ఏది మంచి కథ?

June 22nd, 2012

పత్రిక, పాఠకులు, రచయితలు మధ్య సంబంధ బాంధవ్యాలు అరిటాకు లాంటి సున్నిత పునాది మీదే కొనసాగుతుంటాయి, చెదిరిపోతుంటాయి కూడా. పత్రిక నిర్వాహకుల అహం, పాఠకుల అహం, రచయితల అహం.. వీటిలో ఏ ఒక్కటీ తక్కువ కాదు. -ఇక్కడ అహం అనేమాటను పాజిటివ్‌గా తీసుకుంటేనే మంచిది- చందమామ కూడా దీనికి మినహాయింపు కాదు. అసలు ఒక పత్రికలో రచనలు ఏ ప్రాతిపదికన సెలెక్ట్ అవుతాయి, తిరస్కరింపబడతాయి అనేది పై మూడు కేటగిరీలలో ఏ ఒక్కరూ స్పష్టంగా చెప్పలేకపోవచ్చు.

కథ చాలా బాగుంది అనుకున్న సందర్భాల్లో కూడా అతి స్వల్పమైన కారణాల వల్ల ఎంపిక కాకపోవచ్చు. అవి సాహిత్య కారణాలు, సాహిత్యేతర కారణాలు, రాజకీయ కారణాలు, శైలి, కథలోని టోన్ ద్వారా వచ్చే సమస్యల కారణాలు, మంచి కథను కూడా పాడుచేసేలా పాత్రల చిత్రీకరణలో జరుగుతున్న లోపానికి సంబంధించిన కారణాలు ఇలా ఏవయినా కావచ్చు. కథ స్వీకరించడానికి, స్వీకరించకపోవడానికి ఇవన్నీ దోహదం చేసేవే.

పైగా వీటన్నిటికి మించి ఎంపిక దారుల మానసిక స్థితి -మూడ్- ఎలా ఉందనేది కూడా కథల ఎంపికలో గణనీయ ప్రభావమే చూపుతుందనుకుంటాను. ఒక సమయంలో అంత బాగాలేదనిపించిన కథ మరో సందర్భంలో ఫర్వాలేదు వేసుకోవచ్చు అనిపించి దాన్ని స్వీకరిస్తున్న సందర్భాలు కూడా చాలానే ఉంటాయి. ఒక సారి సెలెక్షన్ కాని కథలు మరోసారి సులభంగా స్వీకరించబడటానికి ఎంపికదారుల మూడ్ కూడా అంతో ఇంతో పనిచేస్తుందనేది అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకోవలిసిందే.

అందుకే కథను ఎందుకు ఎంపిక చేస్తున్నారు, ఎందుకు చేయలేదు అనే విషయంపై నూటికి నూరుపాళ్లు ఎవరూ సాధికారతను కలిగి ఉండరనుకుంటాను. దశాబ్దాలుగా కథలను స్వీకరిస్తున్న చందమామ కూడా దీనికి భిన్నం కాదు. లబ్ద ప్రతిష్టులైన రచయితల కథలు, కొత్తగా పంపుతున్న రచయితల కథలు కూడా స్వీకరించలేనప్పుడు మీ కథలో లోపం కాదని, అనేకానేక చిన్న చిన్న కారణాలతో మీ కథ తీసుకోలేకపోతున్నామని చెబుతూ చందమామ గతంలోనే సంజాయిషీతో కూడిన వివరణను రచయితలకు పంపుతూ కొత్త కథలు పంపవలసిందిగా అభ్యర్థించేది.

ఒక రచయిత కథలు పదే పదే చందమామలో ప్రచురించబడటానికి, స్వీకరించబడటానికి, 20, లేదా 30 కథలను ఒక రచయిత పంపినా ఒక కథ కూడా స్వీకరించలేకపోవడానికి ఇలాంటి సకారాణ, అకారణ అంశాలు పనిచేస్తుండవచ్చు.

చందమామలో ఎలాంటి కథలు పడుతాయి, పడవు?

1. ఏ జాతికైనా దానికే సంబంధించిన మూల కథలు -బేసిక్ స్టోరీస్- ఉంటాయి. వాటిని ఆధారంగా చేసుకుని ఇప్పటికే కొన్ని డజన్లసార్లు పలు పత్రికలలో కథలు గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా ప్రచురించబడి ఉంటాయి. ఆ బేసిక్ కథల సారాంశాన్ని తీసుకుని పూర్తిగా రూపాన్ని మార్చి కొత్త కథ రాసి పంపినా ప్రచురణకు తీసుకోకపోవచ్చు.

ఈ కారణంవల్లే ఒకప్పుడు జంతువుల పాత్రలతో నడిచే కథలకు ప్రాముఖ్యతనిచ్చిన చందమామ తర్వాత కాలంలో రీటోల్డ్ స్టోరీస్ రూపంలో వస్తున్న జంతు కథలను పూర్తిగా పక్కన పెట్టేయడం జరిగింది. ప్రస్తుతం చందమామలో జంతుకథలు వస్తున్నాయంటే అవి చందమామలోని పాత కథలే అయి ఉంటుంది.

2. స్త్రీలను, వృద్ధులను, అంగవికలురను, బలహీన వర్గాల ప్రజలను కించపర్చే, నిందించే రకం కథలు గత సమాజాలలో లేదా శతాబ్దాల క్రితం పుట్టిన సాహిత్యంలో వచ్చి ఉండవచ్చు. కాని సమానత్వం సార్వజనిక విలువగా మారిన ఆధునిక కాలంలో వాటిని యధాతథంగా స్వీకరించడం పరమ అభ్యంతరకరం కాబట్టే కథ ఎంత బాగున్నా ఇలాంటి కించపర్చే సంభాషణలు కథలో వచ్చాయంటే వాటిని ఏ పత్రిక కూడా స్వీకరించలేకపోవచ్చు.

పీడకుడు పీడితుడిని తిట్టడం, దూషించడం పాత్రస్వభావ రీత్యా సహజమే కావచ్చు కాని ఇలాంటి వాటిని కూడా యధాతథంగా స్వీకరించలేని సున్నితత్వం సమాజంలో ప్రబలుతోంది కాబట్టి ఇలాంటి కథలను జాగ్రత్తగానే పరిశీలించడం జరుగుతోంది.

3. కుటుంబరావు గారు చందమామ అనధికారిక సంపాదకులుగా ఉన్నప్పుడే ఒరిజనల్ బేతాళ కథలను రెండు మూడింటిని యధాతథంగా ప్రచురించి ఇక సాధ్యం కాని పరిస్థితుల్లో వాటికి ఆధునిక సంస్కారాన్ని, కొత్త భావజాలాన్ని తొడిగి కొత్త బేతాళ కథలను తీసుకురావడం జరిగింది. గత 50 ఏళ్లకు పైగా చందమామ బేతాళ కథలు ఎంత సంచలనానికి కారణమవుతున్నాయో చెప్పవలసిన పనిలేదు.

4. సాధారణీకరణలు
ఆడదాని నోట్లో నువ్వు గింజ కూడా నానకూడదు అనే శాపాన్ని ధర్మరాజు పెట్టాడని భారతంలో అందరూ చదివే ఉంటారు. కర్ణుడు తనకే పుట్టాడనే విషయాన్ని కర్ణుడి మరణ సందర్భంలో గాని చెప్పలేకపోయిన కుంతీదేవిపై ఆగ్రహంతో ధర్మరాజు ‘ఇకపై స్త్రీల నోటిలో ఏ రహస్యమూ దాగకుండు గాక’ అని శపించాడట. ఇది సమాజంలోని మొత్తం స్త్రీలకు వ్యతిరేకంగా తీర్చి దిద్దబడిన గతకాలపు భావజాలం నుంచి పట్టిన పదబంధం. ఇలాంటి సాధారణీకరించిన సంభాషణలను స్త్రీ పాత్రలకు, నిస్సహాయులకు, వెనుకబడిన ప్రజలకు ఆపాదించి కథలు తయారైతే ఆధునిక సాహిత్యం వాటిని తిరస్కరించడమే జరుగుతుంది.

5. చిన్న ఉదాహరణ. పంచతంత్రకథల్లో ఆషాడభూతికి ఆశ్రయం ఇచ్చిన మంగలి తన భార్యను అనుమానిస్తూ ‘ఓసి ముక్కిడి ముండా’ అని తిట్టిన సందర్భాన్ని 70లలో చందమామలో వచ్చిన పంచతంత్రకథల్లో యధాతథంగా ప్రచురించారు. దీన్ని మళ్లీ 2011లో ప్రచురించినప్పుడు ఆ పదం వెనుక స్త్రీలను కించపరిచే భావజాలాన్ని గమనించకుండా అలాగే ప్రచురించడంతో పాఠకులనుంచి తీవ్ర నిరసన వచ్చింది. చందమామ కథల మంచిచెడ్డలను పాఠకులే నిర్దేశిస్తున్న చక్కటి పఠనా పురోగతిని, పరిశీలనను ఇక్కడ గమనించవచ్చు.

6. కథ ఎంత బాగా రాసినప్పటికి దాన్ని పోలిన, దాని సారాంశాన్ని పోలిన కథ అంతకుముందే చందమామలో వచ్చి ఉంటే, స్వీకరణ సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణ చందమామలో వైద్యుల కథలు, దయ్యాల కథలు, జంతువుల కథలు, చాలా ఎక్కువగా వచ్చాయి. ఈ కోవలోని కథలు ఒకటి రెండు వరుసగా పడగానే వాటిని పోలిన ఇతివృత్తంతో చాలామంది కొత్త కథలను పంపడం సహజం. దాదాపు అన్ని పత్రికల విషయంలో ఇలాంటి ధోరణి ఉందేమో మరి. నాలుగైదు చందమామలను వరుసగా చూసి వాటిని పోలిన కథలు పంపితే వేసుకుంటారేమో అనే ఊహతో కొన్ని కథలు పంపించండం అందరి శ్రమ వృధా కావడానికే దారితీస్తుంది.

7. ప్రతి కథలోనూ వైవిధ్యతను ప్రదర్సించడం, కథను పోలిన కథను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ పంపకపోవడం గతంలో వచ్చిన కథను మార్చి, పాలిష్ చేసి కొత్త రూపంలో పంపడం వంటివి ఎక్కడైనా ప్రచురణార్హతకు నోచుకోవనుకుంటాను.

8. ఆడదాని సలహా అనే పాత కథను ఈ సంవత్సరం ఏప్రిల్ చందమామలో ప్రచురించడమైనది. బెస్తవాడి చర్యలకు దురుద్దేశ్యం అంటగట్టిన రాణిని ఉద్దేశించి పర్షియా ప్రభువు చివరలో నగరంలో చాటింపు వేస్తాడు “ఆడదాని సలహా ప్రకారం ఎవరూ నడుచుకోవద్దు. వారి సలహా విన్నట్లయితే సగం పొరపాటును దిద్దుకోవడానికి రెండు పొరపాట్లు అదనంగా చేయవలసివస్తుంది”
ఈ ప్రకటన మహిళలపై ప్రస్తుత సమాజం అంగీకరించని అభిప్రాయాలను వ్యక్తీకరిస్తోంది.  ఈ మూలకథను నలభై ఏళ్ల క్రితం ఆడదాని సలహా పేరుతో యధాతథంగా ప్రచురించారు. ఈకథను అలాగే మళ్లీ ప్రచురిస్తే పాఠకులు దాడిచేయడం తప్పదు. మొత్తం స్త్రీ జాతినే అవమానిస్తున్న పై ప్రకటనను మార్చకుంటే కొంప మునుగుతుందని భావించి యాజమాన్యం వారి దృష్టికి తీసుకుపోయి అన్ని భాషల్లోనూ పై వాక్యాన్ని ఇలా మార్చడం జరిగింది.
“మన సన్నిహితులు, ఆంతరంగికులు చెప్పిన సలహా ప్రకారంమాత్రమే ఎవరూ నడుచుకోవద్దు. ఇతరుల సలహాను గుడ్డిగా విన్నట్లయితే సగం పొరపాటును దిద్దుకోవడానికి రెండు పొరపాట్లు అదనంగా చేయవలసి వస్తుంది”
మార్చిన కథకు అనుగుణంగా ఆడదాని సలహా అనే కథ శీర్షికను కూడా నష్టం మూడుసార్లు అని మార్చటం జరిగింది. అలనాటి తమిళ చందమామలో ఇదే పేరుతో ఈ కథను ప్రచురించడంతో ప్రస్తుత సందర్భానికి ఇదే బాగుందని దాన్నే స్వీకరించడం జరిగింది.

కథనం పెద్దది కావడంతో ఇప్పటికి ముగించి మరోసారి కలుద్దాము.
చందమామ.

RTS Perm Link

మందులు తెచ్చిచ్చేవాళ్లూ లేరు నాయనా!

April 22nd, 2012

ఊరులో మా అవ్వ

నిన్న మధ్యాహ్నం నా పాఠశాల సహ విద్యార్థి, మా ఊరికి పక్క ఊరివాడైన శ్రీనివాస్‌ని చెన్నయ్‌లో కలిశాను. తను ప్రస్తుతం కడప జిల్లా రాయచోటి పట్టణంలో ఉంటున్నాడు. విఐటి పరీక్షలకు హాజరవుతున్న తన పెద్ద కూతురుకు తోడుగా కుటుంబంతో కలిసి వచ్చాడు. ఆ పాప మధ్యాహ్నం రెండు గంటలకు పరీక్షకు వెళితే సాయంత్రం అయిదు గంటలవరకు అన్నానగర్‌లో బిఒఎ స్కూల్ వెస్ట్ గేటు వద్ద వేచి ఉంటూ పిచ్చాపాటీగా మాట్లాడుకుంటూ గడిపాం.

ఎలా ఉన్నావు అంటూ పలకరింపులు అయ్యాక సహజంగానే మా సంభాషణ ఊరివైపు, మనుషులు, సంబంధాలు, మార్పుల వేపు మళ్లింది. “పల్లెలు, పట్నాలు మాట్లాడేందుకు మనుషులు లేక చస్తున్నాయి రాజా” అంటూ మొదలెట్టాడు శీను. గత కొంతకాలంగా ఈ విషయం అనుభవంలోకి వస్తున్నప్పటికీ తన గొంతులో మారుతున్న మానవ సంబంధాల వికృత విశ్వరూపం కొత్తగా ధ్వనించింది. తన మాటల్లోనే గత పదిహేనేళ్లలో మారిపోయిన మా ఊళ్లు మా మనుషుల కథ విందాము.

“నా యాభై ఏళ్ల జీవితానుభవంతో చెబుతున్నా రాజా, ఊళ్లలో, పట్నాల్లో మనుషులకు డబ్బు జబ్బు పట్టింది. పలకరించే మనిషిలేక, ముసలితనంలో ఆదుకునే దిక్కు లేక మనుషులు చస్తున్నారు. రెక్కలు వచ్చీ రాకముందే పిల్లలు చదువుల కోసం, ఉద్యోగాల కోసం పట్నాలు, నగరాలు, విదేశాల బాట పడుతున్నారు. కాళ్లూ చేతులూ కదపలేని ముసలితనంలో ఉన్న కన్న తల్లిని, తండ్రినీ కాసింత ధైర్యం చెప్పి మందూ మాకూ ఇచ్చేందుకు కూడా మనిషి లేకుండా పోతున్నాడు. ఎన్ని లక్షలూ,  కోట్లూ సంపాదించి మాత్రం కన్నవారి బాగోగులు చూడటం సాధ్యం కాకుండా పోయాక ఇక మనం ఎన్ని చెప్పుకుని ఏం ప్రయోజనం?

నా ఉదాహరణే తీసుకుందాం. మాది వాస్తవానికి కృష్ణా జిల్లా అబ్బవరం గ్రామం. మా నాన్న 40 ఏళ్ల క్రితం బతుకు కోసం వలస వచ్చి మీ ఊరు పక్కూరికి వచ్చేశాడు. అలా మనం కలిసి చదువుకున్నాం. దాదాపు 25 ఏళ్ల తర్వాత 2008లో మళ్లీ రాయచోటిలోనే కలుసుకున్నాము. కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం అబ్బవరంలో మాకు దగ్గర బంధువైన అవ్వను చూసుకోవడానికి ఎవరూ లేరనిపించి రాయచోటికి తీసుకువచ్చి మా ఇంట్లో పెట్టుకుని నా శక్తిమేరకు సేవ చేశాను. కాని ఆమెకు మా ఇల్లు  కొత్త ప్రపంచమైపోయింది. 90 ఏళ్లు అబ్బవరం గ్రామంలో పెరిగిన అవ్వ వందలమంది జనంతో, బంధుబలగం తోడుగా బతుకు సాగించిన అవ్వ మా ఇంటికి వచ్చేశాక మాట్లాడే మనిషి లేక విలవిల్లాడిపోయింది.

ఎవరి బతుకు పోరాటం వారిదైపోయాక  ఏదో ఒక పనితో ఇంటిబయటకు పోవలసిన పరిస్థితుల్లో 24 గంటలూ ఆమెను అంటిపెట్టుకుని ఉండటం సాధ్యమా? నేను నా సన్ టీవీ డిష్ నెట్ వ్యాపారం కోసం బయటకు వెళ్లిపోవడం, నా భార్య టీచర్ జాబ్ చేయడం, ఆడపిల్లలిద్దరూ చదువుకోసం వెళ్లిపోవడం రొటీన్‌గా మారాక ఆమెకు తోడుగా ఉండి పలకరిస్తూ, అవసరమైనది తీరుస్తూ ఉండే మనిషి లేకుండా పోయాడు. నాకు పెద్దగా పరిచయం లేని మా నాన్న తరపు బంధువులను ఎంతగానో అడుక్కున్నాను. ఆమెకు మీతోటే అటాచ్మెంట్ ఎక్కువ కాబట్టి నెలకు ఒకరైనా ఇక్కడికి వచ్చి ఆమెకు తోడుగా ఉండమని, ఖర్చులన్నీ నేను భరిస్తానని చెప్పినా ఎవరూ రాలేదు. మాలాగే వారికి ఎన్ని జీవిత సమస్యలో.

ఈరోజుల్లో ఊరు విడిచి బయటికి వచ్చిన ప్రతి ఒక్క ముసలివారి ప్రపంచం వేరుపడిపోతోంది. పుట్టి పెరిగిన ఊరిని, కష్టంలోనూ, సుఖంలోనూ జీవితాన్ని పండించిన ఊరిని, ముసలివయసులో చూసుకునే వారు లేక వదిలేసినప్పుడు నగరాల్లో ఉన్న పిల్లల వద్దకో, బంధువుల వద్దకో వెళ్లిపోయి రోజులు గడుపుతున్న వారు నిజంగా జీవచ్ఛవాలే. మా అవ్వకు తిండిలోటు లేకుండా చూసుకున్నాము గాని స్వంత ఊరితో, స్వంత మనుషులతో అనుబంధాన్ని ఆమెకు కల్పించలేకపోయాము. తన వాళ్లంటూ లేక ఆమె మా ఇంట్లో ఎంత విలవిల్లాడిపోయిందో నాకు తెలుసు.

అందుకే ఆమె చనిపోతే రాయచోటిలో ఆమె అంత్యక్రియలు చేయాలనిపించలేదు. ఎంత కష్టమైనా సరే ఆమెను ఆమె స్వంతఊరిలోనే సాగనంపాలని రాయచోటినుంచి కృష్ణాజిల్లావరకు ఆమెను తీసుకుని ఊరివారిమధ్యే ఆమెకు అంత్యక్రియలు పూర్తి చేశాను. ఫలానా వారి కొడుకు అని తెలిశాక ఆ ఊరి పెద్దలంతా వరుసపెట్టి మాట్లాడుతూ తమ బాధలు చెప్పుకున్నారు.

చాలా సంపాదించాము నాయనా,  పిల్లలందరికీ చదువులు చెప్పించాము. అందుకే ఒక్కరూ ఊరిలో మిగల్లేదు. ఉద్యోగాల బాటపట్టిన బిడ్డలు లక్షలు సంపాదిస్తున్నారు కాని మాకేమయినా అయితే మాట్లాడే వారులేరు. కనీసం మాత్రలు బయటూరికి పోయి తెచ్చిచ్చే వారు లేరు. ఎందుకు నాయనా ఈ దిక్కులేని బతుకు మాకు. ఇలా అవుతుందని కనగన్నామా.. అంటు అందరూ వలవలా ఏడ్చేవారే. ముసలామెకు ఇంత ఘనంగా ఊరు తీసుకొచ్చి చివరి క్రియలు జరుపుతున్నావు సంతోషం నాయనా అంటూ ఏడ్చేవారే ఆ ఊళ్లో..

వాళ్లముఖాల్లో దైన్యం, కన్నబిడ్డల సాయం అందని ఘోరం కనిపిస్తూంటే నిజంగా తట్టుకోలేకపోయాను. రేపు మా పిల్లలకు చదువు చెప్పించి, వారు ఉద్యోగాలకో లేదా పెళ్లి చేసుకుని వెళ్లిపోయాక మా గతి కూడా ఇంతే కదా అని జీవితంలో మొట్టమొదటి సారి భయం పుట్టింది రాజా..

మనందరి బతుకులూ తాతా మనవడు సినిమాలో చూపిన బతుకులే అయిపోతున్నాయి. ఆ సినిమా అప్పట్లో చూసినప్పడు మన జీవితాలకు అది కొత్త అనుభవం. అలాంటిది మనకు లేదులే అని సంతోషించి ఉంటాము కూడా. కాని 30 ఏళ్లలోపే అది వెంటాడుతూ మన జీవితాల్లోకి వచ్చేసింది. పదోతరగతి చదువుకున్నంతవరకు ఇంట్లోనే ఉన్న పిల్లలు రేపు మరొకచోటికి వెళ్లిపోతే అదీ ఇద్దరూ చెరొక చోటికి వెళ్లి చదువుకోవలసివస్తే, నా భార్య ట్రాన్స్‌ఫర్ అయి వేరే ఊరికో, పట్నానికో  వెళ్లిపోతే, నేను నా చిన్న బిజినెస్  కోసం ఇక్కడే ఉండిపోవలసి వస్తే.. బతుకేమిటి అనే గ్లాని పుడుతుంది. ఎన్నడూ లేనిది అప్పుడే మేం ఒకరికొకరం దూరమవుతున్నంత ఫీలింగ్ వచ్చేసింది.

ఉమ్మడి కుటుంబాల బంగారు కాలం ఎప్పుడో పోయింది. కనీసం సింగిల్ కుటుంబాల కాలం కూడా మన కళ్లముందే కరిగిపోతోంది. ఎక్కడో విదేశాలకు పోవడం కాదు. మన ఉంటున్న చోట్లోనే ఒక కుటుంబంగా ఉండలేని పరిస్థితి వచ్చేశాక ఇక దేన్ని చూసి సంతోషించాలి?

నాకు తెలిసి మరో దేశంలో ఉద్యోగం చేస్తున్న ఒకరి తల్లి ఊర్లో ఉండి టాయ్‌లెట్‌‍లో పడిపోతే చివరకు ఆ విషయం కూడా రోజూ ఫోన్ చేసే కొడుకు తెలుసుకుని తెలిసిన డాక్టర్‌కి కబురు చేసి అక్కడినుంచే వైద్యం ఇప్పించిన ఘటనలు జరుగుతున్నాయి. వందల కోట్లు సంపాదించి బిడ్డలకు పంచిపెట్టిన పెన్నా సిమెంట్స్ ఓనర్ ఇప్పుడు దిక్కులేకుండా రాయచోటిలో ఒక వృద్ధాశ్రమంలో బతుకు వెళ్లదీస్తున్నాడు. 90 ఏళ్ల వయసులో ఆయన ఏడుపును, ఒంటరితనపు చిత్రహింసను ఎవరు పరిష్కరిస్తారు?

జీవితం ఇలాగే బోసిపోతోందా?

మన జీవితాల్లో ఈ ఒంటరితనం రోగాన్ని మించిన భయంకరమైన రోగం మరొకటి లేదు. వద్ధాశ్రమంలోకూడా పోయి ఉండలేని వారి బతుకు మాటేమిటి మరి. మనం పుట్టి పెరిగిన ఊళ్లలో వారానికి ఒకసారి ఆరెంపీ వైద్యుడు పోయి ముసలివారికి మందూమాకూ ఇచ్చి వచ్చే రోజులొచ్చేశాయి. తల్చుకున్నప్పుడల్లా దేవుతుంది నాకు. మన చిన్నప్పుడు మనం చూడలేనంత డబ్బు మనం సంపాదిస్తున్నాము. డబ్బుతో పనిలేకుండా ఉన్నంతలో పొదుపుగా, కలివడిగా, సంతోషంగా గడిపిన రోజులు పోయాయి. ఊరు ఊరంతా బంధుబలగంతో, ఆటలతో, సంతోషంగా గడిపిన రోజులు ఎక్కడిపోయాయి ఇప్పుడు? కుటుంబాలు కూడా చెట్టుకొకరూ, పుట్టకొకరుగా వేరుపడిపోవలసి వస్తున్న పాడుకాలంలో చివరకు మనం ఏమైపోతామో అర్థం కావడం లేదు.”

నిన్న శనివారం శీనుతో గడిపిన మూడుగంటలూ ఇదే సంభాషణ.. మంచి జీవితం కోసం, సంపాదన కోసం, భవిష్యత్తు కోసం మనుషులు పడుతున్న పాట్లు వారి వృద్ధాప్య జీవితంలో బతికి ఉన్నప్పుడే నరకాన్ని చూపిస్తున్నాయని, కోరికోరి మనం మన గతిని ఇలా నిర్దేశించుకుంటున్నామంటూ శీను విషాదంతో చెబుతుంటే మౌనంగా ఉండిపోయాను. స్వర్గ నరకాలను నమ్మవచ్చు నమ్మకపోవచ్చు కాని నరకం ఇప్పుడు భూమ్మీదే మనందరి కోసం తయారవుతోంది. ఇది మనందరి జీవితాలనూ వెంటాడుతోంది. తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు కూడా కలిసి బతకడం సాధ్యం కాని నరకం ఇది. ఆ నరకంలో కూడా -అదంటూ ఉంటే- మనిషికి ఎదురుపడనంత ఘోర నరకం ఇది.

నా స్నేహితుడితో ఊరి ఊసులాడుకుంటున్నప్పుడే చందమామ చిత్రకారులు శంకర్ గారి స్థితి గుర్తుకొచ్చింది. కొడుకులూ కూతుళ్లలో చాలామంది దేశంలో వేరే నగరాలకు, విదేశాలకు వెళ్లిపోయాక స్వంత ఇంటిలోనే కావచ్చు ఇప్పుడు ఆ దంపతులు ఇద్దరే మిగిలారు. భారీ సంతానం వీరికి. కాని ఒక్కరూ దగ్గరగా లేరు. 88 ఏళ్ల వయసులో ఆయన, సహచరి షణ్ముఖవల్లి గారు ఒకరికొకరు తోడుగా బతుకుతున్నారు. సాంప్రదాయక జీవితం గడుపుతున్న వీరిలో ఆమెకు ఆరోగ్యం బాగాలేక నగరంలోనే దూరంగా ఉంటున్న కూతురు ఇంటికి ఆమె వెళ్లిపోతే కాసింత అన్నం, కాసింత పప్పుకూర స్టౌమీద పెట్టి చేసుకుకోవటం తప్పితే ఆయనకు వేరే దారిలేదు.

“ఏంటి మాస్టారూ ఈ రకమైన జీవితం” అని అడిగితే ఆయన ఎప్పటిలాగే శాస్త్రోక్తంగా అంటుంటారు. “కాళ్లూ చేతులూ ఆడుతున్నంతవరకూ ఇలాగే బతకాలని ఆ శంకరుడు ఆదేశించాడు కదా మరి. ప్రతివాడికీ ఆ శంకరుడు టికెట్ రాసి పెట్టాడు. ఆ రోజు దగ్గర కాగానే టికెట్ చింపేసి వెళ్లిపోవడమే గతి. ఎవరూ ఏమీ చేయలేరు కదా”.  ఆయన జీతం చెక్ బ్యాంకులో వేసి రావడానికి, అవసరమైన డబ్బు తీసుకొచ్చి ఇవ్వడానికి కూడా చందమామ నుంచి ఎవరో ఒకరు పోతే తప్ప మరో దారి లేదు వాళ్లకు.

ఈ వయసులో కూడా సంపాదన ఉన్న ఇలాంటి వారిని మినహాయిస్తే కోట్లాది సాధారణ జీవితాల పరిస్థితి ఏమిటి? ఇది మనకే కాదు సంపదల మేట పడిన అమెరికాలో కూడా కోట్లాదిమందికి గృహసమస్య పెనుభారంగా మారి సంక్షేమ కోతల కోరల్లో పడి నలుగుతున్నారని, దీనికి తెలుపు నలుపు వర్ణభేదం కూడా లేదని వార్తలు విస్తృతంగా అంతర్జాలంలో కనబడుతున్నాయి.

మొత్తం మానవ సమాజానికే డబ్బు జబ్బు, ఒంటరితనం జబ్బు పడుతున్నట్లుంది. మందు మాకులివ్వడానికి కూడా మనుషులు లేరంటూ విలపిస్తున్న మన తరానికి, మన జాతికి ఇదే ఒక పెద్ద నరకం. మన బంగారు బాల్యాన్ని, ఉమ్మడి కుటుంబం, విడి కుటుంబం యొక్క మధురోహలను కూడా దూరం చేసి మనుషులను అమాంతంగా చెల్లాచెదురు చేస్తున్న మహా నరకమిది. రేపు మాపు ఎవరయినా దీనికి బలి కావలిసిందే కాబోలు.

మనుషులుగా మనం కోల్పోయిన, కోల్పోతూ వస్తున్న మన జీవితానందాలను, ఒకనాటి మన ప్రపంచం నడకను పట్టిచూపుతున్నందుకే చందమామ కథలు ఇవ్వాల్టికీ సమాజాన్ని అంతగా ఆకర్షిస్తున్నాయేమో..!

RTS Perm Link

లేఖల్లో చందమామ…

April 16th, 2012

నేను గత 55 సంవత్సరాలుగా చందమామ పాఠకురాలిని. ఆ చల్లని చందమామకు లాగే ఈ పంచరంగుల చందమామ కూడా ఇంటిల్లిపాదికి ఎంతో ఆనందం కలిగిస్తోంది. 50 ఏళ్ల క్రితం చదివిన తోకచుక్క, రాకాసిలోయ, విచిత్రకవలలు ఇంకా నా కళ్లకు కట్టినట్లే ఉన్నాయి. చందమామను చూస్తే ఎన్నో జ్ఞాపకాలు. జైలు సూపర్నెంటుగా పనిచేసిన మా వారు ఆఫీసు నుంచి వచ్చాక ఏమాత్రం తీరిక దొరికినా చందమామే చదివేవారు. మా ఏడుగురు పిల్లలకు రామాయణ, భారతాలు పరిచయం చేసిన పుణ్యం చందమామదే. ఇప్పుడు చందమామ తిరిగి పూర్వవైభవం సంపాదించింది. చాలా కథలు వేస్తున్నారు. పాత సీరియల్స్, కొన్ని పాత కథలు చాలా బాగా ఆకట్టుకుంటున్నాయి. మళ్లీ మా ఇంట్లోకి వెన్నెల వెలుగులు వస్తున్నాయి. చందమామలో 40 ఏళ్లుగా కథలు రాస్తున్న మాచిరాజు కామేశ్వరరావు నా కుమారుడే. ఐదేళ్ల గ్యాప్ తర్వాత తను మళ్లీ చందమామకు కథలు రాసి పంపనున్నాడు. నా వయస్సు ఇప్పుడు 81 సంవత్సరాలు. వంద సంవత్సరాల వరకు చందమామ చదువుతుండాలని నా ఆశ. మా అభిమాన చందమామ ఇంటిల్లపాదిని ఇలాగే అలరించాలని ఆశీర్వదిస్తున్నాను.
–మాచిరాజు రత్నకుమారి, హైదరాబాద్.

ఊహ తెలిసినప్పటినుంచి చందమామ తెలుసు. ఇప్పటికీ చందమామ చేతిలో పడిందంటే చాలు పుస్తకం మొత్తం చదవందే వదలను. అయితే నేను చదివే విధానం గమ్మత్తుగా ఉంటుంది. వెనకపేజీ నుంచి మొదలు పెట్టి ముఖచిత్రంతో ముగిస్తాను. నాకు పది సంవత్సరాల వయసు గల మనవడున్నాడు. వాడు కథ చెబితే గాని నిద్రపోడు. రోజుకో కొత్త చెప్పాలి. అలాంటప్పుడు అనిపిస్తుంటుంది. ‘చందమామ నెలకొక్కటేనా’ అని.
–వై. సువర్ణకళ, ఉప్పల్, హైదరాబాద్.

ఏప్రిల్ సంచికలో నా తొలి కథ ‘అనువుగానిచోట‘ చూడగానే ఎంత సంతోషమేసిందో మాటల్లో చెప్పలేను. నర్సింగ్ హోమ్ నుంచి ఇంటికొచ్చి రాత్రి ఏక బిగిన చదివేశాను. నడి రాత్రి తర్వాత కూడా చందమామను మునివేళ్లతో పట్టుకుని నిమురుతుంటే మా చెల్లెలు చూసి ‘ఇక చాల్లే పడుకో’ అంటూ మందలించింది. దీనికి కారణం ఉంది. ఇతర పిల్లల పత్రికలకు కథలు పంపే నా స్నేహితురాళ్లు ‘చందమామలో నా కథ పడుతోంద’ని చెబితే అదీ చూద్దాం అంటూ గత కొద్ది నెలలుగా అపహాస్యం చేస్తూ వచ్చారు. అందుకే చందమామలో నా తొలి కథను ఆనందంతో కాదు కసిగా చదివాను. 12 భాషల్లో చందమామను తెప్పించుకుని వాళ్లందరికీ నా కథను 12 భాషల సంచికలలో చూపించి నవ్వాలని ఉంది. చందమామలో నా తొలి కథ ప్రచురించినందుకు హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.
–డాక్టర్ సిరి, మిర్యాలగూడ, నల్గొండ

ఏప్రిల్ చందమామ చక్కటి కథలతో పున్నమి చంద్రుడిలా నిండుగా ఉంది. అయితే జాబిలిలోని మచ్చలా ‘తరం-అంతరం’ కథ అనిపించింది. అలాంటి కథల ప్రచురణ దయచేసి ఇకనైనా ఆపండి. గ్యాస్ స్టవ్‌లు, మిక్సీల బొమ్మలు, పిజ్జాలు, బర్గర్లు, కంప్యూటర్, ఆఫీసు లాంటి పదాలు చందమామకు వద్దు. ఈ కాలం సబ్జెక్టులతో వెయ్యి కథలు రాయొచ్చు. అయితే అవి చందమామకు అందాన్నివ్వవు. అలాంటి కథలకు చాలా పత్రికలు ఉన్నాయి. తాజ్‌మహల్‌కి గులాబి రంగు లేస్తే ఇంకా అందంగా అర్థవంతంగా ఉండొచ్చు గాక. కానీ దాన్ని పాలరాతితో నిర్మించిన షాజహన్ అభిరుచే అందరికీ ఇష్టం. ఆమోదం. చందమామ కూడా అంతే. ఎన్నో గొప్ప పత్రికలు సైతం కాలగర్భంలో కలిసి పోయినా, చందమామ ఇప్పటిదాకా గర్వంగా తలెత్తుకుని నిలబడిందంటే ఆ గొప్పతనం దాని మూలాల్లోనే ఉంది. దయచేసి వాటిని అలాగే కాపాడండి. ఇది నా ఒక్కడి అభిప్రాయం కానేకాదు. చందమామ అభిమానులందరి అభిప్రాయం. కావాలంటే సర్వే జరపండి. చందమామకి ఆధునికత వద్దు.. వద్దు.. వద్దు…
– పి. వెంకటేశ్వరరావు, తూర్పుగోదావరి, ఎపి.

