కొనసాగిన వైనం మొదటిసారిగా తెలియవచ్చింది. 1970ల చివరలోఆయన ఎస్కే యూనివర్శిటీలో రీసెర్చ్ మొదలెట్టారు. అప్పటినుంచి రీసెర్చ్ పూర్తయి అదే వర్శిటీలో ఉద్యోగం సంపాదించిన తర్వాత కూడా ఆయన చందమామలను కొని పదిలపర్చడం సాగించారట.

దాదాపు 1996 వరకు దాదాపు 15 ఏళ్లకు పైగా చందమామలను ఆయన క్రమం తప్పకుండా తీసుకుని సంవత్సరానికి రెండు బౌండ్ల లెక్కన వాటిని భద్రపర్చారట. చిన్నప్పటినుంచి తాను కొంటూ వచ్చిన ఏ పుస్తకాన్నయినా చదవకుండా వదిలిపెట్టింది లేదని, ఇప్పటికీ ఆనాటి పత్రికలు తన ఇంటిలో లైబ్రరీలో భద్రంగా ఉంచానని ఆయన తెలిపారు.

తాను చెప్పే ఆర్గానిక్ సబ్జెక్ట్ కోసం స్వంత ఖర్చులతో వేలరూపాయలు విలువచేసే పుస్తకాలు కూడా ఎన్నో కొని పదిలపర్చారు. టీచింగ్ కోసం అవసరమై ఓసారి దాదాపు 20 వేల రూపాయలు ఖరీదు చేసే సబ్జెక్ట్ పుస్తకం కూడా అమెరికా నుంచి తెప్పించుకున్నారట.

ఈ సందర్భంగా పుస్తకాల గురించి, వాటిని పోగొట్టకుండా భద్రపర్చుకోవడం గురించి ఆయన నాకు పాఠం చెప్పారు. పుస్తకం విలువ తెలియని వారే పుస్తకాలు అరువు తీసుకుని తర్వాత తిరిగి ఇవ్వరని, అలాగే పుస్తకాల విలువ తెలిసినవారు కొన్న తర్వాత ఎప్పటికీ వాటిని పోగొట్టుకోరని ఆయన చెప్పారు. 20 ఏళ్లుగా జీవితం మలుపుల్లో వందలాది పుస్తకాలను కొని, సేకరించి పోగొట్టుకున్న నాకు గతుక్కుమంది ఒక్కసారిగా. కానీ ఇదొక అనివార్యత. అంతే…

96-98లో చందమామ అజ్ఞాతవాసం చేసిన కాలంలో ఆయనకు చందమామతో సంబంధం తెగిపోయింది. తర్వాత దాన్ని తీసుకోలేక పోయానని, తిరిగి చందా కట్టాలని ఎన్నోసార్లు అనుకున్నానని ఇప్పుడు నువ్వే కలిశావు కాబట్టి ఈ జనవరి నుంచి ఇంగ్లీషు, తెలుగు చందమామలు చందా కడతానని చెప్పారు.

చందమామకు తిరిగి చందా కడతానని తను చెప్పడం సంతోషం కలిగిస్తున్నప్పటికీ మా అన్న చెప్పిన మరో అంశంపైనే దృష్టి పెట్టాను. చందమామ పాత కాపీలు చందమామ అభిమానులకు అడపాదడపా దొరుకుతున్నాయని తెలిసినప్పుడు వారి కంటే ముందుగా నేను ఎగిరి గంతేసి పాత చందమామలు దొరికాయోచ్ అని బ్లాగులో పెట్టి అందరితో పంచుకున్నవాడిని..

పాత చందమామలు

పాత చందమామలు

ఇప్పుడు మా పెద్దనాన్న కుమారుడు, మా అన్న వద్దే 15 ఏళ్ల పైగా చందామామలు ఉన్నాయని వినగానే గాల్లో తేలిపోయాను. ‘ఇంతకూ ఏం చేస్తారు వాటిని’ అని అడిగాను. మీరు వాటిని వదిలించుకోవాలని ఎప్పటికయినా అనుకుంటే వెంటనే నాకు కబురంపమని, అఘమేఘాలమీద వచ్చి వాలిపోతానని చెప్పాను.

ఆయన అంత సులభంగా చందమామలను వదులుకోరని అర్థమవుతున్నప్పటికీ ఎందుకైనా మంచిదని ఓ రాయి వేశాను. ఒకవేళ తాను చందమామలు ఎవరికయనా ఇచ్చేయాలనుకుంటే.. ముందువరుసలో మనమే ఉంటే మంచిది కదా.. చావుతెలివి కూడా ఒక్కోసారి పనికివస్తుంది కదా..

ఇక చందమామకు చందా కట్టడం గురించి… ఆయన చందా కడతానని సంవత్సరానికి ఎంతవుతుందో చెప్పమని అడిగారు. ఒక్కసారిగా నా ఆలోచనలు 35 సంవత్సరాలు వెనక్కు వెళ్లాయి. మేం హైస్కూల్ చదువుతున్న రోజుల్లో అంటే ఆరేడు తరగతుల్లోనే మాకు చందమామతో పరిచయం ఏర్పడడానికి మూలకారకులు మా సుధాకర్, పురుషోత్తం, మోహన్ అన్నలే కారణం.

మా నాన్న తొలిసారిగా చందమామను తెచ్చి చదవండిరా.. జ్ఞానమొస్తుంది అన్నప్పటికీ అప్పట్లో చందమామ క్రమం తప్పకుండా మా కుటుంబాల్లోని పిల్లలందరికీ అందడానికి కారకులు మా అన్నలే. పనిమీద రాయచోటికి, కడపకు పోతున్న ప్రతిసారీ చందమామ, బాలమిత్ర, బొమ్మరిల్లు తెమ్మని మేం అడగటం, వారిలో ఎవరో ఒకరు వాటిని తీసుకురావడం. మా కుటుంబాల్లో ఇంటిల్లిపాదీ వాటిని అపురూపంగా దాచుకుని దాచుకుని మరీ చదవటం. ముందుచదివిన వారు ఇంకా చదవని వారికి ఆ కథలు చెప్పి ఊరించడం. ఇలా మా అందమైన చందమామ బాల్యానికి వెలుగురేఖలు తెచ్చింది వీరు. 

ఈ కృతజ్ఞతా భావంతోటే ఇప్పుడు మా మోహనన్న చందా కడతానని అనేసరికి ‘వద్దులేండి నేనే ఈ సంవత్సరం చందా కట్టి మీకు పంపుతాను’ అని అన్నాను. దాదాపు ఏడెనిమిదేళ్లు మా బాల్యం నిండా చందమామ తీపి గురుతులను పంచిన వారికి నేను చూపించవలసిన కనీస కృతజ్ఞత అని ఆ క్షణంలో నాకు అనిపించింది. ఈరోజే తెలుగు, ఇంగ్లీష్ చందమామలకు గాను చందమామ ఆఫీసులో మా మోహనన్న ఇంటి చిరునామా ఇచ్చాను.

మా బాల్యాన్ని చందమామ అనుభూతులతో నింపినవారికి రుణం ఇలా తీర్చుకుంటున్నానేమో మరి. మా పురుషోత్తం అన్నకు కూడా చందమామ ఇవ్వాలి. ఆయనకు ఇద్దరు కూతుళ్లు స్వప్న, సంధ్య. 70ల చివర్లో వీరిని ఎత్తుకుని పెంచాము. చందమామ కథలు చెప్పి జోకొట్టాము.

మా కళ్లముందు చిన్న పిల్లలుగా మెలిగిన వీరు ఈరోజు చదువుల్లో ముందుకు పోయారు, స్వప్న ప్రస్తుతం ఆస్ట్రేలియాలో చదువు ముగించి అక్కడే ఉద్యోగం చేస్తోంది. పురుషోత్తం అన్న, మధు వదిన కూడా ఇప్పుడు కూతురును చూడడానికి ఆస్ట్రేలియా వెళ్లారు. తిరిగి రాగానే వారికి చందమామ పంపాలి. సుధాకర్ అన్న ఇప్పుడు లేరు. వారి పిల్లలిద్దరూ అమెరికా బాటపట్టారు. కాబట్టి దొరకరు.

రుణాలను ఒక్కోసారి జీవితకాలంలో కూడా తీర్చడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.. కానీ చందమామను పంచిపెట్టిన మా అన్నల రుణం ఇలా తీర్చుకునే అవకాశం దొరకడం నిజంగా నన్ను ఉత్తేజితుడిని చేస్తోంది. నేను పంపుతున్న చందమామను ఈ వయసులో కూడా వారు చదువుతారని నాకు నమ్మకం ఉంది.

NB: చందమామ పాఠకులు, అభిమానులు, పెద్దలు, పిన్నలు అందరికీ సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు. మీ చందమామ జ్ఞాపకాలను ఆన్‌లైన్ చందమామ ప్రచురణకోసం పంపడం మరవకండి.

రేపటినుంచి ఈ ఆదివారం వరకు బెంగళూరులో మా చెల్లెలు ఇంటికి వెళుతున్నాను. తిరిగి 18వ తేదీనే కలుసుకుందాం. అంతవరకు సెలవు.

రాజు
mobile: 9884612596
Email: krajasekhara@gmail.com
rajasekhara.raju@chandamama.com

RTS Perm Link

చందమామ తోడుగా పెరిగి పెద్దవాడినయ్యా!

December 20th, 2009

chandamama beemboy

పల్లెల్లో పూర్వం లంకెబిందెలు బయటపడినట్లుగా తెలుగునేలలో ఈ నాటికీ అటకలమీదనుంచి, పాత భోషాణాల్లోంచి పాత చందమామ సంచికలు బయటపడుతున్నాయి. అదీ కూడా 1960ల నాటి అపురూపమైన చందమామలు. వార్త వింటూనే ఉన్న మతి పోతున్న స్థితి. కొందరికి భాగ్యం అనేది ఈ రూపంలో కూడా లభిస్తుండగా, మరి కొందరికి ఉన్న సంపదలు ఊడిపోతున్నాయి.
 
హైదరాబాద్‌ నివాసి, కన్సల్టెంట్ కృష్ణబాలు గారి కథ ఇది. చందమామ అంటేనే వెర్రెత్తిపోయే ఈ కథల ప్రేమికుడు తాను అపరూపంగా దాచుకున్న చందమామ బౌండ్ పుస్తకాలను మొత్తంగా తన బంధువొకరు తస్కరించేశాడని వాపోతున్నాడు. ఆరోజునుంచి తనకు ఒక పాత చందమామ కూడా కనిపించలేదట.

సాహిత్య అభిమాని శివరామ్ ప్రసాద్ గారు ఆరు నెలల క్రితం ఈయనను సులేఖ బ్లాగులో పట్టుకుని చందమామలు తిరిగి సేకరించుకునే వెసలుబాటు గురించి మెయిల్ చేసేంతవరకు ఈయనది నిరాశా ప్రపంచమే. భూమి గుండ్రంగా ఉన్నది చందాన ఆయన ఇప్పుడు పోయిన చోటే సంపదలను తిరిగి వెతుక్కుంటున్నారు.

ఈయన 2007 అక్టోబర్ 11న తన బ్లాగులో పోస్ట్ చేసిన ఆంగ్ల కథనం దీనికి మూలం.

చందమామ తోడుగా తను పుట్టి పెరుగుతూ వచ్చానని అంటూ కృష్ణ బాలు గారు చెబుతున్న ఆ చందమామ జ్ఞాపకాల దొంతరను మనమూ విందామా!

అనువాదం మూలాన్ని I grew with Chandamama! అన్న ఆన్‌లైన్ స్టోరీ నుంచి తీసుకోవటమైంది.

చందమామ తోడుగా పెరిగి పెద్దయ్యా! అనే ఈ కథనం పూర్తి పాఠాన్ని ఇక్కడ చూడండి.

చందమామ తోడుగా పెరిగి పెద్దవాడినయ్యా!

ఎంత మంచి రోజు. ఈ రోజు శుభవార్తతో నిద్రలేచా. అయితే ఇది రాజకీయ వార్త కాదు ఆధ్యాత్మిక వార్త అంతకంటే కాదు. నా జీవితాన్ని వెలిగించేటటువంటి మంచి వార్త.

చందమామ ప్రచురణల పునరుద్ధరణ వార్త. నిజంగా అచ్చెరువు గొల్పే వార్తే. చెన్నయ్ నుంచి వస్తున్న ఈ పిల్లల (నిజానికి కాదు) మాస పత్రిక 1950, 60, 70, 80ల కాలంలో దక్షిణ భారత దేశంలోని లక్షలాది కుటుంబాలపై చెరగని ముద్ర వేసింది.

చందమామ అంటే పడి చస్తాను. చందమామ తోడుగా పెరుగుతూ వచ్చాను మరి. చందమామ కథలు నన్ను ఉత్తేజపర్చి, బోధించి, మనిషిగా నిలబెట్టాయి. నన్ను సంతోషపెట్టాయి. నా ఊహా ప్రపంచంలో ఓ భాగమయ్యాయి. పిల్లల్లో సహజసిద్ధంగా ఉండే కాల్పనిక ప్రపంచపు ఊహలను ఆవి సంతృప్తి పర్చాయి. ఒక హ్యారీ పోటర్‌, ఓ ఎనిడ్ బ్లైటన్‌ కథల్లా అవి నేటి తరం పిల్లలను కూడా ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తుత్తున్నాయి.

చందమామ కథలు నీతి నియమాలను సర్వ సాధారణ రీతిలో బోధిస్తాయి. ప్రతి చందమామ కథలోని సారాంశం మనలో మంచి భావాలను పెంచి పోషిస్తూ వచ్చింది. చాలా వరకు ఇదంతా స్వచ్చందంగా జరుగుతూ వచ్చింది. చందమామ కథలు మా చిరు హృదయాలను తట్టిలేపాయి. అవి ఇప్పటికీ మాలో పనిచేస్తూనే ఉన్నాయి. జీవితం చివరి క్షణాల వరకు చందమామ కథలు మనలో నిండే ఉంటాయి.

పల్లె సీమల గురించిన మన అవగాహనను, జాతి మహత్తర సంస్కృతిని, నాగరికతను చందమామ కథలు మరింత ఉద్దీప్తం చేశాయి. మన ప్రాచీన మేధో సంపదను కథ రూపంలో చందమామ మనముందుకు తీసుకువచ్చింది. అదే సమయంలో చందమామ కథలు మూఢనమ్మకాలు, దురాచారాల గురించి పిల్లల మనస్సులను నిరంతరం హెచ్చరిస్తూ వచ్చాయి.

తెలుగు జాతీయాలు, పదజాలం, అక్షరదోషాలను గురించి చందమామ కథలే మనకు బోధిస్తూ వచ్చాయి. నిజం చెప్పాలంటే పాఠశాల సిలబస్ కంటే చందమామే మన మాతృభాషను ఎక్కువగా బోధిస్తూ వచ్చిందంటే అతిశయోక్తి కాదు.

పైగా, చందమామ కథల్లోని ఇతివృత్తం కాలుష్యానికి, వాదప్రతివాదాలకు, పస లేని సూక్తులకు, అన్నిటికి మించి కుహనా సిద్ధాంతాలకు చాలా దూరంగా ఉండేది.

అదే సమయంలో పిల్లల మెదళ్లకు మేతపెట్టే అద్బుత కల్పనలకు చందమామ కథలు నెలవుగా ఉండేవి.

ప్రతి చందమామ ధారావాహిక కూడా ‘ఇంకా ఉంది’ అనే పేరుతో ముగిసేది.

ఇది పిల్లల్లో ఉత్సాహాన్ని, ఆత్రుతను మరింతగా పెంచి మరుసటి నెల పత్రిక కోసం వారు ఆబగా ఎదురుచూసేలా చేసేది.

పాతాళదుర్గం, రాకాసిలోయ, దుర్గేశనందిని, నవాబు నందిని వంటి ధారావాహికలతో సరితూగగలిగే సీరియళ్లు నేటి కాలంలో కలికానికైనా కనిపించడం లేదంటే అతిశయోక్తి కాదు. అంతగా అవి ఆరోజుల్లో మమ్మల్ని కట్టిపడేశాయి. మర్యాద రామన్న కథలు, గుండు భీమన్న కథలు, పరోపకారి పాపన్న కథలు వంటి కథలు మాలో సద్బుద్ధులను పెంచి పోషించేవి.

వీటన్నిటికి మించి చందమామ ముద్రించే అద్భుత చిత్రాలు సంవత్సరాలుగా మమ్మల్ని ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తుతూ వచ్చాయి. సాటిలేని చిత్రకారులు చిత్ర, శంకర్ నిర్విరామంగా గీస్తూ వచ్చిన చిత్రాలు, డ్రాయింగులు మమ్మల్ని అద్భుతలోకాలకు తీసుకెళ్లేవి.

ఎంతో వ్యయప్రయాసలకు లోనైప్పటికీ పలు సంవత్సరాల చందమామ బైండు కాపీలను నేను పొందగలిగాను. కాని మా బంధువు ఒకరు వాటిని మొత్తంగా తస్కరించారు. ఆనాటి నుంచి చందమామ పాత కాపీలు ఒక్కటంటే ఒక్కటి కూడా నా వద్ద లేవు.

అయినప్పటికీ నా చందమామ జ్ఞాపకాలను ఇప్పటికీ మనసులో గుర్తు చేసుకుంటూ సంతోషపడుతుంటాను. చివరకు నా బ్లాగులో ఉంచిన కొన్ని కథలు సైతం చందమామ నుంచి తీసుకున్నవే.

థ్యాంక్యూ మామా, తెలుగు చందమామ ప్రింట్ కాపీ నా చేతికి వచ్చే క్షణంకోసం నేను వేచి ఉంటున్నా…

కృష్ణ బాలు – 2007

RTS Perm Link

చందమామ : ఓ పరామర్శ

December 4th, 2009

ఇది చందమామలో ‘ఆర్కైవ్‌లు’ అనే పదాన్ని తెలుగు చేయడానికి సంబంధించి ఈ మధ్యే ఓ మిత్రుడితో జరిగిన ఈమెయిల్ చర్చ. ఈ చర్చలో చందమామకు సంబంధించిన పలు అంశాలు ప్రస్తావనకు రావడంతో వాటిని ఇక్కడ పొందుపర్చడమైంది. ఈ కథనంలో ముద్దక్షరాలతో ఉన్న భాగాలు మా మిత్రుడి వ్యాఖ్యలని గుర్తించాలి.

రావు గారూ,
 
ఆన్‌లైన్ చందమామలోని ఆర్కైవ్‌లు అనే పదప్రయోగంపై మీ జోడింపుకు ధన్యవాదాలు. అది కధల భాండాగారానికి ఆంగ్ల పదం. తెలుగు పదాన్ని కేటగిరీగా ఉంచాలనుకున్నా మొదట్లో స్పేస్ అందుకు అనుమతించడం లేదని ఆర్కైవ్ అనే పదాన్నే ఎంచుకోవడం జరిగింది.తర్వాత సాంకేతిక కారణాలతో అది అలాగే కొనసాగుతూ వస్తోంది. ఆర్కైవ్స్ అంటే మరీ ఇంగ్లీషులాగా ఉంటుందని ఎస్‌కు బదులు ‘లు’ తగిలించి ఆర్కైవ్‌లు అని ఉంచడమైంది. ఇది మన డుమువుల తంటా అనుకోండి.
 
ఈ కథల భాండాగారంలో 1947 నుంచి 90 వరకు వచ్చిన చందమామ కథలు అలాగే ఆన్‌లైన్ పుస్తక రూపంలో లభ్యమవుతాయి. త్వరలో 2000 సంవత్సరం వరకు కథలను దీంట్లో అప్‌లోడ్ చేయడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.

“నాకు తెలిసి తెలుగు బాగా బతికి బట్టకడుతున్నది బహుశా… మీ ‘చందమామ’ వంటి పత్రికల్లోనే”

“మీ వ్యాఖ్యకు ధన్యవాదాలు… ఇక్కడే మేం ఇంకా ఒళ్లు జాగ్రత్తగా పెట్టుకుని పనిచేయవలసి ఉంటుంది. అక్షర దోషం లేకుండా, తప్పులు లేకుండా, పిల్లలు, పెద్దలు ఇష్టపడే విషయాలు ఏవీ వదలకుండా, ముఖ్యంగా చందమామ పట్ల పాతతరం వారి మనోభావాలు దెబ్బతినకుండా.. పత్రికను నడపడం అంటే చాలా కష్టమే. పాత కంటెంట్ వద్దు నూతన తరాల అభిరుచులకు అనుగుణమైన చందమామ రావాలి అనే యాజమాన్యం వైఖరికి, పాత కథలే మాకు ముద్దు.. అవే వెయ్యండి అనే పాత తరం పాఠకులకు మధ్య చందమామ ప్రస్తుతం నలుగుతోంది.

సరైన సమయంలోనే దీంట్లోకి అడుగుపెట్టాననుకోండి. ఎవరివైపు మొగ్గితే ఎవరికి కోపం వస్తుందో.. ఇరు పక్షాల మధ్య బ్యాలెన్స్‌గా నడవడం నేర్చుకోవాలిప్పుడు. నిజంగా చందమామ పాఠకులు, వారి లేఖలు, పత్రికలో కొత్తదనం పేరిట జరుగుతున్న మార్పులపై అలనాటి పాఠకుల శాపనార్ధాలు ఇవన్నీ చూస్తుంటే కొత్త లోకంలో అడుగుపెట్టినట్లే ఉంది లెండి. ఏమయినా మరోవైపు భయం కూడా ఉంది.”

“ఒకటి మాత్రం నిజమండీ,. చందమామ కలెకర్స్ ఎడిషన్ కోసం కథలు అనువాదం చేయవలసి వచ్చినప్పుడు అదో కొత్త అనుభవం. ఇంగ్లీష్ ముక్క వాడకుండా ఆ మధ్యయుగాల రాజూ రాణీల కథలు తెలుగు చేయాలి. సాధ్యమా అనుకున్నాను. కానీ పుటలు నడిచే కొద్దీ సంపూర్ణ తెలుగు అనువాదం వంట బట్టిందనుకోండి. ఇలా రాయలేమేమో అని భయపడ్డాను. కాని అలా కూడా రాయవలసిన అవసరం నాకు చందమామే నేర్పిందనుకోండి.”

“చందమామ మాత్రమే కాదనుకోండి. అయితే భాష, విషయం వరకు చూస్తే మూడు నాలుగు తరాల పిల్లలు, పెద్దలపై చందమామ ప్రభావం చరిత్రలో నిలిచిపోయేలాగే ఉంది. 10 సంవత్సరాల వయసులో చందమామ చదవడం మొదలు పెట్టిన వారు ఇప్పుడు 73 సంవత్సరాల వయసులో కూడా చందమామలను ఆప్యాయంగా కొని చదువుతూ రేపటి తరం పిల్లల కోసం భద్రపరుస్తూ వస్తున్న తీరు ప్రపంచ చరిత్రలోనే ఏ పత్రిక విషయంలోనూ జరిగి ఉండదనుకుంటాను.

ఇలాంటి ఘటనలు ఒకటీ రెండూ కాదు. వందల మంది పాత తరం పిల్లలు నేటి పెద్దలు చందమామతో తమ అనుబంధాన్ని ఇప్పటికీ మర్చిపోలేకున్నారు. ఇన్ని సమస్యల మధ్య కూడా చందమామ ఇంకా బతికి ఉందంటే అది ఇలాంటి ఘనతర పాఠకుల వల్లేననిపిస్తోంది.”

“గత రెండు మూడు నెలలుగా చందమామ అభిమానులైన బ్లాగర్లతో పరిచయాలు పెంచుకుని, అభిప్రాయాలు పంచుకుని బ్లాగురూపంలో వ్యక్తిగతంగా నేను చేసిన కృషి ఫలించిందనే చెప్పాలి. చందమామ అభిమానుల ఆదరణ సాక్షిగానే నా పర్సనల్ బ్లాగు చందమామకే అధికారిక బ్లాగుగా మారింది. ఇంతకుమించిన గౌరవం ఇంకేం కావాలి.

ఇప్పుడు చందమామ బ్లాగు చందమామ అభిమానులు నిత్యం పంచుకునే వేదికగా మారింది. ప్రపంచంలో ఎక్కడో ఓ చోట ఎవరో ఒకరు చందమామ బ్లాగును దానిలోని వంద కథనాల్లో తమకు నచ్చినదాన్ని చూస్తున్నారు. తమ అభిప్రాయాలను పంచుకుంటున్నారు. ఇంతకు మించి నా బ్లాగుకు,నా జీవితానికి ఏం కావాలి?”

“మచిలీ పట్నం సమీపంలోని ఓ గ్రామీణ ప్రాంతం నుంచి వారం క్రితం ప్రభావతి అనే ఓ చందమామ చందాదారు ఉత్తరం పంపారు. మారుమూల ప్రాంతమేమో మరి.. పిన్ నంబర్ వేయలేదు. నేరుగా మాట్లాడడానికి మొబైల్, ల్యాండ్ లైన్ నంబర్లు పొందుపర్చలేదు. పైగా తమ చందా నెంబర్ కూడా వేయలేదు.వీరు రామాయణం సీరియల్ కోసమే చందమామకు చందా కట్టారట. కానీ ఈ సంవత్సరం దాదాపు నాలుగైదు నెలల చందమామలు వారికి చేరలేదట.నవంబర్ సంచిక కూడా రాలేదు.పైగా ఫిబ్రవరి నెల ఇంగ్లీష్ చందమామ అందిందట. రామాయణం సీరియల్ కోసం చందమామను తెప్పించుకుంటుంటే ఇంగ్లీష్ చందమామను ఏం చేసుకోనూ అని ఆమె బాధ.

ఆమె గతంలో చందమామలు రానప్పుడు వెంటనే ఆఫీసుకు  ఉత్తరం పంపారో నాకు తెలీదు. ఆ ఉత్తరం చూసిన వెంటనే వివరాలను సంబంధిత చందమామ విభాగానికి మెయిల్ చేస్తూ వీలయితే వారు పొందకుండా పోయిన అన్ని చందమామలను వారికి ప్రత్యేక మినహాయింపు కింద పంపవలసిందిగా సూచించాను. గ్రామీణ ప్రాంతం నుంచి చందమామ  తెప్పించుకుంటున్నారంటే నిజంగా చాలా గొప్ప విషయమని ఇటువంటి వారిని చందమామ ఎన్నటికీ పోగొట్టుకోకూడదని,  కారణాలేవయినా సరే.. వారికి పరిహారంగా ఆ చందమామలను త్వరలో పంపాలని సలహా ఇచ్చాను.ప్యాకింగ్ విభాగం వారు సానుకూలంగా స్పందించారనుకోండి.”
 
“…రావు గారూ, నాదో చిన్న కోరిక. మీ పిల్లలకు చందమామ కొనిపిస్తారా లేదా. అయితే ఎప్పుడు? దీన్ని పోటీ పత్రిక లేదా సైట్‌గా చూడవద్దండి. చందమామ మన జాతి సాంస్కృతిక సంపద. తరాలు గడిచినా అది పిల్లలను పెద్దలను ఆకట్టుకుంటూనే ఉంది. పరాయి రాష్ట్రంలో ఉన్నప్పటికీ మీ పిల్లలు కూడా చందమామ పాఠకులుగా అయితే బాగుంటుందేమో కదూ.. ఆలోచించండి..”

“మా పిల్లలకు చందమామ. ముందు వారికి నేను తెలుగు నేర్పాలి. మీ పత్రిక కోసమైనా నేర్పుతాను. అలాగైనా పరాయి రాష్ట్రంలో పరాయి భాషను నేర్చుకుంటున్న మా పిల్లలు పరాయి రాష్ట్రంవారు కాకుండా తెలుగువారుగానే ఉంటారు. మరొక విషయం ఏమిటంటే భవిష్యత్ దర్పణంలో తమిళనాడులో తెలుగుకు “తెగులు” ఏ స్థాయిలో ఉండబోతోందోనన్న ఆందోళన కూడా నాలో కలిగింది. కానీ ఏం చేద్దామండీ.”

“…తమిళనాడులో తెలుగు నేర్చుకున్న వారు ఒక రకంగా శాపగ్రస్తులే. వారిలో కష్టపడే తత్వం, ర్యాంకులు తెచ్చుకునే సామర్థ్యం ఉన్నా ఇది సరైందా, తప్పా అనే భాషా పరిజ్ఞానం లేకుండానే వారి జీవితంలో తదుపరి దశల్లోకి పోతున్నారు. ఇదే వారిని చివరివరకూ వెంటాడుతోంది. ఇప్పుడే ఇలా ఉంటే, తమిళనాడులో అంతంతమాత్రంగానే తెలుగు పట్ల ప్రభుత్వం చూపిస్తున్న ఆదరణ మరికాస్త కరువైతే వచ్చే తరాల పిల్లల పరిస్థితి ఎలా మారుతుందో ఊహించడం కూడా సాధ్యం కాదు. పరాయిరాష్ట్రంలో తెలుగు నేర్చుకోలేని వారి దౌర్భాగ్యం ఇది.  వాళ్ల చేతుల్లో లేని దానికి,  వాళ్లు నేర్చుకోలేకపోయిందానికి కూడా వారే బలవుతున్నారేమో కదా..”

మీ అభిమాన పూర్వకమైన పలకరింపుకు..
హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలతో..

రాజు.

RTS Perm Link

చందమామ – పంచతంత్ర కథలు

November 30th, 2009

ప్రపంచ సాహిత్యానికి భారత దేశం అందించిన గొప్ప రచనలలో ఎన్నదగినది పంచతంత్రం . క్రీ. శ. 5 వ శతాబ్దంలో విష్ణుశర్మ అనే గురువర్యుడు సంస్కృత భాషలో రచించిన ఈ గ్రంధం ఎన్నో ప్రపంచ భాషలలోకి అనువదింపబడి, ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందింది. తన వద్ద నేర్చుకోదలచిన విద్యార్ధులకు పాఠ్యగ్రంధంగా ఈ పుస్తకాన్ని ఆయన రచించాడు.

ఐదు భాగాలుగా విభజించిన ఈ పుస్తకం అనేక చిన్నచిన్న కథల సమాహారం. మానవ జీవితంలో అవసరమైన ఎన్నో ధర్మాలను, నీతి సూత్రాలను చక్కటి కథల రూపంలో, ఆసక్తికరమైన కథనంతో విష్ణుశర్మ బోధించాడు.

పంచతంత్ర నేపథ్యం

దక్షిణ భారతాన మిహిలారోప్యము అనే రాజ్యానికి అమరశక్తి రాజు. ఆతనికి బహుశక్తి, ఉగ్రశక్తి, అనంతశక్తి అని ముగ్గురు కొడుకులు. ఆ ముగ్గురు చదువుసంధ్యలు లేక మూర్ఖుల వలె తయారయ్యారు. ఎంత ప్రయత్నించినప్పటికీ వారికి చదువుపై శ్రద్ధ కలుగలేదు. మనోవేదన చెందిన రాజు తన బాధను మంత్రుల వద్ద వ్యక్తపరచి తరుణోపాయం సూచింపుమన్నాడు. ఒక మంత్రి విష్ణుశర్మ అనే గురువు గురించి చెప్పి అతనికి రాకుమారులను అప్పగింపుమని సలహా ఇచ్చాడు.

రాజు విష్ణుశర్మను పిలిపించి, రాకుమారుల చదువు విషయమై తన వేదనను వివరించి, ‘నా బిడ్డలకు విద్యా బుద్ధులు నేర్పండి, మీకు తగిన పారితోషికం ఇస్తాను’ అని అన్నాడు. విష్ణుశర్మ బదులిస్తూ ‘నేను విద్యను అమ్ముకోను, నీ బిడ్డలను నీతిశాస్త్ర కోవిదులను చేస్తాను, నాకే విధమైన పారితోషికం అవసరం లేదు’ అని చెప్పి రాకుమారులను తీసుకొని వెళ్ళాడు.

వారికి బోధించదలచిన పాఠ్య ప్రణాళిక ప్రకారం కొన్ని కథలను స్వయంగా రచించి, బృహత్కథ నుండి కొన్ని కథలను గ్రహించి, పంచతంత్రమును రచించాడు. ఆ కథలను వారికి చెప్పి, నీతిని బోధించి ఆరు నెలలలో వారిని నీతిశాస్త్ర కోవిదులను చేసి, రాజుకిచ్చిన మాటను చెల్లించుకున్నాడు.

విశిష్టత

విషయ పరిజ్ఞానం, బోధనా సామర్థ్యం, చక్కని పాఠ్య ప్రణాళిక ఉంటే, చదువంటే ఇష్టము, ఆసక్తి లేని వారికి కూడా బోధించి విద్యావంతులను చెయ్యవచ్చని 5 వ శతాబ్దం లోనే విష్ణుశర్మ నిరూపించాడు. 1500 సంవత్సరాల నాటి ఈ రచన ఈనాటికీ ప్రతి సమాజానికీ అనుసరణీయమే, ఆమోదయోగ్యమే! అదే పంచతంత్రం యొక్క విశిష్టత.

పంచతంత్రం 5 విభాగాల, 69 కథల సంపుటి. కథలలోని పాత్రలు ఎక్కువగా జంతువులే. పాత్రల పేర్లు వాటి మనస్తత్వాన్ని, సహజ ప్రవృత్తినీ, నడతను సూచిస్తూ ఉంటాయి. కథనం సరళంగా ఉంటూ, సామెతలు, ఉపమానాలను గుప్పిస్తూ, ఎంతో ఆసక్తికరంగా సాగుతుంది. సమాజం గురించి, వ్యవస్థ, మనుష్య ధర్మం గురించిన ఎన్నో విషయాలు కథలలో మిళితమై వస్తాయి. పంచతంత్రం ఒక ప్రాంతానికి, ఒక కాలానికి పరిమితం కాని, చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయే సార్వత్రిక విజ్ఞానం.

ఈరోజుకి మనకి తెలిసినంతవరకు, క్రీ.శ. ఆరవ శతాబ్దం నుంచి మొదలుపెట్టి మన పంచతంత్రం కనీసం యాభై ప్రపంచ భాషల్లోకి అనువదించబడిందట. పంచతంత్ర కథలు అనేక దేశాల సంస్కృతుల్లోనూ, కథా సాహిత్యంలోనూ కలిసిపోయి, ఆయా దేశాల సామాన్య ప్రజల నోళ్ళలో నాని, వాళ్ళ ప్రాంతీయమైన రంగు, రూపు, వాసనల్ని పొంది, చివరికి ఆ ప్రాంతాల కథలుగానే ఇప్పటికీ చెలామణీ అవుతున్నాయట. పాశ్చాత్య కథా సాహిత్యం మీద పంచతంత్రం ప్రభావం అపారమని చాలామంది పండితులు అభిప్రాయపడుతుంటారు.

పంచతంత్రం క్రీ.శ. ఆరవ శతాబ్దంలో పహ్లవీ (పర్షియా) భాషలోకి అనువదించబడిందనీ, అదే తర్వాత సిరియన్ భాషలోకి, సిరియన్ అనువాదం ఖలీల్ వదిమ్న అన్న పేరుతో అరబ్బీ భాషలోకి అనువదించబడిందని తెలుస్తోంది. అరబిక్ పంచతంత్రం తర్వాత శతాబ్దాల్లో గ్రీకు, లాటిన్, హిబ్రూ ల్లోకి అనువాదం చెయ్యబడింది. ఆ తర్వాత క్రమంగా అనేక యూరోపియన్ భాషల్లోకి కూడా అనువాదాలు వచ్చాయట. ఏషియా, యూరోపు, ఆఫ్రికాలో కూడా పంచతంత్ర కథలు వ్యాపించాయని ప్రతీతి.

గ్రీకుభాషలోని ఈసప్ కథల్లోనూ, అరేబియన్ నైట్సులోనూ కూడా పంచతంత్ర కథలు కలిసిపోయాయని రచయితలు అభిప్రాయపడ్డారు. అయితే పంచతంత్ర కథలకి మూలం గ్రీకు కథలని కూడా వాదాలు ఉన్నాయి. భారత, గ్రీకు సంస్కృతుల మధ్య జరిగిన ఆదాన, ప్రదానాల్లో ఇక్కడి కథలు అక్కడికీ, అక్కడి కథలు ఇక్కడికీ వెళ్ళి ఉండచ్చని కూడా ఒక ఊహ.

(ఈ పంచతంత్ర కథల పరిచయానికి పూర్తిగా తెవికీ, నాగమురళి గారి బ్లాగ్‌లోని వ్యాస భాగాలే ఆధారం.)

పంచతంత్రం ధారావాహికగా తెలుగులో ప్రచురించిన ఘనత చందమామ పత్రికకు దక్కింది. సరళమైన తెలుగులో, ఆకర్షణీయమైన బొమ్మలతో కొన్ని సంవత్సరాల పాటు, పంచతంత్రం ధారావాహికగా ప్రచురించారు.

కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం చందమామలో వచ్చిన ఈ పంచతంత్ర కథలను పాఠకుల కోరిక మేరకు ఈ డిసెంబర్ నుంచి చందమామ మళ్లీ ప్రచురిస్తోంది. దాదాపు రెండున్నర సంవత్సరాల పాటు కొనసాగే పంచతంత్ర కథలను చందమామ నూతన సంవత్సర కానుకగా తన పాఠకులకు తిరిగి అందిస్తోంది.

ప్యాకింగ్‌కు తయారవుతున్న డిసెంబర్ చందమామ ముఖచిత్రాన్ని సోమవారం ఉదయం ఆఫీసులో దూరంనుంచి చూడగానే కళ్లముందు ఓ మెరుపు మెరిసినట్లయింది. రాజకుమారులకు కథలు చెబుతున్న విష్ణుశర్మను ముఖచిత్రంగా చూడగానే మళ్లీ ఓ నాలుగు దశాబ్దాలకు ముందునాటి చందమామ ముఖచిత్రాన్ని చూసిన అనుభూతి.

చందమామను చదవండి. వీలైతే చందా కట్టండి అని ధైర్యంగా మిత్రులకు సిఫార్సు చేయడానికి ఇప్పుడు ఏ సందేహాలూ లేవు. ఒక పంచతంత్రం కథలు, బేతాళ కథలు, దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారి పాతాళదుర్గం సీరియల్, రామాయణం, 25 ఏళ్ల నాటి చందమామ కథ, జానపద కథ ఇవి చాలు…. చందమామను చూడండి, చదవండి, తీసుకోండి అని రెకమెండ్ చేయడానికి…

అందుకే గతంలో లేని ధైర్యంతో ఇప్పుడు మిత్ర బృందానికి, బంధువులకు, తెలిసిన వారికి చందమామను చూడమని ఫోన్లు చేయడం. ఇప్పుడీ బ్లాగులో కూడా చందమామ అభిమానులకు తెలియజేయడం.

ఇంతకు ముందే ప్రస్తావించినట్లుగా… ఒక ప్రాంతానికి, ఒక కాలానికి పరిమితం కాని, చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయే సార్వత్రిక విజ్ఞానం పంచతంత్ర కథలు.. ఈ డిసెంబర్ నుంచి మళ్లీ మీ ముందుకు ప్రింట్ రూపంలో వస్తోంది. వడ్డాది పాపయ్య గారి ముఖచిత్రంతో జిగేలుమంటున్న డిసెంబర్ చందమామ ఈ వారం మొదట్లోనే మార్కెట్‌లోకి రావచ్చు. తీసుకుని చదువుతారు కదూ..

ఆద్యంతం జంతువుల పాత్రలతో సమాజం గురించి, వ్యవస్థ, మనుష్య ధర్మం గురించిన ఎన్నో విషయాలను మానవజాతికి సుబోధకం చేసిన ఇప్పటికీ చేస్తున్న అపూర్వ కథా సాగరం పంచతంత్ర కథలు.

తల్లిదండ్రులారా! అలనాటి చందమామ పాఠకాభిమానులారా! ఈ డిసెంబర్ నుంచి చందమామను మీ పిల్లలకు తప్పక పరిచయం చేయండి. ఓ అరగంటైనా వారితో కూర్చుని పంచతంత్ర కథలను చదివించండి.. చదివి వినిపించండి.

RTS Perm Link

దేవధర్మం

November 23rd, 2009

devadharmam 2

చాలాకాలం క్రితం కాశీరాజుకు పట్టపు రాణియందు ఇద్దరు కొడుకులు కలిగారు. రాజు వారికి మహింసాసుడనీ, చంద్రకుమారుడనీ పేర్లు పెట్టాడు. మహింసాసుడే బోధిసత్వుడు. చంద్రకుమారుడు పసివాడుగా ఉండగానే తల్లి తీరని వ్యాధి సోకి హఠాత్తుగా చనిపోయింది.