గత కొద్ది నెలలుగా చందమామలో వస్తున్న కథల సంఖ్య చూసి చాలా ఆనందం కలిగింది. ఎక్కువ మంది రచయితలకు అవకాశం కల్పించడం ముదావహం. మీరు చేస్తున్న కృషికి దన్యవాదాలు. చందమామకు పూర్వ వైభవం తెచ్చే ప్రయత్నంలో మీరు విజయం సాధించాలని అభిలషిస్తున్నాను.
– జి. సుబ్రహ్మణ్య గౌడ్, రాజంపేట, కడప, ఎపి.

చందమామతో మా కుటుంబ అనుబంధం నాలుగు తరాలకు సంబంధించినది. తాతగారు, నాన్నగారు, మేము, మా పిల్లలము. గత 60 ఏళ్లుగా మా కుటుంబంలో ప్రతి ఒక్కరూ చందమామను చదువుతూ వస్తున్నారు. పదేళ్లకు పైబడి, చందమామ ఫోటో వ్యాఖ్యల పోటీలో నా పేరు చూసుకోవాలని తహతహలాడాను. కాని అంబలి కోరుకుంటే, అమృత పరమాన్నం దక్కినట్లు.. ఏప్రిల్ సంచికలో నా కథ ‘చెల్లని నాణెం‘ ప్రచురించబడింది. చందమామలో నా పేరును నా కళ్లతో చూసుకున్న అదృష్టవంతుడిని. చందమామ ప్రాణస్నేహితులైన మా పూర్వీకులకు ఇది ఘననివాళిగా భావిస్తూ నా ఈ చిన్ని కథను వారికే అంకితం ఇస్తున్నాను.
–జి. జాన్ కెనడి. రంగారెడ్డి జిల్లా, ఎపి.

నా తొమ్మిదవ ఏటనుంచి చందమామ చదవటం అలవాటు. అప్పుడు దీని ధర పావలా ఉండేది. ఇప్పుడు నాకు 66 సంవత్సరాలు. ఇప్పటికే ప్రతినెలా కొని చదువుతున్నాను. ఆ ఆసక్తే నన్ను చందమామకు కథలు వ్రాసేలా చేస్తోంది.
–ఇందిర, హైదరాబాద్

జీవితంలో మర్చిపోలేని రోజిది. ఏప్రిల్ సంచికలో నా కథ ‘చౌకబేరం‘ అచ్చయింది. నా కథ చందమామలో వస్తోందని ఇప్పటికే మా బంధుమిత్రులకు చెప్పాను కాబట్టి వాల్లందరూ విశాఖపట్నంలో తెలుగు చందమామలు కొనుక్కుని మరీ చదివారు. బ్యాంకులో పనిచేసే మా అన్నయ్య కూడా చందమామ కాపీలు కొని ఆయన ఆఫీసులో పంచారట. చందమామ అంటే ఓల్డెస్ట్ మరియు గోల్డ్ మేగజైన్ కదా. దాంట్లో నా కథ పడటం అంటే మా వాళ్లందరికీ పెద్ద విశేషమైపోయింది. ఇక చంద్రాపూర్‌లో మా పిల్లలు చదువుతున్న స్కూలులో టీచర్లందరూ లైబ్రరీకి పోయి మరీ చందమామలో పడ్డ నా కథ చదవారట. నాన్న కథ 12 భాషల చందమామలలో వచ్చిందని వారు చెబితే అందరికీ ఆశ్చర్యమే. అన్ని చందమామల్లో నా కథ వస్తుందని గతంలోనే మీరు చెప్పగా నాకు ఒక సెట్ కావాలని అడిగాను. ఆవిధంగా మీరు పంపిన 12+ 2 భాషల చందమామల పాకెట్ ఇవ్వాళే అందుకున్నాను -15-04-2012-  మనస్పూర్తిగా చెబుతున్నాను. ఈ రోజును జీవితంలో మర్చిపోలేను. పన్నెండు చందమామల్లో ఒకేసారి నా కథ చూసుకోవడం నాకు గొప్ప అనుభూతి అయితే మా పిల్లలు వాటిని మొత్తంగా స్కూలుకు తీసుకుపోయి టీచర్లకు, సహ విద్యార్థులకు చూపిస్తామని గోల చేసేస్తున్నారు. చందమామకు ఎలాంటి కథలు రాయాలి అనే విషయంలో కూడా మీరు ఇస్తున్న సలహా మాలాంటి వారికి ఎంతగా ఉపయోగపడుతోందో మాటల్లో చెప్పలేను. థాంక్యూ చందమామా..
–మళ్ల లక్ష్మీనారాయణ, రైల్వేస్, చంద్రాపూర్, మహారాష్ట్ర

RTS Perm Link

అభివృద్ధి వెలుగునీడలు : మల్లెమడుగు

April 8th, 2012

ఈ ఆదివారమంతా మరే పనీ చేయకుండా ఇంటికి వచ్చే మూడు పేపర్లు అక్షరాక్షరం తిరిగేస్తూ, బ్లాగులు చూస్తూ, ఇష్టమైన కథనాలను ఆన్‌లైన్ లింకులతో సహా నిలవ చేసుకుంటూ గడిపేశాను. నాకు బాగా నచ్చిన కొన్ని అపురూప కథనాల లింకులను ఇక్కడ ఇస్తున్నాను.

కూటాలమర్రి, మల్లెమడుగులను వెతుక్కుంటూ…

గత ఫిబ్రవరి ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం అనుబంధాలలో రెండు వారాల పాటు ఒక అద్భుత కథనం ప్రచురించబడింది. అడవికీ, నాగరికతకు మధ్య తెగిపోయిన పేగు బంధాన్ని అద్వితీయ శైలిలో వివరించిన ఈ కథనాల కర్త డాక్టర్ లెనిన్ ధనశెట్టి గారు.

కడప-నెల్లూరు జిల్లాల మధ్య వెలిగొండు పర్వత శ్రేణుల మధ్య ఉంటే కూటాలమర్రి- మల్లెమడుగు గ్రామం గ్రామమే అటవీ జీవనాన్ని వదిలిపెట్టి మైదానాల పాలబడిన శిథిలమైపోయిన చరిత్రను కమనీయంగా, మానవీయంగా, కరుణామయంగా చిత్రించిన కథనం ఇది.

బస్సులూ, కరెంటు దీపాలు ఎట్టుంటాయో కూడా చూడకుండానే కాటికి పోయినోళ్ల ఊళ్లు కూటాలమర్రి, మల్లెమడుగు. ఒక్క మల్లెమడుగు గ్రామంలోనే 350 గడప ఉండేది. నీటి సౌకర్యం లేకపోయినా మంచుకే పంటలు పండే జీవగడ్డ. పురుగు మందు, ఎరువు అనే పదాలు తెలియని, దుక్కి దున్ని విత్తనాలు విసిరితే చాలు పుట్లకొద్దీ పంట కోసుకోవడమే తరువాయిగా బతికిన పచ్చపచ్చటిప్రాంతం..

నాగరికత తన కరకు కత్తులను మెత్తగా దింపగా పిల్లలు చదువులపాలై, ఉద్యోగాల పాలై.. ఒక్కొక్కరూ బయటి ప్రపంచంలోకి ఎగిరిపోగా బిత్తరపోయిన ఊరు. నలభై ఏళ్లుగా ఊరికి రోడ్డెయ్యండనీ, కరెంటీయండనీ నాయకులకూ, కలెక్టర్లకూ మొక్కిన మొక్కులు మొక్కులుగానే మిగిలిపోయిన నేపథ్యంలో కొంపా గోడూ, పొలాలూ ఆవులూ వదిలి చెట్టుకొకరూ పుట్టకొకరూగా ఒక్కో కుటుంబం దేశం మీద పడిపోతే ఖాళీ అయిపోయిన ఊరు. మల్లెమడుగు.

రచయిత మాటల్లో చెప్పాలంటే…. “ఒక తరం ఆశలకు వృద్ధతరం విశ్వాసాలకూ మధ్య ఈ గ్రామంలో జరిగిన యుద్ధంలో- సంఘర్షణలో ఎన్ని హృదయాలు గాయపడ్డాయో? ఎన్ని గుండెలు ఊరిని వదలలేక కుమిలి కుమిలి ఆగి మరణించాయో? ఒక యుద్ధానంతర దైన్యాన్నీ, వేదననూ ఆ శిథిల గ్రామం అణువణువునా ప్రతిబింబిస్తోందనిపించిందా క్షణం.?”

దాదాపు పాతికేళ్లుగా ఈ ఊర్ల గురించి వింటూ వస్తున్న రచయిత ఒకరిద్దరు మిత్రులతో కలిసి ఈ సంవత్సరం అడవిబాట పట్టి ఈ శిధిల గ్రామాలను శోధిస్తూ పోయిన క్రమమే ఈ కథనానికి మూలం. యుగాలనుండి మనుషులు సాగిస్తున్న పర్యాటక యాత్రల చరిత్రలో ఒక అద్వితీయ ఘట్టాన్ని ఈ కథనం మన కళ్లముందు దివ్యంగా ప్రదర్శించింది.

భూ దిగంతాల కనుచూపు మేరా ఆక్రమించిన విశాలమైన లోయ- ఆ లోయ పొడవునా సమ్మోహన నిశ్శబ్ద ధ్యానం.. కనుచూపు పరిమితికి లొంగని విశాల లోయ.. రెండు కొండల నడుమ లోయలోకి నడుస్తూ అడవితల్లి సౌందర్యాన్ని విభ్రాంతితో నిశ్చేష్టులై చూస్తూ… ఆమె గర్భంలోకి నిర్భయంగా… నిరాయుధంగా… జ్ఞాన రహితంగా… అచేతనంగా ఎవరో మంత్రించినట్టు అలా సాగిపోవడం…  చీకటి పొదలను దాటే క్రమంలో ఆ వేణువనం మధ్యలోని ఆయిల్ పెయింటింగ్ లాంటి ఒక చెరువు.. ఎత్తయిన కొండ చరియలతో సహా వెదురు గెడల ఆకుల సూక్ష్మ కొనలు సైతం స్వచ్ఛమైన ఆ చెరువు నీళ్ళలో ప్రతిఫలిస్తుండగా కోటి వర్ణాలుగా వివర్ణించిన కాంతి ఇంద్రజాలం…

వేల ఎకరాల పచ్చిక బీళ్ళ మైదానం… కోటి ఐమాక్స్‌లలోనూ పట్టని దృశ్య ఉత్సవం. దూరంగా చెట్ల సందుల్లో కనిపిస్తున్న పూరిళ్ళ ఊరు… మల్లెమడుగు… ఏళ్ళ జ్ఞాపకం వాస్తవమై సాక్షాత్కరించిన సందర్భం.. కొరివి దెయ్యాల కథల్నుంచి… గాయత్రి, ఎగ్జార్సిస్ట్, వోమెన్, అరుంధతి, కాంచన వరకూ విలేజ్ అండ్ అర్బన్ లెజెండ్స్ అనబడే హత్యా ఆత్మహత్యల బీభత్సరస ప్రధాన గాథలన్నీ మెదళ్ళ స్మృతి పేటికల నుంచి మాటలుగా ప్రవహిస్తుండగా, కొన్ని వేల పిట్టల అరుపులతో ఆ అడవిలోయ ప్రతిధ్వనిస్తుండగా, ఉత్తర దక్షిణాలుగా వ్యాపించిన మల్లెమడుగు ఈ కథన రచయితకు క్షతగాత్రురాలిలా దర్శనమిచ్చిందట.

ముగ్గురు కలెక్టర్లు మమ్మల్ని అడవి నుంచి బయటకు తరిమి మా బతుకులను నాశనం చేశారని అడవికి మమ్మల్ని దూరం చేసిన వారికి అడవి తల్లి గోస తగిలి వంశనాశనం అయిపోతుందని కూటాలమర్రి కాలనీలో జీవచ్ఛవాలుగా మిగిలి ఉన్న వారి శాపాలు..

ఒక యుద్ధం లేదు. ఒక సైనిక దాడి లేదు… ఒక దురాక్రమణ లేదు. ఆదివాసీ అభివృద్ధి పేరిట పాలకులు చేపట్టిన అర్థరహిత చర్యల కారణంగా అడవికి దూరమైపోయిన అడవిపుత్రుల విషాద చరిత్ర ఇది.

నాకు తెలిసి సరిగ్గా ఇరవై ఏళ్ల క్రితమే అనుకుంటాను.. నల్లమల అటవీ లోతట్టు ప్రాంతంలో జీవిస్తున్న చెంచులను ఉద్ధరించడానికి నడుం కట్టిన ప్రభుత్వం వారిని అక్కడి నుంచి బయటకి తెచ్చి మైదాన ప్రాంతంలో నివాస ప్రాంతం, వ్యవసాయ భూమి కల్పించి బతికేయమని చెప్పింది. అడవి ఉత్పత్తులమీద, ఆహార సేకరణ మీద ప్రధానంగా బతుకుతూ వచ్చిన చెంచులు ఒక్కసారిగా తమ కళ్లముందు కనిపించిన ఈ విశాలప్రపంచంలో ఏం చేయాలో, ఎలా బతకాలో అర్థం కాక తిండిలేక చనిపోయారు.

భూమి ఇచ్చాం కదా బతికేస్తారులే అని వదిలేసిన మన ఘనత వహించిన ప్రభుత్వం, అధికారులు వారికి వ్యవసాయం వచ్చా, రాకపోతే వారికి కల్పించవలసిన కనీస ప్రాధమిక శిక్షణ, పరికరాలు, తదితర వ్యవసాయ అవసరాలను తీర్చడం ఎలా అనే విషయాలను ప్రాథమికంగానే మర్చిపోయారు. ఏం చేయాలో తోచని స్థితిలో ఆ ఆడవి పుత్రులు ఆకలికి మాడి చనిపోయారు.

ఈ రోజుకీ అడవి పుత్రులను ఇలాగే ఉద్ధరిస్తున్నారని ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం అనుబంధంలో లెనిన్ ధనశెట్టి గారు రాసిన అద్భుత కథనం తేటతెల్లం చేసింది. అభివృద్ధి అని మనం అనుకుంటున్న గొప్ప విషయాలు ఆ అదివాసీలను ఆకలికి మాడి చావకుండా నిరోధించలేకపోయాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కూడా అభివృద్ధి నమూనా ఇలాగే కొనసాగుతున్నట్లుంది.

మనం నివశిస్తున్న నేలమీద ఒకానొక మహారణ్యంలో అభివృద్ధి భావన విషప్రభావంతో అంతర్ధానమైపోయిన రెండు గ్రామాల శిథిల చరిత్రను దయనీయంగా తడిమిన ఆ రెండు కథనాల లింకులను కింద చూడండి.

కూటాలమర్రి, మల్లెమడుగులను వెతుక్కుంటూ…

http://www.andhrajyothi-sunday.com/AJweeklyshow.asp?qry=2012/feb/5/travel&more=2012/feb/5/sundaymain

ఊరు అడవిలో..మనుషులు కాలనీలో…

http://www.andhrajyothi-sunday.com/AJweeklyshow.asp?qry=2012/feb/12/travel&more=2012/feb/12/sundaymain

ఈ రెండు కథనాలపై దేశదేశాల ఆంధ్రజ్యోతి పాఠకుల నుంచి వచ్చిన స్పందన కింది ఉత్తరాలలో చూడండి.

అద్భుతం ఆ వనవ్యాహ్యాళి

ట్రావెలోకం చదువుతున్నంత సేపూ ఉత్కంఠ, ఉద్వేగం. అనిర్వచనీయమైన అనుభూతిని పొందాను. సాహిత్యంలో ఇదో కొత్త ఒరవడి. అద్భుతమైన వర్ణనా చాతుర్యం, పదగాంభీర్యం, శైలీ విన్యాసం పాఠకుల మనసు రంజింప చేసేలా ఉంది. మంచి వనవ్యాహ్యాళికి తీసుకెళ్లారు. ప్రభుత్వాల నిర్లక్ష్యం ఫలితం గా నిరాశ్రయులైన, అవుతున్న ఒక సమూహ జీవన వాస్తవాన్ని కళ్లముందు ఆవిష్కరించారు. విధ్వంసక అభివృద్ధి వెనుక దిసమొలతో సంచరిస్తున్న (అ)నాగరికుల అసలు స్వ రూపాన్ని నిర్భయంగా చెప్పి, చెంప ఛెళ్లు మనిపించారు.

శెభాష్. ఆత్మనిందను (నాగరికతా శాపగ్రస్తులం) సైతం అలంకార పదబంధాలతో అందించారు. మట్టిమనుషులు మృత జీవులుగా మారుతున్న క్రమాన్ని, నరజాతి చరిత్ర నరహంతకుల పాలవుతున్న వైనాన్ని, అడవి బిడ్డల ఆవేదనల మూలాన్ని, అమ్మతనం కనిపించని అభివృద్ధి మోసాల్ని ఎంత స్పష్టంగా సూటిగా చెప్పారో! తిరుగు ప్రయాణంలో అలసట చెందిన మీ కళ్లు విశ్రాంతి కోరుకోవాల్సిందిపోయి, కన్నీళ్లు కార్చాయం టే మీ హృదయం ఎంతగా చలించిందో అర్థమవుతోంది.- డా.జి.వి.కృష్ణయ్య, కొత్తపట్నం

ట్రావెలోకం చదువుతున్నంతసేపూ ఎంతో ఉద్వేగానికి లోనయ్యాము. ఈ మధ్యకాలంలో ఇంతగా మనసును హత్తుకున్న రచన మరోటి లేదు. మీతో ప్రయాణించిన స్నేహితులందరికీ శుభాకాంక్షలు. మీ స్నేహబృందంతో కలిసి ఇలాంటి ప్రయాణం చేయాలని నాకు ఉంది.-శ్రీనివాస్, మలేసియా,ప్రసాద్, శివప్రసాద్, శ్రీధర్, ఇ-మెయిల్

కూటాలమర్రి, మల్లెమడుగులను వెతుక్కుంటూ.. సాహసయాత్ర వ్యాసాలు అద్భుతం. వెలిగొండ అందాల ఆవిష్కరణ శైలి కూడా ప్రకృతి అంత స్వచ్ఛంగానే ఉంది. తెలుగు సాహిత్యలోకంలో మీలాంటి రచయిత ఉన్నందుకు గర్వంగా ఉంది. ‘అకారణంగా కన్నీళ్లు వచ్చాయి ఎందుకో?’ అనే పదాలు రాయకుండా ఉండాల్సింది.- హరిప్రసాద్, ఇ-మెయిల్

మీరెంతో ప్రేమతో, శ్రద్ధ తీసుకుని రాసినా ఈ బ్యూరోక్రాట్స్ మారతారంటారా? రెండు వ్యాసాలు చదివేసరికి నేను కూడా లోపలెక్కడో విలపించాను. బహుశా చదివిన అందరూ ఇలాగే ఫీలౌతుండచ్చు. బయటో…లోపలో…- విజయ్‌కుమార్ కోడూరి

లెనిన్‌గారి ట్రావెలాగ్ చదివాక ఇది రాయకుండా ఉండలేకపోతున్నాను. మీరు నడచిన ప్రాంతంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రచార అధికారిగా 1983-90 మధ్య తెగ తిరిగిన రోజులన్నీ గుర్తుకు వచ్చి సంభ్రమానికి గురయ్యాను. ఆ తర్వాత బెజవాడ రేడియోలో న్యూస్ ఎడిటర్‌గా చేసేటప్పుడు లంక వెంకటరమణతో కలిసి ఎక్కి దిగిన కొండలు, చేసిన సాహసాలూ గుర్తొచ్చాయి. పైపెచ్చు నేను నెల్లూరు వాడిని కావడం వల్ల మీ అనుభూతి నన్ను మరింతగా కుదిపింది. మంచి వ్యాసంతో ఆపాతమధురాలను తలపు తెచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు.- ఎమ్.వి.ఎస్.ప్రసాద్, చెన్నై.

కొసమెరుపు:

నిన్ననే మా ఊరునుంచి శివరాం ఒక కబురు మోసుకువచ్చాడు. 1970ల మొదట్లో హరిత విప్లవంలో భాగంగా మా ఊరులోకి కరెంటు, హైబ్రిడ్ సేద్యం వచ్చింది మొదలు ఇంతవరకు ఏటా రెండు పంటలకు తక్కువ కాకుండా పండుతూ కడప జిల్లా కోస్తాగా పేరొందిన మా ప్రాంతంలో -సుండుపల్లె, మడితాడు, రాయవరం- ఏట్లో కిలోమీటర్ల పొడవునా వేసిన వేలాది సాగునీటి బోర్లు ఈ నెలలో పూర్తిగా నీటిచుక్క లేకుండా పోయాయట.

మాకు తెలిసి ఈ నలభై ఏళ్లలో మొదటిసారిగా మా ప్రాంతాల్లోని ఊర్లలో మంచినీటి ట్యాంకర్లు అడుగుపెట్టి నీటిని బిందెల లెక్కన ఇస్తున్నాయట. గల్ఫ్ దేశాలనుంచి వచ్చిపడుతున్న డబ్బుతో అన్ని ఊర్లలో భూములను కొనివేసి తోటల సాగు మొదలెట్టిన మా ప్రాంత ముస్లింలు బోర్లు మొత్తంగా ఎండిపోవడంతో విలవిల్లాడిపోతున్నారట.

దీనంతటికీ కారణం వరుసగా రెండేళ్ల పాటు వర్షాలు కురవకపోవడం. ఊళ్లలో చెరువులు ఎండిపోవటం. వాన పడితే, చెరువునిండితే, ఏటిలో జల పైకి ఎగబాకితే పచ్చగా బతికిన మాప్రాంతం ఇవ్వాళ తాగేందుకు మంచి నీళ్లకు కూడా గతిలేక బయటినుంచి ట్యాంకర్లను తెప్పించుకుని బతకాల్సిన పరిస్థితి.

500 ఏళ్ల క్రితం కృష్ణదేవరాయలకున్న పాటి ముందు చూపు కూడా మన పాలకులకు లేకపోవడమే మనుషులను, ఊర్లను చంపేస్తోంది. చెరువులను చదును చేసి ప్లాట్ల బిజినెస్ మొదలెట్టేస్తున్నారు. ఊరు మనుగడకు ప్రాణాధారమైన చెరువులను మాయం చేసేస్తున్నారు. చెరువుకు, ఏటి జలకు ఉన్న పేగు బంధాన్ని తెంచేస్తున్నారు.

మా ఊరికి చాలా దగ్గరలోనే ఉన్న కూటాల మర్రి, మల్లెమడుగు ఊర్ల అంతర్ధానం గురించి బాధపడుతున్నాం కాని అడవుల్లోని గుడిసెలనే కాదు. మైదానాల్లోని ఊర్లను కూడా వల్లకాట్లోకి పంపిస్తున్న పాలకులు, పాలనలే మా ప్రాంతాన్ని కూడా కాటేస్తున్నాయి. మరొక్క సంవత్సరం ఇలాగే ప్రకృతి పెడముఖం పెట్టిందంటే మా ప్రాంతం మొత్తంగా ఖాళీ అయిపోతుంది. ఈ సారి కూడా వర్షపాతం తక్కువగానే ఉంటుందని వాతావరణ శాఖ ఇప్పటికే తేల్చేసింది.

65 ఏళ్ల స్వాహాతంత్రం మా ఊరు పునాదులను కూడా పెకిలించివేస్తోంది. శతకోటిలింగాల్లో ఒక బోడిలింగంలాగా మా ఊరు కూడా అంతరించిపోనుందా..?

తల్చుకుంటేనే భయమేస్తోంది.

RTS Perm Link

చందమామలో ఓ చక్కటి కథ : “విమర్శ”

March 30th, 2012

చందమామ కథకులు శ్రీ తిరుమలశ్రీ గారు పంపిన ఈ కథ ‘విమర్శ’ జనవరి చందమామలో ప్రచురితమైంది.  మధ్యయుగాలకు సంబంధించిన ఈ రాజరికపు నేపథ్యంలోని కథలో ఆధునిక భావాలను అతి చక్కగా చొప్పించడంలో రచయిత ప్రదర్శించిన నైపుణ్యం సాటిలేనిది.  పాలకుడిని సామంతుడు విమర్శించినంత మాత్రానే అతడికి వెంటనే  బుద్ది చెప్పి వస్తానని ఔద్ధత్యం ప్రదర్శించిన సేనాధిపతికి రాజు ఎలా కనువిప్పు కలిగించాడో ఈ విమర్శ కథ మనోహరంగా వివరిస్తుంది.

కుటుంబ పెద్ద అభిప్రాయాలను కుటుంబ సభ్యులే  ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించలేనప్పుడు రాజు ఆదేశాలను, నిర్ణయాలను సామంతులు, పాలితులు ఏకగ్రీవంగా ఎలా ఆమోదించగలరు అనే సార్వకాలిక ఇతివృత్తంతో ఈ కథ నడిచింది.

“అనంతవర్మ సామంతుడైనంతలో మనకు బానిస అని అర్థం కాదు. మన సామ్రాజ్యమనే ఉమ్మడి కుటుంబంలో అతనూ ఒకడు. చక్రవర్తి చేసే శాసనాలను విశ్లేషించి విమర్శించే హక్కు సామంతరాజులకు ఉన్నాయి. వారు మనకు చెల్లిస్తూన్న కప్పమూ, మన సామ్రాజ్యంలో వారూ ఒక భాగమే నన్న సత్యమూ వారికి ఆ హక్కును ప్రసాదించాయి. అందుకు వారిని తప్పు పట్టడం సమంజసం కాదు”

“ఓ క్షణం అధికార మదం అనే పొరని తొలగించి శాంతంగా ఆలోచిస్తే నీకే బోధపడుతుంది. చిన్నదైన నీ స్వంత కుటుంబం లోనే ఏకాభిప్రాయం కుదరడం అరుదు. భార్యకూ భర్తకూ, కన్నవారికీ సంతానానికీ నడుమనే ఆలోచనలలో ఓ పొందికంటూ కుదరడంలేదు. అటువంటప్పుడు సామ్రాజ్య పాలనలో రాజకీయ పరమైన శాసనాల విషయంలో ఏలికల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు తలెత్తడంలో వింత ఏముంది?… మన శాసనాల పట్ల అనుమానాలు రేగాయాంటే   ఆ లోపం మనదే ఔతుంది. ఆ సందేహాలను తీర్చవలసిన బాధ్యత మనపైన ఉంది

“మనకు అధికారం ఉందికదా అని…విమర్శించినవారినల్లా శిక్షించాలనుకోవడం అవివేకమే ఔతుంది. అసలు విమర్శలనేవే లేకుంటే మన చర్యల లోని లోటుపాట్లు మనకు ఎలా తెలిసి వస్తాయి? సద్విమర్శలు ఎప్పుడూ ఆరోగ్యకరమే”.

పాతకాలానికే కాదు ఏ కాలానికైనా  సరే వర్తించే అక్షరలక్షల్లాంటి జీవిత పాఠాలను ఈ శక్తివంతమైన సంభాషణలు బోధిస్తున్నాయి.   ఎంపిక విషయంలో ఈ కథ ఇక్కడే నిలిచి గెలిచిందంటే కూడా అతిశయోక్తి కాదు.

తిరుమలశ్రీ గారూ..  ఆధునిక భావసంస్కారాన్ని పాత రూపంలో చొప్పించి ఇంత మంచి కథను పంపినందుకు మన:పూర్వక కృతజ్ఞతలండీ..

ఈ కథ పూర్తి పాఠం ఇక్కడ చదవండి

విమర్శ

-తిరుమలశ్రీ (పి.వి.వి. సత్యనారాయణ)

జనవరి 2012 చందమామ

త్రిపర్ణ సామ్రాజ్యాన్ని ఏలే చక్రవర్తి విష్ణువర్ధనుడు సహృదయుడూ, సమర్థుడూనూ.
ఒకసారి సర్వ సేనాని శూరసేనుడు చక్రవర్తి వద్దకు వచ్చి, “ప్రభూ! మన సామంత రాజ్యాలలో ఒకటైన రామపురి రాజ్యాన్ని ఏలే అనంతవర్మ ఏలినవారి శాసనాలను విమర్శిస్తున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. కప్పం కట్టడానికి కూడా సవా లక్ష ప్రశ్నలు వేస్తున్నాడట. తమ ఆజ్ఞ ఐతే తక్షణమే వెళ్ళి అతనికి బుద్ధి చెప్పి వస్తాను” అన్నాడు.
సేనాని ఫిర్యాదును శాంతంగా ఆలకించిన విష్ణువర్ధనుడు, “అనంతవర్మకు తప్పక బుద్ధి చెప్పవలసిందే. ఎలా చెప్పాలన్నది మేం ఆలోచిస్తాం,” అని అప్పటికి అతన్ని పంపేసాడు.
చక్రవర్తి ఆదేశాలకు ఎదురుచూస్తూ, రామపురి మీదకు దండెత్తేందుకు సన్నాహాలను చేసుకోసాగాడు శూరసేనుడు. అంతలో ఓ రోజున అతనికి చక్రవర్తి నుండి పిలుపు రానే వచ్చింది. ఉత్సాహంగా వెళ్ళాడు అతను.
విష్ణువర్ధనుడు, శూరసేనుడితో రామాపురం గురించి గాని, అనంతవర్మ గురించి కాని ప్రస్తావించలేదు. “శూరసేనా! ఉమ్మడి కుటుంబపు వ్యవస్థను గూర్చి అధ్యయనం చేస్తున్నాం మేము. ఆ సందర్భంలో నీ సహకారం కోరి పిలిపించాము” అన్నాడు.
సామాజిక దృక్పథం కలిగిన చక్రవర్తి తరచు అటువంటి విషయాలపై అధ్యయనం చేస్తూండడం కద్దు. అందుకే, “అవశ్యం సెలవీయండి, ప్రభూ!” అన్నాడు శూరసేనుడు.
”ఆ అధ్యయనంలో ఓ భాగమైన ‘కుటుంబంలో సామరస్యతను’ గూర్చి పరిశీలించేందుకని వివిధ తరగతులకు చెందిన కొన్ని కుటుంబాలను నమూనాలుగా తీసుకున్నాం మేము. వాటిలో నీదొకటి,” చెప్పాడు విష్ణువర్ధనుడు. “నువ్విప్పుడు చేయవలసిందల్లా ఇంటికి వెళ్ళి ప్రశాంతంగా ఆలోచించి…గత మూడు మాసాలలోనూ నీ కుటుంబ వ్యవహారాలకు సంబంధించి నువ్వు తీసుకున్న నిర్ణయాలూ, వాటిని నీ కుటుంబ సభ్యులంతా ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించిన సందర్భాలూ వగైరా వివరాలన్నీ రాసుకుని వచ్చి మాకు చూపించాలి నువ్వు”.
’ఓస్, అదెంత భాగ్యం!’ అనుకున్న శూరసేనుడు చక్రవర్తి వద్ద సెలవు తీసుకుని వెళ్ళిపోయాడు.
మర్నాడు తల వ్రేలాడేసుకుని వచ్చిన సేనానిని చూసి విస్తుపోయాడు విష్ణువర్ధనుడు.
“మహాప్రభూ! తరచి చూస్తే గత మూడు మాసాలలోనూ నేను చేసిన ప్రతిపాదనలతో, నిర్ణయాలతో నా భార్య కాని, నా ఇద్దరు కుమారులు గాని ఏకగ్రీవంగా అంగీకరించిన సందర్భాలు ఒకటీ అరా తప్పితే ఏవీ లేవు,” అని విన్నవించుకున్నాడు శూరసేనుడు.
విష్ణువర్ధనుడు విస్తుపోతూ, “ఆశ్చర్యంగా ఉన్నదే! మరి కుటుంబ పెద్దగా నువ్వేం చేసావ్? వారిని దండించి నీ దారికి త్రిప్పుకున్నావా లేదా?” అనడిగాడు.
అందుకు శూరసేనుడు నవ్వి, “ఓ పక్క నేను తాళి కట్టిన భార్య, మరో పక్క పిల్లలు పసివాళ్ళూ, అనుభవశూన్యులూను. నా నిర్ణయాల లోని లోతుపాతులు వారికి ఎలా అర్థమౌతాయి? అందుకే వారికి నచ్చజెప్పడానికి ప్రయత్నించాను. అలా కొన్ని సందర్భాలలో వారి ఆలోచనా సరళిని మార్చగలిగాను. కొన్ని సందర్భాలలో వారి ఆలోచనలకు అనుగుణంగా నా  నిర్ణయాలను మార్చుకున్నాను,” అని జవాబిచ్చాడు.
అప్పుడు విష్ణువర్ధనుడు మందహాసం చేసి, “రామపురాధీశుడు అనంతవర్మ విషయంలో నువ్వు చేసిన ఫిర్యాదుకు సమాధానం కూడా ఇదే, శూరసేనా! అనంతవర్మ సామంతుడైనంతలో మనకు బానిస అని అర్థం కాదు. మన సామ్రాజ్యమనే ఉమ్మడి కుటుంబంలో అతనూ ఒకడు. చక్రవర్తి చేసే శాసనాలను విశ్లేషించి విమర్శించే హక్కు సామంతరాజులకు ఉన్నాయి. వారు మనకు చెల్లిస్తూన్న కప్పమూ, మన సామ్రాజ్యంలో వారూ ఒక భాగమే నన్న సత్యమూ వారికి ఆ హక్కును ప్రసాదించాయి. అందుకు వారిని తప్పు పట్టడం సమంజసం కాదు” అన్నాడు శాంతంగా.
“ప్రభూ!” అన్నాడు శూరసేనుడు తెల్లబోయి.
“శూరసేనా! ఓ క్షణం అధికార మదం అనే పొరని తొలగించి శాంతంగా ఆలోచిస్తే నీకే బోధపడుతుంది. చిన్నదైన నీ స్వంత కుటుంబం లోనే ఏకాభిప్రాయం కుదరడం అరుదు. భార్యకూ భర్తకూ, కన్నవారికీ సంతానానికీ నడుమనే ఆలోచనలలో ఓ పొందికంటూ కుదరడంలేదు. అటువంటప్పుడు సామ్రాజ్య పాలనలో రాజకీయ పరమైన శాసనాల విషయంలో ఏలికల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు తలెత్తడంలో వింత ఏముంది?… మన శాసనాల పట్ల అనుమానాలు రేగాయాంటే   ఆ లోపం మనదే ఔతుంది. ఆ సందేహాలను తీర్చవలసిన బాధ్యత మనపైన ఉంది”.
ఓ క్షణం ఆగి సాభిప్రాయంగా సేనాని వంక చూసాడు విష్ణువర్ధనుడు. “మనకు అధికారం ఉందికదా అని…విమర్శించినవారినల్లా శిక్షించాలనుకోవడం అవివేకమే ఔతుంది. అసలు విమర్శలనేవే లేకుంటే మన చర్యల లోని లోటుపాట్లు మనకు ఎలా తెలిసి వస్తాయి? సద్విమర్శలు ఎప్పుడూ ఆరోగ్యకరమే”.
చక్రవర్తి నిశిత దృష్టికి, విశాల దృక్పథానికీ జోహార్లు అర్పించకుండా ఉండలేకపోయాడు శూరసేనుడు. “నా అజ్ఞానానికి మన్నించండి, మహాప్రభూ! స్వయంగా రామపురికి వెళ్ళి అనంతవర్మను కలుసుకుంటాను. అతని అనుమానాలనూ, శంకలనూ నివృత్తి చేసి పని సాధించుకుని వస్తాను,” అని చక్రవర్తి వద్ద అనుమతి తీసుకుని నిష్క్రమించాడు.