అప్పుడు రాజు మరొక భార్యను పెళ్ళాడి, ఆమెను పట్టపురాణిని చేశాడు. ఆమె రాజుకు ప్రేమపాత్రురాలుగానూ, అనుకూలవతిగానూ ఉంటూ, కాలక్రమాన తాను కూడా ఒక అందమైన పిల్లవాణ్ణి కన్నది. వాడికి సూర్యకుమారుడని పేరు పెట్టారు. రాజు ఒకనాడు ఈ పుత్రుణ్ణి చూసి ఎంతగానో సంతోషించి పట్టపురాణితో, ‘‘నీ కొడుక్కు ఏదైనా వరం ఇస్తాను కోరుకో,’’ అన్నాడు.

‘‘మీ అభిమానానికి చాలా కృతజ్ఞతలు. అయితే, ఇప్పుడు కాదు, నాకు కోరాలనిపించినప్పుడు వరం అడిగి పుచ్చుకుంటాను,’’ అన్నది పట్టపురాణి.

కొంత కాలానికి సూర్యకుమారుడు యుక్తవయస్కుడయ్యాడు. అప్పుడు పట్టపురాణి రాజుతో, ‘‘నాకు కొడుకు పుట్టినప్పుడు వరం ఇస్తానన్నారు. జ్ఞాపకం ఉన్నది కదా? ఇప్పుడా మాట చెల్లించి, నా కొడుక్కు రాజ్యం ఇయ్యండి,’’ అన్నది.

‘‘అగ్నిజ్వాలల లాగా ప్రకాశించే పెద్ద కొడుకులు ఇద్దరుండగా నీ కొడుక్కు రాజ్యం ఇవ్వటం ఏ ధర్మమూ అంగీకరించదు. అందువల్ల అది సాధ్యం కాదు,’’ అన్నాడు రాజు.

రాణి ఆగ్రహం చెందింది కాని, అప్పటికేమీ మాట్లాడకుండా మౌనం వహించింది.

ఆమె తన పెద్ద కొడుకులకు హాని చేయవచ్చునని రాజుకు అనుమానం కలిగింది. ఆయన ఒకనాడు మహింసాసుణ్ణీ, చంద్రకుమారుణ్ణీ చేర పిలిచి, ‘‘అబ్బాయిలూ, నేను సూర్యకుమారుడు పుట్టిన సమయంలో మీ పినతల్లికి ఒక వరం ఇస్తానన్నాను. ఆమె ఇప్పుడు సూర్యకుమారుడికి రాజ్యం ఇవ్వమని కోరుతున్నది. నేను అందుకు అంగీకరించలేదు. అయితే దురాశ ప్రళయాంతకమైనది. అది రాజ కుటుంబంలో మరింత హాని కలిగిస్తుంది. ఆమె మీకు ఏదన్నా కీడు చేయవచ్చు. అందుచేత మీరు వెంటనే అరణ్యాలకు వెళ్ళి, నేను కన్ను మూశాక తిరిగి వచ్చి, ఈ రాజ్యం ఏలుకోండి,’’ అని చెప్పాడు.

ఇదేమీ సూర్యకుమారుడు ఎరగడు. ఒక నాడు తన అన్నలు చెప్పాపెట్టాకుండా రాజభవనం దిగి ఎక్కడికో ప్రయాణం అవుతూ ఉండటం చూసి, ఆశ్చర్యపోయాడు. అన్నలతోపాటు బయలుదేరాడు.

ముగ్గురు అన్మదమ్ములూ కొన్నాళ్ళకు హిమాలయాల మీదికి వెళ్ళారు. బోధిసత్వుడు దారికి ఎడంగా ఉన్న ఒక చెట్టు కింద కూర్చుని సూర్యకుమారుడితో, ‘‘తమ్ముడూ, ఆ కనిపించే కొలనుకు వెళ్ళి, స్నానం చేసి, దాహం తీర్చుకుని, మా ఇద్దరికీ తాగటానికి తామరాకులతో నీరు పట్టుకురా,’’ అన్నాడు.

ఆ కొలను ఒక జలరాక్షసుడైన యక్షుడిది. కుబేరుడు దాన్ని ఆ జలరాక్షసుడి కిచ్చి, దేవధర్మం ఎరిగిన వారిని విడిచి పుచ్చమనీ, అది తెలియనివాళ్ళు ఎవరైనా కొలనులో దిగితే వారిని భక్షించమనీ, కొలనులోకి దిగనివారి జోలికి పోవద్దనీ చెప్పాడు.

అది మొదలు ఆ యక్షుడు కొలనులో దిగిన ప్రతి మనిషినీ, ‘‘దేవధర్మం ఏమిటి?’’ అని అడిగి, చెప్పలేని వారిని భక్షిస్తూ వస్తున్నాడు. అందుచేత, సూర్యకుమారుడు కొలనులోకి దిగగానే ఆ యక్షుడు అతణ్ణి అడ్డుకుని, ‘‘నీకు దేవధర్మం తెలుసునా?’’ అని అడిగాడు.

‘‘తెలుసు; దేవధర్మం అంటే ఆకాశంలో వెలుగుతూన్న సూర్యచంద్రులు,’’ అన్నాడు సూర్యకుమారుడు.
‘‘నీకు దేవధర్మం తెలియదు,’’ అని యక్షుడు సూర్యకుమారుణ్ణి కొలను లోపల ఉన్న తన నివాసానికి తీసుకుపోయి అక్కడ ఉంచాడు.

జాతక కథలులో భాగంగా చందమామలో వచ్చిన ఈ కథ పూర్తిపాఠాన్ని కింది లింకులో చదవండి.
దేవధర్మం

RTS Perm Link

వంద కథనాల చందమామ బ్లాగు

November 19th, 2009
చందమామ తొలిసంచిక ముఖచిత్రం

చందమామ తొలిసంచిక ముఖచిత్రం

మిత్రులారా! ఇవ్వాళ్టితో నా బ్లాగులో వంద పోస్టులు చేరాయి. నాలుగు నెలల క్రితం అంటే జూలై 7న ‘చందమామ’ జ్ఞాపకాలను పదిలపర్చాలన్న చిరుకోరికతో, సదసత్సంశయంతో మొదలుపెట్టిన ‘చందమామలు’ బ్లాగు ‘చందమామ చరిత్ర’ సాక్షిగా నేటికి 130 రోజులు పూర్తి చేసుకుంది. అలాగే ఈ పోస్టుతో కలిపి ఈ నాలుగు నెలలూ ఈ బ్లాగులో పొందుపర్చిన కథనాలు, కథలు, పరిచయాలు, జ్ఞాపకాలు సరిగ్గా వందకు చేరుకున్నాయి. ఈ నాలుగు నెలల కాలంలోనే దాదాపుగా 14 వేల హిట్లు కూడా ఈ బ్లాగు సాధించింది.

ప్రధానంగా పాఠకులు, చందమామ అభిమానులు… మీరే ఈ విజయానికి నిజమైన కారకులు. తొలి పేరాలో సదసత్సంశయం అని ఎందుకు వాడానంటే చందమామతో అనుభూతులు, జ్ఞాపకాలు, పరిచయాలు ప్రధానంగా ఈ బ్లాగులో ఉంచాలని మొదట్లో అనుకున్నప్పుడు ఓ చిన్నపాటి సందేహం కూడా కలిగింది

గతంలో ఉజ్వలంగా వెలిగిన ఈ నిరుపమాన కథల పత్రిక గురించి, దాని చరిత్ర గురించి, మరుగున పడిన చందమామ అంతర్గత విషయాల గురించి, దాంట్లో దశాబ్దాలుగా పనిచేస్తూవచ్చిన ధీమంతుల గురించి రాస్తే ఎవరు చూస్తారు, ఎవరికి చందమామ గత చరిత్రను చదవగలిగిన ఓపిక, తీరిక ఈ స్పీడ్ యుగంలో ఉందని భయపడిన మాట వాస్తవం. అందుకే మంచి పనిని కించిత్ సంశయంతోనే మొదలు పెట్టాను.

అయితే ఆగస్టు నెలలో కూడలి, జల్లెడ, హారం వంటి తెలుగు బ్లాగుల సమాహారంలో చేరిన తర్వాత ఈ బ్లాగులో కదలిక పుంజుకుంది. చందమామతోడుగా బాల్యంలో పెరిగి పెద్దయిన వారు, చందమామను మధ్యలో స్కూలు, కాలేజీ రోజుల్లో చదివి దానిపై మమకారం పెంచుకున్నవారు, ఒక ఇంటలెక్చువల్ ప్యాషన్‌తో చందమామ చరిత్రను తలపులనిండా ఉంచుకుని తమ బ్లాగుల్లో అలనాటి చందమామపై మంచి మంచి వ్యాసాలు, కథనాలు ఇప్పటికే పోస్ట్ చేసిన వారు, చేస్తున్నవారు… సామాన్యుల నుంచి మాన్యుల వరకు, ఇలా ప్రతి ఒక్కరూ.. ఈ బ్లాగును తమ స్వంతం చేసుకున్నారు.

చందమామ చరిత్రను, వ్యక్తుల పరంగా, కథల పరంగా, సంఘటనల పరంగా అక్షరబద్ధం చేస్తూ వచ్చిన ప్రతి దశలోనూ మీరంతా హితవచనాలు పలుకుతూ, విలువైన వ్యాఖ్యల ద్వారా నాలో మరింత ప్రోత్సాహాన్ని ప్రోది చేశారు. రాష్ట్రం సరిహద్దులు దాటి ప్రపంచం నలుమూలలనుంచి మీరు ఎప్పటికప్పుడు ఈ బ్లాగును చూస్తూ, వ్యాఖ్యలు రాస్తూ, వ్యక్తిగతంగా కూడా ఈమెయిల్ సందేశాలు పంపుతూ చందమామ చరిత్రను సాధ్యమైన మేరకు వెలికి తీయాలన్న నా కుతూహలాన్ని రెట్టింపు చేశారు.

నిజం చెప్పాలంటే ఒక బ్లాగర్‌కు తోటి బ్లాగర్లతో, ఒక చిన్న రచయితకు తోటి రచయితలతో, చందమామ అభిమానులతో ఏర్పడిన స్నేహం, పరిచయం, హృదయ స్పందనలు ఉద్దీప్తం చెందిన రోజులివి. సరిగ్గా 10 నెలల క్రితం ఆన్‌లైన్‌ చందమామలో ఉద్యోగిగా చేరిన నాకు గత నాలుగు నెలలుగా మనసుకు స్వాంతన కలిగించిన రోజులివి.

గత 30 ఏళ్లుగా చందమామ ప్రింట్ ఎడిషన్‌లో అసోసియేట్ ఎడిటర్‌గా పనిచేస్తున్న బాలుగారు, ఇదే చందమామలో 1952 నుంచి గత 57 సంవత్సరాలుగా శ్రమిస్తూ వచ్చిన చందమామ చిత్రమాంత్రికుడు శంకర్ గారు… నేను లేవనెత్తిన ప్రతి సందేహాన్ని ఓపిగ్గా వివరించడం ద్వారా చందమామ గత చరిత్ర తలుపుల వద్ద నన్ను నిలబెట్టారు.

చందమామ తీరంలో గవ్వలు ఏరుకోవడానికి ఆబగా పరుగెత్తిన నన్ను సంస్థ లోపలనుంచి ప్రోత్సహించడంలో, అడిగిన ప్రతి సమాచారాన్ని దాచుకోకుండా చెప్పడంలో వీరు అందించిన నిజమైన సహకారం జీవితకాలంలో మరువలేను. అలాగే చందమామ అమూల్యనిధిని – సర్వశ్రీ చిత్రా, ఎంటీవీ ఆచార్య, శంకర్, వడ్డాది పాపయ్య గార్లు గీసిన చిత్రాలు- పరిరక్షించిన వైనం గురించి చందమామ లైబ్రేరియన్ బాలసుబ్రహణ్యం గారు ఇచ్చిన సమాచారం కూడా మరువలేనిది.

ఈ బ్లాగు మొదలు పెట్టేటప్పుడు ఈ బ్లాగులక్ష్యం గురించి నాగురించి పరిచయంలో ఇలా రాసుకున్నాను.

“తెలుగు జాతి సాంస్కృతిక సంపద అయిన చందమామను ఈ నాటికీ తమ జ్ఞాపకాల దొంతరలలో పదిలపర్చుకుంటున్న చందమామ అభిమానుల గుండె చప్పుళ్లను ఓ చోట చేర్చి అందరికీ పంచిపెట్టాలనే చిరు కోరికే ఈ బ్లాగ్ రూపకల్పనకు మూలం.
 
…జీవించడం కోసం ప్రపంచం నలుమూలలకు వలసపోయిన తెలుగు వారు చందమామ పత్రికతో తమ తరాల అనుబంధాన్ని నేటికీ ఎలా కాపాడుకుంటూ వస్తున్నారో, పరస్పరం చందమామతో తమ జ్ఞాపకాలను ఎలా పంచుకుంటున్నారో తెలిపే అమూల్యమైన వ్యాసాలు, లింకులు, తదితర సమాచారం కోసం ఈ బ్లాగులో చూడవచ్చు. చందమామ చరిత్ర, చందమామ కథల సమీక్ష, పరిచయం, వ్యక్తుల పరామర్శ తదితర చందమామ సంబంధింత సమాచారాన్ని ఈ బ్లాగులో అందరూ చూడవచ్చు.”

చందమామ సంస్థ లోపలనుంచి నేను గత నాలుగు నెలలుగా సేకరించిన సమాచారం, పత్రిక చరిత్ర, అడపా దడపా అంతర్గత విషయాలు ఈ బ్లాగు పాఠకులకు, చందమామ అభిమానులకు, పెద్దలకు ఏ మేరకు సమ్మతమైనాయో, ఉపయోగపడ్డాయో నాకయితే తెలీదు కాని ప్రతి కథనంలోనూ, మీరు చేస్తూ వచ్చిన వ్యాఖ్యలు, స్పందనలు, హితోక్తులు మాత్రమే, ఇంత తక్కువ కాలంలో ఈ బ్లాగులో వంద పోస్టులు పూర్తి కావడానికి ప్రేరణగా నిలిచాయని వినమ్రంగా చెబుతున్నాను.

వ్యక్తిగతంగా నేను  రూపొందించుకున్న ఈ బ్లాగు చివరకు సంస్థకే అధికారిక బ్లాగుగా మారిందంటే ఇంతకు మించిన విజయం మరొకటి ఉండదనే అనుకుంటున్నాను. ఇది నా స్వంత బ్లాగుగా ఉండకపోవచ్చు కానీ చందమామ అభిమానులందరి ఆదరణను పొందిన బ్లాగుగా మీరిచ్చిన ఈ భాగ్యాన్ని, సంతోషాన్ని, మహదానుభూతిని జీవితం చివరి వరకు మర్చిపోలేను.

చందమామ చరిత్రపై మీరు చూపుతూ వచ్చిన ఈ ఆదరణ, అభిమానం రేపోమాపో చందమామపై రాసే, రాయబోయే ప్రతి బ్లాగరుకూ అందిస్తారని, ప్రతి చందమామ చరిత్ర కథనాన్ని, మన చందమామ గత వైభవాన్ని ఇలాగే పంచుకుంటారని, పంచుకుంటూ ఉండాలని కోరుకోవడం తప్ప ఈ తరుణంలో మరేమీ చెప్పలేను.

మీ అందరికీ శతసహస్రవందనాలతో
చందమామ రాజు

RTS Perm Link

ఇంటివద్దనుంచే పనిచేస్తా: శంకర్

November 12th, 2009
ఆఫీసులో శంకర్ గారు

ఆఫీసులో శంకర్ గారు

గత 57 ఏళ్లుగా చందమామలో అవిశ్రాంతంగా చిత్రాలు గీస్తూ వచ్చిన శంకర్ గారు వయోపరిమితుల కారణంగా చందమామ ఆఫీసుకు “సెలవు” తీసుకున్నారు. కార్యాలయానికి సెలవే కాని పనికి కాదు. రెండువారాల క్రితం క్యాబ్‌లో చందమామ కార్యాలయానికి వస్తూ మైకం కమ్మి పడిపోయిన శంకర్ గారు ఓ వారం రోజుల పాటు ఇంట్లో విశ్రాంతి తీసుకున్న తర్వాత ఇక ఇంటినుంచి చందమామ చిత్రాలు గీయాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

‘చివరి వరకూ చందమామతో ఉంటాను, చందమామలోనే పని చేస్తాను’ అంటూ 85 ఏళ్ల వయసులో కూడా పంటిబిగువన వాహన ప్రయాణ భారం సహిస్తూ వచ్చిన శంకర్ గారు, వృద్ధాప్యం ఇక ప్రయాణానికి సహకరించదన్న గ్రహింపుతో తన పనిరంగాన్ని ఇంటికి పరిమితం చేసుకున్నారు.

ఇప్పటికే వారంలో తొలి మూడు రోజులు మాత్రమే చందమామ కార్యాలయంలో పనిచేస్తూ వస్తున్న ఆయన ఇకపై అయిదు రోజులూ ఇంటిలోనే ఉండి చందమామ బొమ్మలు గీయనున్నారు. ఓ వైపు తన కుటుంబం, మరోవైపు చందమామ యాజమాన్యం, సిబ్బంది కూడా ఎప్పటినుంచో ఇస్తూ వస్తున్న సలహాను ఈ నవంబర్ రెండో వారం నుంచే శంకర్ గారు అమలులో పెట్టేశారు.

గత అయిదు దశాబ్దాలకు పైగా భారతీయ పిల్లల మనో ప్రపంచంలో దాగిన ఊహలను ఒడిసి పట్టుకుని ఓ సరికొత్త చిత్రప్రపంచాన్ని కళ్లముందు ఆవిష్కరించిన చందమామ మేటి చిత్రకారులలో ఈయన ఒకరు. లక్షలాది పిల్లల బాల్యాన్ని జీవం ఉట్టిపడే బొమ్మలతో తేజోవంతం చేసిన చందమామ తొలి చిత్రకారుల బృందంలో ఒకరైన శంకర్ గారు చందమామ మూలస్తంభాల్లో మనకు మిగిలిన ఏకైక వ్యక్తి.

చందమామను, దాని బొమ్మలను చూసి చదువు నేర్చుకున్న ఆ తెలుగు మహిళ… చందమామలో శంకర్ గారు గీసిన కృష్ణుడి ముఖ చిత్రాన్ని తీసుకుని పూజలు సల్పి ఇంట్లోని దేవుడికి పూజ చేసినప్పటికంటే ఎక్కువగా తాదాత్మ్యత పొందిన చెన్నయ్ కృష్ణ భక్తుడు… చందమామను వెదురుబొంగులో భద్రంగా దాచుకుని ఏనాటికైనా శంకర్, చిత్రా గార్ల లాగా బొమ్మలు గీయక పోతానా  అని కలలు కంటూ వచ్చిన ఆ ఒరిస్సా గొర్రెలకాపరి…

ఇలా ఒకటేమిటి, భారతదేశంలోని నలుమూలల నుంచి లక్షలాది పిల్లలు, పెద్దలు, వయోవృద్ధులు చందమామను తమదిగా చేసుకుని హత్తుకున్న చరిత్రకు ప్రతీకలుగా నిలిచిన సజీవ వ్యక్తులలో శంకర్ గారు ఒకరు.

ఆయన ఇకనుంచి చందమామ ఆఫీసుకు రారు. ఇంట్లోంచే చందమామ పని చేస్తారు. 10  కిలోమీటర్లకు పైగా ప్రయాణం చేసి వచ్చే ఆ స్పురద్రూపి, మెల్లగా కాళ్లు ఈడ్చుకుంటూ ఆఫీసులో తన చోటు వద్దకు సాగిపోయే ఆ వయోవృద్ధుడు… తనతో కాస్సేపు అభిమానంగా మాట్లాడితే చాలు, పలకరిస్తే చాలు, ఇంటికి వెళ్లిపోయేటప్పుడు రివాజుగా పాపిన్స్ బిళ్లలను తలొకటి చేతిలో పెట్టే తీపిని పంచే ఆ చిత్రమాంత్రికుడు…. ఇక చందమామకు రారు.

తాను దశాబ్దాలుగా దాచుకుంటూ వస్తున్న అరుదైన చిత్రాలను ఒక్కటొకటిగా చూపిస్తూ, పేజీలు తిరగేస్తూ, ఆనాటి వ్యక్తుల, మిత్రుల, సన్నిహితుల ఫోటోలను పట్టి పట్టి చూస్తూ, చూపిస్తూ అలనాటి చరిత్రను కళ్లముందు నిలిపే ఆ ఎనిమిదన్నర పదుల చందమామ తాత ఇక ఆఫీసుకు రారు. ఆయనతో నేరుగా సంభాషిస్తూ, నవ్వుతూ, ఒకనాటి చరిత్ర జ్ఞాపకాల చిత్తడిలో మునిగితేలుతూ నమ్రతగా కాగితంపై రాసుకునే అరుదైన అవకాశం ఇక లేదు.

లేకపోతేనేం. ఆయన మాటకు కట్టుబడి ఇప్పటికీ చందమామ పని చేస్తూనే ఉన్నారు. ఆఫీసులో కాకుండా ఇంట్లో.. మరింత విశ్రాంతిగా, మరింత సౌకర్యంగా,, మరింత భక్తి శ్రద్ధలతో నమ్ముకున్న లక్ష్యానికి, ఆడిన మాటకు త్రికరణ శుద్ధిగా న్యాయం చేస్తూ చందమామకు చిత్రవర్ణాలను అద్దుతూ మాకూ, ప్రపంచానికి కూడా స్పూర్తిదాయకంగా నిలుస్తున్నారు.

ఆయన మాట, గీత, రేఖ, లక్ష్యం చిరకాలం కొనసాగుతాయని, కొనసాగాలని ఆశించడం తప్ప మనమిక ఏం చేయగలం.

శంకర్ గారూ ఉంటాము.. మీరు ఇంటినుంచి వేసి పంపే బొమ్మల ద్వారా మిమ్మల్ని చూసుకుంటూ చందమామ చిత్రాలలో మీ రూపాన్ని తలుచుకుంటూ ఉంటాము.

సర్వదా మీ ఆయురారోగ్యాలను కోరుకుంటూ…

 

ఆన్‌లైన్ చందమామలో, ఈ బ్లాగులో శంకర్ గారిపై వివిధ సందర్భాలలో వచ్చిన కథనాలను కింద చూడగలరు.

చందమామ చిత్ర మాంత్రికుడు : శంకర్

చివరి శ్వాసవరకు చందమామ తోటే ఉంటా…

చందమామ శంకర్ గారి జీవిత వివరాలు…

చందమామలో శంకర్‌గారు అడుగుపెట్టినవేళ

శంకర్ గారి నోట కమ్మటి తెలుగు భాష

చందమామ శంకర్ గారికి అనారోగ్యం

 శంకర్ గారు ఆకస్మికంగా క్యాబ్‌లో స్పృహ తప్పి పడిపోయిన ఆ రోజు, టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా విలేఖరి బిశ్వాస్ ఘోష్ ఆయనను ఇంటర్వ్యూ చేయాలని చందమామ ఆఫీసుకు వచ్చే కార్యక్రమం పెట్టుకున్నారు. కోలుకున్న తర్వాత గత వారం ఆయనను కలిసి మాట్లాడిన సందర్భాన్ని ఈరోజు టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో చెన్నయ్ ఈ-పేపర్ ఆర్టికల్‌గా 4వ పేజీలో పబ్లిష్ చేశారు.

ఆ ఆర్టికల్ పేరు An Artist Who Caught IMAGINATION OF GENERATIONS

దాని వివరాలకు ఈ లింకుపై క్లిక్ చేయండి. ఒకవేళ కింది లింకు ఏ కారణం వల్ల అయినా తెరుచుకోకపోతే చెప్పండి. తర్వాత దాని ఆంగ్లపాఠాన్ని పంపుతాము.

RTS Perm Link

మౌనమే దీటైన సమాధానం

November 12th, 2009

పిల్లల కథల్లో మనదే పెద్ద స్థానం. పంచతంత్ర కథలు, అక్బర్‌ బీర్బల్‌ కథలు, భట్టివిక్రమార్క కథలు, కాశీమజిలీ కథలు, జాతక కథలు, బేతాళ కథలు…. ఇలా మనకున్న కథా సంపద అపారం. 16వ శతాబ్దంలో పేరొందిన కథల్లో ముఖ్యమైనవి బీర్బల్ కథలు. మాట విరుపుతో, మెరుపు యోచనతో ఎంత క్లిష్టమైన పరిస్థితినయినా ఎలా అధిగమించవచ్చో తెలిపే చక్కటి కథలివి.

శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో తెనాలి రామలింగడిలాగా, అక్బర్ చక్రవర్తి ఆస్థానంలో బీర్బల్‌ది తిరుగులేని స్థానం. -తెనాలి, బీర్బల్ ఇద్దరూ ఓ రకంగా సమకాలికులు కూడా-. ఈ స్థానమే తోటి సభికులకు, రాజోద్యోగులకు కంటగింపుగా మారి, చక్రవర్తి సమక్షంలో బీర్బల్‌ను కుయుక్తులతో పడగొట్టాలని వారు ప్రయత్నించిన ప్రతి సందర్భంలోనూ బీర్బల్ తనకే సముచితమైన సమయస్ఫూర్తితో వారి ప్రయత్నాలను వమ్ము చేస్తాడు.

మౌనానికి గల శక్తి వివేక సంపన్నులు మాత్రమే గ్రహించగలరని, అసంబద్ధ ప్రశ్నలకు మౌనమే దీటైన సమాధానమని ఈ వారం బీర్బల్ ధారావాహిక 18వ భాగం కథ “మూర్ఖుల ప్రశ్నలకు దీటైన సమాధానం” బోధిస్తోంది. అదేంటో ఇక్కడ చూడండి.
 
మూర్ఖుల ప్రశ్నలకు దీటైన సమాధానం

విజయం విజేతకు ఆనందాన్నిస్తుంది. అతడి మిత్రులకూ, శ్రేయోభిలాషులకూ సంతోషాన్నిస్తుంది. తక్కిన వారిలో ఈర్ష్యాసూయలకు కారణమవుతుంది. ఇక శత్రువుల సంగతి చెప్పనవసరం లేదు. అసూయతో కుతకుతలాడిపోతారు. బీర్బల్ విషయంలో కూడా సరిగ్గా అదే జరిగింది.

బీర్బల్ సమయస్ఫూర్తితో సమస్యలను పరిష్కరించి చక్రవర్తి అభిమానాన్ని చూరగొన్నప్పుడల్లా సభలో కొందరు అసూయతో దహించుకు పోయేవారు. బీర్బల్‌ను చక్రవర్తి అభిమానానికి దూరం చేయడం ఎలాగా అని ఆలోచించేవారు.

వాళ్ళు ఒకనాడు సమావేశమై తమ ఆశ ఫలించడానికి రకరకాల మార్గాల గురించి చర్చించారు. ఆఖరికి తిరుగులేని పథకం అని ఒక దాన్ని రూపొందించుకుని, అది గనక నెరవేరినట్టయితే బీర్బల్ పని అయిపోయినట్టేనని సంబరపడి పోయారు!

మరునాడు అలాంటి అసూయాపరుల నాయకుడు షైతాన్‌ఖాన్ తన అనుచరులతో కాస్త ముందుగానే సభకు వచ్చాడు. ముఖ్యమైన చర్చలు, కార్యకలాపాలు పూర్తయ్యాక చక్రవర్తి సభికుల నుంచి సూచనలు, కొత్త కొత్త సలహాలు స్వీకరించడానికీ, ఆసక్తికరమైన విశేషాలు వినడానికీ సమాయత్తమయ్యాడు.

షైతాన్‌ఖాన్ లేచి నిలబడి చక్రవర్తి అనుమతి కోసం ఆగాడు. ‘‘చెప్పు,’’ అన్నాడు చక్రవర్తి.

‘‘షహేన్‌షా! మనకందరికీ బీర్బల్ తెలివితేటల గురించి తెలుసు. ఆయన ఎంతో కుశాగ్రబుద్ధి కలవాడు కదా,’’ అన్నాడు షైతాన్‌ఖాన్.

‘‘గొప్ప వివేకవంతుల మధ్య ఉన్న అనుభూతి నాకు కలుగుతోంది షహేన్‌షా,’’ అన్నాడు బీర్బల్ సంతోషంగా.

‘‘నిజమే షహేనషా! చమత్కార సంభాషణలో ఆయనకు సాటి రాగలనని నేను భావించడం లేదు. అంతే కాదు. క్లిష్టమైన సమస్యలను పరిష్కరించడంలో మనలో ఏ ఒక్కరం కూడా బీర్బల్‌కు సాటి కాలేము,’’ అన్నాడు షైతాన్‌ఖాన్.

ఆ తరవాత అతడు స్వరం తగ్గించి, ‘‘బీర్బల్ ఇంత కుశాగ్రబుద్ధిగా వున్నాడు. మరి, ఆయన్ను కన్నతండ్రి మరెంత మేధావిగా ఉంటాడో కదా?’’ అన్నాడు చక్రవర్తితో.

ఆ మాటతో చక్రవర్తిలో కుతూహలం పుట్టుకువచ్చింది. ఇన్నాళ్ళు తనకీ యోచన రానందుకు ఆశ్చర్యపోయాడు.

ఈ కథ పూర్తి భాగంకోసం ఇక్కడ చూడండి.

బీర్బల్ కథలు ధారావాహికలో ఇంతవరకు ఆన్‌లైన్ చందమామ ప్రచురించిన 18 కథలు చూడాలంటే, ఈ లింకుపై క్లిక్ చేయండి.

RTS Perm Link

చందమామ బేతాళ కథల నేపథ్యం

November 4th, 2009
చందమామ తొలి సంచిక

చందమామ తొలి సంచిక

గుణాఢ్యుని బేతాళ కథలకు సంబంధించి ఈ బ్లాగులో ఇటీవలే రెండు కథనాలు ప్రచురించడమైంది. 1.గుణాఢ్యుని బేతాళ కథలు 2. బేతాళ కథలు – కుటుంబరావు గారి ఒరవడి. చందమామ అభిమానులు ఈ రెండు కథనాల పట్ల మంచి స్పందన కనబర్చినందుకు అందరికీ ధన్యవాదాలు.

అయితే మరుగున పడిన చందమామ చరిత్రను వెలికి తీసి అక్షరబద్దం చేద్దామనే లక్ష్యంతో నేను సంస్థ లోపలినుంచి చేస్తున్న ప్రయత్నాలు మరింత నిర్దిష్టంగా, ఖచ్చితంగా, సత్యసమ్మతంగా ఉండాలనే భావంతో ఈ బ్లాగులో నేను పొందుపరుస్తున్న కథనాలు, వాటిలోని సమాచారాన్ని మళ్లీ మళ్లీ నాకు నేనుగా నిర్ధారించుకుంటూ, వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటూ పెద్దల సలహాలను తీసుకుంటూ వస్తున్నాను.

ఈ బ్లాగులో సందర్భానుసారం పొందుపరుస్తున్న విషయాలు నూటికి నూరుపాళ్లు వాస్తవమేనని నాకు నేనే సర్టిఫికెట్ ఇచ్చుకునే సాహసం చేయలేను. ఎందుకంటే ఇది 63 సంవత్సరాల చరిత్రకు, చందమామ నేపథ్యానికి సంబంధించిన విషయాలతో కూడిన బ్లాగు.

దశాబ్దాలుగా మరుగున పడి ఉన్న అపరూప చరిత్రను సేకరించే ప్రయత్నంలో పలుసార్లు మనకు అందుబాటులోకి వస్తున్న, పలు కోణాలు, మార్గాలనుంచి అందుతున్న విషయాలను ఒకటికి రెండు సార్లు సరిచూసుకుని వీలయితే మార్చవలసిన, సవరించ వలసిన, ఇంకా నిర్దిష్ట రూపమివ్వ వలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.

అందుకే ఈ బ్లాగులో వస్తున్న వ్యాసాలు, కథనాలు వేటికవిగా శాశ్వతాలు అనే అభిప్రాయం అప్పుడూ, ఇప్పుడూ కూడా నాకు లేదు. ఇకపై ఉండదు కూడా. ఓ అరుదైన చరిత్రకు సమగ్ర రూపం ఇవ్వడానికి ప్రయత్నించడంలో ఎన్ని పురిటినొప్పులు పడవలసి ఉంటుందో నాకు తెలీంది కాదు కూడా.

అందుకే బేతాళ కథలుపై నేను కూర్చిన, సమీక్షించిన విషయాలు, అందులో చందమామతో ముడిపడిన అంశాలకు సంబంధించి లోపాలు, ఇంకా సవరించవలసిన విషయాలపై తగు సూచనలు అందించమని ప్రింట్ చందమామ అసోసియేట్ ఎడిటర్ బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారిని కోరి ఆ రెండు కథనాల కాపీలను నిన్న అందించాను. ఈ రోజు సాయంత్రం ఆఫీసులోనూ, క్యాబ్‌లోనూ తనతో జరిపిన సంభాషణకు అనుగుణంగా చందమామ బేతాళ కథల నేపథ్యాన్ని మరికొంత వివరంగా పొందుపర్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నా.

బాలు గారు ప్రధానంగా రెండు విషయాలను ఈ సందర్భంగా స్పష్టం చేశారు. అవి. 1.బేతాళ కథలను ఎప్పుడు కూడా మార్చి రాయలేదు. మొదట్లో మూలంలోని కథలను కొన్నింటిని యధాతథంగా ప్రచురించారు.

తర్వాతనుంచి చందమామ రచయితలు పంపుతూ వచ్చిన మామూలు కథలనే బేతాళ కథలుగా పజిల్ రూపంలో, ప్రశ్నలు – సమాధానాల రూపంలో ట్విస్ట్ చేసి పిల్లలకు అనుగుణంగా కథను మార్చారు. తర్వాత పెద్దలకు కూడా అవి ఇష్టమైన కథలుగా మారిపోయాయి.

2. చందమామలోని బేతాళ కథలకు ఘనత ప్రాథమికంగా కథల రచయితలదే. బేతాళ కథలకు సంబంధించి చక్రపాణి, కొకు, శంకర్ గారు వంటి వ్యక్తుల ప్రాముఖ్యత, ఒరవడిల గురించి ప్రస్తావించే క్రమంలో కథల రచయితలను మర్చిపోకూడదు. వారి విలువను విస్మరించవద్దు.

బాలుగారు చెప్పిన ఈ రెండు విషయాలను వివరంగా ప్రస్తావించుకుందాము. ఆయన ఎరుక ప్రకారం…

బేతాళ కథలను చందమామ పత్రిక ఎన్నడూ మార్చి రాయలేదు. 1955 సెప్టెంబర్ సంచికలో తొలి బేతాళ కథను “మహామంత్రి మనోవ్యాధి” అనే పేరుతో ప్రచురించారు. గుణాఢ్యుని మూల కథల్లో ఒకటో కథ, రెండవ కథ, మూడవ కథ అనే ఉంటాయి. తర్వాత అక్టోబర్‌లో “మారిన తలలు” నవంబర్‌లో ఏడ్పు – నవ్వు, డిసెంబర్‌లో ఆత్మబలిదానం అని బేతాళ కథలను మూలంలోనివే వేశారు.

మృతసంజీవనీ మంత్రం వరకు మొత్తం 9 కథలను ప్రచురించిన చందమామ ఆ కథల ముగింపు పుటలో కల్పితం అని వేయలేదు. 1956 జూన్ సంచికలో మాత్రమే బేతాళ కథకు చివర కల్పితం అని ఉంది. దీన్ని బట్టి చూస్తే ఇక్కడినుంచే బేతాళ కథలను ఒరిజనల్ కథలనుంచి కాక రచయితలు పంపిన కథలనుంచే ఏరుకుని ట్విస్ట్ చేసినట్లుంది.

ఇంకా చెప్పాలంటే బాలుగారి ప్రకారం 1955 సెప్టెంబర్ నుంచి మొదటి మూడు కథలు మాత్రం నిఖార్సుగా మూల కథలే అయి ఉంటాయి. తర్వాత నుంచి మామూలు కథలనే బేతాళ కథలుగా మార్చి రాశారు. ఎందుకంటే దీనికి నేపథ్యం ఉంది. గుణాడ్యుని బేతాళ మూల కథలు వాస్తవానికి పెద్దల కథలు అంటే అడల్ట్ కథలు. అంటే కేవలం శృంగారానికి మాత్రమే సంబంధించినవి అని కాదు. అవి భార్యాభర్తలు, స్త్రీపురుషుల సంబంధాలు, సంసార నీతి, కుటుంబ విలువలు వంటి పెద్దలకు సంబంధించినవి. కుటుంబ నీతిని ధిక్కరించిన కథలు కూడా మూలంలో ఉన్నాయి.

కాబట్టి తొలి రెండు మూడు కథలను ప్రచురిస్తున్న క్రమంలో చందమామ సంపాదకులకు, సంపాదక వర్గ సభ్యులకు ఈ పెద్దల విషయాన్ని పిల్లలకు ఎలా చెప్పడం అనే ధర్మసందేహం ఎదురై మూల కథల్లోని ట్విస్ట్‌ను తీసుకుని చందమామ రచయితల కథలనే బేతాళ కథలుగా మార్చి రాస్తే బాగుంటుంది కదా.. ఇలా ఎందుకు చేయకూడదు అనే థాట్ వచ్చిందట.

ఇది చక్రపాణి, కుటుంబరావు గార్లలో ఎవరికయినా వచ్చి ఉండవచ్చు. లేదా కొకు గారే సలహా ఇస్తే దాన్ని చక్రపాణిగారు ఆమోదించి ఉండవచ్చు. ఏదేమైనా మూలకథలను కాకుండా ఆధునిక కథలనే మధ్యలోనో లేదా చివర్లోనూ లేదా కథ మొత్తంగానో మార్పు చేసి పజిల్ లేదా ప్రశ్న-సమాధానం రూపంలో మార్చి ప్రచురించాలనే ఆ ఆలోచనకు గుణాడ్యుని మూలకథలే ఆస్కారం ఇచ్చాయి.

కాబట్టి బేతాళ కథలను చందమామ ఎన్నడూ మార్చి రాయలేదు. చందమామలో తొలి మూడు, లేదా తొమ్మిది కథల తర్వాతే కొత్త కథలను చందమామీకరణ చేసి ఉంటారన్నది బాలూగారి అభిప్రాయం. తొలి 3 కథలూ నిఖార్సయిన మూల కథలే అని తానంటారు.

ఇకపోతే రెండోది. చందమామ బేతాళ కథలకు ఘనత ప్రాథమికంగా రచయితలదే. ఏ కారణాలతో అయినా సరే చందమామకు కథలు రాస్తూవచ్చిన రచయితలను విస్మరించకూడదు. ఎందుకంటే వీరు రాసి పంపుతూ వచ్చిన సాధారణ కథలనే బేతాళ కథలుగా సంపాదకులు మార్చి రాస్తూ వచ్చారు. బేతాల కథలకు అని ఉద్దేశించకుండా రచయితలు పంపిన సాధారణ కథలను కూడా బాగుంటే, బేతాళీకరణకు అనువుగా ఉంటే వాటిని సెపరేట్ చేసి సవరించేవారట.

దీనికి తొలి పాతికేళ్లూ అంటే 1955 నుంచి 1980 వరకు చక్రపాణి, కుటుంబరావు గార్లు మార్గదర్శకత్వం వహించగా, తర్వాతి దశలో విశ్వంగారు, దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారు 2006 వరకు బాధ్యత వహించారట. కొకు గారి తర్వాత బేతాళకథలను సాపుచేసే బాధ్యత దాదాపుగా దాసరి గారిదే అని బాలు గారి అభిప్రాయం. 2006 తర్వాత బాలుగారే ఈ బాధ్యతను చేపట్టారనుకోండి. పైగా ఇతర సంపాదకవర్గ సభ్యుల వలే కాక ఈయన స్వతహాగానే చందమామ అవసరాలకు గాను బేతాళ కథలను అడపాదడపా రాస్తున్నారని తెలిసింది. దీన్ని కూడా పైకి అంగీకరించని మోడెస్టీ ఈయనది.

అయితే చక్రపాణి, కుటుంబరావు, విశ్వం, దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గార్లలో ఏ ఒక్కరూ స్వంతంగా బేతాళ కథలను రాయలేదని కథకులు పంపిన కథలలోంచి ఏరిన వాటినే కొకు, దాసరి గార్లు బేతాళ కథలుగా మార్పు చేసేవారని అంటారీయన. కథ మధ్యలో మార్చినా, చివర్లో మార్చినా, లేదా కథ మొత్తంగా మార్పులకు గురిచేసినా చందమామ బేతాళ కథలకు మూలం చందమామ కథకులే. వీరిలోనూ రాజగోపాలరావు -వసుంధర- గారిదే అగ్రతాంబూలం అని బాలుగారి ప్రకటన.