RTS Perm Link

చందమామ కథ : ఎద్దు బాధ

March 17th, 2012

జటాయువు

చందమామ మొదటి నుంచి మధ్యయుగాల కథలకు, రాజు రాణి, తోటరాముడి కథలకు, జానపద, పౌరాణిక, జాతక బేతాళ కథలకు పేరుమోసిందని మనందరికీ తెలుసు. కథ అనే భావనకు సార్వత్రిక నమూనాగా నిలిచిపోయిన గొప్ప కథలివి. అందుకే 1950, 60, 70ల దశకం నాటి కథలంటే చందమామ పాఠకులకు, వీరాభిమానులకు అంత పిచ్చి.

కాని మా చందమామ లైబ్రేరియన్ బాలాగారికి మాత్రం 80ల నాటి చందమామ కథలంటే ప్రాణం. చందమామ కథలు నిజంగా పరిపక్వత అందుకున్నది 80లలోనే అని తన నిశ్చితాభిప్రాయం. తెలుగు చందమామ సర్క్యులేషన్ హిందీ చందమామను అధిగమించి తొలిసారిగా లక్ష కాపీల సంఖ్యను దాటి రికార్డు సాధించింది కూడా 80ల లోనే అని తను ఉదాహరణను కూడా చూపిస్తుంటారు. ఆయన అభిప్రాయంతో మనం ఏకీభవించవచ్చు. ఏకీ భవించకపోవచ్చు.

కాని చందమామలో మధ్యయుగాల కథలే కాకుండా ఆధునిక వాతావరణం ఉన్న కథలు కూడా అప్పుడప్పుడూ తమవైన మెరుపులు మెరిపిస్తూనే ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా చందమామకు రచనలు పంపుతున్న పాత, కొత్త రచయితలు అద్భుతమైన తర్కంతో, చక్కటి ముగింపుతో కూడిన కథలను గత మూడేళ్లుగా చందమామకు అందిస్తున్నారు. పాత కొత్త కథల మేళవింపుతో ప్రతి నెలా అచ్చవుతున్న ఒక పేజీ కథలు చందమామకే హైలెట్‌గా మారుతున్నాయి. పాఠకులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తున్నాయి కూడా.

మనుషుల బాధలు, సమాజం బాధలు గురించే పట్టించుకుంటున్న కాలంలో ఎద్దు బాధను కూడా పట్టించుకుని కథగా మలిస్తే ఎలా ఉంటుంది? అది కూడా ఎద్దు కోణం నుంచి దాని బాధను కథగా మల్చడం. ఈ మార్చి నెలలో చందమామలో వచ్చిన కొత్త కథ ఎద్దుబాధ ఈ కోణంలోంచే పుట్టింది. చెప్పిన పనల్లా గుడ్డిగా చేసుకునిపోయే ఎద్దు ఒక్కోసారి రైతుమీదికి తిరగబడుతుంది. చేస్తున్న పనిని ఆపివేసి కదలకుండా మొరాయిస్తుంది. దాదాపు ఇది పల్లెల్లోని రైతులందరికీ అనుభవపూర్వకమైన విషయమే.

మా జిల్లాలో ఎద్దులు, దున్నలు ఇలా చేస్తున్న పని ఉన్నట్లుండి ఆపివేసి మొరాయించడాన్ని అంకె వేసింది అని అంటుంటారు. ఎద్దు అంకె వేసింది అంటే ఎద్దు మెడపై కట్టిన కాడిని దిగజార్చుకుని కాలు ముందుకు కదపకుండా మడిలో, చేనులో అలాగే నిలబడిపోవటం. పనిచేస్తున్నప్పుడు ఏదైనాభరించలేని కష్టం తగిలితే దాన్ని మాటల్లో రైతుకు చెప్పలేని ఎద్దులు తమకు తోచిన విధంగా పరిష్కారం ఎంచుకుంటాయి. అంకె వేసుకోవడం ఇలాంటి పరిష్కారాలలో ఒకటి.

పొలంలో దున్నుతున్నప్పుడు విపరీతంగా అలిసిపోయినా, ఎద్దు కాలి గిట్టలకు ముళ్లు గుచ్చుకుని కాలు కదపటం కష్టమైపోయినా, విపరీతంగా దప్పిక వేసినా, వేగంగా అడుగులేయలేదని రైతు తనను మరీ బాదేస్తున్నాడనిపించినా ఇలాంటి ఎన్నో కారణాలతో ఎద్దులు పొలాల్లో అంకెలేసుకుంటుంటాయి. పని చేయలేదని మాటిమాటికి అంకె వేసుకుంటోందని రైతు దాని బాధను గుర్తించకుండా ఎద్దును మరింతగా బాదిపడేస్తే అది మరింతగా మొండికేస్తుంది. రైతుపై పొలంలోనూ బయట కూడా తిరగబడుతుంది.

చాలా కాలంగా వివిధ పత్రికలు, వెబ్‌సైట్లకు కథలు, రచనలు చేస్తున్నప్పటికీ చందమామకు ఇటీవలే పరిచయమైన శాఖమూరి శ్రీనివాస్ గారు (మరో కలం పేరు సుధారాణి) ఎద్దుబాధ అనే ఈ కథను సాపుచేసి “ఇంకా దీనికి పేరు పెట్టలేదని, ఏ పేరు పెడితే బాగుంటుంద”ని మూడు నెలల క్రితం ఫోన్‌ సంభాషణలో అడిగారు. ‘ఎద్దు కష్టం మీద ఇంత మంచి కథ రాశారు కదా ఎద్దుబాధ అని పేరు పెడితే సరిపోతుంది కదా’ అని నేను సరదాగా చెప్పాను.

ఆశ్చర్యంగా ఆయన ఆ పేరే ఖరారు చేసి పంపడం. కథల ఎంపికకు కూర్చున్నప్పుడు మా యాజమాన్యం వారికి కూడా కథ బాగా నచ్చేసి కథ తొలి యత్నంలోనే ఎంపికైపోయింది. ఎద్దు నిజంగా అలా మొండికేస్తుందా అని మావాళ్లు -వ్యవసాయం అంటే ఏమిటో తెలీదు- నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే ఎద్దుబాధకు ఆమోదముద్ర వేశారనుకోండి.

పెద్ద కమతాలలో పనిచేస్తున్నప్పుడు పని ఎప్పుడు అయిపోతుంది అనే ఆదుర్దా, ఆందోళనకు ఎద్దులు గురయ్యాయంటే కొన్ని సందర్భాల్లో అవి మొండికేయడం, అంకె వేసుకోవడం వ్యవసాయం చేసే ప్రతి ఒక్కరికీ అనుభవమే. ఈ కథను విడిగా చదివినప్పుడు కాకుండా మా వాళ్లకు చదివి వినిపిస్తున్నప్పుడు నా చిన్నప్పుడు సేద్యంతో, ఎద్దులతో నా అనుబంధం కళ్లముందు రీల్ లాగా తిరిగింది.

‘ఎద్దును ముద్దు చేయవద్దురా అది చెప్పినమాట వినదు’ అంటూ తాత పదే పదే చెబుతున్నా జంతువులంటే అపారమైన అభిమానంతో విశ్రాంతి సమయంలో వాటి దగ్గరకు పోయి నూపురం, మెడను దువ్వడం, స్పర్శతో దానికి పరవశం కలిగింపజేయడం చేసేసరికి కొన్నాళ్లకు అవి నిజంగానే పొలంలో నా అరుపులు, అదిలింపులను పట్టించుకోకుండా వాటిపాటికవి నడుస్తూ పోవడం జరిగేది.

35 సంవత్సరాల క్రితం నాటి నా బాల్యాన్ని, పల్లె జీవితాన్ని మళ్లీ ఒకసారి నాకు గుర్తు చేసిన కథ ఎద్దుబాధ. ఆ తర్వాత ‘మీ కథ ఎద్దుబాధ సాక్షిగా ఎంపికయిపోయిందండీ’ అని శ్రీనివాస్ గారితో చెప్పినప్పుడు బాగా నవ్వుకున్నాము. “చందమామను ఎద్దుబాధతో కొట్టారండీ… ఎంపికకాక తప్పుతుందా వేసుకోక తప్పుతుందా..’ అని నేనంటే “కథకు పేరు పెట్టింది మీరే కదా..” అని ఆయన నవ్వడం…

ఎద్దుకు కూడా బాధ ఉంటుందని అది పైకి చెప్పుకోలేకపోయినా ఏదో ఒకరకంగా దాన్ని ప్రదర్శిస్తుందని చెప్పిన అందమైన కథ ఎద్దుబాధ. ఈ మార్చి నెల చందమామలో ఈ మంచి కథ వచ్చింది. చదవకపోతే తీసుకుని చదవండి. పత్రిక అందుబాటులో లేకపోతే ఇక్కడ ఈ కథను చదువుకోండి.

ఎద్దుబాధ
శ్రీరంగాపురంలో భూస్వామి రామేశం కొత్తగా ఓ ఎద్దుల జతను కొన్నాడు. వాటిలో ఒకటి చురుగ్గానే పనిచేస్తున్నా మరొకటి మాత్రం పదే పదే మొరాయించసాగింది. బలవంతపెడితే కదలకుండా కూర్చుంటుంది. పనిచేయని ఆ ఒక్క ఎద్దును అమ్మడం అసాధ్యమని భావించి, రెండింటినీ విక్రయించాలనుకున్నాడు రామేశం. ఒకనాడు రామేశం మిత్రుడు స్వరవర్మ పొరుగూరు నుంచి వచ్చాడు. అతను సామాన్య రైతు. “వర్మా.. ఇటీవలే కొన్న నా ఎద్దుల జతను సగం ధరకే అమ్మాలని నిర్ణయించుకున్నాను. వాటిని చూసి నచ్చితే కొనుగోలు చేసుకువెళ్లు. పైకం కూడా నీకు వీలున్నప్పుడివ్వు,” అన్నాడు రామేశం.

పక్కనే పాకలో ఉన్న ఎడ్లను పరీక్షించిన స్వరవర్మ వాటిని కొని తన వెంట తీసుకెళ్లాడు. అంత సులువుగా అవి అమ్ముడవడం రామేశానికి ఆనందం కలిగించింది. అయితే ఓ నెల గడిచాక ఎద్దులతో స్వరవర్మ ఎలా నెగ్గుకొస్తున్నాడో తెలుసుకోవాలనిపించింది. వెంటనే స్నేహితున గ్రామం బయలు దేరాడు. దారిలోనే ఉన్న పొలం వద్ద స్వరవర్మ కనిపించాడు.

అక్కడ తను అమ్మిన ఎడ్లు ఎంతో శాంతంగా పొలాన్ని దున్నడం గమనించాడు రామేశం. ఇబ్బంది పెట్టిన ఎద్దు కూడా ఎంతో హుషారుగా నాగలి లాగుతోంది. ఎంతో ఆశ్చర్యం కలిగింది.

మిత్రుడి అనుమానం గమనించిన స్వరవర్మ “ఎద్దుల్ని కొనడానికి ముందే వాటి పరిస్థితి నీ పనివాళ్ల మాటల ద్వారా తెలిసింది. వాటిని పరీక్షించి, ఏ లోపం లేదని నిర్ధారించుకున్నాకే కొన్నాను. ఎద్దు మొండికేయడానికి కారణం.. నీకున్న విశాలమైన, గట్లు లేని పొలాన్ని చూసి గొడ్డు చాకిరీ చేయాలని అది భయపడటమే! మోర ఎత్తితే గట్లు కనిపించే నా చిన్న కమతాన్ని ప్రయాస లేకుండా దున్నుతోంది. నువ్వు దాని బాధను అర్థం చేసుకోలేక పోయావు,” అన్నాడు. సందేహ నివృత్తి కలగడంతో రామేశం సంతోషించి, మిత్రుడి అంచనా సామర్థ్యాన్ని ఎంతగానో పొగిడాడు.
–ఎస్. సుధారాణి

RTS Perm Link

చందమామ : ఒక ప్రశంసా.. ఒక విషాదమూ…

March 10th, 2012

రెండు అనుకోని కోణాలనుంచి చందమామ గురించిన ప్రశంసా వ్యాఖ్యలను ఈరోజు చూడటం తటస్థించింది. మా శోభ -కారుణ్య బ్లాగర్- బి.ఎడ్ పూర్తి చేసి డిఎస్‌సి‌ కోసం సిద్ధమవుతూ భాషా బోధనా పద్ధతులపై తెలుగు అకాడెమీ ప్రచురించిన ‘తెలుగు బోధనా పద్ధతులు’ పుస్తకాన్ని నిద్ర లేచినప్పటినుంచి రుబ్బుతోంది. ఈ రోజు మధ్యాహ్నం పాఠ్యపుస్తకం చదువుతూ ఉండగా, దాంట్లో చందమామ గురించిన ప్రస్తావన కనబడేసరికి ‘డీఎస్సీ పుస్తకంలో చందమామ గురించి ఉంది’ అని కేక పెట్టింది.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రచురించిన అధికారిక పుస్తకంలో చందమామ పట్ల ప్రశంసా వాక్యాలను చూడటంతో గొప్ప అనుభూతి కలిగింది.

అంశ ప్రదర్శన
అంశాన్ని ఎంత జాగ్రత్తగా ఎంపిక చేసి సక్రమంగా విభజించినా అంశప్రదర్శన (presentation of content) సరిగా లేకుంటే విద్యార్థులకు చిరాకు విసుగు కలుగుతుంది. అభ్యసించవలసిన అంశం సరిగా ఉండదు. ఇక్కడ మనం ‘చందమామ’ పిల్లల మాసపత్రికను ఉదాహరణగా తీసుకోవచ్చు. ప్రదర్శన బాగుండటం వల్ల ‘చందమామ’ అనే పుస్తకానికి అంత జనాదరణ కలిగింది. మన పాఠ్య పుస్తకాలకు ‘చందమామ’ ఒరవడి కావాలి. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రచురించిన ఒకటి,  రెండు తరగతుల తెలుగు వాచకాలు, కథావాచకాలకు సంబంధించిన పుస్తకాలను పరిశీలిస్తే కొంత ప్రగతిని సాధించినట్లు తెలుస్తూ ఉంది.

చిత్రాలు – పటాలు – బొమ్మలు – పట్టికలు
చిత్రాలు, పటాలు, బొమ్మలకు ‘చందమామ’ను ఒరవడిగా తీసుకోవచ్చు. చిత్రాలు, బొమ్మలు నలుపు తెలుపులో ఉండటం కంటే పంచరంగులలో ఉంటే, అవి విద్యార్థులను ఆకర్షిస్తాయి. అంశం ఉన్న చోటనే చిత్రం/ పటాలుండటం మంచిది. అంశం పక్కనే చిత్రం ఉంటే అంశాన్ని చదివేటప్పుడు విద్యార్థులు పక్కనున్న చిత్రాన్ని చూసి అంశాన్ని అర్థం చేసుకుంటారు. అంశం ఒకచోట చిత్రం మరో చోట ఉంటే విద్యార్థులకు అర్థం కాక ఆసక్తి నశిస్తుంది.”

నాణ్యమైన కాగితం, పంచరంగులు, అచ్చుతప్పులు లేని ముద్రణ, చక్కటి ముఖచిత్రం వంటివి పిల్లల్లో ఆసక్తిని కల్గిస్తాయని కూడా ‘తెలుగు బోధనా పద్ధతులు’ పుస్తకం తర్వాతి పుటలలో వివరించింది.

పిల్లలు, వారితో పాటు పెద్దలు కూడా మెచ్చే సకల అంశాలూ చందమామలో చేరి ఉండటమే దశాబ్దాలుగా దాని వైభవానికి, ప్రాచుర్యానికి కారణం. కాని ప్రభుత్వ పాఠ్య పుస్తకం విశేషంగా ప్రశంసించిన చందమామ పత్రిక ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో, ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో అందుబాటులో కి తీసుకురావడానికి వీలులేక పోవడమే అన్నిటికంటే మించిన విషాదం.

ఎందుకంటే సెక్యులర్ ప్రభుత్వం, దాని పాలనాధికారులకు చందమామ పత్రిక ఒక నిషిద్ధ వస్తువు. ఎందుకంటే చందమామ కంటెంట్ రిలిజియస్ కంటెంట్ అని ముందునుంచి ముద్రపడింది. ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాల ప్రాచీన పౌరాణిక గాధలను చందమామలో ప్రచురిస్తూ వస్తున్నప్పటికీ, సకల దేశాల జానపద కథలను తనవిగా చందమామ స్వీకరించినప్పటికీ, ప్రధానంగా హిందూ పురాణాలు, ఇతిహాసాల నుంచి చాలా ఎక్కువ కథలను, సీరియల్స్‌ని చందమామ ప్రచురిస్తూ వచ్చిన కారణంగా చందమామ కంటెంట్ మతపరమైన కంటెంటుగా ప్రభుత్వ దృష్టిలో ముద్రపడిపోయింది. అందుకే స్కూల్ లైబ్రరీలలోకి, కాలేజీ లైబ్రరీలలోకి, పాఠ్య పుస్తకాల ప్రణాళికలోకి చందమామ అడుగుపెట్టలేదు.

రాష్ట్రంలోని అన్ని పాఠశాలల్లోనూ చందమామ పత్రిక లభించేలా ప్రభుత్వాధికారులను, ప్రభుత్వాల నేతలను ప్రభావితం చేస్తూ చందమామ మార్కెటింగ్ విభాగం ప్రయత్నించవచ్చు కదా అని మా యాజమాన్యాన్ని ఇటీవలే అడిగితే వారు చెప్పిన సమాధానంతో నిజంగా దిమ్మదిరిగిపోయింది. పాఠ్య ప్రణాళిక, బోధనాంశాలు, పద్ధతులు కూడా సెక్యులర్ -లౌకిక- స్వభావంతో ఉండాలనే ప్రభుత్వ నిబంధనల కారణంగా రాష్ట్రంలోనూ, దేశంలోనూ కొన్ని వేల పాఠశాల లైబ్రరీలలో చందమామకు స్థానం లేకుండా పోయింది. సర్వశిక్షా అభియాన్ వంటి పధకాలలో కూడా చందమామతో సహా ఇతర బాలసాహిత్య పథకాలు భాగం కాలేకపోవడానికి ఈ ప్రభుత్వ లౌకిక ధోరణే కారణం.

కానీ ఇదంతా విన్నాక నాకో చిన్న సందేహం. మన దేశంలో ప్రభుత్వం కాని, ప్రభుత్వ  కార్యక్రమాలు కాని ఎన్నడూ మతానికి, ఆధ్యాత్మికతకు దూరంగా ఉన్న చరిత్ర లేదు. సెక్యులర్ భావనకు నిజమైన అర్థంలో మతాతీతంగా ఉండవలసిన ప్రభుత్వం, వ్యవస్థ అన్నిరకాల మతాచారాలకు సమానంగా తలుపులు తెరిచేసింది. హిందూసంస్థలు, ముస్లిం సంస్థలు, క్రైస్తవ సంస్థలు ప్రారంభించిన పాఠశాలలు ఏ మేరకు సెక్యులర్‌గా ఉన్నాయో జగమెరిగిన సత్యమే.. ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రాజెక్టులు ప్రారంభించే సందర్భంగా జరిపే భూమి పూజలు ఎంత సెక్యులర్‌గా ఉంటున్నాయో అందరికీ తెలుసు. సాక్షాత్తూ దేశ అత్యున్నత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ ఇస్రో సైతం, ఉపగ్రహ ప్రయోగాల సందర్భంగా చెంగాళమ్మగుడిలో, తిరుమల వెంకన్న గుడిలో ప్రదర్శించే రాకెట్ల, ఉపగ్రహ నమూనాల ప్రదర్శనలో ఎంత సెక్యులర్ స్వభావం ఉంటోందో అందరికీ తెలుసు. చివరకు మంత్రులు, ఉన్నతాధికారులు సైతం జాతర్లలో, బోనాలలో, గణేష్ ఉత్సవాలలో ఎంతగా పోటీలు పడి పాల్గొంటుంటారో అందరికీ తెలుసు.

ఇవేవీ సరిగా పాటించనప్పడు, చందమామ లేదా తదితర బాల సాహిత్య పత్రికల రిలిజియస్ కంటెంట్ మాత్రమే ఎందుకు అభ్యంతరకమైన, నిషిద్ధ వస్తువుగా ఉండాలో ఏమాత్రం అర్థం కావడంలేదు. ఈ సెక్యులియర్, రిలిజయస్ గొడవల సంగతి తెలియకేనా ఇన్ఫోసిస్ నారాయణమూర్తి గారి జీవన సహచరి సుధామూర్తి గారు కర్నాటకలోని అయిదు వేల గ్రామీణ పాఠశాలలకు కన్నడ చందమామలను రెగ్యులర్‌గా అందించే బృహత్తర ప్రాజెక్టుకు పచ్చజండా ఊపారు? సెక్యులరిజం దాని నిజమైన అర్థంలో పాటించబడితే చాలా మంచివిషయమే కాని ఈ పాక్షికత ఏమిటి? ఈ పక్ష’వాతం’ ఏమిటి?

మరోవైపు దేశవ్యాప్తంగా అన్ని భాషలలోనూ చందమామను చదువుతున్న వారిలో ముస్లింలు కూడా పెద్ద ఎత్తున ఉంటున్నట్లు చందమామ కార్యాలయానికి వచ్చే ఉత్తరాలు తెలుపుతూనే ఉన్నాయి. గత 60 సంవత్సరాలుగా చందమామను చదువుతూ, తన మనవళ్లు, మనవరాళ్లకు కూడా చందమామ కథలు వినిపిస్తున్న మాజీ వెటరినరీ శాఖోద్యోగి అబ్దుల్ హమీద్ గారి వంటి వృద్ధతరం పాఠకులు ఆంధ్రలోనే కాకుండా అన్ని రాష్ట్రాల్లో కూడా ఉంటున్నారని కొత్తగా బయటపడుతోంది. రిలిజయస్ కంటెంటుకు నిజంగా అభ్యంతరం తెలుపవలసివారు. అడ్డుకోవలసిన వారు సైతం చందమామను తమదిగా స్వీకరిస్తున్నప్పుడు, చందమామ ఉర్దూలో ఎందుకు ప్రచురింపబడలేదు అంటూ అమెరికానుంచి కూడా ఉర్దూ మహిళలు ప్రశ్నిస్తున్న కాలంలో, ఏలిన వారికి మాత్రమే చందమామ రిలిజియస్‌గా కనిపిస్తోంది.

దేశంలోని సవాలక్ష వైపరీత్యాలలో ఇదొక సరికొత్త  వైపరీత్యం అని సమాధానపడాలి కాబోలు.

ఈలోగా, సిద్ధాంతాల పట్ల విశ్వసానికి, వాటి ఆచరణకు మధ్య గీతను చెరిపివేసిన అసాధారణ మేధావులు, బుద్ధి జీవులు సైతం బాలసాహిత్యం కాల్పనికంగానే ఉంటుందని, మానవజీవితాన్ని మానవీయంగా పునర్నిర్మించే ప్రయత్నంలో అవాస్తవిక కాల్పనిక సాహిత్యానికి తనదయిన స్థానం ఎప్పుడూ ఉంటుందంటూ సార్వకాలిక ప్రకటనలు చేస్తున్నారు.

ఈ కథేమిటో మరోసారి చూద్దాం.

RTS Perm Link

రూపం-సారం : సాహిత్యంపై బాలగోపాల్

March 8th, 2012

బాలగోపాల్

 

 

 

 

 

 

 

 

హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ ఇటీవలే ఒక అరుదైన పుస్తకాన్ని వెలుగులోకి తీసుకువచ్చింది. పుస్తకం పేరు “రూపం-సారం : సాహిత్యంపై బాలగోపాల్.” ఇది పౌర, మానవహక్కుల నేత బాలగోపాల్ సాహిత్య రచనల సంకలనం.

కె. బాలగోపాల్ (1952-2009) మానవహక్కుల వేదిక నాయకులు, ప్రముఖ న్యాయవాది, రచయిత, వ్యాసకర్త

మనిషి జీవితంలో సాహిత్యానికి గల పాత్రను లోతైన తాత్విక దృక్పధంతో పరిశీలించి చేసిన విశ్లేషణలు ఈ పుస్తకంలో ఉన్నాయి. స్థిరపడిపోయిన ఎన్నో మౌలిక భావనలను, ధోరణులను ప్రశ్నిస్తూ విస్తారమైన అన్వేషణ సాగించారాయన. సాహిత్యంపై చెదురుమదురుగానే అయినా చిక్కగా రాసిన వ్యాసాలు, సమీక్షలు, ముందుమాటలు, ఇంటర్వ్యూల సంకలనమిది.

భారతీయ చరిత్ర రచన, అధ్యయన పద్దతులపై మౌలిక ప్రభావం చూపిన సుప్రసిద్ధ చరిత్రకారులు డిడి కొశాంబి రచనల అధ్యయనంతో మార్క్సిజం వైపు ఆకర్షితులైన బాలగోపాల్ 1980ల మొదటి నుంచి 2009లో ఆకస్మిక మరణం పొందేవరకు 30 సంవత్సరాలపాటు అటు అధ్యయనానికి, ఇటు తానెంచుకున్న పౌర హక్కులు, మానవ హక్కుల రంగాలలో ఆచరణకు సజీవ ఉదాహరణగా నిలిచిపోయిన విశిష్టవ్యక్తి. పౌరహక్కుల కోసం, తదనంతరం మానవహక్కుల కోసం 30 ఏళ్లపాటు భారతదేశ వ్యాప్తంగా కాలికి బలపం పట్టుకుని తిరిగిన అద్వితీయ చరిత్ర బాలగోపాల్‌ది.

పౌర హక్కుల కోసం గొంతెత్తినందుకు రాజ్య వ్యవస్థ అభిశంసనకు గురయ్యాడు. మరోవైపు ప్రజా ఉద్యమాలలో సహించరాని ధోరణులపై గళమెత్తినందుకు సమకాలీన విప్లవోద్యమం అభిశంసనకు కూడా గురయ్యాడు. అటు రాజ్యం  ఇటు ప్రజాఉద్యమం రెండు శక్తుల నుంచి నిరసన, అభిశంసనను ఎదుర్కొన్న అరుదైన చరిత్ర ఈయనది.  రాజ్యవ్యవస్థను, ఇటు ప్రజా ఉద్యమాలను వాటి గుణగుణాల ప్రాతిపదికన ఉతికి ఆరేసిన అరుదైన వ్యక్తిత్వం బాలగోపాల్‌ది.

పౌర హక్కులలో ఉద్యమాల బాధితుల హక్కులు భాగం కావా అనే విమర్శపై ప్రతిస్పందన దాని కార్యకారణ ఫలితాలు బాలగోపాల్ ఆలోచనా దృక్పధాన్ని కొత్త మలుపు తిప్పివేశాయనడం ఇప్పుడు నిర్వివాదాంశం.

ప్రపంచ పౌర హక్కుల చరిత్రలో ఏ హక్కుల ఉద్యమకారుడు, ఉద్యమకారిణి తిరగనంత విస్తృతంగా సువిశాల భారతదేశమంతటా పయనించి తన హక్కుల వాణిని మూడు దశాబ్దాల పాటు అలుపెరగకుండా వినిపించిన అరుదైన కార్యకర్త బాలగోపాల్.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ నుంచి అమెరికా దాకా యావత్ ప్రపంచం కూడా మనిషి పట్ల, హక్కుల విధ్వంసం పట్ల బాలగోపాల్ తపనను. ఆర్తిని గుర్తిస్తూ ఆయనకు నివాళి పలుకుతోంది. ఒక తెలుగువాడు ప్రపంచ పౌర హక్కుల యవనికపై ప్రసరింపజేసిన దివ్యకాంతి మానవాళి హక్కుల చరిత్రలోనే మకుటాయమానంగా భవిష్యత్తరాలపై కూడా తనదైన ప్రభావాన్ని వేయనుంది.

పౌర, మానవ హక్కుల ఉద్యమం ప్రధాన భూమికగా జీవితాన్ని పండించుకున్న బాలగోపాల్ తెలుగు ప్రాచీన, ఆధునిక సాహిత్యంపై, రచయితలపై, సాహిత్యంలో సామాజిక ప్రతిపలనాలపై చేసిన అద్వితీయ రచనలన్నిటినీ కలిపి హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ “రూపం-సారం : సాహిత్యంపై బాలగోపాల్” అనే పుస్తకం ఇటీవలే ప్రచురించింది.

ఒక 30 సంవత్సరాల నిరంతర ఉద్యమ చలనంలో ఉంటూ కూడా  తెలుగు సాహిత్యం నుంచి మొదలు కుని ప్రపంచ సాహిత్యం వరకు కూడా తను సాగించిన అధ్యయనాన్ని, వ్యక్తీకరించిన అభిప్రాయాలను ఒకే చోట చేర్చి అభిమానులకు, సాహిత్య ఆసక్తి పరులకు అందించిన విశిష్ట పుస్తకం “సాహిత్యంపై బాలగోపాల్”

“ఏడుతరాలు” రాసిన  ఎలెక్స్ హేలీ దృక్పథ విశ్లేషణ నుంచి, కవిసేన నుంచి, కన్యాశుల్కం నుంచి, రావి శాస్త్రి సారా కథల నుంచి, కుటుంబరావు మధ్యతరగతి నేపథ్యం పరిమితుల నుంచి తను పరిశీలించిన ప్రతి ఒక్క రచనపైనా తనదైన మెరుపు వాక్యాలను, విశ్లేషణలను చేసి సీనియర్ విమర్శకులతో పాటు ఒకటి రెండు తరాల యువతీయువకులను కూడా విశేషంగా ఆకర్షించిన గొప్ప రచనలు ఈ పుస్తకంలో మనం చూడవచ్చు.

ఆంధ్రజ్యోతి సంపాదకులు కె. శ్రీనివాస్ గారు బాలగోపాల్‌ రచనల ప్రాశస్త్యంపై ఒక తరం అభిప్రాయాలకు వాణినిస్తూ ఈ పుస్తకం ముందుమాటలో ఇలా రాశారు.

“ఆ కాలపు తరగలపై తేలివచ్చిన మేధావులలో బాలగోపాల్ ఒకరు. కళ్ళు మిరుమిట్లు గొలిపి కొత్త వెలుగులు కురిపించిన యువకుడిగా బాలగోపాల్ ఒకే ఒక్కడు. ఎంతో వినయంగానే అయినప్పటికీ, తను జ్ఞానం అనుకున్న దానిమీద తిరుగులేని విశ్వాసాన్ని, ఆ జ్ఞానం మీద తనకున్న అధికారాన్ని ధ్వనింపజేస్తూ మాట్లాడేవాడు. రాసేవాడు.ఇంద్రవెల్లీ, సింగరేణీ భవిష్యత్తు మీది ఆశను ఉద్దీపింపజేస్తుండగా, ఉద్వేగాలకు బలమయిన ఆలంబన కోసం జ్ఞానదాహంతో తపించిపోయిన, అప్పుడప్పుడే కళ్లు తెరుస్తున్న మా బోంట్లం ప్రతి సృజనాక్షరాన్నీ జల్లెడ పట్టేవాళ్లం. ఒక సాధికారికమయిన గొంతు కోసం మోహం వాచి ఉన్నట్లు మధుసూదనరావుని, బాలగోపాల్‌ని ఆసక్తిగా ఆత్రంగా వినేవాళ్లం, చదివేవాళ్లం. ఎంతో తేలికగా అర్థమయ్యే వారి  రచనల ఆసరాతో అజ్ఞానపు చీకట్లను, దుష్టభావాలను అవలీలగా తరిమివేయవచ్చని అనుకునే వాళ్లం. ఎందుకో మధుసూదనరావులో ఆవేశమే ఆకర్షించేది. బాలగోపాల్‌‍ని చదివిన ప్రతిసారీ మా బుద్ది ఒక అంగుళం ఎదిగినట్లు అనిపించే్ది.”

సాహిత్య అధ్యయనం తన రంగం కాదని చెప్పుకుంటూనే, తెలుగు సాహితీ విమర్శ కలకాలం గుర్తు పెట్టుకునే మెరుపువాక్యాలు, భావాలను గుప్పించిన అరుదైన కలం బాలగోపాల్‌ది. స్వయంగా జీవిత పర్యంతమూ తానెన్నుకున్న రంగంలో ఉద్యమిస్తూ కూడా “ఉద్యమాలు మానవ జీవితంలో ఎప్పుడూ ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. సాహిత్యం పాత్ర దానికి పరిమితం కాదు. అది జీవితమంత విస్తృతమైనది.” అనే కాంతి ప్రసారిత వాక్యాలను బాలగోపాల్ కాక మరెవ్వరు ప్రకటించగలరు?

సాహిత్యంపై ఆయన భావాలలో కొన్నింటిని మచ్చుకు ఇక్కడ చూద్దాము.

“దేనికయినా ఒక్క వాక్యంలో నిర్వచనం ఇవ్వడంలో సమస్యలున్నాయి కాని, సాహిత్యం పాత్రను ఒక్క వాక్యంలో నిర్వచించడమంటే, జీవితంలోని ఖాళీలను పూర్తి చేయడం సాహిత్యం పాత్ర అని చెప్పవచ్చు.”

“మన కళ్లముందు ఉండీ మనం చూడని, చూడజాలని విషయాలనేకం ఉంటాయి. కొన్ని భయం వల్ల చూడము. కొన్ని అభద్రత వల్ల చూడము. కొన్ని ఒక బలమైన భావజాలం ప్రభావం వల్ల మన ఎదుట ఉండీ మనకు కనిపించవు. ఒక్కొక్కసారి మనకు అలవడిన దృక్కోణం వల్లగానీ, మనం ఎంచుకున్న దృక్కోణం వల్ల గానీ, కొన్ని విషయాలు కళ్లముందే ఉండీ కనిపించవు. వీటిలో విడివిడి విషయాలే కావు. సామాజిక క్రమాలు కూడా ఉంటాయి. వీటిని మనకు చూపించడం సాహిత్యం చేసే పనులలో ఒకటి.”

“సాహిత్యాన్ని కేవలం ఉద్యమాల నేపథ్యంలో చర్చించడం పొరబాటు. ఉద్యమాలు మానవ జీవితంలో ఎప్పుడూ ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. సాహిత్యం పాత్ర దానికి పరిమితం కాదు. అది జీవితమంత విస్తృతమైనది.”

రాళ్లపల్లి అనంత కృష్ణ శర్మ గారి సాహిత్య వారసత్వాన్ని పుణికి పుచ్చుకున్న మనవడు బాలగోపాల్. పాతికేళ్ల క్రితం “రూపం-సారం’ పేరిట తెలుగు సామాజిక, సాహిత్య ప్రతిఫలనాలపై ప్రచురించబడిన ఆయన రచనల సంకలనం నాటి తెలుగు సాహిత్య లోకంలో ఒక సంచలన ఘటన. వేల్చేరు నారాయణరావు గారు ఒక సందర్భంలో తొలిసారిగా ప్రస్తావించిన ‘మెరుపు వ్యాక్యాలు’ పదప్రయోగం బాలగోపాల్ రచనలల్లో పదుల సంఖ్యలో మనం చూడవచ్చు.