చందమామ సంపాదక బృంద సభ్యులు సాపు చేసి తుది రూపమిచ్చిన  బేతాళ కథలకు కూడా సవరణలు సూచించినవారు చందమామ చరిత్రలో ఇద్దరే ఇద్దరు. వారు చక్రపాణి గారు, విశ్వనాథ రెడ్డి గారు. బేతాళ కథకు మార్పులను సూచించడంలో చక్రపాణి గారి కంటే విశ్వంగారే రెండాకులు ఎక్కువగా చదివారన్నిది బాలూగారి అభిప్రాయం.

సంపాదక సిబ్బంది బాగా లేదు అని కొట్టిపారేసిన కథను కూడా మధ్యలోనో, చివర్లోనూ మార్పులు చేసి బేతాళకథగా మార్చవచ్చు కదా అని విశ్వంగారు సూచించేవారట. చక్రపాణిగారికి ఎంత సంపాదక అనుభవం ఉందో అంత అనుభవం విశ్వంగారికి ఉందని, ఇందుకు 30 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ అనుభవం తోడయిందని బాలు గారు చెప్పారు.

ఇలా పిల్లలకోసం తయారైన బేతాళకథలు తర్వాత ఆంధ్రదేశంలో అన్నివయస్సుల వారిని దశాబ్దాలుగా ఆకట్టుకున్నాయి. చనుబాల కథలుగా మాత్రమే పేరొందిన చందమామ కథల పట్ల తర్వాత పెద్దలు కూడా బాగా ఆసక్తి చూపేలా చేయడంలో మొదటి మలుపు బేతాళ కథలనుంచే ప్రారంభమయ్యిందిని చెప్పవచ్చు.

పెద్దల విషయంగా పేరొందిన బేతాళ మూల కథలను మినహాయించి పిల్లల కంటెంట్‌గా మార్పుకు గురయిన బేతాళ కథలు అచిర కాలంలోనే కుటుంబంలోని స్త్రీ, బాల, వృద్ద బాంధవ్యులందరికీ నచ్చిన అద్భుత విజయ గాధలుగా చరిత్రలో నిల్చిపోయాయి.

బాలు గారికి కృతజ్ఞతలతో…

చివరగా చందమామ బేతాళ కథల ప్రాశస్త్యం గురించి శివరాం గారు తన బ్లాగులో రాసిన కథనంలోని చివరి పేరాతో దీన్ని ముగిస్తే బాగుంటుందని అనుకుంటున్నాను.

“కథా సంపుటి లేదా ధారావాహికగా మొదలు పెట్టబడినా, చివరకు ఒక కథా శీర్షికగా స్థిరపడినాయి ఈ బేతాళ కథలు.చిన్న చిన్న ధారావాహికలు మొదలు పెట్టినప్పుడల్లా తమ సంపాదకీయంలో ఆ ధారావాహిక గురించి కొద్దో గొప్పో చందమామలో వ్రాసే వారు. కాని చారిత్రాత్మకమైన బేతాళ కథల ధారావాహిక (శీర్షిక) చడి చప్పుడూ లేకుండా మొదలు పెట్టేశారు. మరి అప్పట్లో ఈ కథలను ఎలా వేయ్యలో ఇంకా నిర్ణయించుకోలేదేమో.

చివరికి , ఇలా ఎటువంటి ప్రకటన లేకుండా మొదలు పెట్టబడినా, చందమామలోని అన్ని ధారావాహికలలోనూ ఎక్కువరోజులు ప్రచురించబడింది, ఇంకా ప్రచురిస్తూనే ఉన్నారు. భారత పత్రికా చరిత్రలో ఇది ఒక మైలురాయి (రికార్డు)అని నా అభిప్రాయం. తెలుగు పత్రికా చరిత్రలో అన్ని శీర్షికలకన్న ఎక్కువకాలం ప్రచురించబడిన, ఇంకా ప్రచురించబడుతున్న శీర్షిక ఇది ఒక్కటే అయి ఉండవచ్చును.ఈ చక్కటి సాహిత్య ప్రక్రియ వెనుక ప్రసిద్ధ రచయిత, చందమామకు ఎక్కువకాలం సంపాదకుడిగా పనిచేసిన, శ్రీ కొడవటిగంటి కుటుంబరావు కృషి ఎంతగానో ఉన్నది.

బేతాళకథలు ధారావాహిక అనండి లేదా శీర్షిక అనండి, ఏది ఏమైనా కథలను ఏకధాటిగా ఇంత ఆసక్తికరంగా, పిల్లలకు(అనేకసార్లు పెద్దలకే) తెలివితేటలు పెంపొందించే విధంగా ప్రచురించటం నభూతో నభవిష్యతి.”

మరిన్ని వివరాలు

గుణాఢ్యుడి బేతాళ కథలు

బేతాళ కథలు – కుటుంబరావు గారి ఒరవడి

RTS Perm Link

శంకర్ గారి నోట కమ్మటి తెలుగుమాట

November 2nd, 2009
శంకర్ గారి తెలుగు మాట

శంకర్ గారి తెలుగు మాట

శంకర్ గారికి ఇప్పుడు ఫర్వాలేదు. రెండు రోజులు విశ్రాంతి తీసుకుని ఆ తర్వాతే ఆయన చందమామ కార్యాలయానికి రావచ్చు. ఆపీసుకు రాకుండా ఇంట్లో నుంచే తాను పనిచేసుకునే అవకాశాన్ని, సౌలభ్యాన్ని కల్పిస్తామని చందమామ వారు ఎప్పుడో తనకు సూచించినప్పటికీ ఒంటరిగా కాకుండా మనుషుల్లో ఉంటూ పనిచేసుకోవడంపై మమకారంతో ఆయన స్వచ్చందంగా చందమామ ఆఫీసుకు వస్తున్నారు. ఆయన స్వస్థత పొందిన సందర్భంగా ఆయనలోని ఓ అరుదైన గుణాన్ని చందమామ అభిమానులతో పంచుకోవాలని ఉంది.

ఈ మూడు నెలల పరిచయ కాలంలో తనతో మాట్లాడిన ప్రతిసారీ ఆయన చక్కటి తెలుగులో మాట్లాడటం గమనించాను. మద్రాసులో ఉన్న లేదా తమిళనాడులో ఉన్న తెలుగువారు రెండు భాషల సంపర్క ప్రభావానికి గురై తెలుగు క్రియకు నుకారాంతాన్ని జోడించి వినగానే నవ్వు వచ్చేలా పదజాలాన్ని ప్రయోగించడం నాకు గత 13 ఏళ్లుగా అనుభవమే.

వాక్యం చివరలో వచ్చును, తెచ్చును, కొట్టును, పాడును, చేయును, పూడ్సును అని మద్రాసుకు మాత్రమే తెలిసిన పద ప్రయోగాలతో కూడిన వింత భాషను చదువుకున్న తెలుగువారే ఉపయోగించడం చాలా సహజంగా ఉంటోంది. అలాంటిది… తమిళుడైన శంకర్ గారు స్వచ్ఛమైన తెలుగును తియ్యగా పలుకడం చూస్తుంటే విన్నప్పుడల్లా ఆశ్చర్యమేస్తూ ఉంటుంది.

మూడు వారాల క్రితం ఈ విషయమై సందేహ నివృత్తికోసం ఆయననే నేరుగా అడిగేశాను. ఆ సందర్భంగా భాషాధ్యయన, భాషాభ్యసన చరిత్రలోనే అపూర్వమైన విషయాన్ని ఆయన చెప్పుకుంటూ వచ్చారు. జన్మతా తమిళుడైన మీరు ఇంత స్వచ్ఛంగా తెలుగులో ఎలా మాట్లాడగలుగుతున్నారని అడిగితే ఇలా సమాధానం చెప్పాపాయన.

రాయడం, చదవడం తెలియక పోయినా తెలుగు బాగా మాట్లాడడానికి వారి తల్లి ప్రధమ కారకురాలట. ఎందుకంటే చిన్నతనంలో తల్లి బయట పనులు చేసే క్రమంలో మద్రాసులోనే అన్ని భాషలవారితో పరిచయాలు ఏర్పడ్డాయట. ఒకసారి వింటే చాలు అట్టే పట్టేసుకునేటటువంటి నిశిత గ్రాహ్య శక్తితో ఆమె ఏకకాలంలోనే అయిదారు భాషలను అలవోకగా నేర్చుకుని మాట్లాడేదట.

అప్పట్లో మద్రాసు అంటే తెలుగు నాడు అని లెక్క కాబట్టి ఈమె ఇంట్లో తెలుగు కూడా ఉపయోగించేదట. ఇది బాల్య ప్రభావం కాగా, ఆయన నోట తీయటి తెలుగు మాట రావడానికి మరో కారణం తెలుసుకుంటే గమ్మత్తుగా ఉంటుంది.

మరేంలేదు.. చందమామే శంకర్ గారికి తెలుగు భాషను నేర్పింది. అదీ చక్కటి తెలుగు భాషను మాట్లాడటం నేర్పించింది. ఎలా అంటే కథలకు బొమ్మలు వేసేటప్పుడు విషయాన్ని చిత్రకారులు తమ తమ మార్గాలలో గ్రహిస్తారు. రచయిత లేదా సంపాదకుడు కథను తన మాటల్లో వివరిస్తే దాన్ని బట్టి బొమ్మలు గీసేవారు ఒక రకం, కథను పాయింట్లుగా రాసి ఇస్తే దాన్ని చూసుకుని బొమ్మలు గీసేవారు కొందరు.

శంకర్ గారికి కథను పూర్తిగా చెప్పించుకుని తర్వాత మనసులో బొమ్మను ఊహించుకుని గీయటం అలవాటు. ఎవరో ఒకరి వద్ద తెలుగులో ముందుగా కథను పూర్తిగా చదివించుకుని వింటారీయన. తర్వాత కథకు తగిన బొమ్మ గీయటానికి పూనుకుంటారు.

ఇలా ఒకటి, రెండూ, మూడూ కాదు.. 57 ఏళ్లుగా చందమామ కథను తెలుగులో చదివించుకున్న క్రమంలో శంకర్ గారికి యాదృచ్ఛికంగా తెలుగు మాట్లాడటం వచ్చేసింది. మరి తెలుగు యాస లేకుండా ఇంత స్పష్టంగా ఎలా మాట్లాడగలుగుతున్నారు అంటే ఇంకా గమ్మత్తైన విషయం చెప్పారీయన. దానికి కూడా చందమామే కారణమట.

ఎలాగంటే.. చందమామ మొదటినుంచీ ప్రాంతీయ యాసలకు దూరంగా ఉంది. ఒక్కో ప్రాంతానికే పరిమితమై ఉండే రకం జాతీయాలకు, నుడికారాలకు, వర్ణనలకు చందమామ చాలా దూరంగా ఉంది. ఒక ప్రాంతం వారికి అర్థం కాని రీతిలో ఉండే యాసను పత్రికలోకి ఎందుకు తెస్తారు అనేది చక్రపాణి గారి మార్కు వ్యాఖ్య.

దీంతో చందమామను ఆబాలగోపాలమూ, ప్రాంత భేదాలెరుగకుండా తెలుగు దేశంలోని అన్ని రీజియన్లు తమ స్వంతం చేసుకునేవి. ఈ క్రమంలోనే శంకర్ గారికి చందమామ భాష వచ్చేసింది. చిత్రరచనకోసం చందమామ కథలను దశాబ్దాలుగా చదివించుకుని వింటూ వచ్చిన శంకర్ గారు అలా చందమామ భాషకు దాసోహమైపోయారు.

“మా తెలుగు బాల్యానికి ధన్యవాదాలు” అని గత రాత్రి పంపిన టపాలో నేను రాసినట్లుగా “ఐ నెవర్ స్పీక్ తెలుగు” బాపతు గాళ్లు రాజ్యమేలుతున్న పాడు కాలమిది. తల్లిపాలు తాగి తల్లి రొమ్ము గుద్ది బతుకుతున్న విషకీటకాలు చెప్పే చదువుల రంధిలో తెలుగు దేశం ప్రస్తుతం కాలిపోతోంది.

ఇక్కడ… 55 సంవత్సరాలుగా చందమామ అనుబంధంతో జీవితం పండించుకుంటూ వచ్చిన కేసీ శివశంకరన్ అనే ఓ తమిళుడు.. అదే… మన శంకర్ గారు… చందమామ కథా శ్రవణం సాక్షిగా తెలుగు మాటలు నేర్చుకుని తెలుగు భాష విలువను ఆకాశమంత ఎత్తులో నిలిపారు. జీవిత ఔన్నత్యానికి, పతనానికి వార మనకు ఇక్కడ సులభంగానే బోధపడుతోంది కదా!

శంకర్ గారూ, మీకూ, మీరు వాడే ఆ చక్కటి చందమామ భాషకు శతకోటి వందనాలు..

మీ నోట జాలువారే ఆ చందమామ భాష తియ్యదనాన్ని ఆస్వాదించేందుకోసమయినా మీరు ఆరోగ్యంగా ఉంటూ, మాతో కలిసి మరి కొంతకాలం పనిచేయండి. మా చిన్ని జీవితాలకు ఇది చాలు…

RTS Perm Link

చందమామ శంకర్ గారికి అనారోగ్యం

November 2nd, 2009
శంకర్ గారు

శంకర్ గారు

వారాంతపు సెలవుల తర్వాత ఉదయం చందమామ కార్యాలయానికి క్యాబ్‌లో వస్తున్నాం. తిరువాన్మయూర్ దాటుకుని నీలాంకరై వేపుకు బండి వస్తుండగా ఉన్నట్లుండి మా మరో క్యాబ్ డ్రైవర్ మా వైపు పరుగెత్తుకొచ్చారు. ఏమై ఉంటుంది అని ఒక్కసారిగా మాలో ఉద్రిక్తత. ఆ క్యాబ్‌కు ప్రమాదం ఏమైనా జరిగిందా అని కలవరం.

విషయం మరోలా ఉంది. ఆ క్యాబ్‌లో విరుగంబాక్కం నుంచి వస్తున్న శంకర్ గారు ఉన్నట్లుండి అనారోగ్యానికి గురయ్యారట. తనకే తెలీకుండా ముఖం వివర్ణమయిపోయిందట. పక్కన ఉన్నవారు గమనించి పక్కనే ఉన్న ఆసుపత్రికి బండిని తీసుకెళ్లి ఆయనకు ఈసీజీ వగైరా పరీక్షలు చేయించారు.

ప్రమాదం లేదని, నాడి మామూలుగా కొట్టుకుంటోందని వైద్యులు చెప్పారట. ఉన్నట్లుండి ఆయన శరీరంలో మార్పులు సంభవించాయి ఒక రోజంతా విశ్రాంతిలో ఉంచి పరీశీలనలో పెట్టాలని సూచించారట. తర్వాత మిగిలిన సిబ్బందితో పాటు ఆయనా ఆఫీసుకు అదే క్యాబ్‌లో వచ్చారు.

రాగానే, ఆయనను కలిశాము. పరామర్శించడానికి రావడంతో ఆయన మాకే ధైర్యం చెప్పారు. “ఏం జరగలేదు. ఉన్నట్లుండి ఒళ్లు అలసినట్లనిపించింది. ఏమయిందో నాకు అర్థం కాలేదు. ఎందుకయనా మంచిదని మనవాళ్లు పక్కనే ఉన్న ఆసుపత్రికి తీసుకుపోయారు. ఈసీజీ, మరికొన్ని పరీక్షలు చేయించారు. అంతా నార్మల్‌గానే ఉందని చెప్పారు. ఒక రోజు పని చేయవద్దని, విశ్రాంతి తీసుకోమని చెప్పారు. అంతే మరేం కాలేదు” అంటూ చేయి పట్టుకుని నవ్వారు.

“ఇదీ దైవకృపే మరి. నిద్రలోనే ఏదయినా జరిగి ఉంటే ఏమయ్యేదో కదా.. ఇంతమంది మధ్యన క్యాబ్‌లో అలా జరిగింది కాబట్టి వెంటనే చికిత్స చేయించారు. ఏం కాలేదు. వారి సలహా ప్రకారం ఇంటికి వెళుతున్నా” అని  చెప్పారు.

తర్వాత ఆయనను ఇంటివరకు తీసుకుపోయి దింపడానికి సహాయకులు వెంటరాగా ఆయన వెళ్లిపోయారు. 85 ఏళ్లు పైబడిన ఆయన చివరివరకు చందమామలో పనిచేయాలనే మొండి పట్టుదలతోటే దాదాపు 10 కిలోమీటర్ల పైగా దూరం క్యాబ్‌లో ప్రయాణం చేస్తున్నారు. వారంలో తొలి మూడు దినాలు కార్యాలయానికి వస్తూ మిగతా రెండు రోజులు ఇంటివద్దే ఉండి పనిచేస్తున్నారు.

ఈ క్యాబ్‌లో ప్రయాణం వల్ల వళ్లు అదురుతూ, నడుము నొప్పి వస్తోందని, అందుకనే మా ఆవిడ ఈ వయసులో ఇంత శ్రమ ఎందుకు, పని ఆపేయకూడదా అంటోందని పది రోజుల క్రితం కలిసినప్పుడు చెప్పారు. నడుము కాసేపు వత్తించుకుంటే తగ్గిపోతుందని ఈ మాత్రం దానికి అలసిపోతే ఎలాగన్నది ఆయన పట్టుదల.

తన బిడ్డలు ఎదిగి వచ్చి పైకి ప్రస్తుతం చెన్నైలోనే మంచి  స్థితిలోనే ఉన్నా, ఓ మేరకు సుఖమైన విశ్రాంతి జీవితాన్ని చివరి దశలో గడిపే సౌకర్యం ఆయనకు బిడ్డల ద్వారా ఏర్పడినా సరే తాను పనిచేయడం ద్వారా మాత్రమే బతకాలని, కన్న బిడ్డలమీద అయినా సరే ఆధారపడకూడదని ఆయన చెప్పారు. అదే విశ్వాసంతోటే చందమామలో పనిచేస్తున్నారు కూడా. ఈ వయసులో మీరు పనిచేసి బతకాలా అని బిడ్డలు నిష్టూరమాడినా గత కొన్ని ఏళ్లుగా ఆయన ఇలాగే పనిచేస్తున్నారు.

తన తరం ఆయుఃప్రమాణాల ప్రకారం చూసినా మరో పదేళ్లు ఆరోగ్యంగా గడిపే అవకాశం ఆయనకు ఉంది. ఏ దుర్వ్యసనాలకు అలవాటు పడని శరీరం కాబట్టి ప్రాథమికంగా ఇంతవరకు ఆయన ఆరోగ్యవంతుడి కిందే లెక్క. ఇప్పుడు ఉన్నట్లుండి ఇలా జరగడంతో మాకందరికీ ఒక్కసారిగా కలవరం.

రాత్రి 11 గంటల వరకు పనిచేస్తూ పోయానని. ఆ శ్రమ భారం కూడా ఇలా బయటపడిందేమో అని ఆయన సందేహం. జీవితంలో ఒక దశకు చేరుకున్న తర్వాత రాత్రిపూట ఎక్కువసేపు మేల్కోవడం ఆరోగ్యానికి భంగకరమే.. ఇక అయినా జాగ్రత్తలు తీసుకోమని సూచించాము.

మా కళ్లముందే ఆయన క్యాబ్‌లో వెళ్లారు. ప్రింట్ విభాగంలోంచి కొందరు పెద్దలు తోడు రాగా ఆయన ఇంటికి వెళ్లారు. ఆయనకు ఏమీ కాదనే, కాకూడదని, మళ్లీ మాతో కలిసి పనిచేయాలని. మాతో ఉండాలని ప్రగాఢంగా కోరుకుంటూ లోపలకు వచ్చేశాం.

చందమామ అభిమానులు, చందమామ స్పర్ణయుగ ప్రేమికులు, చందమామ చిత్రకారుల ఏకలవ్య శిష్యులూ కూడా ఆయన ఆరోగ్యం గురించి పరామర్శిస్తారని, ఆయన మరి కొంతకాలం చల్లగుండాలని కోరుకుంటారని ఆశిస్తున్నాం. .

శంకర్ గారూ!

మీకోసం బేతాళుడు కూడా కలవరపడుతూ ఉంటాడు. కోరిన కోరికలు నెరవేర్చే ఆ బేతాళుడు మీ ఆరోగ్యం పట్ల కూడా జాగ్రత్త వహిస్తాడని, తన బొమ్మలు మీ చేత మరికొంత కాలం గీయించుకుంటాడని, చందమామ బేతాళుడికి ‘శంకర’ పురస్కారం భవిష్యత్తులో కూడా అందుతుందని, అందాలని మేం  మనస్పూర్తిగా కోరుకుంటున్నాం.

మా ఈ చిన్న కోరికను మీరు మన్నిస్తారని ఆశిస్తూ,

మీ ఆరోగ్యం చల్లగా ఉండాలని కోరుకుంటూ…  మీనుంచి చల్లటి వార్తకోసం ఎదురుచూస్తూ…

మీ చందమామ.

RTS Perm Link

బేతాళ కథలు – కుటుంబరావు గారి ఒరవడి

October 31st, 2009

వేణుగారూ! గుణాఢ్యుని బేతాళ కథలు పరిచయంపై మీ వ్యాఖ్యకు కృతజ్ఞతలు. అసలు ఈ పుస్తకం చివర్లో బేతాళుడు విక్రమాదిత్యుడికి ప్రసన్నమై దొంగ బిక్షువు పన్నాగాలను వివరించి అతడిని తుదముట్టించడంలో సహకరించిన తర్వాతి ఘట్టం చదివినప్పుడు రోమాలు నిక్కపొడుచుకున్నాయి నాకు. “మనోహరాలైన యీ యిరవై నాలుగు ప్రశ్న కథలూ, వీటితోపాటు యీ చిట్ట చివరి ఇరవై ఐదవ కథా లోక ప్రసిద్ధాలై ప్రకాశించాలి అని నా కోరిక” అని త్రివిక్రమ సేన మహారాజు అడిగితే అలాగే అని వరమిచ్చిన బేతాళుడు ఇలా అంటాడు.

“అలాగే అవుతుంది… ముందు చెప్పిన ఇరవై నాలుగూ, ఈ చివరి కథా కలిపి బేతాళ పంచవింశతి అన్న పేరుతో విశ్వ విఖ్యాతమై, పూజనీయమై, మంగళకరమవుతాయి. ఇందులో ఏ కొద్ది భాగాన్నయినా ఎవరు ఆదరంగా చదివినా, విన్నా వాళ్లు పాప విముక్తులవుతారు. బేతాళ పంచవింశతి ప్రసంగ, శ్రవణాలు జరిగే చోట యక్ష, బేతాళ, పిశాచ, రాక్షసాదులు ప్రవేశించలేరు”

రెండు వేల సంవత్సరాల క్రితం గుణాఢ్యుడు బేతాళ పంచవింశతి కథలకు ఇలా ముగింపునిచ్చాడు అనే విషయం తల్చుకుంటేనే ఒళ్లు గగుర్పొడుస్తోంది నాకు. “పాప విముక్తులు కావడం, యక్ష, బేతాళ, పిశాచ, రాక్షసాదులు ప్రవేశించలేకపోవడం” వంటి వర్ణనలు గుణాఢ్యుడి కాలంనుంచి నేటి దాకా భారతీయ భావనా ప్రపంచంలో కొనసాగుతుండటం మనం హరికథలు, నాటక ప్రదర్శనల సమయంలో చూస్తూనే ఉన్నాం.

అయితే పాఠకులు విమర్శనాత్మకంగానే పరిశీలించి, తమదైన విచక్షణతోనే వీటిని స్వీకరించాల్సిన అంశాలు ఒరిజనల్ బేతాళ కథల్లో చాలానే ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు ఈ పుస్తకంలోని మూడో కథ చివర్లో “స్త్రీలు సహజంగా క్రూర హృదయులు, కుత్సితులు” అని చిత్రరధుడనే గంధర్వుడు వ్యాఖ్యానిస్తాడు. “పాప స్వభావులు, దురాచారపరులు అయిన పురుషులు ఎప్పుడో, ఎక్కడో ఒకప్పుడు ఉండవచ్చును. తరచూ స్త్రీలలో ఎప్పుడూ అలాంటివారే ఎక్కువ” అని త్రివిక్రమ మహారాజు చేత గుణాడ్యుడు చెప్పిస్తాడు.

స్త్రీపురుషుల స్వభావాన్ని ఇంతగా సాధారణీకరించి -జనరలైజ్- చెప్పిన ఈ వ్యాఖ్యానాన్ని ఆనాటి పితృస్వామిక సమాజపు నేపధ్యంలోనే అర్థం చేసుకోవాలి. రెండువేల సంవత్సరాల తర్వాత కూడా స్త్రీల గురించి పురుషులలో చాలా మందికి ఈ భావాలే ఉండటం మనం చూస్తున్నాం కదా. స్త్రీపురుషుల మధ్య వ్యవస్థాగతంగా ఏర్పడిన వైరుధ్యానికి ఇవి ప్రతిరూపాలే కదా..

ఇక్కడే చందమామ సవరించి, రూపొందించిన బేతాళ కథల గొప్పతనం మనకు అర్థమవుతుంది. గుణాఢ్యుడి కథల్లో ఇలాంటి పితృస్వామిక సమాజ మానవ స్వభావానికి సంబంధించిన తప్పు వ్యాఖ్యానాలు ఎన్నో ఉండవచ్చు. కాని వాటిని మనం తప్పుపట్టలేం. అవి ఆనాటి సమాజానికి సంబంధించిన సాధారణ మానవ భావనలు.

ఈ పితృస్వామిక వర్గీకరణల అసహజత్వాన్ని విమర్శనాత్మకంగా, విచక్షణతో వేరుపర్చి స్త్రీపురుషులు సమానులు అనే నేటి సమానత్వ భావనాధారను చందమామ బేతాళ కథలు గత 55 ఏళ్లుగా ఎంత చక్కగా పిల్లల్లో, పెద్దల్లో ప్రసారం చేస్తూ వచ్చాయో మనందరికీ  తెలుసు. చందమామలో తొలి బేతాళ కథను చూసినా ఈ 2009 అక్టోబర్ చందమామ సంచికలోని బేతాళకథను చూసినా సరే, బేతాళ కథల విషయంలో చందమామ చూపిస్తూ వచ్చిన విచక్షణ, హేతుబద్ధత మనకు స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది.

చందమామ బేతాళ కథలు ప్రదర్శిస్తూ వస్తున్న ఈ విచక్షణా దృక్పధానికి, నూతన భావ సంస్కారానికి ఇద్దరు మహనీయులు కారణం. వారు చక్రపాణి, కుటుంబరావు గార్లు. ప్రత్యేకించి 1930ల చివరికే మార్క్సీయ భావధారను తనలో నిక్షిప్తం చేసుకున్న కుటుంబరావు గారు… సిద్ధాంత రాద్దాంతాలు, పదాడంబరాల జోలికి పోకుండా తాను నమ్మిన హేతుపూర్వక ఆలోచనా సరళిని బేతాళ కథలకు జోడించి వాటిని ఆధునిక మానవ సంస్కారానికి ప్రతీకలుగా చేసి ప్రాణప్రతిష్ట పోశారు.

దానికి చక్రపాణిగారి ఆమోదముద్ర ఉండటంతో మూడు దశాబ్దాలపాటు కుటుంబరావుగారి ప్రజాస్వామిక ఆలోచనా ధార బేతాళ కథలలో నిరంతరాయంగా కొనసాగుతూ వచ్చింది. మార్క్సిజానికి సంబంధించిన పదజాలం వాడకుండానే కుటుంబరావుగారు తన ఇతర అన్ని రచనల్లోనూ ఆధునిక మానవ సంస్కారాన్ని ఎలా ప్రతిఫలిస్తూ వచ్చారో చందమామ కథలు కూడా దానికి మినహాయింపు కాదు.

బూర్జువా, భూస్వామ్యం, అర్ధవలస, అర్ధభూస్వామ్య వంటి ఒక పట్టాన కొరుకుడు పడని  పదాలతో మన దేశపు సామాన్య ప్రజలను భయపెట్టడానికి బదులుగా భూమ్మీద తనకే సాధ్యమైన తేలిక పదాలతో, సరళ వచనంతో ఆయన చందమామ కథలకు రూపురేఖలు దిద్దారు. మధ్యయుగాల జానపద సంస్కృతికి ఆధునిక మానవ సంస్కారాన్ని జోడించి కుటుంబరావుగారు దేశ దేశాల కథలను మలచడంలో చూపించిన నైపుణ్యం చందమామకు భారతీయ కథాసాహిత్యంలో, ప్రజల హృదయాల్లో శాశ్వత స్థానం కల్పించింది.

చక్రపాణి గారి దార్శనికత, కుటుంబరావు గారి ఒరవడికి చందమామ చిత్రకారుల మంత్రజాలం తోడవటం, మొదట్లో రాజారావు, ముద్దా విశ్వనాధం గార్లు తర్వాత దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారు తదితర శక్తివంతమైన రచయితల మేళవింపుతో కూడిన చందమామ సంపాదక బృందం దన్ను చందమామకు స్వర్ణయుగాన్ని తెచ్చిపెట్టాయి. వీరి సహాయ సహకారాలు లేకుండా చందమామ కోట్లాది పాఠకులను అలరిస్తూ రావడం జరగని పని కూడా.

బాల సుబ్రహ్మణ్యం గారి సహాయ సంపాదకత్వంలో వస్తున్న చందమామ ఈనాటికీ ప్రాథమికంగా అదే ఒరవడిలో కొనసాగుతుండటం యాదృచ్చికం కాదు. (సహాయ సంపాదకత్వం అనేది టెక్నికల్ ఫ్యాక్ట్ మాత్రమే.. నిజానికి చందమామ ప్రింట్ విభాగం మంచిచెడ్డలన్నింటికీ గత కొంతకాలంగా ఆయనే బాధ్యులు. విశ్వంగారు చందమామలో ఉన్న రోజుల్లో కూడా అంటే గత మూడు దశాబ్దాలుగా కూడా చందమామ కథల ఎడిటింగ్‌లో, ఇతర చాకిరీలో ప్రధాన భారం బాలుగారిదే అనేది చరిత్ర చెబుతున్న సాక్ష్యం)

కథలకు కొసమెరుపు ఇవ్వడంలో, చివరి క్షణంలో కూడా పలానా కథలో మార్పు చేస్తే బాగుంటుందేమో అంటూ విశ్వంగారు  మూడు దశాబ్దాల క్రితంనుండి ఇటీవలి వరకూ చందమామకు నెరుపుతూ వచ్చిన సంపాదకత్వ బాధ్యతలు కూడా తక్కువేం కాదు. మరి చందమామ ఆవరణలో పుట్టిపెరిగిన విశ్వంగారు నలబై, యాబై ఏళ్ల పాటు దానిలోని ప్రతి శాఖలో జరుగుతున్న పనిని ఆకళింపు చేసుకున్న అనుభవాన్ని పుణికి పుచ్చుకున్నారాయె.

ఇది కుటుంబరావు గారి శత జయంతి సంవత్సరం. ఈ అక్టోబర్ 28న ఆయన నూరవ పుట్టిన రోజుకు సంబంధించిన జ్ఞాపకాలను తల్చుకుంటున్నప్పుడు తెలుగు పాఠకులు, రచయితలు, సాహిత్యాభిమానులు, చందమామ ప్రియులు మర్చిపోకూడని అంశం చందమామ బేతాళ కథలు.

శతాబ్దాలు గడిచినా గుబాళింపు తగ్గని గుణాఢ్యుడి బేతాళ మూలకథల మూసలోనే గత 55 ఏళ్లుగా ఎన్నో కొత్త, ఆధునిక భావప్రేరిత కథలను సృష్టించి ‘చందమామ’ తన పిల్ల పాఠకుల, పెద్ద పాఠకుల మనసులను ఏళ్ల తరబడి రంజింప చేసింది. ఈ నాటికీ చేస్తూనే ఉంది. ఈరోజుకీ చందమామ కార్యాలయానికి వస్తున్న పాఠకులు లేఖలు బేతాళ కథల పటుత్వాన్ని, గొప్పదనాన్ని ప్రశంసించకుండా ఉండటం లేదంటే మనం ఆశ్చర్యపడనవసరం లేదు.

ఒక విషయం మాత్రం నిఖార్సుగా చెప్పవచ్చు. మానవ సంస్కారానికి, మానవ సద్బుద్ధికి పట్టం కట్టే కథలకు తెలుగులో కుటుంబరావు గారే ఆద్యులు కాకపోవచ్చు కాని, ఈ కోణంలో ఆయన ప్రవేశపెట్టిన ఒరవడి మాత్రం చందమామ కథలపై శాశ్వతమైన ముద్ర వేసింది. ఎంతగా అంటే చందమామ కథల స్వభావాన్ని ఎవరూ మార్చలేనంతగా.

మరో వంద సంవత్సరాలు చందమామ కొనసాగిన పక్షంలో కూడా, చందమామ కథల స్వభావం మారబోదని ఇన్ని ఒత్తిళ్లు, ఆటుపోట్ల మధ్య కూడా మనం సగర్వంగా చెప్పవచ్చు. చందమామ రూపం ఎన్ని కొత్త లేదా అసంబద్ధ (?) ధోరణులలో కొట్టుకుపోయినా సరే దాని కథల స్వభావం మాత్రం మారదు గాక మారదు. తరాలు మారుతున్నా, చదివే పాఠకుల ప్రాధాన్యతలు మారుతున్నా చందమామ మనగలుగుతోందంటే దశాబ్దాలుగా చెక్కుచెదరని దాని కథల ఘనతర పునాదే కారణం.

ఈ రూపంలోనే మనం చక్రపాణి, కుటుంబరావుల దార్శనికతను, చందమామ కథల్లోని ఆధునిక సమాజపు నూతన భావధారను మన హృదయాల్లో నింపుకుందాం. అదే వారికీ, చందమామ స్వర్ణయుగంలో తమ వంతు పాత్ర పోషించిన ప్రతి ఒక్కరికీ నిజమైన నివాళి కూడా.

మూలంలోని కథలు అని మాత్రమే కాదు.. పీకాక్ క్లాసిక్స్ వారి ఆ ఆకర్షణీయమైన గోదుమ వర్ణపు నిసర్గ ముద్రణా సౌందర్యాన్ని, మరణ శయ్యపై ఉండి కూడా ఆధునిక అనువాద మాంత్రికుడు సహవాసి గారు సృజించిన చిట్టచివరి రమణీయ అనుసృజనను ఆస్వాదించడానికయినా “గుణాఢ్యుని బేతాళ కథలు” పుస్తకం తప్పక చదవండి. కొని చదవండి. అవి 2 వేల ఏళ్ల క్రితం గుణాఢ్యుడు రాసిన బృహత్ కథలనే విషయం గుర్తుపెట్టుకుని మరీ చదవండి.

వేణుగారి స్పందన, వ్యాఖ్య ప్రభావంతో రూపొందిన ఈ కథనానికి తొలి భాగాన్ని కింది లింకులో చూడగలరు.

http://blaagu.com/chandamamalu/2009/10/30/%e0%b0%97%e0%b1%81%e0%b0%a3%e0%b0%be%e0%b0%a2%e0%b1%8d%e0%b0%af%e0%b1%81%e0%b0%a1%e0%b0%bf-%e0%b0%ac%e0%b1%87%e0%b0%a4%e0%b0%be%e0%b0%b3-%e0%b0%95%e0%b0%a5%e0%b0%b2%e0%b1%81/

RTS Perm Link

గుణాఢ్యుడి బేతాళ కథలు

October 30th, 2009

“అనగనగనగా ఒక ఊర్లో ఓ రాజు ఉండేవాడట. ఆయనకేమో ఏడుగురు కొడుకులంట. వాళ్లేమో చేపలు పట్టాలని ఒక రోజు వేటకు పోయారట.. ఊకొట్టండిరా.. ఉలకరు పలకరూ….” తొలి వాక్యం చదువుతుంటేనే మనందరికీ అర్థం అవుతుంది. ఒక అమ్మో, అక్కో, చెల్లో తన చుట్టూ పిల్లలను కూచోబెట్టుకుని ఈ భూమ్మీద ఎక్కడో ఓచోట ‘కత’ చెబుతోందని. పిల్లలు రాత్రి మీరాక తూగు కళ్లతోనే ‘కత’లు వింటూ, ఊకొడుతున్నారని.

ఈ ప్రపంచంలో ఎవరు మర్చి పోగలరు దీన్ని? తరతరాలుగా మానవజాతి బాల్యాన్ని ఉద్దీపింప జేసిన, చేస్తున్న స్వప్నలోకం కదా ఇది. మరి, రెండు వేల సంవత్సరాలుగా భారతీయులను ఉత్కంఠ భరిత వాతావరణంలోకి తీసుకుపోయిన, నేటికీ తమదైన ప్రభావం వేస్తున్న గొప్ప కథల మాటేమిటి? అవి….బేతాళ పంచవింశతి పేరుతో విశ్వవిఖ్యాతమైన కథలు. అవి చందమామ పత్రిక చరిత్రకు శిరోభూషణంగా వెలుగొందుతున్న అజరామర కథలు.

ఆంధ్ర దేశంలొనే కాదు ప్రపంచమంతటా కూడా చిన్నపిల్లలకు నిద్రపోవడానికి తల్లిదండ్రులు చిన్న చిన్నకథలు చెప్పడం బాగా అలవాటు. ఇవి ప్రపంచ జానపద సంస్కృతిలో భాగం. పాత కాలపు కథల్లో తూర్పుదేశాల కథలు ప్రసిద్ధిపొందాయి. కథ అంటే కొంత సత్యాంశతో కూడిన కల్పిత గద్యం. ప్రధానంగా కథలు ముఖ్యంగా నీతి, ధర్మం, సాహసం, ఔదార్యం, శృంగారం వంటి విషయాలు ప్రధాన వస్తువుగా నడుస్తాయి. చందమామ కథలు కూడా ఈ గీత వెంబడే పయనిస్తూ వచ్చాయి.

చందమామ కథల ప్రత్యేకతలు


చదవడానికి, వినటానికి మధ్య వారను చెరిపివేసిన చరిత్ర చందమామ కథలది. చందమామ మాసపత్రికలో ప్రచురించబడ్డ కథలే చందమామ కథలు. చందమామ మొదట్లో పిల్లల కథలకు ప్రత్యేకించబడినదే కావచ్చు కాని అది క్రమేణా పెద్దలు చదివే పిల్లల కథలకు పేరు పడింది. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ వంటి వారిని కూడా సమ్మోహనపర్చిన చరిత్ర చందమామ కథలది.

దేశంలో చదవగలిగిన, సాహిత్యంతో అంతో ఇంతో పరిచయం కలిగిన ప్రతి కుటుంబమూ, చందమామను తన పిల్లలకు బహూకరించిన ఘనచరిత్రను కలిగి ఉందంటే, ఈనాటికీ ఆ వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తోందంటే కథా సాహిత్యంలో చందమామ సాధించిన ఘనత ఏమిటో అర్థమవుతుంది. చందమామ కథలు చదువుతూ పెరిగిన పిల్లలు ఐదారు తరాలవరకు ఉంటారు. చందమామ కథల ముఖ్యమైన ప్రత్యేకత సరళమైన భాష, చక్కటి శైలి, చిన్న చిన్న పదాలు ఆపైన వాటి అర్ధవంతమైన వాడుక.

చందమామ కథలన్నీ కూడ ప్రస్తుతపు ఆధునిక ప్రపంచానికి సంబంధించినవి కావు. మధ్యయుగాల జానపద సంస్కృతికి మూలకందాలుగా మిగిలిన ఆనాటి మానవ జీవితానుభవాలను అందరికీ అర్థమయ్యే సరళ భాషలో కథల రూపంలో చందమామ తెలుగువారికి, భారతీయులకు అందించింది.

చందమామ కథల్లో ఆనాటికీ, ఈనాటికీ, ఏనాటికీ కూడా వన్నెచెదరని ఆణిముత్యాలు “బేతాళ కథలు.” ఇవి వందలాది సంవత్సరాల క్రితం గుణాడ్యుడు అనే కవి రాసిన బృహత్కథలో భాగంగా చరిత్రకెక్కాయి. ఈ 25 కథలు ఒకే ఒక రాత్రి కాలంలో బేతాళుడికి, విక్రమాదిత్యుడికి మధ్య జరిగిన మౌనభంగ పరిణామాలకు ప్రతిరూపం.

క్రీ.శ. 1వ శతాబ్ధిలో గుణాఢ్యుడు పైశాచీ ప్రాకృత భాషలో బృహత్కథ అనే పెద్ద కథా కావ్యం వ్రాశాడు. కాశ్మీరదేశ గాథననుసరించి పైశాచీప్రాకృతమున బృహత్కథను రచించిన గుణాఢ్యుడు, ఆంధ్రరాజస్థానాన్ని అలంకరించిన విద్వాంసుడు. బృహత్కథ అనే పెద్ద తానులో బేతాళ పంచవింశతి ఓ ముక్కగా చెప్పవచ్చు. పంచవింశతి అంటే ఇరవై అయిదు. ఇది మూలంలో బేతాళ కథల సంఖ్య.