బాలగోపాల్ భావజాలంతో మనం ఏకీభవించవచ్చు, తిరస్కరించవచ్చు, కాని జీవిత పర్యంతమూ పౌర మానవ హక్కుల కోసం పరితపించిన వ్యక్తి సాహిత్యంపై ప్రకటించిన అభిప్రాయాలను మనం చదవడానికి ఇవేవీ అభ్యంతరాలు కాకపోవచ్చు.

బాలగోపాల్‌ జీవిత, ఉద్యమ, రచనలపై మిత్రులు రూపొందించిన అరుదైన వెబ్‌సైట్‌లో “రూపం-సారం : సాహిత్యంపై బాలగోపాల్” పుస్తకం పిడిఎఫ్ రూపంలో దొరుకుతోంది. మానవహక్కులపై తాత్విక దృక్పథం వంటి అరుదైన తన రచనలు కూడా కొన్ని ఇక్కడ అందుబాటులో ఉన్నాయి.

మనం కాలం ప్రసవించిన ఈ మేటి హక్కుల నేత వాణిని మనమూ విందామా!!!

రూపం-సారం : సాహిత్యంపై బాలగోపాల్

http://balagopal.org/wp-content/uploads/2012/01/5.RUPAM-SARAM.pdf

ఈ మేటి హక్కుల నేత చిన్నప్పుడు చందమామ వీరాభిమాని అనే విషయం ఆయన సోదరి మృణాళినిగారికి తప్ప ఆంద్రదేశంలో ఎవరికీ తెలిసి ఉండకపోవచ్చు. కింది కామెంట్‌లో ఆ హృద్యమైన విషయాన్ని చూడగలరు.

 

RTS Perm Link

ఈయన ఎవరో గుర్తుందా….?

February 26th, 2012

శ్రీదేవి మురళీధర్ గారు మనం మర్చిపోయిన లేదా మర్చిపోతున్న ఒక విషాధ ఘటనను గుర్తు చేస్తూ ఒక కథనం మెయిల్ చేశారు. బెంగుళూరు వాస్తవ్యులు వసంతరావు సాంబశివరావు గారు(పూర్వ వైస్ ప్రెసిడెంట్ -ఐ ఎన్ జీ వైశ్య బాంక్) పంపిన మెయిల్‌ని ఆమె ఫార్వర్డ్ చేశారు.

విచక్షణ మర్చిపోయిన వాడి చేతుల్లోని ఎకె 47 మర బుల్లెట్లకు అడ్డు నిలిచి పది మంది ప్రాణాలు కాపాడిన ఒక సామాన్యుడిని తల్చుకోమంటూ ఈ కథనం చెబుతోంది. సమయం లేక ఈ ఆంగ్ల కథనాన్ని అలాగే ప్రచురించడమవుతోంది.

తుకారాం ఒంబ్లే

Do you know who this guy is No idea OK, let me introduce him…

This is Mr. Tukarama Omble…

Rings a Bell Or you still can’t place him

Hmmm…

I guess you know who Ajmal Kasab is

Great… Just imagine how popular Ajmal Kasab is… But as for Tukarama Omble, very few seem to know about him… Well, be that as it may, let me give you some details about him…

48 year old, Assistant Sub Inspector Tukaram Omble was on the Night Shift on the night of 26 – 27 November 2008 when 10 Pakistani terrorists attacked Mumbai. After the news of firings at the Leopold Cafe, Oberoi and Taj Hotels came in, ASI Omble was assigned to take up position on Marine Drive. At 12.30 AM on 27 November he had called up his family and spoken to them.

At around 12.45 am, Omble was alerted on his walkie-talkie that two terrorists had hijacked a Skoda car and were heading for Girgaum Chowpatty. Just minutes later, the Skoda whizzed past him.

Omble immediately jumped on to his motorcycle and chased the car. A team from DB Marg Police Station was hurriedly setting up a barricade at the Chowpatty Traffic Signal. As the Skoda approached the Signal, the terrorists opened fire on the Police, but had to slow down because of the barricades. ASI Omble overtook the Skoda and stopped in front of it, forcing the driver of the car to swerve right and hit the road-divider. With the terrorists momentarily distracted, Omble sprang toward one of them, Ajmal Kasab, and gripped the barrel of the AK47 rifle with both hands. With the barrel pointing towards Omble, Kasab pulled the trigger, hitting Omble in the abdomen. Omble collapsed, but held on to the gun till he lost consciousness. This is what prevented Ajmal Kasab from killing many more innocent Mumbaikars than he did…

Now you got him!!! ASI Tukarama Omble i.e. He was the Lionhearted Man who sacrificed himself to save many lives and was instrumental Ajmal Kasab being captured alive…

Do you know where ASI Tukarama Omble’s family is Do you know what his family does

No body wants to know, nobody wants to even find that out. Not even the Media!!! Just try to compare what the Central & Maharashtra Governments have spent thus far to support Omble’s family and what they have spent on the well-being of the Mighty Terrorist Ajmal Kasab…

Don’t you think every Indian, especially the so-called Proud Mumbaikars, feel ashamed of all this

ASI Tukarama Omble should be awarded the Bharat Ratna posthumously and his name should to be etched in Golden Letters in the annals of Indian History so that future generations may realize that it is the not the Rich & Famous Page-3 Politicians, Bureaucrats, Media Barons, Actors & Movie Moguls, but the Ordinary Foot Soldier who is ever ready to lay his life on the line so that the rest us may live in peace.

If you are a true Indian and love your Motherland, share this with others…

A truth that’s told with bad intent, beats all the lies you can invent.
William Blake

Best
Shri

 

RTS Perm Link

ఆకలి తప్ప మాకేమీ తెలియదు….

February 24th, 2012

శ్రీ దాసరి వెంకటరమణ గారికి,
చందమామకు పంపిన మీ కథ ‘విత్తనం గింజ’పై నా అభిప్రాయాన్ని రాత పూర్వకంగా పంపమని చెప్పారు. చాలా ఆలస్యం చేసినందుకు క్షంతవ్యుడిని. శంకర్ గారు ఈ కథకు బొమ్మలు వేస్తున్నారు కనుక ఆయన అభిప్రాయాన్ని కూడా మీకు చెబితే బాగుంటుందనే ఇన్నాళ్లుగా మీకు సమాధానం పంపలేదు.

ఇక కథ విషయానికి వస్తే… పొగడ్డం తప్ప ఇక ఏమీ చేయలేనన్నదే వాస్తవం.

ఈ కథను ప్రచురణకోసం చదువుతున్నప్పుడే మాకు నోటి మాట రాలేదంటే నమ్మండి. పిల్లల్ని విత్తనం గింజలుగా పోల్చి రెంటినీ సమానంగా జాగ్రత్తగా పరిరక్షించుకోవలసిన అవసరం గురించి ఈ కథలో హృద్యంగా చెప్పారు. చందమామ కథలకు సంబంధించి ఏలాంటి వంకలు లేకుండా, సందేహాలు లేవనెత్తకుండా ఆమోదముద్ర పడిన అతి కొద్ది కథల్లో ‘విత్తనం గింజ’ ఒకటి అని మా బలమైన నమ్మకం.కథ గమనం, కథలో హేతువు, బిగి సడలని శైలి, చక్కటి ముగింపు వంటి చందమామకు ప్రాణాధారమైన అంశాలలో సవాలక్ష వడపోతలను దాటుకుని ఏక ధాటిన మీ కథకు పైవారి ఆమోదముద్ర లభించేసింది.

కథను నేను చదివి వినిపిస్తున్నప్పుడే, ముగింపు సమీపించే కొద్దీ నాకే గగుర్పాటు కలిగింది. చందమామకు మీరు పంపిన అత్యుత్తమ కథల్లో ఇదొకటి అని చెప్పడానికి సాహసిస్తున్నాను. ముగింపులో ప్రసంగ ధోరణి కాస్త ఎక్కువ అనిపించినప్పటికీ మనస్సుపై కథ కలిగించిన మౌలిక ప్రభావాన్ని అది ఏమాత్రం దెబ్బతీయలేదు. మీ కథ అక్కడే నిలిచింది.. గెలిచింది కూడా…

“… పిల్లలు పుట్టగానే వాళ్లు మనకే సొంతమనే భ్రమలో ఉంటాం. దాదాపు వాళ్లను మన ఆస్థిలో భాగంగా భావిస్తాం. వాస్తవానికి పిల్లలు జాతీయ ఆస్తులు. ఒక ఎకరం పొలమున్న నీవే విత్తనం గింజల్ని ఇంట్లో ఇంత జాగ్రత్త చేస్తున్నావే… మరి జాతీయ ఆస్తులైన ఈ పిల్లలు కూడా విత్తనం గింజల్లాంటివారే వారిని మరెంత జాగ్రత్తగా పోషించాలి? నీవు పొలంలో విత్తనం వేస్తే మొలిచే మొక్క ఏం కాయ కాస్తుందో నీకు ముందే తెలుస్తుంది. కానీ ఈ పిల్లలనే మొక్కలు పెరిగి పెద్దవారై జాతికి ఎటువంటి ఫలాలు అందిస్తారో మనం కనీసం ఊహించను కూడా ఊహించలేం. నీ కుమారుడికి కిరణ్ అని ఎందుకు పేరు పేట్టావో కాని వాడు రేపు నీ కుటుంబానికే కాదు మానవజాతికే వెలుగవుతాడు….”

రమణ గారూ! ఈ కథను మీరు చందమామకు పంపించినందుకు, ముందుగా మేమే కథను చదివినందుకు మా జన్మ సార్థకమైందనుకుంటున్నాము. బాలకార్మిక వ్యవస్థను దాని నిజమైన అర్థంలో ఎందుకు నిర్మూలించాలో చాటి చెప్పిన కథ ఇది. పిల్లలు చిన్నవయసులో కూడా తమ తమ వృత్తులకు సంబంధించిన పనులు చేయవలిసిందే, నేర్చుకోవలిసిందే.. కాని వారి భావిజీవిత పయనానికి ఈ పనులు అడ్డంకులు కారాదు.

మేం చిన్నప్పుడు పల్లె బడుల్లో చదువుకునేటప్పుడు చాలా మంది పిల్లలు బడికి రాలేక, చదువుకోలేక, వ్యవసాయ సంబంధ వృత్తిపనులు చేసుకుంటూ చదువుకు దూరమైపోయారు. ఊహతెలియని ఆ వయసులో మాలో కొందరు ఎందుకు చదువుకు దూరమవుతున్నారో అర్థమయ్యేది కాదు కాని, లోకంలో చాలామందికి లేని అవకాశాలు మాకు లభించాయని, ఆర్థికంగా కాస్త ముందు పీఠిన ఉండటం అనే ఒకే ఒక్క అంశం మమ్మల్ని చదువుల బాట పట్టించిందని తర్వాత మాకు అర్థమయింది. మీ కథలో, పిల్లవాడిని చదివించలేక పల్లెలో ఆసామీ కింద పనికి పెట్టిన పేద తండ్రితో టీచర్ మాధవయ్య నుడివిన మంత్రసదృశ వాక్యాలు చూడండి..

“ఈ పిల్లలనే మొక్కలు పెరిగి పెద్దవారై జాతికి ఎటువంటి ఫలాలు అందిస్తారో మనం కనీసం ఊహించను కూడా ఊహించలేం. నీ కుమారుడికి కిరణ్ అని ఎందుకు పేరు పేట్టావో కాని వాడు రేపు నీ కుటుంబానికే కాదు మానవజాతికే వెలుగవుతాడు….”

పేదవాళ్లు చదువుకుంటే చిన్న గెనెమూ పెద్ద గెనెము తేడా లేకుండా పోతుందని -ఒక పొలానికి మరొక పొలానికి మధ్యన ఉండే పొడవాటి లేదా పొడవు తక్కువ అడ్డుకట్టలు. మా ప్రాంతంలో దీన్ని గెనెం, గెనాలు అని అంటాము-, అందరూ చదువుకు పోతే ఊర్లలో పనిపాటలెవరు చేస్తారనే పెద్ద కులాల వికృత ప్రకటనలు,వాటి రాజకీయ వ్యక్తీకరణలు కూడా ఇటీవలిదాకా వింటూ వచ్చాము. కొంతమంది సుఖాల కోసం చాలామంది ఈ దేశంలో బతుకులు కోల్పోతూ రావడమే ఈ దేశంలో ఇప్పటికీ జరుగుతున్న విషాద పరిణామం.

దాదాపు 20 ఏళ్ల క్రితం అనుకుంటాను జంటిల్‌మన్ అనే సినిమాలో, ఎండమావిలా మెరిపిస్తున్న డాక్టర్ చదువు చదవాలనే కోరికకు అడుగడుకునా తూట్లు పడుతుండటంతో, తన కోసం తల్లి జీవితాన్ని కూడా బలి పెడుతున్న ఘటనను చూడకముందే తాను రోడ్డుమీద బస్సుకింద తలపెట్టి చనిపోయిన ఆ అబ్బాయి ఇప్పటికీ నా తలపుల్లో గింగురుమంటూనే ఉంటాడు. మన ఘనమైన అహింసా దేశంలో ఇలాంటి హింసలు లక్షల్లో కళ్లముందు జరుగుతూనే ఉన్నాయి.

కాళీపట్నం రామారావు గారు రచించిన యజ్ఞం కథలో, తన కొడుకు తనలాగా అప్పులపాలై బానిస బతుకు బతకకూడదని సీతారావుడు తన కన్న కొడుకును కత్తితో నరికివేసిన భయానక చర్య తెలుగు సాహిత్య లోకాన్ని కదిలించేసింది. జీవితవాస్తవాన్ని ఇంత భీభత్సంగా, భయానకంగా చూపించాలా.. ఇది సరైన పరిష్కారమేనా అంటూ ఈ కథపై చాలా విమర్శలు కూడా అప్పట్లో వచ్చాయి.

కాని ఎన్ని వందల వేల, లక్షల జీవితాలు మన చుట్టూ నేటి హైటెక్ యుగంలో కూడా భీభత్సంగానే ముగుస్తున్నాయో మనకందరికీ తెలుసు. ఫస్ట్ ర్యాంక్ వచ్చినా, ఆంగ్లాన్ని అనర్ఘళంగా ఔపౌసన పట్టినా చదవడానికి శక్తిలేక, డబ్బుల్లేక ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఆడపడుచు కేరళకు పోయి బిచ్చమెత్తుకుని చదువుకు కావలసిన డబ్బులు ఏరుకుంటోందని నిన్న కాక మొన్ననే చదివాము. ఇంతకు మించిన భయానక జీవనవాస్తవికతను మనం కథల్లో చూడగలమా?  ఎంతమంది పేద పిల్లల బతుకులు, చదువుల గడివరకూ రాలేక బాల కార్మిక జీవితపు తొలి అడుగులను పదేళ్ల ప్రాయంలోనే వేస్తున్నాయో మనందరికీ తెలుసు.

రమణ గారు,
విత్తనంగింజను రైతు భద్రంగా చూసుకుని వచ్చే పంటకోసం దాపెడుతున్నట్లుగా పిల్లలను కుటుంబాలు భవిష్యత్తు కోసం భద్రంగా దాచిపెట్టాలని చెబుతున్న ఈ కథను వీలైతే ఇంగ్లీష్ భాషలో కూడా ప్రచురించే ఏర్పాట్లు చేయండి. ఈ మార్చి నెలలో 12 భాషల చందమామల్లో మీ కథ ప్రచురిస్తున్నాము. ఇతర భాషల్లో అనువాదం కోసం దీన్ని ఆంగ్లంలో బ్యాక్ ట్రాన్స్‌లేషన్ చేయించాము కాబట్టి మీకు ఆంగ్ల అనువాద ఫైల్ కూడా పంపుతాము. ఇంగ్లీష్ చందమామలో కూడా ఈ కథ వస్తే బాగుంటుంది కాని ప్రాంతీయ చందమామలకు, ఇంగ్లీష్ చందమామ లే అవుట్‌కు ఇప్పుడు సంబంధం లేదు కాబట్టి ప్రచురించలేకపోతున్నాము.

దాదాపు మీ కథ చందమామలో మూడున్నర పుటలు రావడంతో అనివార్యంగా కథను కొంత కుదించి 3 పుటలకు తీసుకురావలిసి వచ్చింది. వర్ణణలు, అలంకారాలు, అదనపు పదాలు వంటి దర్జీ పనికి దొరికే వాటినే తొలగించాము తప్ప మూలకథకు మార్పు చేయలేదనే అనుకుంటున్నాము. పత్రిక చేతికందాక చూసి చెప్పండి.

కొసమెరుపు
మీ కథకు బొమ్మలు వేయవలసిందిగా సీనియర్ చిత్రకారులు శంకర్ గారికి పంపించాము. ఆయన చందమామ ఆఫీసుకు వచ్చి పని చేస్తున్న కాలంలో తెలుగు కథను ఒకటికి రెండు సార్లు చదివించుకుని అర్థం చేసుకుని తర్వాతే బొమ్మలు వేసేవారు. ఇంటిపట్టునే ఉంటూ ఇప్పుడు బొమ్మలు వేస్తున్నారు కనుక కథ ఇంగ్లీష్ అనువాదాన్ని పంపిస్తే దాని రెండు సార్లు చదివి తర్వాతే బొమ్మలేయడానికి కూచుంటారు. కథలో ఏమాత్రం సందేహం వచ్చినా, బొమ్మకోసం పంపిన వర్ణనలో కాస్త తేడా ఉందని గమనించినా వెంటనే ఫోన్ చేసి బొమ్మను కాస్త మార్చవచ్చునా అని అడుగుతుంటారాయన.

ఆయన మీ కథ ముందుగా చదివారు. అతిశయోక్తి అనుకోకుంటే మీ కథ చదివాక ఆయన నిజంగా కదిలిపోయారు. సందేహ నివృత్తికోసం ఫోన్‌లో మాట్లాడుతూ, తనను విశేషంగా ఆకర్షించిన ఒక వ్యాక్యాన్ని పదే పదే తల్చుకుని ప్రస్తావించారు.

“చిన్న పిల్లవాడిని బడికి పంపకుండా పనిలో పెట్టి చాలా తప్పు చేశావు సూరయ్యా, అసలు చిన్నపిల్లవాడిని పనిలో పెట్టడం నేరం. తెలుసా!” అంటూ టీచర్ మాధవయ్య, పిల్లవాడి తండ్రిని మందలిస్తే, “తెలియదయ్యా, ఆకలి తప్ప మాకేమీ తెలియదు. రేపటి సంగతి ఏమో కానీ ఇప్పుడు మాత్రం పూట గడవటం లేదు,” అంటాడు ఆ పేద తండ్రి.

శంకర్ గారు ‘ఆకలి తప్ప మాకేమీ తెలియదు’ అనే ఈ ఒక్క వాక్యాన్ని పట్టుకున్నారు. ‘ఎంత గొప్ప వ్యక్తీకరణ.. ఆకలి ముందు ఈ ధర్మసూత్రాలూ పనిచేయవ’ని చెబుతూ, ఇలాంటి కథలు చందమామకు ప్రాణం పోస్తాయంటూ ఆయన కదిలిపోయారు. రచయితలను ప్రోత్సహిస్తే, రచనలు పంపమని వారి వెంటబడి మరీ ఒత్తిడి పెడితే చందమామకు కథలు కరువా..! అంటూ ఆయన ఏకవాక్యంతో మీ కథను శిరసున పెట్టుకున్నారు.

ఈ నవ వృద్ద చిత్రకారుడికి కథ నచ్చిందంటే, చందమామ కధ సగం విజయం సాధించినట్లే లెక్క. ఎందుకంటే 60 సంవత్సరాలుగా ఆయన చందమామ కథలను వింటూనే ఉన్నారు, చదువుతూనే ఉన్నారు. పనిపాటలు చేసుకునే పాటక జనానికి కాస్త ఓదార్పు నిచ్చి అలసట తీర్చేదే కథ అంటూ ఆయన చందమామ కథా రహస్యాన్ని ప్రతిసారీ విప్పి చెబుతుంటారు.

రమణగారూ,
కేవలం శంకర్ గారి అభిప్రాయం రావాలనే మీ కథపై రాతపూర్వక స్పందనను ఇంత ఆలస్యంగా పంపుతున్నాను. అందుకు క్షమించాలి. అపార్థం చేసుకోరనే ఆశిస్తున్నాను. జీవిక రీత్యా, బాలసాహిత్య పరిషత్ బాధ్యతల రీత్యా తీవ్రమైన పని ఒత్తిడులలో ఉంటూ కూడా అడపా దడపా చందమామకు మీరు కథలు పంపుతూనే ఉన్నారు. పిల్లలనూ, పెద్దలనూ హృదయపు లోతులకంటా వెళ్లి స్పర్శించే ఇలాంటి మంచి కథలను మీరు చందమామకు ఎప్పటికీ పంపుతారని, పంపుతూండాలని కోరుకుంటూ..

మన:పూర్వక కృతజ్ఞతలతో
మీ
చందమామ.

RTS Perm Link

ఆన్‌లైన్‌లో వందలాది ఉచిత పుస్తకాలు

February 22nd, 2012

సంవత్సరాల తరబడి ప్రయత్నించినా దొరకని పుస్తకాలు మన కళ్ళ ఎదుట ఆన్‌లైన్‌లో కనబడి మిరిమిట్లు గొలిపితే…. సైన్స్, ప్రయోగాలు, ఆవిష్కరణలు, శాస్త్రవేత్తలు, చరిత్ర, సంస్కృతి, సాహిత్యం, వివిధ శాస్త్రాలు వంటి మానవ విజ్ఞానానికి సంబంధించిన ప్రతి ఒక్క పుస్తకమూ కాంతులీనుతూ ఒకేచోట మన తెరపై దర్శనమిస్తే…

మాటలకందని మధుర భావన మనస్సును ఆవహిస్తుంది. చరిత్రకు సంబంధించి రెఫరెన్స్ కోసం ఈరోజు ఆన్‌లైన్‌లో శోధిస్తుంటే అనుకోకుండా ఒక లింకు కనబడి దిగ్భ్రమలో ముంచెత్తింది.

వివిధ రంగాలకు సంబంధించిన కొన్ని వందల పుస్తకాలను ఒక మహత్తర వెబ్ సైట్ ఉచితంగా, డౌన్‌లోడ్‌కు అవకాశం ఇస్తూ కనిపించింది. రెండేళ్ల క్రితమే దీన్ని చూసినప్పటికీ ఇవ్వాళ మళ్లీ కొత్తగా చూసినట్లనిపించింది.

రెగ్యులర్‌గా పుస్తకాలను ఆన్‌లైన్‌కి ఎక్కిస్తూ, చదవడానికి ఓపిక, శక్తి, అవసరం కూడా ఉన్న జాతి జనులకు అమృత భాండాన్ని అందిస్తున్న ఈ వెబ్‌సైట్ సుప్రసిద్ధ శాస్త్రజ్ఞులు, రచయిత శ్రీ అరవింద గుప్తా గారి నిర్వహణలో సాగుతోంది.

http://www.arvindguptatoys.com/

“A Million Books for a Billion People”

అనే సూక్తితో మొదలవుతున్న ఈ వెబ్‌సైట్ నిజంగానే వేల కొద్దీ పుస్తకాలను పాఠకులకు ఉచితంగా అందివ్వడానికి కంకణం కట్టుకుంది.

భారతీయ శాస్త్రజ్ఞులు, జీవ, భౌతిక, రసాయన, గణిత, ఖగోళ శాస్త్రాలు, పాపులర్ సైన్స్, విద్య. ఇజాక్ అసిమోవ్ సుప్రసిద్ధ పాపులర్ సైన్స్ రచనలు, పిల్లల పుస్తకాలు, పర్యావరణం, శాంతి, సైన్స్ యాక్టివిటీస్, రష్యన్ ప్రామాణిక సైన్స్ పుస్తకాలు, అవార్డ్  విన్నింగ్ బుక్స్, ప్రేరణ కలిగించే పుస్తకాలు, సైన్స్, కామిక్స్, పిక్చర్ పుస్తకాలు, సామాజిక శాస్త్రాలు, ప్రపంచ ప్రఖ్యాత భారతీయ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు, ఛరిత్రకారుడు డీడీ కొశాంబి సంపూర్ణ రచనలు.. ఇంకా ఎన్నిపేర్లతో కావాలంటే అన్ని పేర్లతో కూడిన అతి వైవిధ్యపూరితమైన పుస్తకాలను ఈ వెబ్‌ సైట్  ప్రపంచానికి అందిస్తోంది.

అత్యంత సులువుగా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవడానికి అనువుగా ఉంటున్న ఈ సైట్ పుస్తక దాహం కలవారికి, పుస్తక ప్రేమికులకు నిజమైన పెన్నిధి లాంటిది. ఇంగ్లీష్, హిందీ, మరాటి, పంజాబీ, తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, కన్నడ వంటి వివిధ భారతీయ భాషల్లో పుస్తకాలను వెలువరిస్తున్న ఈ సైట్ ప్రధానంగా ఆంగ్ల, హిందీ పుస్తకాలను ఎక్కువగా ప్రచురిస్తోంది.

తెలుగులో జనవిజ్ఞాన వేదిక ప్రచురించిన సంచలనాత్మకమైన పాపులర్ సైన్స్ పుస్తకాలను 40కి పైగా ఈసైట్‌లో మీరు చూసి డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు.

చరిత్రపై సమాచారం కోసం డిడి కోశాంబి రచనలను వెతుకుతుంటే ఈ సైట్ లింకు కనిపించింది. ఇంకేం.. అమాంతంగా కొశాంబి రచనలన్నింటినీ డౌన్‌లోడ్ చేసుకున్న తర్వాతే ఈ సైట్ గురించి ఇక్కడ పరిచయం చేస్తున్నాను.

ప్రస్తుతం ఇంగ్లీషులో మాత్రమే అధికంగా పుస్తకాలు కనిపిస్తున్న ఈ వెబ్‌సైట్ క్రమంగా భారతీయ భాషల పుస్తకాలను కూడా వీలైనంత ఎక్కువగా డౌన్‌‍లోడ్ కోసం అందివ్వగలదని ఆశిద్దాము.

పదుల సంఖ్యలో సైన్స్ ప్రయోగాలను నిమిషం నుంచి 4 నిమిషాల దాకా వీడియో రూపంలోకూడా ఉచితంగా అందించడం ఈ సైట్ ఘనత. ఇంగ్లీష్, హిందీ, మరాఠీ, గుజరాతీ, మలయాళం, తెలుగు, బంగ్లా, తమిళం, కన్నడ, ఒరియా భాషలతో పాటు ఉబ్జెక్, తజిక్, రష్యన్, జపనీస్, ఫ్రెంచ్, స్పానిష్, చైనీస్, కొరియన్ భాషల్లో కూడా సైన్స్ లఘు చిత్రాలను వీరు అందిస్తున్నారు.
www.arvindguptatoys.com/films.html

పిల్లలకు సైన్స్ గురించి సులభంగా బోధించడానికి, వందలాది బొమ్మలను కూడా ఈసైట్‌లో పొందుపర్చారు.
http://www.arvindguptatoys.com/toys.html

అరవింద్ గుప్తాగారు  కొంత కాలం క్రితం వరకు చందమామ పత్రిక కోసం ‘యురేకా’ పేరిట సైన్స్ ప్రయోగాలకు చెందిన ఒక పేజీ కథనాలను పంపించేవారు. ఆయన విశ్వరూపం ఈ సైట్‌లో మనందరికీ కనబడుతుంది.

ఇన్ని వందల పుస్తకాలను ఒకేచోట చేర్చి పుస్తక ప్రియులకోసం  ఉచితంగా అందిస్తున్న మాన్యులకు శతసహస్రాభివందనాలు.

అంకితభావంతో భారతీయ పిల్లలకు, పెద్దలకు కూడా విజ్ఞాన శాస్త్ర గ్రంధాలను, చిత్రాలను, అందిస్తున్న ఈ సైట్ కేవలం నలుగురితో కూడిన టీమ్ ఆధ్వర్యంలో నడుస్తోంది.

Dr. Vidula Mhaiskar
Ashok Rupner
Arvind Gupta
Monil Dalal  (Photos)
ఆసక్తి కలిగిన వారందరూ ఈ వెబ్‌సైట్ ను ఒకసారి చూడగలరు. ఒకసారి లింక్ తెరిచి వెళితే ఇక వదలరని గ్యారంటీ.

http://www.arvindguptatoys.com/

“A Million Books for a Billion People”

ఈ వెబ్‌సైట్ అందిస్తున్న తెలుగు సైన్స్ పుస్తకాల వివరాలు కింద చూడగలరు. వీటన్నిటినీ  డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు.

Books in Telugu:

LITTLE SCIENCE – TELUGU ARVIND GUPTA (1.6 Mb pdf) SCIENCE ACTIVITY BOOK
STRING GAMES – TELUGU ARVIND GUPTA (4 Mb pdf) FUN WITH A STRING
MATCHSTICK MODELS & OTHER SCIENCE EXPERIMENTS – TELUGU ARVIND GUPTA
LEARNING ALL THE TIME (TELUGU) – JOHN HOLT (900 Kb ZIP) Translation V. S. Chakravarthy
BOOK OF BIRDS-ONE – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
BOOK OF BIRDS-TWO – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
BOOK OF BIRDS-THREE – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
BOOK OF BIRDS-FOUR – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
BOOK OF BIRDS-FIVE – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
STORY OF PHYSICS – TELUGU T. Padmanabhan (1 Mb pdf) V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT BLACK HOLES – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT DINOSAURS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT SOLAR POWER – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT GERMS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND THE EARTH IS ROUND – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUTER SPACE – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT THE DEEP SEA – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT COMETS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUR HUMAN ROOTS-TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT LIFE’S BEGINNINGS-TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT NEPTUNE – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND PHOTOSYNTHESIS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT PLUTO – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT SUPER CONDUCTIVITY-TELUGU I. Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT VITAMINS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUR BRAIN – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT LASERS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT VOLCANOES – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUR ATOMS – TELUGU Isaac Asimov P. Paidanna
CHEMICAL HISTORY OF A CANDLE – TELUGU MICHAEL FARADAY V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUR ELECTRICITY – TELUGU Isaac Asimov P. Paidanna
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUR SUNSHINE – TELUGU Isaac Asimov P. Paidanna
ADDICTED TO WAR – TELUGU J. ANDREAS (8 Mb pdf) AMAZING ANTI-WAR BOOK
EARTH PLAY – TELUGU V. S. Chakravarthy (0.1 Mb pdf)
THE PARROT’S TRAINING – TELUGU RABINDRANATH TAGORE (0.4 Mb pdf)
NEELBAGH – TELUGU DAVID HORSBURGH (1.2 Mb pdf)
SCHOOL OF JOY – TELUGU ARVIND GUPTA (0.8 Mb pdf)
GLEAM IN THE EYE – TELUGU ARVIND GUPTA (0.9 Mb pdf)
MY MAGICAL SCHOOL – TELUGU DR. ABHAY BANG (0.5 Mb pdf)
THE BEST SCHOOL – TELUGU JOHN HOLT (0.9 Mb pdf)
HOW THE LITTLE HORSE CROSSED THE RIVER – TELUGU CHINESE BOOK
RAJA NANGA – TELUGU KAMALA BAKAYA (1.0 Mb pdf) DELIGHTFUL
KYRIL’S CAPERS – TELUGU Y. CHEREPANOV (0.9 Mb pdf) DELIGHTFUL

తెలుగు పుస్తకాలు చూడాలంటే

http://www.arvindguptatoys.com/ లోని combinations అనే విభాగాన్ని నొక్కండి. ఇది హోమ్ పేజీలో

Books - English - Hindi - Marathi -Combinations

లో ఉంటుంది. దీంట్లోనే ఇతర భారతీయ భాషల పుస్తకాలు కూడా చూడవచ్చు.

గమనిక

విజ్ఞానాన్ని షేర్ చేస్తున్న ఇలాంటి ఉత్కృష్టమైన వెబ్‌సైట్లు మీ దృష్టిలో ఇంకా ఏవయినా ఉన్నట్లయితే మీ మిత్రులకు, తెలిసినవారికి, బ్లాగర్లకు తెలియచేస్తూ మీ వంతు సహాయం అందరికీ అందించగలరు. ప్రాజెక్ట్ గ్యుటెన్‌బర్గ్ వంటి వెబ్ సైట్లలో కొన్ని వందలూ, వేలూ కాదు కొన్ని లక్షల పుస్తకాలు డౌన్‌లోడింగ్‌కు అనువుగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ప్రచురిస్తున్న ప్రతి టపాను, ప్రతి పేజీని ఇమేజ్ గా మార్చి, కాపీ చేసుకోవడానికి కూడా వీలు లేకుండా చేస్తున్న వెబ్‌సైట్లు అన్ని భాషల్లోనూ మన ముందు కొనసాగుతున్న కాలంలో ఫ్రీ సాఫ్ట్‌వేర్ లాగా , ఫ్రీ బుక్స్‌ను కూడా ఉద్యమరూపంలో అందిస్తున్న ఈ తరహా వెబ్ సైట్లను తెలిసిన పది మందికీ పరిచయం చేయండి. జ్ఞానాన్ని దాచిపెట్టడం, అందకుండా చేయడం, శతాబ్దాలుగా మానవజాతి పోగుచేసిన విజ్ఞాన వారసత్వాన్ని గంపగుత్తగా ముడ్డికింద దాచుకుని లాభార్జనకు ఉపయోగించే నికృష్ట పోటీ వ్యవస్థలో సమాజానికి నిజంగా సేవలిందించేవి ఇలాంటి అపురూప సైట్లే అని గుర్తిస్తే ఇలాంటివాటికి ప్రచారం కల్పించవలసిన అవసరం అర్థమవుతుంది.

మీకు వ్యక్తిగతంగా తెలిసిన వారందరికీ ఇలాంటి అమూల్య సమాచారాన్ని తప్పకుండా పంచుతారని ఆశిస్తూ..

ఈ వెబ్‌సైట్‌లో పుస్తకాలు మీకు ఉపయోగపడితే, మీరు డౌన్లోడ్ చేసుకుంటున్నట్లయితే ఈ అవకాశాన్ని మీకు ఉచితంగా అందించిన అరవింద్‌ గుప్తాగారికి కృతజ్ఞతాపూర్వకంగా ఒక ఇమెయిల్ పంపండి చాలు.

arvindtoys@gmail.com

 

 

 

RTS Perm Link

పాత చందమామలు కావాలా?

February 16th, 2012

ఛందమామ పాఠకులకు, అబిమానులకు పండగలాంటి వార్త. మీ వద్ద ఉన్న అదనపు చందమామ సంచికలను మార్పిడి చేసుకోగలిగితే ఒక మంచి అవకాశం శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ గారి రూపంలో మనందరికీ లభించనుంది. బెంగుళూరులో ఉంటున్న వీరి వద్ద దాదాపు వంద చందమామ పుస్తకాల అదనపు కాపీలు ఉన్నాయట. 1980ల నుండి 2011 వరకు గల చందమామల్లో కొన్ని ప్రతులు తన వద్ద లేవని, తను పంపుతున్న జాబితాలోని చందమామలు ఎవరివద్దయినా అదనంగా ఉంటే మార్పిడి చేసుకోగలనని వీరు చెబుతున్నారు.

మార్పిడి సాధ్యం కాకపోతే పైన చెప్పిన కాలంలోని చందమామలు ఎవరివద్దయినా ఉంటే నగదు రూపంలో చెల్లించి కూడా తీసుకోగలని చెప్పారు. ఈయన మొబైల్ తదితర వివరాలను ఈ టపా చివరలో ఇస్తున్నాము. చందమామలను ఇలా పరస్పరం పంచుకోవాలని అనుకుంటున్న చందమామ అభిమానులు, పాఠకులు వీరిని నేరుగా ఫోన్ ద్వారా సంప్రదించి వివరాలు తెలుసుకోగలరు. కింది చందమామ సీరియల్స్ బౌండ్ కాపీలు కూడా అదనంగా వీరి వద్ద ఉన్నాయి.

జ్వాలాద్వీపం
రాకాసిలోయ

వీటినికూడా అవసరమైన వారికి తాను అందచేయగలనని వీరు చెబుతున్నారు.

ఆలాగే బెంగుళూరులో ఉంటూ దాదాపు 20 సంవత్సరాల కన్నడ చందమామలను వీరు సేకరించారట. ప్రస్తుతం అవి తనకు అవసరం లేదని, ఎవరయినా కన్నడ చందమామ అభిమానులు కావాలన్నట్లయితే వాటిని ఇస్తానని చెప్పారు. ఇవి 1960 నుంచి 1970 వరకు ఉన్న చందమామ కాపీలట. వీటిని ఆసక్తి కలిగిన కన్నడ చందమామ పాఠకులకు ఉచితంగా కూడా ఇస్తానని వీరు చెబుతున్నారు.

లక్ష్మీనారాయణ గారి గురించిన మరిన్ని వివరాలు

చందమామ అన్నా, చందమామ కథలూ, సీరియల్స్ అన్నా ప్రాణమిచ్చే మరో ప్రముఖులు శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ గారు, చందమామ వీరాభిమానుల్లో వీరాభిమానిగా తమను తాము వర్ణించుకునే వీరు గత వారం ఫోన్ ద్వారా పరిచయం అయ్యారు. రెండేళ్ల క్రితం బెంగళూరులో శ్రీ కప్పగంతు శివరామప్రసాద్ గారి ఇంట్లో వారితో కలిసే అవకాశం తప్పిపోయింది. ఇన్నాళ్లకు ఆయనే తమంతట తాముగా ఫోన్ పలకరింపుతో దగ్గరయ్యారు. 1991ల మొదట్లో తిరుపతి ఎస్వీయూనివర్శిటీలో బీకాం పూర్తి చేసిన వీరు బెంగుళూరులో సిఎ కోర్సును పూర్తి చేసి అక్కడే స్థిరపడ్డారు.

ప్రస్తుతం జపాన్‌‌కి చెందిన ఎంఎన్‌సి కంపెనీలో అత్యున్నత స్థాయిలో ఉన్న వీరు తమ మూలాలను మర్చిపోలేదు. చందమామ చిరస్మరణీయ జ్ఞాపకాలను, తెలుగు సాహిత్య అధ్యయనాన్ని కూడా మర్చిపోలేదు. చదివే అలవాటును విపరీతంగా పెంచి పోషించిన యద్దనపూడి, కోడూరి కౌసల్యాదేవి గార్లు మాదిరెడ్డి సులోచన గారు వంటి నవలా ప్రపంచాన్ని ఏలిన రచయిత్రుల రచనలను కూడా మరవలేదు. మహిళల ప్రాభవంతో వెలిగిపోతున్న తెలుగు నవలల పంధాను ఒక్కరాత్రితో మార్చివేసిన యండమూరి గారి శకం గురించి వీరు చెబుతుంటే అలా వింటూండిపోవలసిందే.

తన వద్ద యద్దనపూడి సులోచనారాణి గారి నవలలు, రచనలు మొత్తం సేకరణ ఉందని, ఎవరికయినా ఆసక్తి ఉంటే వాటిని ఇస్తానని వీరు చెప్పారు. చందమామలు అయినా ఇతర సాహిత్య రచనలు అయినా నిజంగా ఆసక్తి ఉన్నవారికే ఇవ్వాలనేది వీరి ఉద్దేశం. కొన్నాళ్లు ఉంచుకుని మళ్లీ వాటిని వదిలేసుకునేవారికి ఇవ్వకూడదని ఈయన అభిప్రాయం.

ఇంతవరకు చందమామ పిపాసిగా, నాలుగైదు వేల వరకు తెలుగు,ఇంగ్లీష్ సాహిత్య పుస్తకాలను కొని సేకరించి పెట్టుకున్న సీరియస్ చదువరిగా మాత్రమే ప్రపంచానికి తెలిసిన లక్ష్మీనారాయణ గారు తన పఠనాన్ని, తన అభిరుచిని పాఠకులతో పంచుకోవాలనే ఆసక్తితో ఉన్నారు. ముఖ్యంగా చందమామ తరవాత ఆయనకు విశేషంగా ఆకర్షించిన పుస్తకం బుచ్చిబాబు గారి “చివరకు మిగిలేది”. తెలుగు సాహిత్యంలోని అతి గొప్ప నవలల్లో ఒకటిగా పేరొందిన ఈ పుస్తకంలోని అమృత స్త్రీ పాత్ర అంటే ఈయనకు ప్రాణం. ఈ పాత్ర వ్యక్తిత్వం తన జీవితానికి, జీవితానుభవాలకు చాలా దగ్గరగా ఉందని ఆయన రమ్యంగా చెబుతారు.

ఇంతవరకు వీరు రచనా వ్యాసంగం లోకి దిగలేదు. ఒక ప్రపంచ స్థాయి జపనీస్ సంస్థ ఆర్థిక, ఎక్కౌంట్ విభాగాధిపతిగా ఊపిరి సలపని పనుల్లో ఉంటూ, ఫోన్ చేయడానికి కూడా వీలుపడనంత పనిభారంతో ఉంటానని చెప్పుకునే వీరు చందమామ అంటే ఇక లోకం మర్చిపోతారు. గత వారం రోజులుగా రెండు మూడు సార్లు ఆయనే కాల్ చేసి తన విశేష పఠనానుభవాన్ని అలా చెప్పుకుంటూ పోయారు.

కాస్త సమయం కేటాయించుకుని రెండురోజులు కష్టపడి తెలుగు టైప్ నేర్చుకుంటే మీరు బ్లాగ్ ప్రపంచంలో అద్భుతాలు సృష్టించగలరని, తప్పక ప్రయత్నించమని వారిని కోరాను. ‘చివరకు మిగిలేది’ నవలలోని అమృత పాత్రతో తన అనుబంధాన్ని వివరిస్తూ ఏదైనా రాయాలని ఉందని వారన్నప్పుడు, చేతిరాతతో రాసి మీరు పంపితే తప్పక అంతర్జాలంలో ప్రచురించవచ్చని చెప్పాను. జీవితంలో తొలిసారిగా రచనకు పూనుకుంటున్న ఆయన వారంలోపు రాసి పంపుతానని మాట ఇచ్చారు కూడా.

ఇక చందమామ విషయానికి వస్తే పాత సీరియల్స్ ఒక్కటి కూడా వదలకుండా మళ్లీ ప్రచురించవలసిందిగా కోరతారీయన. మహాభారతం, రామాయణం వంటి సీరియల్స్ లేకుండా చందమామ నడవటం ఇదే మొదటి సారి అని విచారించారు. ఇప్పుడు వస్తున్న శిథిలాలయం, పంచతంత్ర సీరియల్స్‌లో ఒకటి ముగియగానే తప్పకుండా మహాభారతం మళ్లీ ప్రచురించాలని అనుకుంటున్నట్లు వారికి తెలియజేయడమైనది. యాజమాన్యం మారినా సరే మాణిక్యాల్లాంటి పాత కథలు, సీరియల్స్ పాఠకులకు అందించాలన్నా చందమామ మనగలగాలని వీరు హృదయపూర్వకంగా కోరుకుంటున్నారు. చందమామలో ఇపుడున్నట్లుగా కాకుండా మూడు సీరియల్స్ -పౌరాణికం, జానపదం, ఇతర సీరియల్స్- ఏకకాలంలో ప్రచురించవచ్చని వీరి అభిప్రాయం.

చందమామ జ్ఞాపకాలు కూడా వీలైనంత త్వరగా వీరు రాసి పంపాలని మా ఆశ, ఆకాంక్ష కూడా.

చందమామ జ్ఞాపకాలను మరచిపోని వీరు చందమామ సీరియల్స్ రూపకర్త దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారి ఇతర సీరియల్స్ ప్రచురణలో తమవంతుగా తప్పక సహాయపడతానని చెబుతున్నారు.

లక్ష్మీనారాయణ గారూ!
మీ ఔదార్యం లేదా బాధ్యత కలకాలం ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము. దాసరి గారి పుస్తకాల ప్రచురణ ఖర్చు తిరిగి వస్తే మరిన్ని మంచి పుస్తకాలు వేయడానికి అవకాశం ఉంటుందని ‘రచన’ పత్రిక శాయిగారు రెండేళ్ల క్రితం చెప్పిన విషయం గుర్తుకొస్తోంది. ఇలాంటి మంచి పనులకు మీరు అందించే తోడ్పాటు ఉత్తమ సాహిత్యానికి ఊపిరి పోస్తుందని విశ్వసిస్తున్నాము. రచన శాయిగారితో మీరు తప్పక సంప్రదించగలరు.

వీరికి కావలసిన పాత చందమామల జాబితా

లక్ష్మీనారాయణ గారు కోరుకుంటున్న చందమామ పాత పుస్తకాల జాబితా ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఎవరయినా కింది సంవత్సరాలలోని అదనపు కాపీలు కలిగి ఉన్నట్లయితే మార్పిడి రూపంలో లేదా నగదుకు కూడా మీ వద్ద ఉన్న చందమామలను వారితో పంచుకోవచ్చు.

I need below Chandamama back issues

Year      Month

1980      August

1982      October

1983      December

1984

January
February
March
April
May
June
July
August
September
October
November
December

1985      May

1988      December

1990

July
August
September
October
November
December

1991       July

1992       July

1993

January
February
March
April
May
June

1994

April
June
July
August
September
October
November
December

2000

April
August
September
October
November
December

2001

January
February
April
May
June

2002

June
September
October

2011

May, July

కింది చందమామ సీరియల్స్ బౌండ్ కాపీలు అదనంగా వీరి వద్ద ఉన్నాయి.
జ్వాలాద్వీపం
రాకాసిలోయ
పుస్తక మార్పిడి ప్రాతిపదికన వీరు తమ వద్ద ఉన్న కింది అదనపు కాపీలను మార్పిడి చేసుకుంటారట.

వీరివద్ద ఉన్న పాత చందమామల జాబితా.

Below Chandamama back issues, I have extra copies. I am ready to spare these for exchanging Chandamama’s which I don’t have.

Year         Month
2000        July

2003        July
2004        Dec

2005

January
February
September
October

2006

January
February
May
August
September
October
November
December

2007

January
February

March – 2 copies
May
June
July
August
September
December

2008

January
April
May
August
September

2009

February
May
June
July
August
September
October
November
December

2010

January
May
June
July
August

2011

February
June
August

1964

February

Below Serials I have two copies, which I am ready for Exchange

1. Jwaladweepam
2. Rakasiloya

ఎవరయినా ఆసక్తి కలిగిన పాఠకులు, చందమామ అభిమానులు వీరిని కింద ఇస్తున్న మొబైల్‌లో కాల్ చేసి నేరుగా వీరిని సంప్రదించగలరు. పని ఒత్తిడిలోఉండి ఈయన కాల్ అందుకోలోక పోతే అపార్థం చేసుకోవద్దని, తర్వాత మళ్లీ కాల్ చేయగలరని అభ్యర్థన.

Lakshmi Narayana
(CA.)
Banglore

mobile: 07760972070

RTS Perm Link

తెలుగు వారి ఆహార చరిత్రపై అద్బుత బ్లాగ్

February 13th, 2012

శ్రీ పూర్ణచంద్ గారూ,

ఫేస్‌బుక్‌లో మీ తెలుగువారి ఆహార చరిత్ర చూసిన తర్వాత మీ బ్లాగులోకి రావడం ఇదే మొదలు. పెన్నిధి దొరికినట్లుంది నాకయితే. పొద్దున్న చద్దన్నం తినడం  తప్ప ఇంకేమీ ఎరగడండీ అంటూ శంకరాభరణంలో చంద్రమోహన్‌ని వాళ్ల బామ్మ శంకరశాస్త్రికి పరిచయం చేసిన డైలాగ్ విని అప్పట్లో పరవశించిపోయాము.

ఎందుకంటే అప్పటికి మేము పల్లె సంస్కృతిని వదలకుండా, చద్దన్నం మాత్రమే తింటూ బతికేవాళ్లం. ముప్పై ఏళ్లు గడిచిన తర్వాత ఇప్పుడు మహానగరాల బతుకైపోయాక మనది అనిపించుకుంటున్న సమస్తమూ వదిలేస్తున్నాం.

మళ్లీ మీరు మన చద్దన్నం గొప్పతనం గురించి మనసు కరిగేలా, పరవశించేలా చెప్పారు. ధన్యవాదాలు. తెలుగు వారి ఆహార చరిత్ర గురించి రమ్యంగా చెబుతున్న మీ బ్లాగును నా చందమామ బ్లాగులో జోడిస్తున్నాను.

వీలయినంత ఎక్కువమంది తెలుగువారు మీ బ్లాగులోని అంశాలను చదవాలని నా ఆకాంక్ష. గతంలో తెలుగు ప్రజల మూలాలు, సాహిత్యం, ఆహార చరిత్ర గురించి మీరు వ్రాసిన వెలకట్టలేని కథనాలన్నీ  ఈ బ్లాగులోనే ప్రత్యేత విభాగాలలో ప్రచురించగలరు.

ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే తెలుగు బ్లాగుల్లో ఉత్తమమైన వాటి సరసన మీ బ్లాగ్ నిలబడనుంది. మీ సృజనాత్మక రచనలన్నింటినీ బ్లాగు ద్వారా కూడా పంచుకోగలరు.

మీరు రాసిన పుస్తకాల జాబితా వీలయినంత త్వరలో బ్లాగులో ప్రచురించండి.

‘నడుస్తున్న చరిత్ర పత్రిక’లో ఆంధ్రుల చరిత్రపై మీ కథనాలు గత మూడేళ్లుగా వరుసగా చదువుతూ వస్తున్నానండి. ఇప్పుడు మళ్లీ బ్లాగు ద్వారా మీతో పరిచయం అయినందుకు చాలా సంతోషంగా ఉంది.

చివరగా మీ అద్భుతమైన శైలికి మనస్సుమాంజలులు. తెలుగుకు ప్రాచీన భాష హోదా రావడానికి కారణమైన దిగ్ధంతులలో మీరూ ముఖ్యపాత్ర వహించినందుకు అభినందనలు.

రాజశేఖరరాజు
చందమామ
7305018409

సరికొత్తలోకంలోకి అడుగుపెట్టాలంటే డాక్టర్ పూర్ణచంద్ గారి బ్లాగు తప్పక చూడండి

http://drgvpurnachand.blogspot.in

తెలుగు భాష, స౦స్కృతి, ఆహార౦, ఆచారాలు::
History of Food & Heritage of Telugu People

చద్దన్న౦ వద్దనక౦డి!
చద్దన్న౦ వద్దనక౦డి!
డా. జి వి పూర్ణచ౦దు

http://drgvpurnachand.blogspot.in/2012/02/blog-post_1956.html

RTS Perm Link

సంస్కృతి నుంచి వైమానిక శాస్త్రం దాకా…

January 2nd, 2012

‘భారతీయ సంస్కృతి – ఆధునిక విజ్ఞానం’ అనే పేరిట మద్రాస్ ఐఐటి ప్రొఫెసర్ శ్రీ శ్రీనివాస చక్రవర్తిగారు ఇటీవల తమ శాస్త్ర విజ్ఞానము బ్లాగులో ఒక కథనం ప్రచురించారు.

“ఆధునిక విజ్ఞానం గురించి విస్తారంగా చెప్పుకోవడం ఒక విధంగా ప్రాచీన భారత విజ్ఞానాన్ని, అసలు మొత్తం భారతీయ సంస్కృతినే కించపరిచినట్టుగానిర్లక్ష్యం చేసినట్టుగా కొంత మంది భావిస్తూ ఉంటారు. ఆ ధోరణిలో ఎన్నో కామెంట్లు కూడా గతంలో చూశాం. ఈ నేపథ్యంలో కొన్ని విషయాలు స్పష్టీకరించదలచుకున్నాను.

ఆధునిక విజ్ఞానం “పాశ్చాత్య” విజ్ఞానం కాదు. విశ్వజనీన విజ్ఞానం. దాని ఆరంభంలో కొన్ని శతాబ్దాల క్రితం పాశ్చాత్యులు ప్రముఖ పాత్ర పోషించి ఉండొచ్చును గాక. గత శతాబ్దాలలో కూడా వారే ఎంతో కృషి చేసి ఉండొచ్చును గాక. కాని ఈ ఇరవయ్యొకటవ శతాబ్దంలో వైజ్ఞానిక ఆవిష్కరణ ఒక అంతర్జాతీయ ప్రయాస అయిపోయింది. తూర్పుకి, పడమరకి చెందిన ఎన్నో దేశాల వారు కలగలిసి విజ్ఞానపు సరిహద్దులను ముందుకు తోస్తున్నారు. కనుక అది పాశ్చాత్య విషయం అనడం అసమంజసం.

ఇది ఇలా ఉండగా అసలు ఆధునిక విజ్ఞానం లోని తత్వం వ్యక్తులకి, జాతులకి, దేశాలకి, సంస్కృతులకి అతీతమైన తత్వం. ఏ దేశం చెప్పినా, ఏ సంస్కృతి నమ్మినా చివరి మాట ప్రకృతిదే, యదార్థానిదే. “మా సంస్కృతి చెప్పింది కనుక ఇది గొప్పది” అనడం వైజ్ఞానిక తత్వానికి పూర్తి వ్యతిరేకం. ఆ చెప్పిన విషయాన్ని యదార్థం సమర్ధిస్తోందా లేదా అన్నదాన్ని మళ్ళీ మళ్లీ పరీక్షించి తేల్చుకున్న తరువాతే దాని గొప్పదనాన్ని ఒప్పుకోవడం జరుగుతుంది.”

చర్చ కాస్త వివాదాస్పదమయినప్పటికీ, ప్రాచీన విజ్ఞానంపై నుంచి 2,400 సంవత్సరాల క్రితం భరద్వాజ మహర్షి రచించిన “వైమానిక శాస్త్రం” వరకు చర్చ కొనసాగింది.  భారతీయ వైమానిక శాస్త్రంపై కాస్త అవగాహన కలిగించేందుకు తదుపరి అధ్యయనానికి ఉపయోగపడుతుందనే ఉద్దేశంతో ఆ వ్యాసం లింకును ఇక్కడ ఇవ్వడమైనది.

2,500 సంవత్సరాల క్రితం లేదా అంతకు మునుపు మానవ ఆలోచనల్లో మెదిలిన ‘ఎగరగలగడం’ అనే భావన ఇమేజినేషన్‌ నుంచి బయటపడి వాస్తవరూపం దాల్చిన అమోఘ చరిత్రకు సంబంధించిన సమాచార లింకులు కూడా ఈ వ్యాసం కింది వ్యాఖ్యలలో పొందుపర్చబడినవి.

భారతీయ సంస్కృతి – ఆధునిక విజ్ఞానం

http://scienceintelugu.blogspot.com/2011/12/blog-post_04.html

 

భరద్వాజ మహర్షి 2,400 సంవత్సరాల క్రితం రచించిన వైమానిక శాస్త్రం ఆంగ్ల ప్రతి ఆన్‌లైన్‌లో దొరుకుతోంది.

కింది లింకును చూడండి

The Vaimanika Sasthra

http://www.bibliotecapleyades.net/vimanas/vs/default.htm

 

 

RTS Perm Link

మా తెలుగు మాస్టారూ…మా తెలుగు పద్యమూ…

December 30th, 2011

మా తెలుగు మాష్టారూ… మా తెలుగు పద్యమూ… అనే ఈ టపా నేను కొత్తగా రాసి ప్రచురిస్తున్నది కాదు. నేను గతంలో వెబ్‌దునియా.కామ్‌లో పనిచేసినప్పుడు నాలుగేళ్ల క్రితం ఆ సంస్థ బ్లాగులో తొలిసారిగా ఈ టపాను ప్రచురించాను. తర్వాత చందమామలు బ్లాగులో రెండేళ్ల క్రితం ప్రచురించినప్పుడు ఈ టపాకు విశేష స్పందనలు లభించాయి. 20 ఏళ్లు, 30 ఏళ్ళకు ముందు తెలుగు టీచర్లతో, తెలుగు పద్యాలు, పాటలతో అపురూపబంధాన్ని మనసులో నిలుపుకున్న పెద్దా, చిన్నా బ్లాగర్లు చాలా మంది ఈ టపాలో తమ జ్ఞాపకాలను కూడా పంచుకుని ఈ టపాకు అరుదైన విలువను ఆపాదించారు.

తెలుగు సమాజంలో కొన్ని తరాల పిల్లలకు తెలుగు భాష పట్ల మమకారం, తెలుగు పద్యం పట్ల అనురక్తి ఏర్పర్చి తెలుగు తియ్యదనాన్ని మనస్సులలో నింపిన  అపూర్వ గౌరవం తెలుగు ఉపాధ్యాయులకే దక్కుతుంది. ఇప్పుడంటే టింకిలు, టింకులు లిటిల్ స్టార్లు వచ్చేసి తెలుగు పద్య గానామృతం అందరి మనస్సులలోంచి తప్పుకుంటోంది గాని మారోజుల్లో తెలుగు పద్యం, తెలుగు పాట లేని బాల్యం ఉండేది కాదంటే అతిశయోక్తి కాదు.

పద్యం సంగతి ‘దేవుడె’రుగు… పాట సంగతి సరే… కళ్లు తెరిచి టీవీయో… సినిమానో చూస్తే తాడేపల్లిగారు ఈమధ్యే ‘దూకుడు’ సినిమాను వారి అబ్బాయికోసం చూడవలసివచ్చిన సందర్భంగా అన్నట్లు,  భయంకర శబ్దాలు తెలుగు పాటల రూపంలో మన కర్ణ భేరులను బద్దలు గొడుతుంటాయి. కాని.. తెలుగు పద్యం… తెలుగు  పాట మా బాల్యాన్ని మెత్తగా తడిపిన రెండు అద్భుత ప్రపంచాలు.

ఎప్పుడో ప్రచురించిన ఈ టపాను మళ్లీ ఇప్పుడు ప్రచురిస్తున్నందుకు చిన్న కారణం ఉంది. ఎలిమెంటరీ, హైస్కూల్ జీవితంలో నా సహచర విద్యార్థి, మిత్రుడు శ్యామ్ సుందర్ రాజు అమెరికా నుంచి ఈ సాయంత్రమే తొలిసారిగా నాకు ఈమెయిల్ పంపి నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు తెలిపాడు. 1995లో తనను కలకడలో కలిశాను. మళ్లీ ఈ సంవత్సరం సంక్రాంతి సందర్భంగా ఊరిలో కలుసుకున్నాము. సంవత్సరం తర్వాత ఇప్పుడు మళ్లీ తననుంచి మెయిల్ వచ్చింది.

వ్యవసాయ సమాజంలో నాలుగైదు దశాబ్దాల క్రితం పుట్టి పెరిగిన మాకు పుట్టిన రోజు శుభాకాంక్షలు అనేవి పూర్తిగా విదేశీయమైనవిగానే ఉండేవి. ఇక నూతన సంవత్సరం అంటే కూడా స్కూలుకు సెలవు అనే అర్థంలోనే ఉండేది కాని అంతకు మించిన ప్రాధాన్యతను మేము  చూసి ఎరగం. కాని నగరాల బాట పట్టి, ఆధునిక విద్య, అవకాశాల రూపంలో కాస్త నగర సంస్కృతి అబ్బిన కారణంగా ఒకప్పుడు లేని శుభాకాంక్షల పిలుపులను ఏదో ఒక విధంగా అలవర్చుకోవడం తప్పనిసరవుతోంది. మనం పాటించక పోయినా ఇతరుల కోసం కొన్ని కొంతవరకైనా పాటించాలి కదా…

అలా శ్యామ్ నాకు నూతన సంవత్సర ముందస్తు మెయిల్ ఇచ్చాక తనకు తిరిగి ఏం చెప్పాలి అని తలచినప్పుడు మా బాల్యానికి, మా విద్యా జీవితానికి, అలనాటి తీపి స్మృతులకు గుర్తుగా నా ఈ తెలుగు మాష్టారుపై టపాను తనకు గుర్తుగా ఇస్తే బాగుంటుందని అనిపించింది. జీవితంలో చాలా కష్టపడి, ఉద్యోగం చేస్తూ, ఉన్నత చదువు చదివి ఎదిగిన వాడు శ్యామ్.

తనకు ఒకనాటి మధుర జ్ఞాపకాలను తిరిగి పంచి పెట్టడం కంటే మించిన బహుమతి ఏముంటుందని ఈ టపాను మళ్లీ ఇక్కడ ప్రచురిస్తున్నాను. నా చందమామలు, నెలవంక బ్లాగుల లింకులు తనకు పంపాను. ’చందమామ’ కథలతో పండించుకున్న మా బాల్యాన్ని గుర్తు చేస్తూ ఆన్‌లైన్‌లో లభ్యమవుతున్న 60 ఏళ్ల చందమామల లింకును కూడా తనకు  పంపాను.

మా వ్యక్తిగత మితృత్వానికి గుర్తుగా పంచుకుంటున్న ఈ టపాను కొత్తగా బ్లాగ్‌లోకంలో చేరిన వారికి కూడా అందిస్తే బాగుంటుందనిపించి మళ్లీ ప్రచురిస్తున్నాను. సంవత్సరం ముగిసి, ప్రారంభమవుతున్న ఘడియలో,  తెలుగును ప్రేమించడం మాకు నేర్పిన తెలుగు మాస్టారు కంటే గుర్తు పెట్టుకోవలసిన వారు ఎవరుంటారు?

ఈ టపా మీకు కూడా మీ తెలుగు టీచర్‌ని ఒకసారి గుర్తు చేస్తుందని ఆశిస్తూ…

శ్యామ్!

ఇంతకు మించిన నూతన సంవత్సర బహుమతిని నేనివ్వలేను..

రాజు.

తెలుగు మాష్టారు, తెలుగు పద్యంపై పూర్తి టపాను, గతంలో దీనిపై వచ్చిన కామెంట్లను ఇక్కడ చూడండి.

మా తెలుగు మాస్టారూ…మా తెలుగు పద్యమూ…

పల్లెటూరి బడిలో 8వ తరగతి చదువుతున్న రోజులు….7వ తరగతి నుంచి అప్పుడే పెద్దక్లాసుకు ఎగబాకివచ్చిన రోజులు.. (1974) మా క్లాసుకు రెండు సెక్షన్‌లు. 8 ఎ, 8 బి. మా బి సెక్షన్‌కి తెలుగు టీచర్‌గా సహదేవరెడ్డి సార్ వచ్చేవారు. పురాణాలు, ప్రబంధాలు, చక్కటి పద్యపఠనాలతో క్లాసును ఉర్రూతలూగించేవారు..

ఇంగ్లీష్, సైన్స్, లెక్కలు సబ్జెక్ట్‌లతో పరమ విసుగ్గా ఉండే మాకు తెలుగు క్లాస్ అంటే చాలు చెవులు నిక్కబొడుచుకుని ఆయన రాక కోసం ఎదురు చూసేవాళ్లం. మామూలుగానే తెలుగు క్లాసు అంటే పిల్లల తూగును, నిద్రమత్తును వదిలించేదని అప్పట్లో గుర్తింపు పొందింది. అందుకే లెక్కలు, సైన్స్ మధ్యలో లేదా సైన్స్, ఇంగ్లీష్ మధ్యలో తెలుగు క్లాసును ఇరికించేవారు. ఇది తెలుగు టీచర్లను కాస్త మండించేదనుకోండి.

మా సహదేవరెడ్డి సార్ తెలుగు ప్రాచీన సాహిత్యం పట్ల మాలో ఎంత గాఢానురక్తిని క్లాసులో పెంచి పోషించేవారంటే ఏ ఒక్కరం కూడా తెలుగు క్లాస్‌ను తప్పించుకునే వాళ్లం కాదు. స్వతహాగా గత జీవితంలో హరికథాగానం చేసి బతికిన ఆయన రాగయుక్తంగా ప్రబంధపద్యాలు పాడి వినిపిస్తుంటే మంత్రముగ్ధులం అయ్యేవాళ్లం.

పద్యాన్ని మొదటిసారి రాగయుక్తంగా, రెండోసారి మామూలుగా చదివి వినిపించే ఆయన నేర్పుకు మేం దాసోహమయ్యేవాళ్లం. పద్యాన్ని రాగయుక్తంగా పాడకుండా చదివి వినిపించాలన్న నిబంధన ఇంటర్, డిగ్రీ, పిజి తరగతులలో అప్పటికే అమలవుతున్నందువల్ల మేం పై చదువులకు వెళ్లే కొద్దీ తెలుగు పద్య గాన మహిమా శ్రవణానుభవం మాకు కొరవడిందనుకోండి.

ఆ పురి బాయకుండు మకరాంక శశాంక మనోజ్ఞమూర్తి భా

షాపరశేషభోగి వివిధాధ్వర నిర్మల ధర్మకర్మ దీ

క్షాపరతంత్రు డంబురుహగర్భ కులాభరణం బనారతా

ధ్యాపనతత్పరుండు ప్రవరాఖ్యు డలేఖ్యతనూవిలాసుడై

అటజని గాంచె భూమిసురు డంబర చుంబి శిరస్సరజ్జరీ

పటల ముహుర్ముహుర్లుట దభంగ తరంగ మృదంగ నిస్వన

స్పుట నటనానురూప పరిపుల్ల కలాపి జాలమున్ గ్ర

కట శరత్కరేణు కర కంపిత జాలము శీత సాలమున్

అంటూ సంస్కృత సమాస పద భూయిష్టమైన మనుచరిత్రలోని ప్రవరుడి ఘట్టాలను పాడి వినిపిస్తుంటే, మాకు ఒక్క పదం అర్థం కాకపోయినా ఒళ్లు పులకరించిపోయేది. రేడియోలో ఘంటసాల, సుశీల, లీల, జిక్కి పాటల, పద్యాల పారవశ్యం ఒక వైపు, ఇల్లు వదిలాక స్కూల్లో తెలుగు పద్య శ్రవణానందం మరోవైపు… మా బాల్యం ఎంత హాయిగా గడిచిపోయిందో…

వ్యావసాయిక జీవన సంస్కృతిలో పెరిగిన మా కష్టాలను తాత్కాలికంగా మర్చిపోయేలా చేసిన ఈ పాటలు, పద్యాలు ఒక రకంగా చెప్పాలంటే పారే యేటినీటిలో స్నానంలాగా, మా తరాన్ని సేదతీర్చేవి,
తెలుగు పాట… తెలుగు పద్యం… ఈ రెండింటికి నోచుకున్న పచ్చకాలం మాది. ఇవి లేని పల్లె జీవితాన్ని ఊహించుకోలేం.

ఇప్పటికీ ఘంటసాల పద్యాలు రేడియోలోనో, టీవీలోనో, సినిమాల్లోనో, లేక ఇంట్లో మా సిస్టమ్‌లోనో వింటూ ఉంటే ప్రపంచాన్ని అలాగే మర్చిపోవాలన్నంత మైమరపు… తదనంతర జీవితంలో ఎన్ని డక్కీమొక్కీలు తిన్నా, సొంతఊరు వదిలి చదువు కోసం, ఆశయం కోసం, జీవిక కోసం ఎన్నెన్ని ప్రాంతాలు తిరిగినా ఆ తెలుగు పద్య గాన శ్రవణా సౌరభం నానుంచి దూరం కాలేదు.

కనియెన్ రుక్మిణి, చంద్రమండల ముఖున్, కంఠీరవేంద్రావలగ్ను…” అంటూ శ్రీకృష్ణపాండవీయం సినిమాలో తొలిసారి శ్రీకృష్ణుడిని రుక్మిణి సందర్శించిన తీరును ఘంటసాల పాడగా వింటూంటే… ప్రాణం అలాగే వదిలేసినా చాలు అనిపించేంత ఆత్మానందం కలిగేది.  సంగీతం, మృదంగ ధ్వని, లయ, గానం కలగలసిన ఆ మహిమాన్విత అనుభూతిని ఈ నాటికీ మర్చిపోలేను.

ఇలాంటి ఎన్ని పద్యాలు ఎన్ని పర్యాయాలు భట్టీ కొట్టి మరీ మా బాల్యంలో మేం నడుస్తున్నప్పుడు, పనిలో ఉన్నప్పుడు, కొండలు గుట్టలు ఎక్కుతున్నప్పుడు మేం పాడుకునేవారిమో… దీనికంతటికీ మా తెలుగు టీచర్ పెట్టిన పద్య బిక్షే మూలం.

తెలుగు పద్యాన్ని తలుచుకున్నప్పుడల్లా ఘంటసాల గారి గానం ఒకవైపు, మా తెలుగు టీచర్ గారి గంభీర స్వరం ఒకవైపు ఈ నాటికీ నేను కలలో కూడా మర్చిపోలేని మధుర జ్ఞాపకాలు. తెలుగు పద్యగానామృతాన్ని మాకు పంచిపెట్టడంతో పాటు ఎన్ని వెలలేని జీవిత సత్యాలను ఆయన ఆ మూడేళ్ల మా స్కూలు జీవితంలో మాకు నూరిపోశారో….

(కానీ ఆయనలో ఒకే ఒక్క అంశం నాకు నచ్చలేదు. కవిత్వం అంటే ప్రబంధ సాహిత్యమేనని ఢంకా భజాయించే ఆయన వచన కవిత్వం అన్నా, ముఖ్యంగా శ్రీశ్రీ కవిత్వం అన్నా ఒళ్లు మంట ఆయనకు. ఎందుకంటే చందస్సుల సర్ప పరిష్వంగాన్ని చీల్చి చండాడుతానని శ్రీశ్రీ మహాప్రస్థానంలో కవితా ఓ కవితాలో తేల్చి చెప్పాడు మరి. పద్యమన్నా, చందస్సు అంటే పడి చచ్చే ఆయనకు వాటిపై శ్రీశ్రీ కొట్టిన దెబ్బ మండించిందనుకుంటాను.పద్యం పట్ల ఆయన అభిమానం శ్రీశ్రీ కవిత్వాన్నే తోసి పారవేసింది -నెగేట్-. క్లాసులో ఆయన శ్రీశ్రీని తిడుతుంటే మేం నవ్వుకునే వాళ్లం. ఎందుకంటే అప్పటికే అంత నిశితంగా కాకపోయినా పత్రికలలో, రేడియో ప్రసంగాలలో శ్రీశ్రీ గురించి అంత చిన్న వయసులోనే ఎంతో కొంత తెలుసుకుని ఉన్నాం. ఆ తర్వాత ఇంటర్ దాటి డిగ్రీ, తర్వాత యూనివర్సిటీ చదువులకు వచ్చాక, ప్రగతిశీల సాహిత్యం అందుబాటులోకి వచ్చాక జీవిత దృక్పథమే మారిపోయిందనుకోండి.)