బృహత్కథ రాసి ఇప్పటికి 2 వేల సంవత్సరాలు గడిచాయి. శతాబ్దాలు, సహస్రాబ్దాలు గడిచినా గుణాడ్యుడి బేతాళ కథల అందం చెక్కుచెదరలేదు. వందల ఏళ్లు గడిచినా ఈ కథల గుబాళింపు తగ్గనే లేదు. చందమామ పుణ్యమా అని బేతాళ కథలు అనగానే అవి పిల్లల కథలు అని చాలామందికి అనిపించవచ్చు. వాస్తవానికి బేతాళ కథలు పిల్లల కథలు కావు. ఒరిజనల్ బేతాళ కథల్లో చాలావరకు శంగార కథలే అంటే ఆశ్చర్యం వేస్తుంది.

అయితే బేతాళ కథలు పేరుతో గత 55 ఏళ్లుగా బాలల మాసపత్రిక ‘చందమామ’ వందలాది కథలను అందిస్తూ వస్తున్నందవల్ల బేతాళ కథలు అంటే పిల్లల కథలుగానే చాలామందికి స్పురిస్తున్నాయి. నిజం చెప్పాలంటే బేతాళ కథలు మార్చి రాయాలని తీసుకున్న నిర్ణయం చందమామ చరిత్రనే ఓ కొత్త దశకు మళ్లించింది. ప్రపంచ చరిత్రలో ఏ పత్రికా సాధించలేనంత అద్బుత రికార్డును చందమామకు కట్టబెట్టినవి కూడా ఈ బేతాళ కథలే మరి.

జీవితంలో ఎన్నో చిక్కుముడులు ఉంటాయని ఎన్నో ధర్మసూత్రాలు ఎదురవుతాయని, వాటిని పరిష్కరించడానికి విచక్షణ, విజ్ఞత అవసరమని బేతాళ కథలు మనకి తెలియజేస్తాయి. ఇక్కడ మనం గుర్తుపెట్టుకోవలసిన విషయం ఏమిటంటే ఈ మూల కథల్లో లభించే పరిష్కారాలన్నింటితో మనం ఏకీభవించవలసిన అవసరం లేదు.

త్రివిక్రమాదిత్యుడు లేక తెలుగులో బాగా ప్రాచుర్యంలో ఉన్న విక్రమార్కుడి విచక్షణ సర్వకాల సర్వావస్థల్లోనూ చెల్లిపోతుంది అని ఎవరూ భావించనవసరం లేదు. బేతాళ కథలులో దేవుళ్లూ, దెయ్యాలూ, మాయలూ, మర్మాలూ అన్నీ ఉన్నాయి. బలులున్నాయి. చచ్చినవాడిని బతికించడాలు ఉన్నాయి. వీటిని పాఠకులు విమర్శనాత్మకంగానే పరిశీలించాలి. మనదైన విచక్షణతోనే వీటిని స్వీకరించాలి.

ఈ మూలకథలు రాసిననాటికి ఇప్పటికీ ఎన్నో శతాబ్దాలు గడిచాయి. జీవితంలో మంచి చెడుల విచక్షణలో కూడా ఎన్నో మార్పులు వచ్చాయి. మనందరికీ తెలుసు. ఒకనాడు మంచి అనుకున్నది ఈనాడు కాకపోవచ్చు. ఈ కథల్లో ఉన్న ఒక సుగుణం ఏమిటంటే ఏ విషయంలో అయినా మంచిచెడులనూ, ధర్మాధర్మాలనూ, ఉచితానుచితాలనూ వేరు చేసి చూడాలంటే ఎంతో వివేచనా, ఎంతో తర్కశక్తీ అవసరమని మనకివి తెలియజేస్తాయి. అనుకున్న పని సాధించాలంటే ఎంతో ఓపికా పట్టుదలా అవసరమని చెబుతాయి. ప్రమాదాల బారినుంచి తప్పించుకోవాలంటే కేవలం ధైర్యం ఒక్కటే చాలదు. తెలివి కూడా కావాలని బేతాళ కథలు మనకు బోధిస్తాయి.

ఇరవై అయిదు భాగాలతో కూడిన బేతాళ మూల కథలు గతంలోనూ వావిళ్ల వారి ప్రచురణల కింద వచ్చాయి. ఈ మధ్య కూడా తెలుగులో బేతాళ కథలు, ఆధునిక బేతాళ కథలు పేరుతో పలు పుస్తకాలు వచ్చాయి. ఈ కోవలో వచ్చిన మరో పుస్తకం ‘గుణాఢ్యుడి బేతాళ కథలు’. ఎన్ని సామ్రాజ్యాలు కూలినా, వ్యవస్థలు అంతర్ధానమైపోయినా, జీవన విలువలు క్రక్కదలి పోయినా, ఇన్ని శతాబ్దాల తర్వాత కూడా  గుణాఢ్యుడి బేతాళ కథలకున్న పటుత్వం సడలలేదు. రెండు వేల సంవత్సరాలుగా కాలపరీక్షకు తట్టుకుని నిలబడిన గొప్ప కథలివి.

తెలుగు పాఠకలోకానికి అనువాద మాంత్రికుడు సహవాసి అందించిన చివరి పుస్తకం ఇది. సహవాసి తన జీవితం చివరి దశలో అందించిన అరుదైన అనుసృజన ఇది. ఈ కథలను చదువుతుంటే జబ్బుపడిన మనిషి రాసినట్లుగా పాఠకునికి తెలీదని, అదే సహవాసి విశేషమని ప్రచురణ కర్తలు చెప్పారు. ‘గుణాఢ్యుడి బేతాళ కథలు’ ను పీకాక్ క్లాసిక్స్ వారు 2008లో ప్రచురించారు.

చందమామలో బేతాళ కథలను గత నాలుగైదు తరాలుగా చదువుతున్న పాఠకులు, అభిమానులు ఈ పుస్తకాన్ని గుండెలకు హత్తుకోవచ్చు. బేతాళ కథలు మొదటి భాగం ఎలా మొదలైంది, విక్రమాదిత్యుడు బేతాళుడు సంధించిన చిక్కుముడిని విప్పలేకపోయినప్పుడు ఏమి జరుగుతుంది అనేదే పెద్ద ఉత్కంఠ భరితమైన అంశం.

బేతాళ కథలు కధాసాహిత్య చరిత్రలో, ప్రజల హృదయాల్లో శాశ్వతంగా ఎలా నిలిచిపోయాయో తెలుసుకోవాలంటే ‘గుణాఢ్యుడి బేతాళ కథలు’ కొని చదవండి. 135 పుటల ఈ అపురూప పుస్తకం వెల 50 రూపాయలు. ఇది విశాలాంధ్ర, ప్రజాశక్తి, నవోదయ వంటి పుస్తకాల అంగళ్లవద్ద ఇప్పుడు కూడా దొరుకుతున్నాయి.

ఇప్పటికే కొని ఉంటే సరి. లేకపోతే ఇప్పుడైనా ఈ పుస్తకాన్ని కొని చదవండి. సాహిత్య అభిమానులు, చందమామ ప్రియులు కూడా కలకాలం దాచుకుని భద్రపర్చుకోవాల్సిన గొప్ప పుస్తకం ఇప్పుడు చక్కటి అనువాదంతో మీముందు ఉంది మరి.

RTS Perm Link

చందమామ సంపాదకులు కుటుంబరావు గారు…!

October 28th, 2009
కుటుంబరావు

కుటుంబరావు

చందమామ అభిమానులుగా మనం ఇన్నాళ్లూ చిత్రా, ఆచార్య, శంకర్, వపా వంటి అలనాటి అపరూప చిత్రకారుల జ్ఞాపకాలను తల్చుకుంటున్నాం, రాస్తున్నాం, సమాచారం పంచుకుంటున్నాం. కాని చందమామ అనధికారిక సంపాదకుడిగా 30 ఏళ్లపాటు అవిశ్రాంతంగా కృషి చేసి చందమామకు రూపురేఖలు దిద్దిన ఓ గొప్ప మనిషి పాత్ర గురించి తెలుసుకున్నది తక్కువేనేమో అనిపిస్తుంది.

కథా సాహిత్య చరిత్రలో ఇంత సుదీర్ఘ కాలం ఓ పత్రిక సంపాదకీయ బాధ్యతలు స్వీకరించి అజ్ఞాతంగా, నిరామయంగా, నిర్విరామంగా కృషి చేసిన ఘటనలు ప్రపంచ చరిత్రలో కూడా అరుదుగా ఉంటాయి. ఆయన కుటుంబరావు గారు. చందమామ అనధికారిక సంపాదకులుగా పనిచేసినవారు. చనిపోయేంతవరకు తాను ఏ బాధ్యతలలో ఉన్నది కూడా బయటి ప్రపంచానికి తెలియనంత అజ్ఞాత వాసంలో ఆయన ఉండిపోయారు.

కథకుడిగా, వ్యాసరచయితగా, సాహిత్యకారుడిగా, ఉద్యమ సాహిత్యకారుడిగా, నవలాకారుడిగా గల్పికా కర్తగా, సైన్స్ వ్యాసాల రచయితగా ఆయనను ఈ ప్రపంచం చాలా కాలంగా గుర్తు పెట్టుకునే వస్తోంది. కానీ ఇన్ని వ్యాపకాల మధ్య, వ్యాసంగాల మధ్య 30 ఏళ్ల పాటు తాను జీవిక కోసం చేస్తూ వచ్చిన ఓ అద్భుత కృషిని ఈ ప్రపంచం మర్చిపోయిందేమో..

అలా అని ఈ సుదీర్ఘ అజ్ఞాతవాసంలో తాను చేసిన, చేస్తూ వచ్చిన పని చిన్నదేం కాదు. తెలుగు కథా ప్రపంచాన్ని ఉద్దీప్తం చేసిన ఓ గొప్ప చరిత్రలో ఆయన కీలక భాగస్వామి. భారతీయ కథా సాహిత్య వినీలాకాశంలో చందమామను సమున్నతంగా నిలిపిన ఓ అద్భుత మానవ కృషిలో ఆయనది శిఖరస్థానం.

గాంధీగారి శైలిగా చక్రపాణి గారి వంటి చండశాసనులనుంచే పొగడ్తలందుకున్న రచనాశైలి ఆయనకే స్వంతం. చందమామ స్వర్ణయుగంగా చరిత్రకెక్కిన ఆ మూడు దశాబ్దాల కాలంలో చందమామలో ప్రచురించిన ప్రతి కథను ఆయన శ్వాసించారు. చందమామ ప్రతిపేజీలో, ప్రతి కథలో, ప్రతి దిద్దుబాటులో ఆయన మార్కు జగత్ప్రసిద్ధం.

కాని చందమామకు ఆయన అందించిన “గ్రేటెస్ట్ కంట్రిబ్యూషన్” చరిత్ర పుటలలో మరుగునపడింది. ఓ మార్కిస్టు మేధావిగా, 1940, 50ల నాటి కోస్తా మధ్యతరగతి సామాజిక జీవితానికి సాహిత్య రూపమిచ్చిన మేటి రచయితగా, శాస్త్రసాంకేతిక విషయాలపై మేటి రచనలు చేసి మెప్పు పొందిన పాపులర్ సైన్స్ రచయితగా, సంగీతంలో అభినివేశం కలవాడిగా, సినీ విమర్శకుడిగా ఇలా సాహిత్యానికి చెందిన పలు విశేషణాలతో ఆయనను ప్రపంచం గుర్తు పెట్టుకొందే కాని చందమామకు ప్రాణప్రతిష్ట చేసిన ఆయన సంపాదక ప్రతిభను ఈలోకం తగినంతగా గుర్తించలేదనే అనుకోవాలి.

ఇప్పుడు శత జయంతి ఉత్సవ సందర్భంగా కూడా అక్కడక్కడా కొన్ని చోట్ల ఆయన చందమామలో పనిచేశారట వంటి పొడిపొడి మాటలు చెప్పి, రాసి తప్పించుకుంటున్నారు తప్పితే చందమామతో ఆయన అనుబంధం గురించి ఎవరూ పెద్దగా ప్రస్తావన తేలేదు.

చందమామ ప్రియులు, రోహిణీ ప్రసాద్ గారి వంటి వ్యక్తులు మాత్రమే చందమామతో కుటుంబరావు గారి సంబంధం గురించి గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా రాస్తూ వచ్చారు తప్పితే ప్రధాన స్రవంతికి చెందిన వారు, పేరు మోసిన విమర్శకులు, సాహిత్య సంస్థలు చందమామతో కుటుంబరావు గారి బంధం గురించి దాదాపుగా విస్మరించారనే చెప్పాలి. చందమామలో తొలినుంచి ఎవరు ఏ పనులు చేసారు అనే కనీసపాటి వివరాలను కూడా బయటి ప్రపంచానికి తెలియనీకుండా చేసిన చందమామ అలనాటి యాజమాన్యం పాలసీ కూడా ఇందుకు తోడయిందేమో చూడాలి.

అందుకే కుటుంబరావు గారి ఈ శతజయంతి ఉత్సవ సందర్భంగా అయినా సరే,  మళ్లీ ఓసారి ఆయన దార్శనికతకు నిదర్శనంగా నిలిచిన ఇతర సాహిత్య ప్రక్రియలను అలా పక్కన బెట్టి -వాటిపై చాలా మందే రాస్తున్నారు కదా- చందమామ సంపాదకుడిగా ఆయన మిగిల్చిపోయిన ఓ గొప్ప ట్రెండ్‌ను మరోసారి మననం చేసుకుందాం.

ఈ క్రమంలో దీన్నొక స్వంత రచనగా కాక చందమామ ఉజ్వల చరిత్రలో కుటుంబరావుగారి పాత్ర, ప్రభావాల గురించి ఇప్పటికే చందమామ అభిమానులు, చందమామ ప్రియులు పేర్కొంటూ వచ్చిన పలు అంశాల సమాహారంగా మాత్రమే ఈ కథనాన్ని చూస్తే మంచిదనుకుంటున్నాను.

కొడవటిగంటి రోహిణీ ప్రసాద్ గారి జ్ఞాపకాలు


పిల్లల మాసపత్రికగా దాదాపు అరవయ్యేళ్ళుగా అగ్రస్థానంలో ఉన్న “చందమామ”కు మా నాన్న కొడవటిగంటి కుటుంబరావుగారు “పేరు లేని” ఎడిటర్‌గా చాలా ఏళ్ళు పని చేశారు…. “చందమామ” తొలి సంచిక 1947 జూలైలో విడుదలైంది. ఆ పత్రిక పూర్తిగా చక్రపాణిగారి మానసపుత్రిక. తెనాలిలో ఆయనకు మా నాన్నగారితో చిన్నతనం నుంచీ పరిచయం ఉండేది. “చందమామ” ప్రారంభించినప్పుడు మా నాన్న ఆంధ్రపత్రికలో పనిచేస్తూ ఉండేవారు.

అందువల్ల “చందమామ” పెట్టినప్పటినుంచీ చక్రపాణిగారు పిలుస్తూనే ఉన్నప్పటికీ 1951దాకా అందులో చేరలేదు. పైగా ఎక్కువ జీతం కూడా ఆఫర్‌ చేశారు. అప్పట్లో నాలుగు రాళ్ళ కోసం తరుచుగా ఉద్యోగాలు మారడం మర్యాదగా అనిపించేది కాదేమో….. “చందమామ” తొలిసంచికల్లో పిల్లల ముద్దుమాటలుండేవి. “చూశారా పిల్లలూ”, “ఏమోయి నేస్తం” వగైరా. ఇది చక్రపాణిగారికి అంతగా నచ్చినట్టులేదు.

మా నాన్నగారికి బాధ్యత వప్పచెప్పాక కథల తీరు మారిపోయింది. కథలన్నీ సాఫీగా, పెద్దల భాషలోనే రావడం మొదలైంది. క్లుప్తంగా, ఏ విధమైన యాసా చోటు చేసుకోకుండా సూటిగా సాగే మా నాన్న శైలిని చక్రపాణిగారు “గాంధీగారి భాష” అని మెచ్చుకునేవాడట. ఇంకెవరు రాసినా ఆయనకు నచ్చేది కాదు.

దాదాపు మొదటినుంచీ ఉన్నవారిలో దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారొకరు. మొదటి రంగుల సీరియల్‌ ఆయన స్పెషాలిటీ. తోకచుక్క, మకరదేవత, ముగ్గురు మాంత్రికులు మొదలైన అద్భుతాల నవలలన్నీ ఆయనవే. ఎందుచేతనో చక్రపాణిగారికి ఈ తరహా రచనలు నచ్చేవి కావు. పాఠకులకు మాత్రం అవి చాలా నచ్చేవి. ఒక దశలో వాటిని మాన్పించి బంకించంద్ర నవలను ప్రవేశపెట్టగానే సర్క్యులేషన్‌ తగ్గింది. దాంతో దాసరివారికి మళ్ళీ పనిపడింది. చక్రపాణిగారి టేస్టూ, పాఠకుల టేస్టూ వేరువేరని రుజువయింది.
 
ఇక తక్కిన కథలూ, శీర్షికలూ అన్నీ మా నాన్నే రాసేవారు. రచయితలుగా పత్రికలో మాత్రం కల్పితమైన పేర్లు పడేవి. పత్రికకు పేరు రావాలి తప్ప రచయితలకు పేరు రాకూడదనేది చక్రపాణిగారి సిద్ధాంతం. అదే జరిగింది కూడా. కొద్దిమంది రచయితలూ, జర్నలిస్టులూ, పరిచయస్థులూ తప్ప తక్కినవారికి ఎవరు రాస్తున్నారో తెలిసేదికాదు. మా నాన్న కూడా తన ఒరిజినల్‌ రచనలేవీ వెయ్యలేదు. మొత్తం మీద “చందమామ”కు త్వరలోనే ఎనలేని ప్రజాదరణ లభించసాగింది.

మొదట్లో పాఠకులు పంపిన కథలవంటివి దాదాపుగా ఏవీ ఉండేవి కావు. ఒకవేళ ఎవరైనా స్వంతంగా కథలు రాసి పంపినా అందులో సెలెక్టయిన వాటిని అవసరమనిపిస్తే “మెరుగుపరిచి” మా నాన్న తిరగరాసేవారు. మరే భాషలోనైనా ఎవరైనా కథ పంపితే అది క్లుప్తంగా ఏ ఇంగ్లీషులోకో అనువాదం అయి వచ్చేది. అది నచ్చితే తెలుగులో తిరగరాయబడి, మళ్ళీ మామూలు ప్రోసెస్‌ ద్వారా అన్ని భాషల్లోకీ తర్జుమా అయేది.

ఈ తతంగమంతా జరుగుతున్నట్టు ఎవరికీ తెలియకపోయినా తాము పంపిన కథ తమ పేరుతోనూ, కొంత పారితోషికంతోనూ, తాము పంపినదానికన్నా మెరుగైన రూపంలోనూ అచ్చయేది కనక ఎవరికీ అభ్యంతరం ఉండేది కాదు.

“చందమామ” ఆఫీసులో అన్ని ప్రపంచదేశాల జానపద కథలూ ఉండేవి. ఏ కథనైనా మన దేశానికీ, తెలుగు భాషకూ సరిపోయేట్టు మలిచి రాయడం మా నాన్నగారి పని. అంతేకాక ఒరిజినల్‌ బేతాళ కథలన్నీ అయిపోయాక మామూలు కథలను ఎంపిక చేసి, అందులోఒక క్విజ్‌ ప్రవేశపెట్టి, దానికి విక్రమార్కుడి చేత సమాధానం చెప్పించడం ఆయనకు ఒక కసరత్తుగా ఉండేది. బేతాళ కథలు మొత్తం ఇరవై అయిదేనని చాలామందికి తెలియకపోవచ్చు కూడా. కథల క్వాలిటీ ఎంత బావుండేదంటే విశ్వనాథ సత్యనారాయణగారు క్రమం తప్పకుండా ప్రతి సంచికనూ తెప్పించుకుని చదివేవాడట.

ఇక సర్క్యులేషన్‌ విషయంలో హిందీ ఎడిషన్‌ అన్నిటికన్నా ఎక్కువగా అమ్ముడయేది. 1966లో మా కుటుంబమంతా ఢిల్లీ, బెనారస్‌ మొదలైన ప్రాంతాలకు వెళ్ళినప్పుడు మా నాన్నకు తెలుగు రచయితగా కాక హిందీ చందమామ వల్ల ప్రతి చోటా ఘనస్వాగతం లభించింది. 1957 ప్రాంతాల్లో “చందమామ” ఇంగ్లీష్‌ ఎడిషన్‌ కూడా వేశారు. అది అన్ని విధాలా తక్కిన సంచికల్లాగే ఉండేది. అదంతా మా నాన్నగారే రాసేవారు.