ఈ రోజు ఆయన ఉన్నారో లేరో.. కానీ, కడప జిల్లా సుండుపల్లి మండలంలోని మా గుట్టకిందరాచపల్లె (జి.కె.రాచపల్లి) హైస్కూలు, 8, 9, 10 తరగతుల్లో మేం కూర్చున్న ఆ తెలుగు తరగతి గదులు, ఆ గదుల్లో కుర్చీలో మూర్తీభవించిన గానగంధర్వుడిలా మా సహదేవరెడ్డి సార్… ఇంకా ఇప్పటికీ గొంతెత్తి పాడుతున్నట్లు, జీవితంలో మేం కోల్పోతూ వస్తున్న ఎన్నెన్నో మధురానుభవాలను తట్టి లేపుతున్నట్లు…. పద్యం అనే తెలుగు జాతి సంపద సాక్షిగా మమ్మల్ని మనసారా ఆశీర్వదిస్తున్నట్లు…

మర్చిపోలేను… తెలుగు పద్యం అంటే రాజులు, రాణుల అంగాగ వర్ణనలకు ప్రాధాన్యమిచ్చిన ఫ్యూడల్ సాహిత్య ప్రతీక అంటూ గడచిన శతాబ్ద కాలంగా తెలుగు సాహితీలోకంలో ఎన్ని వాదోపవాదాలు పదే పదే కొనసాగుతూ వస్తున్నప్పటికీ… మర్చిపోలేను… పద్యరూపంలోని ఆ లయాన్విత సంగీత ఝరిని… ఆ విశ్వవీణానాదాన్ని…. పద్యగానంతో మా బాల్యజీవితాన్ని వెలిగించిన, మా సహదేవరెడ్డి మాస్టారు చిరస్మృతులను మర్చిపోలేను.

రాజు

blaagu.comchandamamalu

January 3rd, 2010 న చందమామ బ్లాగులో ప్రచురించబడింది.
Edit  Comments (18)

18 Responses to “మా తెలుగు మాస్టారూ…మా తెలుగు పద్యమూ…”

1. Bhaskara Rami Reddy on January 3, 2010 553 PM Edit This

80 వ దశకంలో నా హైస్కూల్ చదువు సాగుతున్నప్పుడు కూడా ఇలాంటి తెలుగు టీచర్లను చూసాను రాజు గారు. సుబ్బారెడ్డి అని టీచరు వుండేవారు. ఒక్కొక్కసారి చెట్టుకింద కూర్చోపెట్టి తెలుగు పాఠం చెప్తుంటే, ఆ రాగయుక్త గానానికి మిగిలిన క్లాసుల విద్యార్థులందరూ నిశ్శబ్దం గా ఓచెవు ఇటు పడేసేవారు.

2. kalpana on January 3, 2010 838 PM Edit This

రాజు గారు,మీరెంత అదృష్టవంతులు.“ రాగయుక్తంగా ప్రబంధపద్యాలు పాడి వినిపిస్తుంటే మంత్రముగ్ధులం అయ్యేవాళ్లం.”ఇంత మంచి తెలుగు మాస్టర్ దొరికినందుకు. ఇప్పటి తెలుగు పంతుళ్ళ గురించి, విశ్వవిద్యాలయాల్లో ప్రొఫెస్సర్ల గురించి ఎంత తక్కువ చెప్పుకుంటే అంత మంచిది.అబ్బా మళ్ళీ ఏమీ పద్యాలు గుర్తు చేశారండీ.. అటజని గాంచె భూమిసురు డంబర చుంబి శిరస్సరజ్జరీ… చదువుకున్నా కూడా మళ్ళీ వొళ్ళు పులకరిస్తుంది.

“ తెలుగు పద్యం అంటే రాజులు, రాణుల అంగాగ వర్ణనలకు ప్రాధాన్యమిచ్చిన ఫ్యూడల్ సాహిత్య ప్రతీక అంటూ గడచిన శతాబ్ద కాలంగా తెలుగు సాహితీలోకంలో ఎన్ని వాదోపవాదాలు పదే పదే కొనసాగుతూ వస్తున్నప్పటికీ… “భలే వారే. అవన్నీ పట్టించుకోకుండా హాయిగా తెలుగు పద్యాన్ని, తెలుగు పాట ని ఆనందించండి.మీతో పాటు మమ్మల్ని కూడా ఇవాళ ఎక్కడికో తీసుకెళ్లిపోయారు. అందుకు మీకు కృతజ్ఞతలు.

3. రవి on January 3, 2010 1117 PM Edit This

భలే ఉన్నాయి మీ జ్ఞాపకాలు. అదృష్టవంతులు. నేను చదువుకునేప్పుడు, నాకూ ఓ తెలుగు పంతులమ్మ ఉండేది. ఇప్పుడు ఏ లేశమాత్రం తెలుగు మీద అభిమానం ఉన్నా, ఆ తల్లి అప్పుడు నాకు పెట్టిన భిక్షే.అన్నట్టు ఆరవ తరగతి నుంచీ, పదవతరగతి వరకు, అన్ని పరీక్షలలోనూ (చివరికి యూనిట్ టెస్ట్‌తో సహా) నాకే ఎక్కువ మార్కులు. అది అప్పట్లో నాకో ప్రిస్టేజి ఇష్యూ గా భావించేవాణ్ణి.

4. వేణు on January 3, 2010 1126 PM Edit This

రాజు గారూ, మీ తెలుగు మాస్టారి ‘పద్యగాన శ్రవణ సౌరభాన్ని’గురించి ఎంత బాగా గుర్తు చేసుకున్నారండీ ! మీ ‘మహిమాన్విత అనుభూతి’, స్మృతులూ ‘చందమామ’ కథలంత మనోహరంగా అనిపిస్తున్నాయి. అన్నట్టు- మీ చిన్నప్పటి ఫొటో భలేవుంది!

5. రాజు on January 3, 2010 1157 PM Edit This

భాస్కర రామిరెడ్డి గారు,మీరు కూడా ఆ స్వర్ణయుగంలోనే చదివారన్నమాట. మీ అనుభవం మాకు కూడా ఉంది. ఆ మూడేళ్ల కాలంలో సహదేవరెడ్డి సార్ ఏ క్లాసులో, ఏ తరగతి వారికి పాఠం చెబుతున్నాసరే పక్క తరగతుల్లోనే ఉన్న మేం ఆయన పాడుతున్న పద్యం వినడానికి చెవులు రిక్కించి కూర్చునే వారం.

మా క్లాసులో ఇతర సబ్జెక్టుల టీచర్లు పాఠం చెబుతుంటే వారి పాఠాన్ని వింటున్నట్లుగా ఎంత చక్కగా నటించేవారమో. కానీ మా కళ్లు మాత్రమే క్లాసులో టీచర్ వైపు ఉండేవి తప్పితే చెవులు మాత్రం గాల్లో మంద్రమంద్రంగా తేలియాడుతూ వచ్చే ఆ పద్య శ్రవణంకోసం పడి చచ్చేవనుకోండి. ఓ రకంగా చూస్తే దీన్ని పల్లెపట్టు స్కూళ్లలో లెక్కలు, సైన్స్, ఇంగ్లీషు, సాంఘికశాస్త్రం ఇలా సకల శాస్త్రాలమీద తెలుగు పద్యం సాధించిన విజయంగా చెప్పవచ్చు.మీ అనుభవాన్ని పంచుకున్నందుకు ధన్యవాదాలు.

కల్పన గారూ,మీకూ తెలుగు పద్యం మీద మమకారం ఉంటుందని ఊహించలేదు. ఇప్పుడు పాఠశాలల్లో కూడా తెలుగు పద్యాన్ని పాడటం నిషేధించారేమో నాకు తెలియదు. పద్యాన్ని పాడటం కాకుండా చదవాలని ఎప్పుడైతే తీర్మానం చేశారో అప్పుడే తెలుగు క్లాసుపై అభిరుచి, ఆసక్తి పిల్లల్లో నశించడం మొదలైందనుకుంటాను.

నేను తిరుపతిలో 20 ఏళ్లక్రితం ఓ రెసిడెన్షియల్ కాలేజీలో తెలుగు లెక్చరర్‌గా పనిచేసినప్పుడు క్లాసు రూములో ప్రతి రోజూ పాఠం మొదలు పెట్టేముందు ఓ తెలుగు పద్యమో, లేదా వచన కవిత్వమో, గేయమో తప్పకుండా చదివి.. కాదు కాదు.. పాడి వినిపించి మరీ పాఠం మొదలు పెట్టేవాడిని. నిద్రపోయే ఆ కొద్దిగంటలు తప్ప తక్కిన విద్యాజీవితమంతా భట్టీ చదువుల భారం మోస్తూ ఉంటున్న ఆ పిల్లలు మొదట్లో ఆ అయిదు నిమిషాలు నేను చెప్పే ఆ పద్యం, గేయం, పాట కోసం సమస్త దేహాన్ని చెవులుగా చేసుకుని రిక్కించి మరీ వినేవారు.

రోజులు జరగగా జరగగా తెలుగు గద్యభాగంలోని పాఠాలను వాటిలో ఉత్కంఠ భరితంగా సాగే పద, వాక్యబంధాలను కూడా ఉద్వేగంగా చదివి వినిపించడం మొదలెట్టాను. పిల్లలు దానికీ పడిపోయారు. అప్పుడు తెలిసింది నాకు మన తరం పిల్లలు ఏం కోల్పోతున్నారో, ఏం కోరుకుంటున్నారో..

మీరన్నట్లు తెలుగు పద్యసాహిత్యంలోని ఆణిముత్యాల్లో మేలిముత్యం అటజని కాంచి.. పద్యం. ఆ అభంగ, తరంగ, మృదంగ అంటూ సాగే ఆ పద్యభాగం నిజంగా మా అందరి హృదయాల్లో మృదంగాన్ని మోగించేది. సంగీత సాహిత్యాల మేలు కలయికకు నిరసనగా నిలిచిన అరుదైన పద్యాల్లో ఇదీ ఒకటి. ఇక వసుచరిత్రలోని పద్యాలు చెప్పవలసిన పనిలేదు. అందులోని ప్రతిపద్యమూ సంగీతభరితమే.

చెన్నయ్‌లో ప్రస్తుతం పచ్చయప్పాస్ కాలేజీలో 33వ బుక్ ఫెయిర్ జరుగుతోంది. ఎమెస్కో వారు ప్రచురించిన అన్ని ప్రబంధాలను మళ్లీ ఓసారి కొనుక్కోవాలనిపిస్తోంది.

పద్యం పట్ల మీ అనురక్తికి మనఃపూర్వక అభినందనలు

6. రాజు on January 4, 2010 1214 AM Edit This

రవిగారూ,“ఆతల్లి అప్పుడు నాకు పెట్టిన భిక్షే..” మీ పంతులమ్మ పట్ల మీరు ప్రకటించిన భావం కృతజ్ఞతకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలబడుతోంది. మార్కుల విషయంలో మీ అనుభవమే నాది కూడా. 500 మంది పిల్లలు చదివే మాస్కూల్లో తెలుగులో తొలి మార్కులు నాకు, మా ఊరివాడైన శ్యామసుందర్‌కి మాత్రమే వచ్చేవి. పదోతరగతి పబ్లిక్ పరీక్షల్లో కూడా తనకు తెలుగులో నూటికి 79 మార్కులయితే నాకు 78 మార్కులు.

‘ఆ ఒక్క మార్కుకు కాస్త ముక్కిఉంటే ఏం పోయేదిరా నీకు’ అంటూ సహదేవరెడ్డి సార్ నన్ను అభిమానంగానే మందలించారనుకోండి. ఎందుకంటే నేను ఆయన స్టూడెంట్‌ని కాగా మా శ్యామ్ మరో తెలుగు టీచర్ స్టూడెంట్. చేతివ్రాత బాగా లేనందున నాది ఇక్కడ వెనుకపట్టే అయ్యేది. నిజంగా అదో బంగారు కాలం. మళ్లీ రాదు కూడా.. నిజంగా తెలుగును ఓ ప్రిస్టేజి ఇష్యూగానే భావించి పోటీ పడేవాళ్లం.

వేణుగారూ,“మహిమాన్విత అనుభూతి, పద్యగాన శ్రవణ సౌరభం..” ఈ పదాలే ఏదో మ(హ)త్తును కలిగిస్తున్నాయి. మా చందమామ బాల్యంలో పద్యాలు, పాటలు కూడా భాగమే మరి. బాల్య జీవితంలో మాకు ఏవి లేకున్నా సరే మాకు చందమామ పత్రిక ఉండేది. తర్వాత ఇంట్లో రేడియో ఉండేది.

కడప రేడియో స్టేషన్ నుంచి ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం మలయమారుతంలా సాగివచ్చే పద్యాలు, పాటలు ఉండేవి. జీవితం ధన్యం కావడానికి ఇంకేం కావాలి నిజంగానే ఏవాదాలు, దృక్పధాలు, సిద్ధాంతాలు, ఉద్యమాలు లేని బాల్యం మాది. అప్పట్లో మమ్మల్ని ఆప్యాయంగా, ఆర్తిగా పలకరించినవి చందమామ, రేడియో పాటలు, పద్యాలు మాత్రమే.ఎలా మరువగలం…!ధన్యవాదాలు

7. రవి on January 4, 2010 126 AM Edit This

రాజు గారు, మీది 70 వ దశకం అయితే, నాది 80 వ దశకం ద్వితీయ అర్ధం. మీ కాలంలో 78 మార్కులంటే ఊహించగలను. నా వరకూ వచ్చేసరికి 89 అయాయి. ఇప్పుడు తొంభై తొమ్ముదులు, నూర్లు సర్వసాధారణమయాయి అనుకుంటాను. అవన్నీ పక్కన పెడితే, తెలుగు మీద అభిమానం మాత్రం అంత బలంగా ఉండేది, వెనుకటి రోజుల్లో.

8. chandamama on January 4, 2010 145 AM Edit This

రవి గారూ, మీరన్నది నిజం. మా రోజుల్లో తెలుగులో 78 మార్కులంటే మా స్కూలు టీచర్లే అదిరిపోయేటంత ఎక్కువ మార్కులు మరి. సంధి సమాసాల్లో ఒక చిన్న అక్షర దోషం కనబడినా మార్కులపై కోత విధించిన రోజులవి. తెలుగు సబ్జెక్టు తీసుకోవడానికి పిల్లలు తటపటాయించే కాలం రావడంతో భాషా దోషాలను ఇప్పుడు పెద్దగా పట్టించుకోవడం లేదనుకుంటున్నా. మీకు 89 మార్కులంటే చాలా గొప్పే మరి.. తర్వాత యూనివర్శిటీలో కూడా తెలుగులో66 శాతం సాధించడమే గొప్పయిపోయింది మాకు.

9. sreedhar on January 4, 2010 936 AM Edit This

రాజు గారు,నాకు కూడా తెలుగు పద్యాలు చదవడం అన్నా లేక రాయడం అన్నా చాలా ఇష్టం!!
మీది ఏ ఊరు ఎందుకు అడుగుతున్నాను అంటే మీ ఫోటో పై రాయచోటి డిగ్రీ కళాశాల అని ఉంది. మాది కూడా రాయచోటి కి దగ్గర్లోని ఒక పల్లెటూరు.శ్రీధర్.

telugupadyaalu.blogspot.com

10. kalpana on January 4, 2010 1000 AM Edit This

రాజు గారు,మీ సమాధానం ఇంకా ముచ్చట గా వుంది. మరి మా కోసం కూడా (మేము కూడా మీ స్కూల్ పిల్లలు అనుకోండి) ఆ పద్యాలు చదివి రికార్డ్ చేసి పెట్టండి.“ మన తరం పిల్లలు ఏం కోల్పోతున్నారో, ఏం కోరుకుంటున్నారో..”పిల్లలే కాదు, పెద్దవాళ్లం కూడా అన్నింటిని కోల్పోతున్నాము. మరి మీరు కూడా మంచి తెలుగు మాస్టర్ కదా.మాకోసం కొన్ని తెలుగు పద్యాలు……ప్లీజ్,మీరు చెన్నై లో వుంటారా మా తమ్ముడు అక్కడే వుంటాడు. అసలు ఒక్కో ప్రబంధం మీద ఒక్కో పోస్ట్ రాయవచ్చు మీరు. మేము ఎదుచూస్తూ వుంటాము మీ అనుభవాల కోసం.

11. కామేశ్వర రావు on January 4, 2010 1214 PM Edit This

రాజుగారు,తెలుగు పద్యాన్ని గురించి ఎంత మంచి రుచికరమైన మాటల్ని చెప్పేరండి! అంతమంచి మాస్టారు దొరికిన మీరు ఎంతో అదృష్టవంతులు. మళ్ళీ మీరు మాస్టారై మీ విద్యార్థులకి ఆ అమృతాన్ని అందించడం గొప్ప విషయం. కల్పనగారు అన్నట్లు ఆ మాధుర్యాన్ని మాక్కూడా కొంచెం (వినిపించి)పంచిపెట్టరూ.తెలుగు పద్యాలు పాఠశాలల్లో పాడకూడని నిషేధించారా ఇంక కొన్ని రోజుల్లో ఇళ్ళల్లో అమ్మలు జోలపాటలు కూడా పాడకూడదని నిషేధిస్తారో ఏమో!

12. రాజు on January 4, 2010 1219 PM Edit This

శ్రీధర్ గారూ, నా మెయిల్‌లోనే మా ఊరు, మాస్కూలు వివరాలు ఇచ్చినట్లున్నాను. మళ్లీ చూడండి. కడప జిల్లా, రాయచోటి తాలూకా, సుండుపల్లి మండలం, మడితాడు గ్రామం, చండ్రాజుగారి పల్లె. మా స్కూలు… గుట్టకింద రాచపల్లి హైస్కూలు. 35 సంవత్సరాల క్రితం మమ్మల్ని కాస్తయినా మనుషులుగా తీర్చి దిద్దిన స్కూలు. ఆ స్కూలులో మేం నాటి, పోటీలు పడి పెంచిన చెట్లు, చదువు, కాసింత సంస్కారం కూడా నేర్పిన గురువులు. అది ఓ పాత బంగారు లోకం. రాయచోటి దగ్గర ఊరు అంటే మీరు మాకు చాలా దగ్గరే మరి.

మీ బ్లాగు చూశాను. ఓ వేమన శతకం, ఓ సుమతి శతకం… ఇవి చాలు మూడు నాలుగు శతాబ్దాల క్రితం తెలుగు ప్రజల అనుభవసారాన్ని చాటి చెప్పడానికి. ఇవి మా తెలుగు పద్యాలు. మా జీవన వేదాలు అని ప్రపంచ సాహిత్యం ముందర సవాలు చేసి మరీ నిలబడడానికి ఈ రెండు శతకాలు చాలు.

తమ కాలపు సమాజాన్ని, దాని మంచిచెడ్డలను, నీచ, నికృష్ట మానవ స్వభావాలను నిర్భయంగా, నగ్నంగా, కొండొకచో మహా మూర్ఖంగా కూడా చాటి చెప్పిన పద్యశతకాలివి. వేశ్యలను సాధారణ మానవ స్వభావంతో బూతులతో తిట్టడం కూడా ఈ పద్యాల్లో ఉంటుంది. ఇలాంటి వాటిని మనం విచక్షణతో పరిహరించి, తీసివేస్తే బాగుంటుంది.

కాపీ రైట్ సమస్యలు లేకుంటే మీ బ్లాగును మరిన్ని పద్యాలతో, మీ స్వంత వ్యాఖ్యానంతో ఇంకా సుసంపన్నంగా మలచండి. పూర్తిగా పద్యాలకే అంకితం చే్స్తూ మంచి బ్లాగు నిర్వహిస్తున్నందుకు అభినందనలు. మీకు తీరిక ఉండి, సమయం సహకరిస్తే వచన కవిత్వంలోని గొప్ప గేయకవితలను కూడా ప్రత్యేక కేటగిరీలో ఉంచి ప్రచురించండి.

మన తెలుగు పద్యం ఎంతటి శక్తివంతమైందో, ఒక ఊరిలో నివసించాలంటే ఆ ఊరు ఏ లక్షణాలతో ఉండాలో చెప్పే ఈ పద్యం ఒక్కటి చాలు చూడండి. అప్పిచ్చువాడు, వైద్యుడు, ఎప్పుడు ఎడతెగక పారు ఏరు, ద్విజుడు వీళ్లంతా ఉన్న ఊరిలోనే ఉండమని సుమతీ కారుడు అప్పట్లోనే చెప్పాడు. నాటి గ్రామీణ సమాజ అవసరాలను మహత్తరంగా చాటి చెప్పిన ఈ పద్యసారాన్ని మన జీవితాలకు మన ఊర్లకు ఇప్పుడు అన్వయించుకుందామా

మన ఊర్లలో ఇప్పుడు వైద్యుడు లేడు. అంతా పట్నాలకు పారిపోయారు. వ్యవసాయ అవసరాలకు ఉపయోగపడిన ద్విజుడు లేడు. విదేశీ చదువులకోసం ప్రవాసం పోయాడు లేదా పౌరోహిత్యం కోసం కాదు కాదు.. పొట్టకూటికోసం పట్టణాలకు పెద్ద పెద్ద గుడులకు వలసపోయారు. ఎప్పుడూ ఎడతెగకుండా పారే ఏరు. మన కలలో కూడా ఇలాంటిది ఇప్పుడు మన పల్లెల్లో కనపడదు. సహాయపడే అప్పులోడు కాదు కదా.. గ్రామీణ జీవితాన్ని పీల్చి వేస్తున్న వడ్డీ వ్యాపారస్తులు మాత్రమే ఉన్నారు. మనం వీటిని ఊర్లు అనే అందామా ఇక్కడే సుమతీ శతకకారుడి గొప్పతనం మనకు అర్థమవుతుంది.

మీ బ్లాగులో తెలుగు తల్లి చిత్రంతో మా తెలుగుతల్లికీ మల్లెపూదండ గీతం సైడ్‌లో ఉంచారు. కొన్నాళ్ల తర్వాత దీన్ని ఈ రూపంలో పాడుకోలేమో మరి. తెలుగు తల్లి మాటేమిటో కాని ఆమె పుత్రులు నిట్టనిలువుగా చీలిపోయారు. ఇక కలిసి బతకడం కల్లే అనిపిస్తోంది. మళ్లీ అక్కడా ఇక్కడా విద్వేషాలు, విధ్వంసాలు మొదలయ్యాయి.

మన పునాదిని అర్థం చేసుకోవడానికయినా మీరు మన ప్రాచీన గతాన్ని స్పురింపజేసే ఇలాంటి పద్యాలను తప్పక ప్రచురిస్తూ పోండి. మీ బ్లాగులో ప్రభాకర మందార గారన్నట్లు “సముద్రమంత భావాన్ని నాలుగు చిన్న చిన్న వాక్యాలలో పొందుపర్చడం మన తెలుగు పద్యానికే చెల్లింది.”మీరు ఇలాగే ముందుకు పోండి..

ఈమాట.కామ్ వంటి కొన్ని తెలుగు వెబ్ సైట్లలో ప్రాచీన పద్యాల గురించిన చక్కటి వ్యాఖ్యానాలతో వ్యాసాలు ప్రచురిస్తున్నారు.చూస్తున్నారనుకుంటాను.అభినందనలతోరాజు

13. chandamama on January 4, 2010 149 PM Edit This

కామేశ్వరరావు గారూ,మీ ఆప్తవాక్యానికి ధన్యవాదాలుపద్యం వినిపించి పంచి పెట్టడం మాటేమో గానీ, పల్లెలో ఉన్నప్పుడు చెరువు వద్దకు పోతున్నప్పుడో, గుట్టలెక్కుతున్నప్పుడో, పశువులను మేపుతున్నప్పుడో కాసింత సమయం దొరికిందంటే చాలు ఏదో ఒక పద్యమో, పాటో, శ్రీశ్రీ గేయమో ఆరున్నొక్కరాగంతో గొంతెత్తి పాడుకునేవాళ్లం. మైళ్ల కొద్దీ దూరం పొలాల్లోకి, పక్క ఊర్లకు నడిచిపోవలసి వచ్చినప్పుడు కూడా మాకు పద్యాలు, పాటలే కాసింత ఊరట నిచ్చేవి.

ఇక చిన్నప్పుడు రాత్రిపూట ఏరు దాటుతున్నప్పుడు, ఊరికి తిరిగి వస్తున్నప్పుడు చిమ్మచీకటిలో, నిశ్శబ్ద వాతావరణంలో తన్నుకుని వచ్చే భయాన్ని అధిగమించాలంటే మాకు పద్యం లేదా పాటే శరణ్యమయ్యేది. సిగ్గు, సందేహం, సంకోచం వంటివి ఏవీ లేకుండా నోరారా పాడుకోవడానికి పల్లె ఎంత అనుకూలప్రాంతమో.. ఈ వాతావరణానికి దూరమై 20 ఏళ్లయింది.

ఇప్పుడు అంతా పట్నవాసపు జీవితమే.. ఉన్న ఇరుకిళ్లలోంచి శబ్దం బయటకు పోతే కష్టం. ఎవరేమనుకుంటారో అనే మొహమాటం. అంతకు మంచి మనం రాగం తీస్తుంటే బయటినుంచి విన్నవారు నవ్వుతారేమో అనే సంకోచం. అందుకే మనసులో పాడుకోవడం. గతాన్ని గుర్తు తెచ్చుకోవడం. ఇలా అరుదుగా బ్లాగుల్లో బయటపడిపోవడం. అంతకుమించి ఇంకేవీ లేవండీ మనవద్ద. కానీ ఈ పనిఒత్తిళ్లూ, జీవిక కోసం చేయవలసిన అనివార్యతలూ లేని జీవితం ఒకటి ప్రాప్తించాక మళ్లీ ఆ పాత జీవితానికి, ఆపాత గాన మాధుర్యానికి తరలి వెళ్లలేమా అనే ఆశ మాత్రం చావడం లేదు.

అయినా జోలపాటలు ఇంకా ఎక్కడున్నాయిప్పుడు వాటిని పాడుకునే కాలమేనా ఇది. టింకిల్ టింకిల్ టింకిలే పాటలే గదా ఇప్పుడు ఎక్కడ చూసినాతెలుగు పద్యంపై మీ బ్లాగు చాలా బాగుంది. చూసిన వెంటనే నా చందమామ బ్లాగులో తెలుగుపద్యం కేటగిరీ కింద చేర్చేసుకున్నాను. మనం ఇలాగే కలుసుకుంటూ ఉందాం లెండి.

రాజు

blaagu.comchandamamalu

telugu.chandamama.com

14. chandamama on January 4, 2010 239 PM Edit This

కల్పన గారూ,మీ తూర్పు పడమర బ్లాగు -kalpanarentala.wordpress.com- లో మీ వివరాలు చూశాను, రెంటాల గోపాల కృష్ణ గారి అమ్మాయి కదా మీరు. ఆ అభిరుచి, ఆ సాహిత్య వాతావరణం ఎక్కడికి పోతుంది మరి. మీ సోదరుడు రెంటాల జయదేవ్ గారే కదూ.మేం చెన్నయ్‌లో తేజస్ -తెలుగు జర్నలిస్టుల సంఘ సభ్యులుగా అరుదుగా కలుసుకుంటుంటాం. చెన్నయ్‌లో పలు సమావేశాల్లో ఆయన ప్రసంగాలు విన్నాను. అంతే తప్ప పెద్దగా పరిచయం లేదు. ఒకరినొకరు గుర్తుపడతాం తప్పితే అంతకుమించి సాహిత్య సన్నిహిత సంబంధం మా మధ్య ఏర్పడలేదు. ఎందుకో కారణం తెలీదు మరి.

జర్నలిస్టు ప్రపంచంలో తొలినుంచి నేను భాగం కాకపోవడం చేత బయటి సర్కిల్‌తో పెద్ద పరిచయాలు లేవు. ఈ బ్లాగు ద్వారానే పదిమంది సాహితీ మిత్రులతో ఇటీవల పరోక్ష పరిచయాలు అవుతున్నాయి.
మంచి సమావేశం, లేదా సాంస్కృతిక కార్యక్రమం చెన్నయ్‌లో జరిగితే, తెలిసి ప్రవేశం దొరికితే పోయి చల్లగా ఆస్వాదించి రావడం మాత్రమే తెలుసు నాకు. ఇండియా టుడేలో పనిచేస్తున్నారు కదా.. పాపం.. విఎకే రంగారావు గారు తటస్థపడితే చాలు సభల్లో ఆయనకు మీ సోదరుడికి తండ్లాటే అనుకోండి. హాయిగా నవ్వుకుంటుంటాం అలాంటి సందర్భాల్లో.. ఇదీ మా పరిచయం. మీ ద్వారా అయినా తనతో పరిచయం పెరుగుతుందేమో చూద్దాం.

మంచి తెలుగు మాస్టారును అవునో కానో తెలీదు కానీ. రకరగాల సబ్జెక్టులతో, భట్టీయంతో బుర్రవేడెక్కిపోయే పిల్లలకు కాస్సేపు ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని కల్పిద్దాం అనే ఆలోచనతోటే వారితో పద్యాలతో, పాటలతో, గేయాలతో మమేకమయ్యేవాడిని. అంతే ఇరవయ్యేళ్ల తర్వాత కూడా వారు ఎక్కడున్నా సరే నన్ను మర్చిపోలేదు.

ఓసారి ప్రార్థనా సమయంలో గురజాడ వారి దేశమును ప్రేమించుమన్నా గేయం రాగయుక్తంగా విషాద శైలిలో పాడి వినిపిస్తే పక్కన ఉంటున్న మా కాలేజీ సంస్థాపకులలో ఒకరైన సాయిగారు -తిరుపతి ఆర్ట్స్ కాలేజీలో ఎకనమిక్స్ లెక్చరర్- తన జీవితంలో ఓ గొప్పరోజిది.. ఓ గొప్ప గేయాన్ని విన్నరోజిది అంటూ చేతులు పట్టుకున్నారు. మర్చిపోలేని క్షణాలవి.

ఇది 20 ఏళ్ల క్రితం నాటి మాట లెండి. తర్వాత్తర్వాత అనూహ్యంగా ఉద్యమాల్లోకి, అనంతరం కంప్యూటర్ ప్రపంచంలోకి, సాఫ్ట్‌వేర్ లోకలైజేషన్ లోకి, ఇటీవలే చందమామ పనిలోకి వచ్చిన తర్వాత ఇక పద్యశ్రవణం, పద్యగానం ఎక్కడ కుదురుతాయి. అప్పుడప్పుడూ ఇలా మననం చేసుకోవడం తప్పితే..
ఇక పద్యాల రికార్డు అంటారా.. నా గొంతు నేను వినడం కోసమైనా ఏదో ఓ సందర్భంలో రికార్డు చేస్తే బాగుంటుందేమోనని అనిపిస్తూ ఉంటుంది. అందుకు సందర్భం వస్తుందేమో.. చూద్దాం.

ప్రాచీన సాహిత్యాన్ని, పద్య సాహిత్య వైభవాన్ని చాలా మందే ఇప్పుడు వెబ్‌సైట్లలో, బ్లాగుల్లో పరిచయం చే్స్తున్నట్లున్నారు కదూ.. మళ్లీ మనమెందుకులెండి.. అంత పాండిత్యం కూడా లేని వాళ్లం. అప్పుడప్పుడూ క్లాసురూమ్ అనుభవాలతో ఇలా బ్లాగుల్లో కలుసుకుంటే చాలనుకుంటాను.మీ ఆప్తవాక్యాలకు కృతజ్ఞతలు.రాజుఇమెయిల్

krajasekhara@gmail.com

rajasekhara.raju@chandamama.com

NB మీ బ్లాగులో ఇటీవలే పరిచయం చేసిన ‘మధుపం’ -పూడూరి రాజిరెడ్డి-, పుస్తక పరిచయం చాలా బాగా వచ్చింది. అలాగే ‘మనసుని మెలిపెట్టే జ్ఞాపకాల రచయిత్రి అజర్ నఫిసీ!’ పేరుతో మీరు పరిచయం చేసిన ఇరాన్ రచయిత్రి వివరాలు అద్భుతంగా ఉన్నాయి. -Things I Have Been Silent About- చెన్నయ్‌లో ఈ పుస్తకం దొరుకుతుందేమో ప్రయత్నిస్తాను. మీ చక్కటి శైలికి అబినందనలు

15. SIVARAMAPRASAD KAPPAGANTU on January 5, 2010 730 PM Edit This

రాజుగారూ,అనిటికన్న మీ ఫొటో చాలా బాగున్నది. అప్పటి అమాయకత్వపు చూపులలో ఉన్న అందం ఎప్పటికి మరువలేము కదా. మంచి జ్ఞాపకాల దొంతరను కదలించారు రాజుగారూ. మేము చదువుక్నే రోజులలో బిల్వహణ శాస్త్రి గారని ఒక హింది మాష్టారూండేవారు. ఆయన పాఠం చెప్తుంటే అటు ఇటు గదులలో కూడ మారుమోగేది. హిందీ పాఠాలను చక్కగా వివరించేవారు.

తెలుగు పాఠాలకు వస్తే కాలేజీలో జంధ్యాల మహతీ శంకర్ గారు (జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రిగారికి దగ్గర బంఢువు) తన గాన కౌశలంతో మాకు తెలుగు సాహిత్యం మీదకు మనసులను మళ్ళించారు. ఆయన పద్యం పాడుతుంటే అలా పద్యాలను చదవలేనందుకు బాధ కలిగేది. అవొక అద్భుతమైన రోజులు(1973-76) డిగ్రీ రెండో సంవత్సరం నుంచి తెలుగు ఇంగ్లీషులు లేవు.

మీరు ఈసారి మీ ఊరు వెళ్ళినప్పుడు సహదేవ రెడ్డిగారిని కలసి నా నమస్కారాలు తెలియ చేయండి. ఆయన కు ఓపిక ఉంటే మీకు వీలైతే ఆయన పద్య గానన్ని రికార్డు చేసి అందరికి అందించండి. ఇదొక చిన్న కోరికలాగ కనిపిస్తుంది కాని, ఎంత కష్టమో నాకు తెలుసు. ఒక టి కుదిరితే మరొకటి జ్కుదరదు.మంచి వ్యాసం, అద్భుతమైన అనుభూతులు అందరితో పంచుకున్నారు. ధన్యవాదాలు రాజుగారూ.

16. kalpana on January 5, 2010 749 PM Edit This

రాజు గారు,అయ్యో, మా నాన్న గారి పాండిత్యం అసలు నాకు పిసరంతా కూడా రాలేదనుకుంటాను. ఇంకో మాట కూడా చెప్తాను సరదాకి. పండిత పుత్ర పరమ శుంఠ. మా నాన్నగారు నిస్సందేహం గా పండితులు. కాబట్టి నేను శుంఠనన్నమాట.ఇక మా తమ్ముడు కి, మీ కామెంట్ పంపించాను. తప్పక మీతో మాట్లాడతాడు.నా గురించి ఇంత వోపికగా చదివి నాలుగు మంచిమాటలు రాసినందుకు చాలా సంతోషంగా వుంది.

17. chandamama on January 6, 2010 1143 PM Edit This

‘మా తెలుగు మాస్టారూ, మా తెలుగు పద్యమూ’ అనే నా తాజా టపా చూసిన వలబోజు జ్యోతి గారు (jyothivalaboju.blogspot.com) వ్యక్తిగతంగా పంపిన మెయిల్‌లో కొన్ని మంచి విషయాలు తెలిపారు. బ్లాగులలో వ్యాఖ్య పెట్టకూడదు అని నిర్ణయించుకున్న ఆమె అభిప్రాయాన్ని గౌరవిస్తూనే, ఆ మెయిల్‌లో పొందుపర్చిన విషయాలను సందర్భోచితంగా ఉంటుందని ఇక్కడ ప్రస్తావిస్తున్నాను. ఆమె మెయిల్ ప్రకారం ఆమెది కూడా బంగారు బాల్యమే. అమ్మ తనచేత చదివించిన చందమామ పత్రికే తెలుగు అంటే ఇష్టాన్ని కలిగించిందట. మనలో చాలామందికి లాగే ఆమె కూడా స్కూలు నుంచి డిగ్రీవరకు తెలుగులోనే చదివారట. బ్లాగులలో కొచ్చాక తన తెలుగును మరింత మెరుగులు దిద్దుకుంటున్నానని ఆమె చెప్పారు.

మా తెలుగు మేష్టారును పోలిన వారు మన బ్లాగ్లోకంలో కూడా ఉన్నారని. ఆశువుగా అలా పద్యాలు అల్లెస్తారని ఆమె చెప్పారు. ఆయన శ్రీ చింతా రామకృష్ణారావు.

andhraamrutham.blogspot.com

నాదంటే నాదని ప్రస్తుతం తెలుగువారు కొట్లాడుకుంటున్న హైదరాబాదులో ఆయనకు ఉద్యోగం చేయాలంటే అసలు తెలుగు నేర్పే కాలేజీలే కరువైన విషయాన్ని ఆమె చెప్పారు.
అయినా ప్రస్తుతం మనకు ఇలాంటివి ఎందుకు దృష్టిలోకి వస్తాయి లెండి.

18. chandamama on January 7, 2010 1240 AM Edit This

శివరాంగారూ,పద్యకవిత్వాన్నే కాదు. వచన కవిత్వాన్ని కూడా చక్కగా పాడి వినిపించవచ్చు అనే విషయం ప్రస్తుతం మన విద్యాశాఖ ప్రభువుల వారికి తెలియదనుకుంటాను. చదివి వినిపించి ఎలాగోలా ముగించేస్తే చాలని ఏలినవారు భావిస్తున్నట్లుంది. పూర్వ కాలంలో వలే రాగాలు తీయనవసరం లేదు కానీ రాగయుక్తంగా పాడితే పిల్లల మనసులను క్లాసురూములో రంజింపజేయవచ్చు అనే విషయం ఇప్పుడు అందరూ మర్చిపోయినట్లే ఉంది.

జంధ్యాల మహతీ శంకర్ గారి తెలుగు పాఠాలను విన్న భాగ్యవంతులు మీరు. జంధ్యాల పాపయ్యశాస్త్రి గారు తిరుపతిలో పాతికేళ్ల క్రితం ఎస్వీయూనివర్శిటీ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో ఓ ఫంక్షన్‌కు వచ్చి దేశానికి భవిష్యత్తు ఇంజనీర్లు, భవన నిర్మాతలే అయినప్పటికీ తెలుగు భాష సౌందర్యాన్ని మర్చిపోవద్దని విద్యార్థులకు చేసిన విజ్ఞప్తి ఇంకా నా కళ్లముందు కదులాడుతానే ఉంది.

ఆయన రాసిన పుష్పవిలాపం, కుంతీకుమారి పద్యాలకు ఘంటసాల వారి ఆలాపనలు మీ వద్ద ఉన్నాయి కదూ!

నే నొక పూలమొక్క కడ నిల్చి చివాలున కొమ్మవంచి గో

రానెడు నంతలోన విరు లన్నియు జాలిగ నోళ్ళు విప్పి “మా

ప్రాణము తీతువా” యనుచు బావురు మన్నవి; క్రుంగిపోతి; నా

మానసమందెదో తళుకు మన్నది పుష్పవిలాప కావ్యమై.

 

మా వెలలేని ముగ్ధ సుకుమార సుగంధ మరంద మాధురీ

జీవిత మెల్ల మీకయి త్యజించి కృశించి నశించిపోయె; మా

యౌవనమెల్ల కొల్లగొని ఆ పయి చీపురుతోడ చిమ్మి మ

మ్మావల పారబోతురు గదా! నరజాతికి నీతి యున్నదా !

 

ఊలు దారాలతో గొంతు కురి బిగించి

గుండెలో నుండి సూదులు గ్రుచ్చి కూర్చి

ముడుచు_కొందురు ముచ్చట ముడుల మమ్ము

అకట! దయలేని వారు మీ యాడువారు

హాయిగా చెట్టుపైనున్న పూలను కర్కశంగా కోసి, సూదులతో గ్రుచ్చి, త్రాళ్ళతో బిగించి, మానవులు తమ భోగ వస్తువులుగా వాడుకోవడం క్రౌర్యం అని పూలు రోదిస్తే పూలకోసం వచ్చిన భక్తుడు తల్లడిల్లి వెనుదిరిగాడట… గొంతుకు ఉరి బిగించి గుండెలో సూదులు గుచ్చి కూర్చి ముడుచుకొందురకటా దయలేని మీ యాడువారు అని పూలు రోదించిన వైనం ఘంటసాల గారు పద్యరూపంలో పాడుతుంటే అప్పట్లో కొందరు తెలుగు మహిళలు తలలో పూలు ధరించడానికి కూడా భయపడిపోయారని ప్రతీతి.

మా తెలుగు మాస్టారు సహదేవరెడ్డి గారు ఇప్పుడు లేరు. ఈ కంప్యూటర్లు, మొబైల్స్, కెమెరాల గురించి గ్రామీణ సమాజానికి పెద్దగా తెలియని కాలంలోనే ఆయన కన్నుమూశారు. ఆయన పద్యగానం రికార్డు చేసే అవకాశం లేదు. ఎవరయినా ఆయన పద్యాలను రికార్డు చేసి ఉండే అవకాశం కూడా లేదు. ఉంటే… నా మట్టుకు నాకు భూమ్మీద అంతకంటే మంచి వార్త మరొకటి ఉండదు.

ఈ టపాకు వచ్చిన స్పందనలు చూస్తుంటే నాకు చదువు, సంస్కారం నేర్పిన మా గుట్టకింద రాచపల్లె హైస్కూలు పిల్లలకోసం చందమామ పత్రికను పంపించాలని ఆలోచన వస్తోంది. త్వరలో ఈ పని చేయగలనని విశ్వసిస్తున్నాను.

ధన్యవాదాలు

 

RTS Perm Link

చందమామ – పాఠకుల ఉత్తరాలు

December 28th, 2011

చాలా కాలం తర్వాత చందమామ కార్యాలయానికి ఉత్తరాల వెల్లువ మొదలైంది. ప్రతి నెలా ఏ మూడు నాలుగు ఉత్తరాలకంటే ఎక్కువగా ప్రింట్ చందమామలో ప్రచురించడం కష్టం కాబట్టి పాఠకుల వాణికి ఆన్‌లైన్‌లో అయినా న్యాయం చేస్తే భావ్యంగా ఉంటుందన్న ఊహ నేపధ్యంలో మాకందిన వాటిలో కొన్ని ఉత్తరాలను ఇక్కడ ప్రచురిస్తున్నాము. వీలు చూసుకుని ఇకపై వచ్చే ఉత్తరాలను కూడా ఇక్కడ ప్రచురించడానికి ప్రయత్నిస్తాము.

చందమామ మంచిచెడ్డలకు నిఖార్సయిన ప్రతిరూపం పాఠకుల లేఖలే. నిర్మొహమాటానికి, నిక్కచ్చితనానికి మారుపేరైన చందమామ పాఠకులు దశాబ్దాలుగా తమ విలువైన అభిప్రాయాలద్వారా చందమామ దిశ దశ సరైన త్రోవలో పయనించడానికి తమ వంతు ప్రయత్నం చేస్తూ వచ్చారు. 1950-80 నాటి ప్రామాణిక చందమామ నాణ్యత ప్రస్తుతం లేకపోయినప్పటికీ లక్షలాదిమంది అభిమాన పాఠకులు దేశవ్యాప్తంగా చందమామను నేటికీ తమదిగానే చూసుకుంటున్న చరిత్రకు పాఠకుల ఈ లేఖలే నిదర్శనం.

జీవితం చివరి క్షణాల్లోనూ చందమామను చదువుతూనే కన్నుమూయాలని, చందమామను చదివేందుకోసమే వందేళ్లు బతకాలని భావోద్వేగాలను శిఖరస్థాయిలో ప్రకటిస్తున్న మాన్య పాఠకులూ, అభిమానులే చందమామ మనుగడకు ‘శ్రీరామరక్ష’. గత రెండేళ్ల కాలంలో చందమామలో వచ్చిన మంచిమార్పులకు పాఠకులు నిత్యం పంపుతూ వస్తున్న లేఖలు, అభిప్రాయాలు, విమర్శలే కారణం.

‘ఎవడబ్బసొమ్మని కులుకుతు తిరిగేవు రామచ్చంద్రా’ అని రామదాసు ఆ శ్రీరామచంద్రుడినే మెత్తగా పొడిచిన రీతిలో చందమామ పాఠకులు పత్రిక నిర్వహణపై ప్రభావం వేస్తున్నారు. ‘మీ ఇష్టానుసారంగా కాదు, మా అభిమతానికి అనుగుణంగా పత్రికను నడపండి’ అంటూ దూషణ భూషణల జడివానలో పత్రికను ముంచెత్తుతున్నారు. ఒకమాట మాత్ర నిజం. చందమామ పాఠకుల ఆగ్రహాన్నీ తట్టుకోలేము. అలాగే అనితర సాధ్యమైన వారి మహాదరణను కూడా తట్టుకోలేము.

సందర్భోచితం కాదని పాఠకులు, అభిమానులు భావించని పక్షంలో ఒక చిన్న మాట. 64 ఏళ్ల క్రితం శ్రీయుతులు నాగిరెడ్డి-చక్రపాణి గార్లు తెలుగు సమాజానికి, భారతీయ సమాజానికి ఒక ‘మత్తుమందు’ను అందించారు. దాని పేరు చందమామ. లోకంలో సకల వ్యసనాలకంటే గొప్పదీ, ఔన్నత్యంతో కూడుకున్నది అయిన ఈ మత్తునుంచి పాఠకులు, అభిమానులు నేటికీ బయటపడలేదు. బయటపడలేరు కూడా.

మంచికి,మానవత్వానికి, నీతికి, నిజాయితీకి, సద్బుద్ధికి, సత్ప్రవర్తనకు, ఒక మహాజాతి సంస్కృతికి కూడా పట్టం కట్టిన మహా మత్తు చందమామ సొంతం. అది మంచి మత్తు కావచ్చు, చెడ్డ మత్తు కావచ్చు. ప్రపంచంలో మత్తుకు, వ్యసనానికి లోనయినవారు వాటిలోంచి బయటపడటం చాలా చాలా కష్టం. అందులోనూ చందమామ మత్తులోంచి బయటపడటం మరీ కష్టం. దానికి ఉదాహరణే చందమామ పాఠకుల ఉత్తరాలు. వాటిలో కొన్నింటిని ఈ విడత చదవండి.

ఇవి ఈ సంవత్సరం జూన్ నుంచి సెప్టెంబర్ వరకు చందమామకు వచ్చిన ఉత్తరాలలో కొన్ని.

(అమృత సమానమైన వాక్కులతో, పొగడ్తలతో, విమర్శలతో, దూషణ భూషణలతో చందమామ దశను, దిశను నిర్దేశిస్తున్న పాఠకోత్తములందరికీ చందమామ కృతజ్ఞతాంజలులు…)

సెప్టెంబర్ చందమామను ఆగస్ట్ 27నే అందుకున్నాను. వపాగారి వినాయక చవితి ముఖచిత్రం అద్భుతంగా ఉంది. చందమామకు పూర్వ వైభవం వచ్చినట్టుంది. లోపలి కథలు కూడా చాలా బాగున్నాయి. అచ్చులో నా కథ చూసుకుంటే మహదానందమేసింది.
–ఆరుపల్లి గోవిందరాజులు, విశాఖపట్నం

సెప్టెంబర్ చందమామ వినాయకుడి ముఖచిత్రంతో అబ్బురమనిపించింది. వపాగారి మార్కు ముఖచిత్రాల్లో ఇది హైలెట్. అలాగే ఈ నెల బేతాళ కథలో కొట్టొచ్చినట్లు మార్పు ఏమంటే శంకర్ గారు పూర్తి పేజీ బొమ్మ వేయడం. బేతాళ కథకు ఫుల్ పేజీ బొమ్మ వేయడం చందమామ చరిత్రలో ఇదే తొలిసారేమో. రాజు, గుర్రం, పాముని శంకర్ పూర్తి పేజీలో అందంగా చిత్రించారు. కథ కూడా బాగుంది.
సారయ్య, కరీంనగర్, ఎపి.

సెప్టెంబర్ సంచిక సకాలంలో అందటం మహదానందంగా ఉండటమే కాకుండా ఇంతవరకు చందమామ సుదీర్ఘ చరిత్రలో ముఖచిత్ర వివరణ, -వినాయకుడు- చిత్రకారుని ప్రతిభ గురించి ఎప్పుడూ విశ్లేషించలేదు. వడ్డాది పాపయ్య గారు చందమామకు జీవనాడి. అలాగే నేడు కూడా కథోచిత చిత్రాలు అందిస్తున్న సీనియర్ చిత్రకారులు శంకర్ -కె.సి. శివశంకరన్- గారికి పెద్ద పీట వేసి గౌరవించాలి. పాత కొత్తల మేలుకలయికతో చందమామ చల్లని కిరణాలతో పరవశించని పాఠకుడు ఉండడంటే అతిశయోక్తి కానేరదు. ఆబాలగోపాలాన్ని హిమశీకరాలతో షష్ఠిపూర్తి దాటినా అందాల చందమామ అలరించడం ఎంత చిత్రం. వంద ఏళ్ళు చదవాలనే పాఠకుల ఆశ ఎంత విచిత్రం. ఇది దురాశ కాదెంతమాత్రం. ఇది మీకు నా శాశ్వత శుభప్రశంస.
–బి. రాజేశ్వరమూర్తి, చిలకలపూడి, కృష్ణా జిల్లా, ఎపి.

ఆగస్ట్ చందమామ సంచిక మా కుటుంబ సభ్యుల్నీ, మా స్నేహితుల్నీ ఆశ్చర్యానందాల్లో ముంచెత్తింది. మరీ అంతలా కథలు ఒక దానితో ఒకటి పోటీ పడి అలరించాయి. పైగా ధారావాహికలతో కలిపి పందొమ్మిది కథలు ప్రచురించారు. సంతృప్తినిచ్చింది. ఇక ముందు కూడా ఇదే పద్ధతి కొనసాగించండి. సరదా శీర్షిక అయిన నవ్వుల పువ్వులు తొలగించి మరో కథ వేస్తే బాగుంటుంది. ఓ చక్కని పౌరాణిక సీరియల్ కూడా వేయండి.
–ఎస్.ఎస్.వి.ఎల్.ఆర్.సి. మహర్షి, పాల్మకోల్, రంగారెడ్డి జిల్లా, ఎ.పి.

జూలై సంచికలోని ‘పిజ్జా బాట’ చాలా బాగుంది. మాకు తెలియని ఎన్నో విషయాలు తెలుసుకున్నాము. కథలన్నీ ఆసక్తికరంగా సాగి అబ్బురపరిచాయి. అయితే బొమ్మలలో మరింత శ్రద్ధ అవసరం. గత 40 ఏళ్లుగా చందమామ చదువుతున్నాను. చందమామలో బొమ్మలదే శిఖరాగ్రస్థానం. లక్షలాది మంది అభిమానులున్న చందమామలో ప్రస్తుతం మచ్చలాంటి లోపం బొమ్మలే. లోకజ్ఞానం క్విజ్ స్థానంలో రెండు మూడు తేలికపాటి క్విజ్‌లు ప్రవేశపెట్టండి. పత్రిక కోసం పడిగాపులు పడేలా, ఆసక్తిగా ఎదురు చూసేలా చేసేవి క్విజ్‌లే. కొత్త కథలను ప్రోత్సహించడం అభినందనీయం.
–జి.జాన్ కెన్నడీ, ఘట్కేశ్వర్, రంగారెడ్డి జిల్లా, ఎపి.

ఆగస్ట్ నెల చందమామ జ్ఞాపకాలు చాలా బాగున్నాయి. ‘చందమామను ఒకసారి చదవండి. తర్వాత దాన్ని వదలరు’ అన్న దుమాల్ గారి వాఖ్య అద్భుతం. వాస్తవం కూడా. అలాగే సెప్టెంబర్ సంచికలోని జ్ఞాపకాలలో ‘బతికినంతకాలం చందమామ చదువుతూనే ఉంటాను’ అంటూ సోమశంకర్ గారు చేసిన ప్రకటన చందమామ పాఠకులందరి అబిప్రాయాన్ని సూచిస్తోంది. చందమామ చరిత్రను తడుముతున్న జ్ఞాపకాలను శీర్షికగా కొనసాగించడం చాలాబాగుంది
– ఎ. నారాయణరావు, అనంతపురం, ఎపి.

గత 20 ఏళ్లనుంచి చందమామ పత్రికను కొని చదువుతున్నాను. నా వయస్సు ఇప్పుడు 28 ఏళ్లు. చందమామ కవర్‌పై వచ్చే వపా చిత్రాలంటే నాకు చాలా ఇష్టం. చందమామతో వచ్చే వపా చిత్రాల కోసం కథల కోసం చందమామ కొని, చదివి, భద్రపరుస్తున్నాను. 60 ఏళ్ల నాటి వపా చిత్రాలు కవర్ పేజీపై చూడాలని ఉంది. కవర్ పేజీపై వపాగారి పాత చిత్రాలే వేయగలరు. చందమామ చివరి అట్టపై కూడా మీరు కోరిన చిత్రం పేరిట వపాగారి చిత్రం ప్రచురిస్తే బాగుంటుంది. వపా చిత్రాలతోటే పెయింటింగ్ బుక్ ప్రచురించగలరు.
–ఎస్. మాధవరావు, దబరు, శ్రీకాకుళం

నేను పదవీ విరమణ చేసిన ప్రభుత్వ డాక్టర్ని. 1960 నుంచి చందమామ చదువుతున్నాను. అప్పట్లో రోజు పాఠాలు అప్పచెప్పేసి, మా అమ్మదగ్గర పైసలు తీసుకుని, దగ్గరి బడ్డీ కొట్టులో చందమామను కొనుక్కుని తెచ్చుకుని ఒక్కో కథని నిదానంగా చదువుకునేవాడిని. నేను మా అక్క, తర్వాత మా అమ్మ, మానాన్న అందరమూ చందమామను చదివేవాళ్లం. ఈ రోజుకీ చందమామను నేను వదలడం లేదు. నా పిల్లలూ చదువుతున్నారు. చివరకి నా మనవడు కూడా మెల్లగా కూడబలుక్కుని చందమామ చదువుతున్నాడు. చందమామ పట్ల ఇంత ఆకర్షణకు కారణం దీంట్లోని కథలు ఇంగ్లీష్ వాళ్ల హారీ పోటర్ నవలల్లో లాగా మంత్రాలు, మంత్రగాళ్లు, గాలిలో ఎగిరిపోవటాలు లాగా కాకుండా, ఆ కాలపు ప్రజల్లో ఉన్న మంచితనం, చక్కని కొండలు, నదులు, అడవులు, పచ్చని చెట్లు, ప్రజల్లో అమాయకత్వం, స్వచ్ఛత వంటి గుణాలతో కూడి ఉండటమే. ఇవి.. విచిత్రవ్యక్తి, టామ్ సాయర్, హకల్ బెరిఫిన్ వంటి మార్క్ ట్వైన్ నవలలను గుర్తుకు తెచ్చేవి. ఈ పాత రీతినే కొనసాగించండి. పొరపాటున మీరు విమానాలు, కార్లు, ఛేజింగ్, జేమ్స్‌బాండ్ వంటివి పెట్టారంటే నాలాంటి వాళ్లు చందమామను చదవటం మానేస్తారు.
– డా. వి.వి. నరసింహారావు, బుట్టాయిపేట, మచిలీపట్నం, ఎ.పి.

స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం, రక్షాబంధన్ ఒకే సమయంలో రావడం బాగుంది. చందమామ కథలో నోరు లేని ప్రాణులు తోటి ప్రాణులకు సహాయం చేయడం వింతగొల్పుతోంది. దేశ సుభిక్షానికి వనపెంపకాలు అవసరమన్న సాధువు మాట విన్న రాజు దేశ పూర్వ వైభవానికి పాటు పడటం బాగుంది. ఆగస్ట్ నెల ముఖచిత్రం రెక్కల గుర్రం ఆకట్టుకుంది. చందమామ కాగితం ముతగ్గా ఉన్నప్పటికీ ముఖచిత్రం మాత్రం బాగుంది. పాతశైలిలోని కథలు పాత కాలాన్ని గుర్తు చేస్తున్నాయి. క్విజ్‌ విధానం మార్చండి.
– వాస్తు రామచంద్ర, రాంజీనగర్, నెల్లూరు, ఎపి.

ఈమధ్య చందమామలో చాలా పాత కథలు వేస్తున్నారు. సంతోషం. కాని 1952కి ముందు చందమామ సంచికలో ఉన్న కథలకు 53 నుంచి ప్రచురించబడిన కథలకు చాలా తేడా ఉంది. రూపం, సారం విషయంలో కూడా అవి తేడాతో ఉంటున్న విషయం జగమెరిగిన సత్యం. కుటుంబరావుగారికి ముందు చందమామ కథలు చాలా సాదా సీదాగా, వచ్చినవి వచ్చినట్లుగా అచ్చయిపోయేవి. ఉగ్గుపాల వయసులో ఉన్న పిల్లలకు ఊకొట్టే కథలుగా, చనుబాల కథలుగా అవి ఉండేవి. కుటుంబరావు గారు వచ్చాకే చందమామ కథల శైలి, విషయం కూడా చాలా మారింది. గాంధీగారి శైలి అనబడే నిరాడంబర రచనా శైలితో కొకు చందమామ కథలకు జీవం పోశారు. దయచేసి 1953 నుంచి చందమామలో ఉన్న కథలనే తిరిగి ప్రచురించండి. 52కి ముందు కథలు అంతగా ఆసక్తి గొల్పవు.
–జి. త్రివిక్రమ్, బెంగళూరు (ఫోన్ సంభాషణ ద్వారా)

I would like to bring to your attention the usage of word” DONGA MUNDA” in your latest JULY issue, page 65. I do realize this is a reprint form 1947. May be it was accepted to use such language in those days.
However, in this day and age, when we are trying to teach all the good things to the kids and we depend on magazines like Chandamma, usage of such words especially in print is inappropriate. Just as times have changed, You should have edited the story and language before the print.
-Srilekha, Hyderabad.

చందమామతో నాకు యాభై ఏళ్ల అనుబంధం ఉంది. చిన్నప్పటినుంచి చందమామ కథలంటే చెవికోసుకునేవాడిని.  భారతీయ భాషలన్నింటిలోనూ చందమామ వెలువడుతూ ఆబాలగోపాలాన్నీ అలరిస్తోంది. చందమామ పేజీలు నున్నగా, ఆయిల్ ప్రింట్‌తో ఉండటం ముఖ్యం కాదు.పాఠకులు కోరుకునేది వాసిగల కథలను మాత్రమే. కథ చిన్నదైనా చదవగానే మనస్సుకు హాయిని కల్గించాలి. మంచి కథ చదివాం అనే అనుభూతి కలగాలి. చందమామకే హైలెట్ అనదగిన ఫోటో వ్యాఖ్యల పోటీని రద్దు చేయడం ఏమాత్రం బాగాలేదు. ఈ శీర్షిక లేకపోవటం చందమామలో ఎంతో వెలితిగా కనిపిస్తోంది. ఇదే విషయాన్ని నా మిత్రులు చాలామంది అన్నారు. ఇంతకుముందు బ్లాక్ అండ్ వైట్‌‌లో ఫుల్ పేజీలో ఫోటోలు ప్రచురించేవారు. ఆ  పేజీలు కనువిందు చేసేవి. ఫోటో వ్యాఖ్యలు రాసి బహుమతి పొందాలని మనస్సు ఉవ్విళ్లూరేది. ఈ శీర్షిక చందమామకోసం ఎంతో ఆత్రుతగా ఎదురు చూసేలా చేసేది. ఈ శీర్షికను తిరిగి కొనసాగించాలని సవినయంగా మనవిచేస్తున్నాను.
-బొబ్బా సత్యనారాయణ, నిజామాబాద్

జూన్ గడవక ముందే జూలై సంచిక వచ్చేసింది. ఈ సంచికలో కథలన్నీ బాగున్నాయి కాని ప్రత్యేకించి పి. రంగనాయకమ్మ కథ ‘దేవుడితో చదరంగం’ మరీ బాగుంది. చందమామకు, యువ పత్రికకు నేను కథలు రాసి పంపడానికి ప్రేరణగా నిలిచిన గురుతుల్యులు అవసరాల రామకృష్ణారావు గారి పాత కథ, కొత్త కథ, జ్ఞాపకాలు మూడూ ఒకే సంచికలో వేయడం మరీ బాగుంది.
-ఎన్ ఎస్ ఆర్. మూర్తి, హైదరాబాద్

జూలై సంచిక వారం రోజుల ముందే మార్కెట్లోకి వచ్చేసింది. చాలా సంతోషం. అలాగే కథల ఎంపిక చక్కగా ఉంది. కొన్ని కథలు ఆయా ప్రాంతాల యాసను కలిగి ఉంటున్నాయి. వీటిని సంస్కరించి మాండలిక వాసనలు లేనివిధంగా తిరగరాస్తే బాగుంటుంది.
-ఎంవీవీ సత్యనారాయణ, విశాఖపట్నం

మీరు పంపిన జూలై చందమామ జూన్ 30వ తేదీనే నాకు చేరింది. చాలా సంతోషం. అలాగే చందమామ తొలిసంచికలో రాసిన నా తొలి కథ పొట్టిపిచుక, నేన్రాసిన కొత్త కథ విజయమాల, నా చందమామ జ్ఞాపకాలు మూడూ ఒకే సంచికలో ప్రచురితం కావడం మరీ సంతోషం. పొట్టి పిచుక కథకు వేసిన బొమ్మలు రంగుల్లో మరింత బాగా కనిపిస్తున్నాయి. కృతజ్ఞతలు.
-అవసరాల రామకృష్ణారావు

చందమామ 12 భారతీయ భాషల్లో వస్తుంది అని ఒక ముస్లిం అమ్మాయికి చూపిస్తూ అందులో ఉర్దూ ఉందనుకుని వెతికాను. కనిపించలేదు. అరే అనిపించింది. మన దేశంలో ఉర్దూ చాలా చోట్ల చాలా మందే మాట్లాడ్తారు కదా. ఉర్దూలో కూడా ఉంటే బాగుండును అనిపించింది. ఆ ఆలోచన పంచుకోవాలనిపించి వ్రాస్తున్నాను. ఉర్దూలో చందమామ ఎందుకని రాలేదు?
-జి.లలిత, అమెరికా

చందమామ ఇప్పుడు పూర్వరూపానికి వచ్చేసి చాలా బాగున్నది. ఏవైనా కొన్ని కొత్త శీర్షికలు ప్రవేశపెట్టండి
-కోలార్ కృష్ణఅయ్యర్, బెంగళూరు.

RTS Perm Link

అంతర్జాలంలో అరుదైన కథనాలు…

December 23rd, 2011

అంతర్జాలంలో కాలక్షేప టపాలు, రచనలు సహజం. వ్యక్తుల స్యీయ వ్యక్తీకరణ స్వేచ్ఛకు పరమ ప్రజాస్వామిక రూపం బ్లాగ్. ఇది మంచికీ, చెడ్డకీ కూడా వర్తిస్తుందనుకోండి. కాని అంతర్జాలంలో, వెబ్‌సైట్లలో కొన్ని అద్భుత మైన రచనలు ప్రచురించబడుతూ శాశ్వత ప్రాతిపదికన ఆసక్తి కలగిన పాఠకులందరికీ అందుబాటులో ఉంటూ జ్ఞానాన్వేషణకు పట్టుగొమ్మలుగా మిగిలి ఉంటున్నాయి.

ఈరోజు కాస్త ఆటవిడుపుగా ఉండటంతో అంతర్జాలం నుంచి రెండు మూడు విలువైన రచనలు తెలుగు భాషపైనా, ఆధునిక తెలుగు ప్రజల ఆవిర్భావం పైనా వెదికి పట్టుకున్నాను. ఇవి ఇటీవలి కాలంలో ఒక తెలుగు బజ్ సమూహంలో చర్చకు కూడా వచ్చాయి. బ్లాగర్లలో చాలామందికి ఇవి అందుబాటులోకి వచ్చి ఉంటాయి.

కాని  వీటిని కొన్నాళ్లకు మళ్లీ మర్చిపోతానేమో అనిపించి నా బ్లాగులో వాటిని లింకులుగా ఇస్తే ఎప్పుడు అవసరం వస్తే అప్పుడు వీటిని పరిశీలించవచ్చు కదా అనే భావనంతో తెలుగు భాషపై వచ్చిన కొన్ని  అపురూపమైన వ్యాసాలను కింద లింకులుగా ఇస్తున్నాను.

1.

మౌఖిక సాహిత్యం, లిపుల ఆవిర్భావం

http://poddu.net/2008/%E0%B0%AE%E0%B1%8C%E0%B0%96%E0%B0%BF%E0%B0%95-%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%B9%E0%B0%BF%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%82-%E0%B0%B2%E0%B0%BF%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B2-%E0%B0%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF/

కొడవటిగంటి రోహిణీ ప్రసాద్ గారు.

మానవజాతి మాటలు మాత్రమే నేర్చిన దశనుంచి తమ స్వంత లిపులను రూపొందించుకునే క్రమం వరకు పయనించిన మౌలిక చరిత్రను రోహిణీ ప్రసాద్ గారి ‘మౌఖిక సాహిత్యం, లిపుల ఆవిర్భావం’ అత్యద్భుతంగా ఒడిసి పట్టుకుంది. మౌఖిక సాహిత్యం, లిపులు చరిత్రలో ఆవిర్భవించిన క్రమానికి ఇదొక పరమ ప్రామాణిక రచన. భాషల, భాషల చరిత్రపై అధ్యయనం చేయాలనుకునేవారికి ఉపయోగపడే అత్యంత ప్రాధమిక, విశిష్ట రచనగా ఈ కథనం చక్కగా ఉపయోగపడుతుంది.

2.
తెలుగు భాష వయస్సెంత?
సురేశ్ కొలిచాల గారు.

http://www.eemaata.com/em/issues/200511/43.html

దాదాపు ఆరేళ్ల క్రితం సురేష్ గారు ఈమాట వెబ్‌సైట్ కోసం రాసిన ఈ వ్యాసం గత సంవత్సరం మళ్లీ పాఠకులలో విశేష చర్చకు దారితీసింది. తెలుగు భాష చరిత్రకు సంబంధించి ఇదొక ప్రామాణిక రచన.

తెలుగు భాషా చరిత్ర, ద్రావిడ భాషల పరిణామం గురించి కూలంకషంగా, విస్తృతంగా తెలుసుకోవాలంటే ఆంద్రా యూనివర్శిటీ ఆచార్యులు డాక్టర్ వెలమల సింగన గారు రాసిన “తెలుగు భాషా చరిత్ర” పుస్తకం చూడవచ్చు. దాదాపు 700 పేజీలకు పైబడిన ఈ పుస్తకం తెలుగు భాష, ద్రావిడ భాషల చరిత్రకు సంబంధించి తెలుగులో ప్రస్తుతం లభ్యమవుతున్న బృహత్ గ్రంధం. ఈ పుస్తకం గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా అనేక ప్రచురణలు పొంది ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది.

ఇది అందుబాటులో లేనివారు సురేష్ గారి పై వ్యాసం లింకు తెరిచి తెలుగు భాష చరిత్రపై అత్యంత ప్రాథమిక అంశాలను వివరంగా తెలుసుకోగలరు.

3.
Origin and Evolution of Modern Telugus
యమడా కైకో
జపాన్ లోని ఇబరకీ యూనివర్శిటీ మానవ శాస్త్ర ఆచార్యులు

http://epw.in/epw/uploads/articles/15095.pdf

తెలంగాణా ఉద్యమం రగులుతున్న నేపధ్యంలో గత సంవత్సరం ఆగస్ట్ 21న ఎకనమిక్ అండ్ పొలిటికల్ వీక్లీ సంచికలో ఈ విశేష రచన ప్రచురించబడింది. రాజకీయ దృక్కోణం నుంచి తెలుగువారి చరిత్రను పరిశీలించిన విశిష్ట వ్యాసం ఇంది. ఇది ఇంగ్లీషులో మాత్రమే పీడీఎప్ రూపంలో అందుబాటులో ఉంది.

గమనిక: ఎకనామిక్ అండ్ పొలిటికల్ వీక్లీలో గత సంవత్సరం ఆగస్ట్ 21న అచ్చయిన పై కథనం ప్రస్తుతం ఆ పత్రిక ఆన్‌లైన్ చందాదారులకు మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది. ఈ వ్యాసాన్నే తెలంగాణాఉత్సవ్ అనే బ్లాగులో కింది పేరుతో యధాతథంగా ప్రచురించారు. తెలుగుప్రజల ఉనికిని రాజకీయార్థిక ప్రాతిపదికన వివరిస్తున్న ఈ వ్యాసాన్ని ఇక్కడ చదవగలరు.

Identity of Modern Telugus – Yamada Keiko

http://telanganautsav.wordpress.com/2010/08/28/identity-of-modern-telugus-yamada-keiko/

4.
మూడు వందల రామాయణాలు
అనువాదం : సురేశ్ కొలిచాల
మూలం : ఎ. కె. రామానుజన్

మనం గర్వించదగ్గ ఒక మేధావి, రచయిత, కవి, లాక్షణికుడు, జానపద సాహిత్య పరిశోధకుడు, బహు భాషావేత్త. ఎ.కె రామానుజన్ గతంలో రాసిన సుప్రసిద్ధ రచన మూడువందల రామాయణాలును డిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం ఈమధ్యే చరిత్ర విద్యార్థుల పాఠ్యక్రమం నుంచి తొలగించింది. ఈ మాట వెబ్‌సైట్ నవంబర్ సంచికలో ఈ వ్యాసం అనువాదం ప్రచురించబడి విశేష చర్చకు పాత్రమైంది. ఆ వ్యాసం లింకు కూడా ఇక్కడ ఇవ్వడమైంది.

ఈ నాలుగు వ్యాసాలు  భాషపైనా, సాహిత్య చరిత్రపైనా విశేష ప్రాచుర్యం పొందిన విశిష్ట రచనలు. ఇంతవరకు వీటి గురించి తెలియని పాఠకులకోసం మాత్రమే వీటిని ఈ బ్లాగులో లింకుల రూపంలో ఇవ్వడమైనది.

ఆసక్తి గల పాఠకులు సమయమున్నప్పుడు ఈ బృహత్ రచనలు,వాటిపై వ్యాఖ్యలతో సహా చదవగలరు.

RTS Perm Link

బానిసత్వం తప్పదు గాని మరీ ఇంతగానా..!

December 22nd, 2011

సాఫ్ట్‌వేర్ రంగం అమానుష పనివిధానానికి, శ్రమ అమానవీకరణకు నెలవుగా మారిపోయిన క్రమం గురించి ఇటీవలే చర్చించుకున్నాము. చర్చలో పాల్గొన్న అందరూ దాదాపుగా 8 గంటలనుంచి 12 గంటలు, 15 గంటల వరకు ఈ రంగంలో పెరుగుతున్న పనిభారం గురించి అంగీకరించారు. ఈ రోజు నేను సాక్షి పత్రికలో చదివిన ఈ వ్యాసం ఓ భయంకర సత్యాన్ని చాటుతోంది.