1952 ప్రాంతాల్లో నాగిరెడ్డిగారు కినిమా అనే సినీ మాసపత్రికను మొదలుపెట్టారు. అందులో కూడా శీర్షికలూ, వ్యాసాలూ అన్నీ మా నాన్నగారే రాసేవారు. అది రెండు మూడేళ్ళకే ఆగిపోయింది. రంగులు లేకపోయినా కంటెంట్‌ విషయంలో అది ఆ తరవాత వచ్చిన విజయచిత్ర కన్నా ఎన్నో రెట్లు బావుండేది. అప్పుడే పైకొస్తున్న నటీనటులూ, సినీ గాయనీ గాయకులూ అనేకమందితో మా నాన్న జరిపిన ఇంటర్వ్యూలు ఇప్పుడు చదవటానికి చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి.

తెలుగులో మాట్లాడడం అలవాటైన మా పిల్లలవంటివారికి “చందమామ” చదువుతూ ఉంటే భాషతో మరికొంచెం పరిచయమూ, తెలుగు నుడికారమూ పట్టుబడతాయని నా ఉద్దేశం. పిల్లలను తెలుగు చదవమని ప్రోత్సహించడానికి “చందమామ” మంచి సాధనమని నాకనిపిస్తుంది. ఎందుకంటే అమెరికాలో ఉంటూ ఇంటర్నెట్ మీద తెలుగు టీవీ వార్తలను చూస్తున్న నాకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోనే తెలుగు మరిచిపోతున్నారన్న వాదనలో కొంత నిజం లేకపోలే దనిపిస్తోంది. పిల్లలకు ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌తో బాటు తెలుగు చదవడం రావాలంటే “చందమామ” వంటిది చదవడం ఒక్కటే మార్గమేమో.

“చందమామ” మొదలుపెట్టినప్పుడు తెలుగుభాషను గురించిన ఇటువంటి భయాలేవీ ఉండేవి కావుగాని పిల్లలకు ఆరోగ్యకరమైన సాహిత్యం అందించాలనే ఉద్దేశం మాత్రం ఉండేది. భూతప్రేతాల గురించిన భయాలు తగ్గడానికీ, జానపద సాహిత్యంలో తప్పనిసరిగా ఉండే కొన్ని మూఢవిశ్వాసాలు మితిమీరకుండా చూడడానికీ గట్టి ప్రయత్నాలే జరిగాయి. సర్కార్‌ వంటివారి చేత ఇంద్రజాలం గురించిన వివరాలను ప్రచురించడంతో పిల్లలకు కొన్ని కిటుకులు తెలుస్తూ ఉండేవి. పురాణాల్లో కూడా వాల్మీకి రామాయణాన్నే అనుసరిస్తూ, ఇతర రామాయణాల వెర్రిమొర్రి అంశాలేవీ కథలోకి రాకుండా చూసే ప్రయత్నం జరిగింది.

1969లో బాలసాహిత్యం గురించి రాసిన ఒక వ్యాసంలో మా నాన్నగారి దృక్పథం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆయన లెక్కన “బాలసాహిత్యం పిల్లల మెదడులో కొన్ని మౌలికమైన భావనలను బలంగా నాటాలి. ధైర్యసాహసాలూ, నిజాయితీ, స్నేహపాత్రత, త్యాగబుద్ధీ, కార్యదీక్షా, న్యాయమూ మొదలైనవి జయించటం ద్వారా సంతృప్తిని కలిగించే కథలు, ఎంత అవాస్తవంగా ఉన్నా పిల్లల మనస్సులకు చాలా మేలుచేస్తాయి…పిల్లలలో దౌర్బల్యాన్ని పెంపొందించేది మంచి బాలసాహిత్యం కాదు…దేవుడి మీద భక్తినీ, మతవిశ్వాసాలనూ ప్రచారం చెయ్యటానికే రచించిన కథలు పిల్లలకు చెప్పటం అంత మంచిది కాదు…కథలో నెగ్గవలసినది మనుష్య యత్నమూ, మనిషి సద్బుద్ధీనూ”. ఇది “చందమామ” కథల్లో ఎక్కువగా కనబడుతుందని అందరికీ తెలిసినదే….”

చందమామ జ్ఞాపకాలు
http://www.eemaata.com/issue41/chandamama.html

రావి కొండలరావు గారి జ్ఞాపకాలు…

 
చందమామ పత్రికను చందమామగా తీర్చిదిద్దిన ప్రముఖులలో ఆయన -కుటుంబరావుగారు- అగ్రగణ్యుడు. 1952, జనవరి 1 నుండి చనిపోయే వరకూ చందమామలో పనిచేసి ఆ పత్రిక అత్యున్నత స్థితికి రావటాని ఎంతో కృషి సలిపాడు. విజయచిత్ర పత్రిక ఆరంభం కాబోతున్న రోజుల్లో నేను ఆంధ్రజ్యోతి కి సినిమా కాలం రాస్తూ ఉండేవాడిని. మా వాళ్లు సినిమా పత్రిక ఆరంభిస్తున్నారు. మీరేమైనా రాస్తారా? అని అడిగారు ఒకసారి. తప్పకుండా అన్నాను. ఆయనే నన్ను తీసుకువెళ్లి ప్రొప్రయిటర్లకి పరిచయం చేసి చెప్పారు. నేను చందమామ పబ్లికేషన్స్ లోకి రావడానికి ఆ విధంగా ఆయన కారకులైనారు. పదిహేను సంవత్సరాలపాటు పక్కపక్కగా ఉన్న ఆఫీసుల ద్వారా మా పరిచయాలు, స్నేహాలు మరింత పెరిగాయి.

చందమామ ప్రధాన సంపాదకుడిగా ఆయనకున్న స్థాయి, గౌరవం ఎనలేనివి. అందరికీ ఆయనంటే గౌరవం, భక్తీ, తన స్థాయికి ఉండవలసిన కనీసపు అహంకారం లేని మనిషి ఆయన. సినిమా మీద ఏదైనా వ్యాసం తడితే రాసుకొచ్చి నాకిస్తూ ఏమండీ మీ పత్రికలో వేసుకుంటారా, చూడండి అనేవారు నాకు దిమ్మ తిరిగేలా. ఆయన దగ్గరికి కథలు పట్టుకు వెళ్లిన వాడిని, ఆయన ద్వారానే చందమామ పబ్లికేషన్స్‌లోకి వచ్చిన వాడిని, ఎన్నే అడిగి తెలుసుకుంటున్న వాడిని, ఒకసారి కొండలరావును రమ్మను అని కబురు చేసి ఆ వ్యాసం నాకు ఇచ్చి మీ పత్రికలో వెయ్యండి అని చెప్పగల హక్కు అధికారం ఉన్న మనిషి ఆయన. రమ్మంటే వెళ్లమూ! వెయ్యమూ!

(రావి కొండలరావు -కౌముది అక్టోబర్ 2007  సంచికనుంచి)

బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు గారి జ్ఞాపకాలు


వాహినీ, విజయావారికి అత్యంత సన్నిహితుడుగాను, చందమామ, యువసంపాదక వర్గంలో నాగిరెడ్డి, చక్రపాణిలతో సగౌరవంగా ఉంటూ ఉండి కూడా ఆయన సినిమాలకు రాసినదాని కన్నా ఆ పత్రికలకు ఇంకా భారతి వంటి ఇతర పత్రికలకు కూడా ఎన్నో కథలు రాసాడు. తన పేరుతోను, మారుపేర్లతోను రాసినా, కొడవటిగంటి తర్కబద్దమైన వాక్యరచన, కథాకథన పద్ధతి, కొన్ని రకాల పాత్రల మూసపోతా – ఇది కొడవటిగంటి రచనే అని తెలిసిపోయేటంతటి వ్యక్తిగత శైలి ఆయనది. ఆయన మార్కిస్టు దృక్ఫధంతో రాసిన మానవ సమాజ పరిణామ చరిత్ర చాలా హేతుబద్దంగాను, కాదనడానికి వీలు లేనట్లుగాను ఉంటుంది.

(బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు – కౌముది.నెట్ అక్టోబర్ 2007)

మాధవపెద్ది గోఖలే గారి జ్ఞాపకాలు


పిల్లల మాసపత్రిక ‘చందమామ’ను కూడా చక్రపాణి అప్పుడే ప్రారంభించారు. అప్పటికి ఇంకా ఏ ఉద్యోగమూ దొరకని కక్కయ్య 1949లో ఈసారి ‘ఆంధ్ర దినపత్రిక’లో చేరి, 1952 నాటికి ‘చందమామ’కు ఎడిటరుగా చేరాడు. ఆయన జీవితంలో ఈ ఒక్క ఉద్యోగమే 1952 నుండి 1980 వరకు స్థిరంగా నిలిచిపోయింది. ఆయన చాలా గట్టి స్వతంత్రభావాలు గలవాడు. తన రచనల విషయంలో, ప్రత్యేకించి జీతండబ్బుల కోసం ఏనాడూ తన అభ్యుదయ పంథానుండి దిగజారలేదు.

ఆయన భావాలు తన ఉద్యోగాలు ఊడేందుకు ఎక్కువచోట్ల పనిచేసినై. ‘నాకు ఉద్యోగాలు అచ్చిరావు’ అని ఆయన అన్నాడంటే రచయితగా తన స్వాతంత్ర్యానికీ, చేసే ఉద్యోగాలకూ వైరుధ్యాలొస్తున్నాయని మనం అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఆయన సత్ఫలితాలకు “ఆంధ్రవారపత్రిక’ తరఫున కక్కయ్యకో చిన్న యోగ్యతాపత్రం లభించింది. ‘మీ హయాంలో వారపత్రిక కవరుపేజీ చాలా ముచ్చటగా ఉంటున్నదండీ’ అన్నదే ఆ పత్రం. అంటే పత్రిక విలువా (పాఠకుల లేఖల్లో ఈ విషయం వ్యక్తమయేది), సర్కులేషనూ పెరగటం పరిగణనలోకి రాక, ఆయన మెరుగుపరచింది కేవలం అట్టమీద బొమ్మ మటుకేనని చెప్పటం. కక్కయ్య వెంటనే తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశాడు.

“కొడవటిగంటి కుటుంబరావు – జీవితపు పరవళ్లు”
మాధవపెద్ది గోఖలే
http://poddu.net/?p=336

శివరాం ప్రసాద్ గారి జ్ఞాపకాలు

చక్రపాణి-నాగిరెడ్డి గార్లచే 1947లో మొదలు పెట్టబడినప్పటికీ, 1952లో కుటుంబరావుగారు సంపాదకుడిగా ఆయన ఆద్వ్యర్యం లోకి చందమామ (ఒకప్పటి ప్రముఖ మాస పత్రిక) వచ్చేవరకు, ఒక అనామక పత్రికగానే ఉన్నది. సంపాదకుడిగా ఆయన పేరును చందమామ వారు ఎప్పటికి ఆ పత్రికలో ప్రచురించకపోయినా, కుటుంబరావుగారు తీసుకున్న శ్రధ్ధ (చక్రపాణి నాగిరెడ్డిగార్ల సహకారంతో) చందమామను తెలుగు పత్రికా లోకంలో తలమానికంగా నిలబెట్టింది. ఆయన చందమామను నడిపిన కాలం 1952 నుండి 1980లో ఆయన మరణించేవరకు, ఆ పత్రికకు స్వర్ణయుగమే.

చిన్న పిల్లల మనస్సులు ఎంతో సున్నితంగా ఉండి, విషయాలను ఎల్లకాలం గుర్తు పెట్టుకునే దశలో ఉంటాయి. ఆ విషయం బాగా తెలిసిన కో.కు గారు, ఆ చిన్నారి పాఠకులకోసం అన్ని కథలను, తన శైలిలో చెక్కి కథా శిల్పాలుగా చేసి వదిలేవారు. ప్రతి కథ (ఎవరు వ్రాసినా సరే) కుటుంబరావుగారి చేతిలో పడి ఆణిముత్యంగా మారిపొయ్యేది. ఇవ్వాల్టికి పాఠక ఆదరణ కోసం వెంపర్లాడుతూ ఆ పత్రిక దశాబ్దాలనాటి కథలనే మళ్ళీ మళ్ళీ పునర్ముద్రణ చేస్తోంది అంటే ఆ కథల గొప్పతనం అర్ధం చేసుకోవచ్చును

అంతర్లీనంగా ప్రతి కథలోను, ఒక నీతి సూత్రం, సంభాషణల్లో తర్కం, మూఢనమ్మకాలను మూలాల్లోకి వెళ్ళి ప్రశ్నించటం వంటివి ఆ రోజులలో చందమామ చదువుతూ పెరిగిన పిల్లలకు (మూదు నాలుగు తరాలవరకు) దొరికిన పెన్నిధి, వారి జీవితాలను ప్రభావితం చేసి నలుగురూ కలసి జీవించే సరైన పధ్ధతిలోకి మళ్ళించినాయి. ప్రభుత్వం వారు పిల్లలకు ఇది మంచి, ఇది కూడదు అని నిర్దేసించిన పాఠ్య పుస్తకాలకంటే, భాషా పరంగాను, అలోచనా పరంగాను, చందమామ కథలు అప్పటి పిల్లలకు (అనేకమార్లు పెద్దలకు కూడ) చక్కటి “చదువు” నేర్పాయి.

చందమామ పత్రికకు ఆయన దిద్దిన మెరుగులలో అన్నిటికన్నాఎక్కువగా తళతళలాడేది బేతాళ కథల శీర్షిక , అసలులో కథలు పాతిక మాత్రమే! కాని, చందమామలో వందల కొలది మామూలు కథలను బేతాళ కథలుగా ఎంతో నేర్పుగా మార్చి ప్రచురించారు. సాధారణమైన పిల్లల కథల్లోంచి, కథ చివర, ప్రతి నెలా, ఒక చిక్కు ప్రశ్నను సృష్టించడం, దానికి చక్కటి సమాధానం చెప్పించడం, సామాన్య విషయం కాదు. అతి కష్టతరమైన ఈ పనిని, దశాబ్దాల పాటు నిరాఘాటంగా కొనసాగించడం,

తెలుగు జానపద సాహిత్యంలోని పేరొందిన ఒక కథా సంపుటిని తీసుకుని, ఆ కథలను ప్రచురించటమే కాక, అదే పంధాలో అనేక ఇతర కథలను ప్రచురించి, చిన్న పిల్లలకు (పెద్దలకు కూడ) చక్కటి ఆలోచనా పద్ధతి, సందేహాలను ప్రశ్నల రూపంగా వ్యక్తపరచటం, తర్కంతో కూడిన చక్కటి సమాధానాలు ఇచ్చే నేర్పరితనం ఈ శీర్షిక ద్వారా కుటుంబరావుగారు నభూతో నభవిష్యతిగా రూపొందించారు ఈ బేతాళ కథలు. తెలుగు పత్రికా చరిత్రలో అన్ని శీర్షికలకన్న ఎక్కువకాలం ప్రచురించబడిన, ఇంకా ప్రచురించబడుతున్న శీర్షిక ఇది ఒక్కటే అయి ఉండవచ్చును.ఈ చక్కటి సాహిత్య ప్రక్రియ వెనుక ఉన్నది మన కుటుంబరావుగారే.

ఈ మొత్తం ప్రక్రియ తానేదో గొప్పపని చేస్తున్నాని అనుకుంటూ చెయ్యలేదు. తన ఉద్యోగ ధర్మంగానే చేశారు.

శివరాం ప్రసాద్
“మీకు తెలుసా! ఒక మహా రచయిత శతజయంతి ఈరోజున” అనే కథనంలోంచి.

కుటుంబరావు గారి వ్యాఖ్యలు


సాహిత్యం నుండి ప్రజల్నీ, రాజకీయాల నుండి సాహిత్యాన్నీ, ప్రజల నుండి రాజకీయాలనీ రక్షించే ప్రయత్నాలు చూస్తూంటే నాకు నవ్వొస్తుంది.
నియంతల మీదా, నిరుద్యోగమ్మీదా, లాకౌట్ల మీదా, యుద్ధాల మీదా గొంతెత్తేందుకు కళాకారులకు హక్కు లేదు.., అది రాజకీయులకే ఉందనడం మూర్ఖత్వం. అణగదొక్కాలనుకునేవారే ఇలాంటి తలతిక్కవాదం చేస్తారు.
ప్రకృతి రహస్యాలను వివరించలేనిది శాస్త్రం కాదు; జీవితంలోని కష్టాల్ని తీర్చలేనిది ఆవిష్కరణా కాదు; జీవితంలోని ప్రతీ కోణాన్ని చూపించలేనిది సాహిత్యమే కాదు
మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా సాహిత్యమూ మారాలి … పాతకాలపు సాహిత్య పద్ధతులకే కట్టుబడి ఉండడమంటే మోసం చెయ్యడమే
కులం మిథ్య, మతం మిథ్య, ధనమొకటే నిజం (పేదవాడైన అగ్రకులస్తుని కంటే డబ్బున్న దళితునికే ఎక్కువ పేరు ఉంటుంది. ఈ వ్యవస్థని ఉద్దేశించి అన్న వాక్యం)

వికీపీడియానుంచి

చివరగా…

చందమామలో కుటుంబరావు గారి గురించి నా బ్లాగులో, చందమామ వెబ్‌సైట్‌లో ఈ 28న -ఆయనకు నూరేళ్లు- పరిచయం లేదా కథనం రాయమని ప్రోత్సహించిన ఘనత పూర్తిగా శివరాం ప్రసాద్ ‌గారికే దక్కుతుంది. నిన్ననే ఆయన “మీకు తెలుసా! ఒక మహా రచయిత శతజయంతి ఈరోజున” అనే పేరిట తన బ్లాగులో కుటుంబరావు గారి గురించి పెద్ద పరిచయం చేయడమే కాక చందమామ ఆన్‌లైన్‌లో, నా బ్లాగులో కూడా రాయమని పలుసార్లు ప్రోత్సహించారు.

గత పది రోజులుగా చందమామ కలెక్టర్స్ ఎడిషన్ తెలుగు అనువాదాల పనిలో ఉండి ఇక ఏపని కూడా పట్టించుకోకుండా ఉన్న సందర్భంలో ఈ మెయిల్స్ ద్వారా నాలుగైదు సార్లు హెచ్చరించి మరీ శివగారు నన్ను ముగ్గులోకి దింపారు. చందమామకు కుటుంబరావుగారు చేసిన దోహదం గురించి ఇంతవరకు లభ్యమవుతున్న సమాచారాన్ని అయినా ఒక చోట చేర్చాలనే ప్రయత్నంలో ఈ పరిచయంతో పాటు పెద్దల మాటలను కూడా ఈ పో‌స్ట్‌లో చేర్చాను. వీరందరి రచనలలోంచి విషయాన్ని తీసుకున్నందుకు ఎవరికీ అభ్యంతరం ఉండదనే భావిస్తున్నాను.

Rajugaru, please do write in your excellent language about Kodavatiganti in YOUR BLOG..  Kodavatiganti was THE ONLY Editor of Chandamama.  If you write an article in your Blog and also in online Chandmama, atleast now, after 29 years after the great writer and Editor’s demise (on the eve of his birth Centinary), the sin committed by Chandamama for not publishing his name as Editor can be exonerated to some extent.
 
You are free to use any of the articles I had written in my blog.  Please do that.
 
I feel proud if contents in my blog are taken and quoted in online Chandamama when you write about the Centinary year of Shri Kodavatiganti Kutumbarao-the longest serving Editor by far. I am sure nobody can beat his record now!!!

please do write an article on Shri Kodavatiganti Kutumbarao in Chandamama Online. Ko Ku being the longest serving Editor unnamed of course).
 
Regards,
SIVARAMAPRASAD KAPPAGANTU
FROM BANGALORE, INDIA

శివరాం ప్రసాద్ గారూ, కుటుంబరావు గారిపై ఈ పరిచయం కాసింతైనా ఉపయోగకరంగా ఉంటుందనుకుంటే ఆ ఘనత పూర్తిగా మీకే చెందాలి. సమయాభావం పేరుతో రాయలేనేమో… కనీసం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్నయినా ఒకచోట చేర్చలేనేమో అని వెనుకాడుతున్న సమయంలో మీ ప్రోత్సాహమే నన్ను ఈ పనికి పురికొల్పింది.

మీకు కృతజ్ఞతాభివందనలు

RTS Perm Link