పని చేసుకుంటూ చదువుకునే పరిస్థితులున్న  పాశ్చాత్య దేశాలలో, పొదుపు చర్యలు, బడ్జెట్ కోతలు పేరుతో అక్కడి ప్రభుత్వాలు తీసుకువస్తున్న సంస్కరణల కారణంగా విద్యార్థుల జీవితాలు తల్లకిందులవుతున్న వైనం గురించి ఈ వ్యాసం హృద్యంగా వివరిస్తోంది.

బ్రిటన్‌లో చదువుకుంటూ పార్ట్‌టైమ్ ఉద్యోగం  వెతుక్కుంటున్న మూడు లక్షల మంది విద్యార్థులు తమకు నిరుద్యోగ భృతి లభించాలంటే ఇంటర్న్‌షిప్ -అప్రెంటిస్‌షిప్- పేరుతో సూపర్ మార్కెట్లలో, మాల్స్ లలో మూడు వారాలపాటు ఉచితంగా పనిచేసి పెట్టవలసిన వైనాన్ని ఈ వ్యాసం తెలిపింది.

ఉన్నత విద్యావంతులు, సాంకేతిక నిపుణులు, ఉద్యోగాలు కోల్పోయిన సీనియర్లు, తాజాగా మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టిన జూనియర్లు అందరూ బానిసత్వం కంటే అధ్వాన్నమైన ఈ ఉచిత ఇంటర్న్‌షిప్‌ల కోసం పోటీలు పడుతున్నారట. ఇలా ఏ పనిచెప్పినా చేయడానికి సిద్ధమవుతుంటే జీతాలిచ్చి ఉద్యోగులను పనిలో పెట్టుకోవడం దండగని యజమానులు బహిరంగంగానే చెబుతున్నారట.

బ్రిటన్ ప్రభుత్వం ప్రజాధనంతో ఇస్తున్న నిరుద్యోగ భృతిని పొందాలంటే విద్యార్థులు బడా కంపెనీలకు బానిస చాకిరీ చేయవలసిన ఆగత్యం ఏమిటి అంటూ ఆ వ్యాసం చివర్లో ప్రస్తావించింది.

సంస్కరణల పేరుతో పొదుపు చర్యల పేరుతో ప్రజల జీవితాలపైనే అన్నిరకాలుగా కోతలు విధిస్తూ పారిశ్రామిక సంస్థల, యజమానుల జోలికి వెళ్లని పాశ్చాత్య ప్రభుత్వాలు ఏ నాగరికతను గొప్పగా చూపబోతున్నాయి?

ఇంటర్న్‌షిప్‌ పనికి ఎర్ర ఏగానీ కాదు కదా ఒక పూట భోజనం కూడా పెట్టరట.

మన పల్లెలు గుర్తు వస్తున్నాయి. ఎవరైనా ఊర్లలో గంట పని చేయించుకుంటే డబ్బులు ఇవ్వలేక పోయినా కడుపునిండా అన్నం పెట్టి పంపేవారు. మన కోసం  కాసింత పని చేసిపెట్టిన  వారిని ఊరికే పంపవద్దన్నది మన గ్రామీణ సంప్రదాయం.

పాశ్యాత్య నాగరికతకు ఏ నీతి కూడా లేకుండా పోతోందా?

ఈ వ్యాసంలోని నిజానిజాలను పాశ్చాత్య దేశాలలో చదువుతున్న మన విద్యార్థులు, మన ఉద్యోగులు తేలిస్తే బాగుంటుంది. అక్కడి పరిస్థితి నిజంగా ఇంత భయంకరంగా ఉంటోందా..

నేటి ప్రపంచంలో బానిసత్వం తప్పదు కాని మరీ ఇంతగానా..!

పరిశీలన కోసం కింది వ్యాసం లింకును చూడండి.

చదువు‘కొనడానికి’ పడుపు వృత్తి!

 

RTS Perm Link

మా అమ్మ పేపరు చదవటం

December 20th, 2011



ఇది అరవై ఏళ్ల క్రితం చందమామలో వచ్చిన ఒక పేజీ కథ. 1953 జనవరి సంచికలోనిది. చందమామ అంతర్గత పనుల్లో  భాగంగా దీన్ని ఇవ్వాళ టైప్‌ చేయవలసి వచ్చింది. చదవగానే నా మనసు ఎక్కడికో వెళ్లిపోయింది.  సామాజిక స్పృహ అనే పెద్ద పెద్ద పదాలు వాడకుండానే చందమామలో సమకాలీన సమాజ చిత్రణ ఎంత స్పష్టంగా, ఎంత మనోహరంగా చిత్రించబడేదో చెప్పడానికి ఈ కథ ఈనాటికీ ఒక సజీవ ఉదాహరణ.

కుటుంబ సభ్యులందరి పనులూ చేసిపెట్టే అమ్మ పేపర్‌ చదవటానికి ఎంత హైరానా పడుతుందో, పని చేసి కోల్పోయిన శక్తిని ఎంతగా కూడగట్టుకోవలసి వస్తుందో, కనీసం పేపరు చదవడానికి కూడా ఆమె ఎంత స్ట్రగుల్‌ అవ్వాల్సి వస్తుందో విశాఖ పట్నంకి చెందిన లక్ష్మీబాయి గారు 1953 లోనే అత్యద్భుతంగా ఈ చిన్ని కథనంలో వర్ణించారు.

ఇంట్లో అందరూ విసిరేసిన పేపర్‌ ముక్కలను ఏరుకోవడం, పరుపుమీదికి చేరాక కళ్లద్దాలు మరిచిపోవడం, ఇల్లంతా వెతకడం, తీరా కళ్లద్దాలు దొరకటం, తర్వాత పేపర్‌ కనబడకుండా పోవడం. దిండు కింద పెట్టి మర్చిపోవడం. ఇన్ని కష్టాలు పడ్డాక పేపర్‌ చదవడం అనే పని మొదలు పెట్టి చేతిలో పేపరూ, ముక్కుమీద కళ్లద్దాలూ పెట్టుకుని హాయిగా నిద్రపోవడం.  తీరా ఆ పేపరు ఆరోజుదు కాదు నిన్నటిదో మొన్నటిదో అని గ్రహించి కుటుంబ  సబ్యులంతా నవ్వటం. కాని ఆ పాత వార్తలనే అమ్మ మర్నాడు పూస గుచ్చినట్లు చెప్పడం..

తెల్లారు జామునే లేచి పని చేసి  కుటుంబాన్ని లేపి, బయటకు పంపే అమ్మ పేపర్‌ చదవడానికి ఎంత కష్టపడుతుందో మరి. అంత పని చేసి అమ్మకు నిద్ర రాదంటే రాదా మరి. “ఇంట్లో కూర్చుని ఏం చేస్తావు నువ్వు, నువ్వు చేసే పని ఏమిటి ఇంతకూ..’ అంటూ మగ మహారాజులం ఎన్ని లక్షలసార్లు మన అమ్మలనూ, మన జీవన సహచారిణిలనూ ఇన్నాళ్లూ అని ఉంటామో. అమ్మ కష్టాలు అమ్మకే అర్థమవుతాయోమో మరి.

మనుషులు చేసే శ్రమలన్నింటిలోనూ నిస్సారమైందీ, మనిషిని నిర్వీర్యం చేసేదీ, సమాజం దృష్టిలో ఎలాంటి విలువ లేనిదీ ఇంటిపనే అని లెనిన్‌ వందేళ్ల క్రితం ఢంకా భజాయించి చెప్పాడు. దానికి పరిష్కారంగా మహిళలను పెద్ద ఎత్తున సామాజిక ఉత్పత్తి కార్యకలాపాల్లోకి తీసుకురావాలని, ఉయ్యాలలూపే చేతులు రాజ్య వ్యవహారాలలో పాలు పంచుకోవాలని లెనిన్‌ ఒక మహత్తర స్పప్నాన్ని అప్పట్లోనే ఆవిష్కరించారు. దానికనుగుణంగా అక్టోబర్‌ విప్లవం విజయవంతమయ్యాక సోవియట్‌ రష్యాలో పురుషులతో సమానంగా స్రీలు సామాజిక ఉత్పత్తి కార్యకలాపాల్లో పాలు పంచుకున్నారు.

ప్రపంచ చరిత్రలో మహిళలకు ఉత్పత్తి వ్యవహారాల్లో సమాన భాగస్వామ్యం  కల్పించిన మొట్ట మొదటి దేశంగా సోవియట్‌ యూనియన్‌ నిలిచింది కూడా. హిట్లర్‌ దండయాత్ర కాలంలో ఒక తరం యుపకులు మొత్తంగా యుద్ధ రంగంలోకి అడుగుపెట్టవలసిన విపత్కర పరిస్థితుల్లో సోవియట్‌ మహిళలు దేశంలోని మొత్తం కర్మాగారాలలో ఉత్పత్తి సజావుగా కొనసాగే పాత్రను చేపట్టారని అప్పట్లో ఫ్యాక్టరీల్లో పని చేసిన స్ర్తీపురుషుల నిష్పత్తి 70:30గా ఉండేదని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. కాని ఆ స్వర్గం తనంతట తాను కూలిపోయింది. కారణాలు లక్షోపలక్షలు.

ఆశ్చర్యకరమైనదేమిటంటే ఇంట్లో  మహిళలు చేసే వంటపని లోని శ్రమను గుర్తించి దానికి 3 వేలరూపాయల ఆర్థిక విలువను లెక్కగట్టి చెప్పడానికి భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానానికి దాదాపు 65 సంవత్సరాల సమయం పట్టింది. మన అమ్మ.. మనందరి అమ్మ… కుటుంబం కోసం తన శక్తియుక్తులను ఫణంగా పెట్టేది. తన జీవితం మొత్తాన్ని కుటుంబంకోసం త్యాగం చేసేది. నా దృష్టిలో పేపరు చదువుతూ అలాగే నిద్రపోయే అమ్మ మన సామాజిక జీవిత చిత్రణకు నిలువెత్తు దర్పణం. సమాజంలో సగభాగానికే కాదు… యావద్దేశానికే అన్నం వండి పెడుతున్న మహాత్మురాలు.

పైసా ఆదాయం అడగకుండానే, కుటుంబానికి సమస్త చాకిరీలు చేసిన, చేస్తున్న  జీవిత ఔన్నత్యానికి మన కాలపు ప్రతీక అమ్మ. మన సహచరికి కూడా ఇది వర్తిస్తుంది. కుటుంబంలోపల, ఇంకా చెప్పాలంటే  మన వెనుక ఉన్న అమ్మలూ, అర్దాంగినులూ మన వ్యక్తిగతానికి సంబంధించిన అన్ని పనులూ చాకరీలు చేసిపెడుతూ సామాజిక మానవులుగా, ఉత్పత్తిలో పాలుపంచుకునే మానవులుగా మనల్ని తీర్చిదిద్దుతుంటారు. మనం సమాజ కార్య కలాపాల్లో పాల్గొంటూ విశ్రాంతి సమయంలో అపుడప్పుడూ తీరిగ్గా  సిద్దాంతాలు కూడా చేస్తుంటాం.

తీరా మహిళ బయట పనిచేయక తప్పని అనివార్య పరిస్థితులు వచ్చి పడిన నేటి కాలంలో కూడా ఇంటికి రాగానే వంటపని, ఇంటిపని వంతు మహిళ స్వంతంగానే ఉంటోంది. “అయినా ‘ఇంట్లో కూర్చుని ఏం చేస్తావు నువ్వు, నువ్వు చేసే పని ఏమిటి ఇంతకూ..’ అని మనం అంటూనే ఉంటాము. మగ మహారాజులం కదా. ఆమాత్రం అనకపోతే మన మగతనం ఏమైపోవాలి..

చాకిరీ చేసే అమ్మా, ఇంటిల్లిపాదినీ బయటపనులకు తయారు చేసి పంపే అమ్మా, పేపరు చదువుతూ, చదువుతూ అలానే నిద్రపోయే అమ్మా.. నువ్వు చదువుతూనే నిద్రపోవే అమ్మా! ఈ ప్రపంచం ఏమీ మునిగిపోదు.

(అమ్మ గొప్పతనాన్ని, అమ్మతనం లోని విలువను మరోసారి గుర్తుకు తెచ్చిన చందమామ అలనాటి కథకు జోహార్లు.)

ఆ అలనాటి అపురూప కథ పూర్తి పాఠాన్ని  ఇక్కడ చదవండి.

మా అమ్మ పేపరు చదవటం

మా అమ్మ సాయంత్రం పూట పేపరు ఎలా చదువుతుందో ఎప్పుడైనా చూశారూ? ఏ సంగతి మరిచినా అమ్మ పేపరు చదవడం మాత్రం మరవదు. పాపం, ఇంటిపనంతా ముగించుకుని అమ్మ హాల్లోకి వచ్చేసరికి పేపరు పేజీలన్నీ  ఒక్క చోటున ఉండవు. నాలుగు వేపులా నాలుగు కాగితాలూ ఇంట్లో పడి ఉంటాయి. మేడమీద అన్నయ్య చదివి అక్కడే పారేసిన మొదటి పేజీ, అక్కయ్య చదివిన మధ్యపేజీ, ఇవన్నీ ఏరుకుని వచ్చి అమ్మ పడుకుని చదవడానికని ఆసక్తితో పరుపుమీదకు వెళుతుంది.

అమ్మకప్పుడు జ్ఞాపకమొస్తుంంది. తన కళ్లద్దాలు మరచిపోయనట్లు. వాటికోసరం ఇల్లంతా వెతుకుతుంది. ఇటు అటు ఇల్లంతా ఒక పదిహేను నిమిషాలు గాలించిన తర్వాత అమ్మకు అప్పుడు జ్ఞాపకమొస్తుంది ఎక్కడుంచిందీ, ఎలాగో కళ్లద్దాల పెట్టె దొరుకుతుంది. కాని, అది తీసి చూసేసరికి అందులో కళ్లద్దాలు ఉండవు. మళ్లీ ఐదు నిమిషాలు గాలించుతే కళ్లద్దాలు దొరుకుతాయి. ఆఖరుకి పరుపు దగ్గిరికి వెళితే, పేపర్లు ఏవి! ఇక్కడే పెట్టానే అనుకుంటుంది.

కొంత సేవు వెతికిన తర్వాత కళ్లద్దాల కోసం వెళ్లేముందు ఆ పేపర్లు తలగడ కిందనే పెట్టానని అప్పుడు జ్ఞాపకమొస్తుంది. ఇన్ని బాధలు పడి. ఎలాగో పేపరు చదవడానికి మొదలు పెడుతుంది. ఒక్క ఘడియ చదువుతుందో లేదో చేతిలో పేపరూ, ముక్కుమీద కళ్లద్దాలూ పెట్టుకుని హాయిగా నిద్రపోతుంది.

ఇంతలో మానాన్న వస్తారు. మమ్మల్ని అందరినీ పిలిచి, ఒక్కసారిలా వచ్చి చూడండి, అంటారు ఆ దృశ్యం చూసేసరికి మాకు నవ్వాగదు. ఇంతకూ అసలా పేపరు ఆ రోజుదే కాదు. నిన్నటిదో, మొన్నటిదో తారీకు చూడకుండానే అమ్మ అంత ఆసక్తితో పాత పేపర్లే చదివేస్తూ ఉంటుంది.

అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన విష యం ఏమిటంటే, ఆ మర్నాడు అమ్మ మాతో పేపర్లో ఉండే వింతలూ, విశేషాలూ, వార్తలూ చక్కా పూసగుచ్చినట్లు చెపుతుంది. మరి ఎలా చెప్పగలుగుతుంమదో ఏమో..!
-లంకలపల్లి లక్ష్మీబాయి – వాల్తేరు

RTS Perm Link

తొమ్మిది గంటలతోనే అంతమవుతున్న నరకం

December 18th, 2011

“ఇండియా లో సాఫ్ట్-వేర్ రంగం : where are we going?” అనే శీర్షికతో మిత్రులు బొందలపాటి ప్రసాద్ గారు రెండు రోజుల క్రితం తమ బ్లాగులో టపా ప్రచురించారు. ఎనిమిది గంటల పని తొమ్మిది గంటల పనిగా మారిన సాఫ్ట్‌వేర్ రంగంలో మారిన పరిస్థితులను 150 ఏళ్ల క్రితం కారల్ మార్క్స్ కమ్యూనిస్ట్ మేనిఫెస్టో రచనలో ప్రతిపాదించిన సూత్రీకరణతో అన్వయిస్తూ ప్రసాద్ గారు ఒక అర్థవంతమైన చర్చను లేవనెత్తారు.

కాస్త ఆలస్యంగా స్పందిస్తూ ఇవ్వాళ తన బ్లాగులో నేను పోస్ట్ చేసిన వ్యాఖ్యను అందరి పరిశీలన కోసం ఇక్కడ ప్రచురిస్తున్నాను. ఇండియా లో సాఫ్ట్-వేర్ రంగం అనే ప్రసాద్ గారి పూర్తి టపా కోసం ఈ కథనం కింది లింకులో చూడండి.

మార్క్సిజం అమలులో పరిమితులుండటం గురించి చెప్పాల్సి వస్తే.. సర్వకాలాల్లోనూ, సకల సమాజాలకూ అన్వయించదగిన, అమలు చేయదగిన సర్వ సమగ్ర సంపూర్ణ సిద్ధాంతం ఈ ప్రపంచంలోనే కాదు ఏ ప్రపంచంలో కూడా సాధ్యం కాదు అన్నది బహుశా అందరికీ తెలిసిన విషయమే. మార్క్సిజం కూడా దీనికి లోబడేదే.

మార్క్స్ సైద్ధాంతిక వైధానికాన్ని రాజకీయంగా, సామాజికంగా అమలు పర్చడంలో గత శతాబ్దం పొడవునా వివిధ దేశాలలో కొనసాగిన ఆచరణ మానవ సమాజానికి కొన్ని అద్భుత ప్రయోగాలను అందించింది. కాని అదే సమయంలో విప్లవ విజయానంతరం సోషలిస్టు “రాజ్యం” ఏర్పడిన క్రమంలో దాని అన్వయంలో జరుగుతూ వచ్చిన తీవ్రమైన పొరపాట్లు ఆ సిద్ధాంతపు సమగ్ర దృక్పధంపైనే అనుమానాల నీలి నీడలు ప్రసరించడానికి అవకాశమిచ్చాయన్నది కాదనలేని సత్యం. ఈ విషయంలో ఇక్కడి చర్చలో పాల్గొన్న మిత్రుల స్పందనను తృణీకరించనవసరం లేదు.

కాని వ్యవసాయిక, చేతి ఉత్పత్తుల దశను దాటి పెట్టుబడి ఆధారిత ఉత్పత్తి విధానం సమాజ ఉనికిలోకి వచ్చి, బలపడుతున్న దశలో మార్క్స్ చేసిన సూత్రీకరణలు ఈనాటికీ మన సమాజానికి అన్వయించబడుతున్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చకు ప్రాతిపదిక కావాలి. ఈ విషయంలో మీరు మార్క్సిజాన్ని సాఫ్ట్‌వేర్ రంగ పరిస్థితికి అన్వయించి చెప్పిన అభిప్రాయాలు చాలా విలువైనవి.

“అప్పట్లో రోజుకి ఎనిమిది గంటలే ఆఫీసు లో ఉండేవాళ్ళం… టెక్నాలజీ పెరిగితే, పని తగ్గి మనిషి సుఖపడాలి. జీవితాన్ని ఎంజాయ్ చెయ్యాలి. మరి ఇప్పుడు సాఫ్ట్-వేర్ ఇంజినీర్లు, మునుపెన్నడూ లేనంత కష్టపడుతున్నారు. ఒత్తిడికి లోనవుతున్నారు. పని గంటలు తొమ్మిదికి పెరిగాయి.”

మీ వాక్యాలకు సంబంధించి ఒక చిన్న వివరణ. మీరు ఎనిమిది గంటల పనిని, ఇప్పుడు తొమ్మిది గంటల పనినీ, సౌకర్యాల రూపంలో ‘పార్టీలు’ పరమపదించిన పనినీ చవిచూశారు. సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రోగ్రామింగ్‌లో భాగంగా మీ జీవితం ఇలా సాగింది సాగుతోంది.

“క్లయింట్లు కంపెనీలను పిండుతుంటే, కంపెనీలు ఉద్యోగులను పిండుతున్న” కొత్త బంగారులోకంలో ఈ తొమ్మది గంటల పని కూడా సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రోగ్రామర్లపై ఎంత భౌతిక, మానసిక ఒత్తిడిని పెంచిందో మన కళ్ళముందే ఘోరాతి ఘోరాతిమైన అనుభవాలను వార్తలుగా చూస్తున్నాము. మీది షిప్టుల వారీ పని కాబట్టి నరకం మీకు తొమ్మిది గంటలతోనే అంతమవుతోంది. (మీ ఒత్తిడికి ప్రతిఫలంగా మీరు సాధారణ ఉద్యోగులు కలలో కూడా ఊహించనంత అధిక మొత్తాలను ఈ మాంద్య పరిస్థితుల్లో కూడా పొందుతూండవచ్చు.)

కాని కాల్ సెంటర్లు, డేటా ఎంట్రీ బిజినెస్‌లు, సాఫ్ట్‌వేర్ లోకలైజేషన్‌ ప్రక్రియల వంటి రంగాలలో పనిచేస్తున్న వేలాది, లక్షలాదిమంది పరిస్థితి ఏమిటి? సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రోగ్రామింగ్ రంగం అనేది ట్రేడ్‌యూనియన్లు పెట్టుకోవడానికి వీలులేని ఆధునిక అసంఘటిత రంగం కిందికే వచ్చినప్పటికీ, సాఫ్టవేర్ ప్రోగ్రామింగ్‌పై ఆధారపడి ఉనికిలోకి వచ్చిన సాఫ్ట్‌వేర్ లోకలైజేషన్ వంటి రంగాలు అంతకంటే మించిన అమానుష పని పరిస్థితులను సృష్టిస్తున్నాయి.

ఎవరి విషయమో వద్దు. నా విషయంలోనే చూద్దాం. నేను మూడేళ్లకు ముందు భారతదేశంలో 9 ప్రాంతీయ భాషా వెబ్‌సైట్లను నడుపుతున్న ఒక ఉత్తరాది సంస్థ చెన్నయ్ శాఖలో పనిచేశాను. ఉదయం తొమ్మిది నుంచి రాత్రి 7 గంటల వరకు అంటే 10 గంటల పాటు సాధారణ పనివేళలయితే సరిగ్గా క్లయింట్ నుంచి ఒక అర్జెంట్ పని అంటూ సరిగ్గా 7 గంటలకు హెడ్డాఫీస్ నుంచి ఈమెయిల్ వస్తుంది.

అంతకుముందు చేసిన మైక్రోసాఫ్ట్ లేదా గూగుల్, లేదా యాహో, మోటరోలా, నోకియా, రిలయెన్స్ లోకలైజేషన్ -తేలిగ్గా చెప్పాలంటే అనువాదం లేదా స్థానికీకరణ- పనులను వెంటనే మోడిపై చేసి పంపాలంటూ తాఖీదు వస్తుంది. ‘ఇట్ ఈజ్ అప్రిషియబుల్ టు డూ దిస్ వర్క్ టుడే’ అని ఇక్కడి వారి సన్నాయి నొక్కులు కూడా ఉంటాయనుకోండి. ఫలితం ఏమిటంటే పదిగంటల రోజువారీ పనికి అదనంగా ఏ రాత్రి రెండు గంటల వరకో పని పూర్తి చేసి అప్పుడు ఇంటికి వెళ్లడం లేదా అక్కడే పడుకుని తెల్లారి లేచిపోవడం. ఇలా ఒక రోజు కాదు రెండు రోజులు కాదు మూడు సంవత్సరాలు ప్రతి నెలలో ఇలా 16 గంటలు పనిచేసే అనుభవాలను పదే పదే ఎదుర్కొన్నాము మేము.

పైగా, 2005లో మైక్రోసాఫ్ట్ కంపెనీ, ప్రాంతీయ భాషల్లో లెక్సికాన్ -పదకోశం- తయారీ కోసం మా సంస్థకు ప్రాజెక్టు ఇస్తే దాంట్లో భాగంగా తెలుగులో రెండున్నర కోట్ల పదాలు, పద వ్యుత్పత్తి రూపాలు – base words and generated words – రూపొందించడానికి ఐదున్నర నెలలపాటు సెలవు కూడా తీసుకోకుండా మా తెలుగు lexicon టీమ్ పనిచేసింది. ప్రారంభంలో ఈ లెక్సికాన్ టూల్‌తో ఎలా పనిచేయాలో, సరైన రూపంలో పద వ్యుత్పత్తి రూపాలను ఎలా రూపొందించాలో తెలియక పని మందగించిపోయింది. పలితంగా చివర్లో లీవు లేకుండా పనిచేయవలసి వచ్చింది.

ఒక అరుదైన  రికార్డు సాధించామన్న పేరు రావడం.. 90 శాతం వరకు తెలుగు నామవాచక, క్రియాపదాలను ఈ టూల్‌తో ఒడిసిపట్టామన్న గర్వం మాకు మిగలడం. మా ప్రమోషన్, శాలరీ హైక్ వంటివి పెరగడానికి ఈ పని దోహదం చేయడం జరిగిందనుకోండి. తీరా చూస్తే మైక్రోసాఫ్ట్ ఈ రెండున్నర కోట్ల పదాల, పదరూపాల లెక్సికన్ ప్రాజెక్టును అటకెక్కించేసింది. వ్యక్తులుగా మాకూ, సంస్థగా మైక్రోసాప్ట్‌కూ, తెలుగు సమాజానికి కూడా ఏ రకంగా కూడా ఈ బృహత్తర పనివల్ల ప్రయోజనం లేకుండా పోయింది. ఇది వేరే విషయం. కాని మనుషులుగా మేం కోల్పోయిందేమిటి?

ఇలా మనుషులను పది గంటలపాటు, పద్నాలుగు పదహారు గంటల పాటు రొడ్డ కొట్టుడు పనిచేయిస్తే మనుషులు ఎలా మిగులుతారో, ఏమైపోతారో, వారి చుట్టూ అల్లుకున్న కుటుంబ, మానవీయ సంబంధాలు ఎలా అదృశ్యమవుతాయో చెప్పవలసిన పనిలేదు. ఇంత పని ఎవరు చేయమని చెప్పారు అని ఎవరైనా నిలదీయవచ్చు. మేం కాకపోతే మరొకరు ఈ పని చేస్తారు. ఆధునిక పెట్టుబడిదారీ విధానం కూడా తనకు అవసరమైన కార్మిక శక్తిని రిజర్వుగా పెట్టుకోవడంలో పనిచేయలేని, పని చేయనని మొరాయించే కార్మికులను తొలగించి వారి స్థానాన్ని రిజర్వు కార్మికులతో భర్తీచేయడంలో ఆరితేరిపోయింది.

పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ వికసిస్తున్న కాలంలో తొలి తరం ప్యాక్టరీల్లో, గనుల్లో పిల్లలను, పెద్దలను కూడా పదహారు గంటలపాటు పనుల్లోకి దింపి యజమానులు సాగిస్తున్న అమానుష దోపిడీని బూర్జువా వర్గ ప్రతినిధులే ఖండించక తప్పని అనివార్య పరిస్థితుల్లో, పదహారు గంటల పనివిధానంలోని అమానుషత్వాన్ని బలంగా ఎత్తిచూపి 8 గంటల పనివిధానాన్ని నాటి సమాజంలో అమలుచేయాలని కోరిన వాడు కారల్ మార్క్స్. ఇది సామాజిక ఆమోదం పొంది చరిత్రలో మొట్టమొదటిసారిగా ఎనిమిది గంటల పని విధానం 20 శతాబ్దిలో ఉనికిలోకి వచ్చింది.

కాని ఇప్పుడు జరుగుతున్నదేమిటి? సమాజం మొత్తంగా పోరాడి సాధించుకున్న 8 గంటల పనివిధానం ఇవ్వాళ తలకిందులైపోయింది. “టెక్నాలజీ పెరిగితే, పని తగ్గి మనిషి సుఖపడాలి. జీవితాన్ని ఎంజాయ్ చెయ్యాలి.” అనే మనిషి ఆశ, ఆశయం సరిగ్గా తలకిందులైపోయి ఆఫీసులో, ఇంట్లో కూడా పనిని గురించే ఆలోచించవలసిన భయానక పరిస్థితులు మనకళ్లముందే ఏర్పడిపోయాయి.

మా సీనియర్ ఒకరు మా సంస్థను వీడి అయిదేళ్ల క్రితం మరొక సాఫ్ట్‌వేర్ క్వాలిటీ ప్రాసెస్ కంపెనీకి అధిక జీతంపై ఆశతో వెళ్లారు. రెండు నెలల తర్వాత మా అందరినీ కలవాలని మా ఆఫీసుకు వచ్చారు. ఎలా ఉంటున్నారు అని అడిగితే అయిదు పనిదినాలు, రెండు వారాంతపు సెలవులు అంటూ నిట్టూర్చారు. ఎందుకీ నిట్టూర్పు అని అడిగితే వచ్చే వారం ఆఫీసులో ఎవరి కొంపలు అంటుకుపోతాయో అని శని, ఆదివారాల్లో నిద్ర కూడా పట్టడం లేదంటూ వాపోయారు. ఇలాంటి పని ఒత్తిడి, ఉద్యోగ భయాలు అందరికీ ఇదే విధంగా వర్తిస్తున్నాయని కూడా చెప్పలేము. కాని సమాజం ఎన్నటికీ కోరుకోకూడని పని పరిస్థితులు వచ్చేశాయి.

కార్మికుడి అదనపు శ్రమసమయాన్ని, విశ్రాంతి సమయాన్ని కూడా పెట్టుబడిదారుడు ఉపయోగించుకుంటున్న క్రమంలోనే పెట్టుబడి పోగు పడుతోందని మార్క్స్ అప్పట్లో సూత్రీకరించాడు. ఇది ఈరోజుకీ వాస్తవంగా ఉందా లేదా తప్పుగా నిరూపించబడిందా అనేదే మన పరిశీలనాంశంగా ఉండాలి. మార్క్స్ చెప్పినదాంట్లో మార్క్సిజంలో పరిమితులు ఉంటే ఉండనివ్వండి. ఎవరి కొంపలూ మునగవు. కాని ఈరోజు సాఫ్ట్‌వేర్ కార్మికులు -వైట్ కాలర్ ఉద్యోగులే కావచ్చు- అనుభవిస్తున్న జీవిత విషాదాన్ని, అనవసర విషాదాన్ని మార్క్స్ ఆరోజే ఉత్పత్తి క్రమంలో పని పరిస్థితుల పునాదిగా ఊహించాడు. ఇది ఈనాటికీ నిరూపితమవుతున్న సత్యం.

మా పక్కవీధిలోని చాకలాయన రోజూ ఉదయం 7 గంటలకు కొట్టు తెరిచి సాయంత్రం 6 వరకు పనిచేస్తాడు. అది కూడా గొడ్డు చాకిరీయే అనుకోండి. తనకోసం, తన జీవిక కోసం ఆ గొడ్డుచాకిరీకి తలవంచే ఆయన సరిగ్గా రాత్రి 8 గంటలయ్యేసరికి భోజనం ముగించుకుని కొట్టు ముందు బల్లమీదే పడుకుని ఆదమరిచి నిద్రపోతుంటాడు. పదే పదే ఈ సన్నివేశాన్ని చూస్తున్నప్పుడు నాకు స్పురించేదొకటే. చీకూచింతా లేని ఈ చాకలాయన జీవితం గొప్పా లేదా ధనసంపాదన పేరుతో, బతకాలంటే పరుగుపందెం తీయక తప్పదనుకుంటూ ఒళ్లూ, మనసూ కూడా హూనం చేసుకుంటున్న మనలాంటి వారి జీవితం గొప్పా అని.

అమెరికా వాడో లేదా ఏ ఇతర ఔట్ సోర్సింగ్ దేశమో మీకు, నాకు పని అప్పగించి నిద్రపోతాడు. మనం నిద్రమానుకుని పనిచేసి వాడికి అప్పగించి తర్వాత పగటి పూట నిద్రపోతాము. ఇది నిజంగా ‘రాక్షస’ పని. మానవ శారీరక, సహజ ప్రక్రియలకు భిన్నమైన పనిపద్ధతులకు మనం అలవడుతున్నాము. చివరకు ఎవరికోసం అంటే మనకోసం కాదు. ఎవడికోసమో మన జీవితంలో ప్రకృతి సహజమైన నిద్రాసమయాన్ని ధ్వంసం చేసుకుని భార్య పగలూ, భర్త రాత్రీ పనిచేసే పరిస్థితుల్లో కూరుకుపోతున్నాము. సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే చాకలాయన నేటికీ తన కోసం మాత్రమే తన పనిచేసుకుపోతున్నాడు. మనం వ్యాపారుల కోసం, కంపెనీల కోసం పనిచేస్తూ జీవితం నుంచి పరాయీకరణ పాలవుతున్నాము.

“….in proportion as the use of machinery and division of labour increases, in the same proportion the burden of toil also increases, whether by prolongation of the working hours, by the increase of the work exacted in a given time or by increased speed of machinery, etc”

అందుకే మార్క్సిజంలోని పరిమితులను మనం తప్పక పరిశీలిద్దాము. కాని శ్రమవిభజన లక్షోపలక్షలుగా విస్తరించుకు పోతున్న క్రమంలో మనుషుల మీద పడుతున్న అనంత భారం గురించి మార్క్స్ నూటయాభై ఏళ్ల క్రితం కమ్యూనిస్ట్ మేనిఫెస్టోలో చెప్పిన పై మంత్ర సదృశ వాక్యాలలోని సత్యాన్ని కూడా అంగీకరిద్దాము. దీనికి పరిష్కారాన్ని వెదికే క్రమంలోనే మనం విభేదించవచ్చు.

వ్యవసాయం గిట్టుబాటవుతున్న పరిస్థితులు ముప్పయ్యేళ్లకు ముందున్న విధంగా నేడు కూడా కొనసాగుతున్నట్లయితే నేను పల్లె విడిచి మహానగరాల దారి పట్టి ఉండేవాడిని కాదనుకుంటాను. వ్యవసాయ కుటుంబంలో పుట్టిన అనుభవంతో చెబుతున్నాను. కరెంట్ సక్రమంగా అంది, నీటి వనరులు సక్రమంగా లభ్యమై, కాసింత గిట్టుబాటు ధరలకు గ్యారంటీ ఇచ్చే పరిస్థితులు పల్లెల్లో ఇప్పటికీ ఉంటే, నీ పంట నువ్వు పండించుకుని నీ కూరగాయలు నీవు పండించుకుని బతికే వ్యవసాయం కంటే గౌరవనీయమైన వృత్తి ఈ ప్రపంచంలో మరొకటుండదనే నా దృఢాభిప్రాయం.

కాని పైన చెప్పిన వాటిలో వేటికీ గ్యారంటీ కనబడని రోజుల్లో మా పెద్దవాళ్లు ‘సేద్యంతో బతకలేరు పోయి చదువుకోండిరా’ అని పట్టణాలకు తరిమారు. వ్యవసాయ రంగ దుస్థితిపై వాళ్ల అంచనా ఎంత సత్యభూయిష్టమైందో మనందరికీ తెలుస్తూనే ఉంది. అందుకే మనం ఇప్పుడిలా బతుకుతున్నాము.

బతకాల్సి వస్తోంది అంటే ఇంకా బాగుంటుందేమో..

ఈ టపాకు మూలమైన పూర్తి కథనంకోసం కింది లింకులో చూడగలరు.

ఇండియా లో సాఫ్ట్-వేర్ రంగం : where are we going?

RTS Perm Link