ఊరులో మా అవ్వ

నిన్న మధ్యాహ్నం నా పాఠశాల సహ విద్యార్థి, మా ఊరికి పక్క ఊరివాడైన శ్రీనివాస్‌ని చెన్నయ్‌లో కలిశాను. తను ప్రస్తుతం కడప జిల్లా రాయచోటి పట్టణంలో ఉంటున్నాడు. విఐటి పరీక్షలకు హాజరవుతున్న తన పెద్ద కూతురుకు తోడుగా కుటుంబంతో కలిసి వచ్చాడు. ఆ పాప మధ్యాహ్నం రెండు గంటలకు పరీక్షకు వెళితే సాయంత్రం అయిదు గంటలవరకు అన్నానగర్‌లో బిఒఎ స్కూల్ వెస్ట్ గేటు వద్ద వేచి ఉంటూ పిచ్చాపాటీగా మాట్లాడుకుంటూ గడిపాం.

ఎలా ఉన్నావు అంటూ పలకరింపులు అయ్యాక సహజంగానే మా సంభాషణ ఊరివైపు, మనుషులు, సంబంధాలు, మార్పుల వేపు మళ్లింది. “పల్లెలు, పట్నాలు మాట్లాడేందుకు మనుషులు లేక చస్తున్నాయి రాజా” అంటూ మొదలెట్టాడు శీను. గత కొంతకాలంగా ఈ విషయం అనుభవంలోకి వస్తున్నప్పటికీ తన గొంతులో మారుతున్న మానవ సంబంధాల వికృత విశ్వరూపం కొత్తగా ధ్వనించింది. తన మాటల్లోనే గత పదిహేనేళ్లలో మారిపోయిన మా ఊళ్లు మా మనుషుల కథ విందాము.

“నా యాభై ఏళ్ల జీవితానుభవంతో చెబుతున్నా రాజా, ఊళ్లలో, పట్నాల్లో మనుషులకు డబ్బు జబ్బు పట్టింది. పలకరించే మనిషిలేక, ముసలితనంలో ఆదుకునే దిక్కు లేక మనుషులు చస్తున్నారు. రెక్కలు వచ్చీ రాకముందే పిల్లలు చదువుల కోసం, ఉద్యోగాల కోసం పట్నాలు, నగరాలు, విదేశాల బాట పడుతున్నారు. కాళ్లూ చేతులూ కదపలేని ముసలితనంలో ఉన్న కన్న తల్లిని, తండ్రినీ కాసింత ధైర్యం చెప్పి మందూ మాకూ ఇచ్చేందుకు కూడా మనిషి లేకుండా పోతున్నాడు. ఎన్ని లక్షలూ,  కోట్లూ సంపాదించి మాత్రం కన్నవారి బాగోగులు చూడటం సాధ్యం కాకుండా పోయాక ఇక మనం ఎన్ని చెప్పుకుని ఏం ప్రయోజనం?

నా ఉదాహరణే తీసుకుందాం. మాది వాస్తవానికి కృష్ణా జిల్లా అబ్బవరం గ్రామం. మా నాన్న 40 ఏళ్ల క్రితం బతుకు కోసం వలస వచ్చి మీ ఊరు పక్కూరికి వచ్చేశాడు. అలా మనం కలిసి చదువుకున్నాం. దాదాపు 25 ఏళ్ల తర్వాత 2008లో మళ్లీ రాయచోటిలోనే కలుసుకున్నాము. కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం అబ్బవరంలో మాకు దగ్గర బంధువైన అవ్వను చూసుకోవడానికి ఎవరూ లేరనిపించి రాయచోటికి తీసుకువచ్చి మా ఇంట్లో పెట్టుకుని నా శక్తిమేరకు సేవ చేశాను. కాని ఆమెకు మా ఇల్లు  కొత్త ప్రపంచమైపోయింది. 90 ఏళ్లు అబ్బవరం గ్రామంలో పెరిగిన అవ్వ వందలమంది జనంతో, బంధుబలగం తోడుగా బతుకు సాగించిన అవ్వ మా ఇంటికి వచ్చేశాక మాట్లాడే మనిషి లేక విలవిల్లాడిపోయింది.

ఎవరి బతుకు పోరాటం వారిదైపోయాక  ఏదో ఒక పనితో ఇంటిబయటకు పోవలసిన పరిస్థితుల్లో 24 గంటలూ ఆమెను అంటిపెట్టుకుని ఉండటం సాధ్యమా? నేను నా సన్ టీవీ డిష్ నెట్ వ్యాపారం కోసం బయటకు వెళ్లిపోవడం, నా భార్య టీచర్ జాబ్ చేయడం, ఆడపిల్లలిద్దరూ చదువుకోసం వెళ్లిపోవడం రొటీన్‌గా మారాక ఆమెకు తోడుగా ఉండి పలకరిస్తూ, అవసరమైనది తీరుస్తూ ఉండే మనిషి లేకుండా పోయాడు. నాకు పెద్దగా పరిచయం లేని మా నాన్న తరపు బంధువులను ఎంతగానో అడుక్కున్నాను. ఆమెకు మీతోటే అటాచ్మెంట్ ఎక్కువ కాబట్టి నెలకు ఒకరైనా ఇక్కడికి వచ్చి ఆమెకు తోడుగా ఉండమని, ఖర్చులన్నీ నేను భరిస్తానని చెప్పినా ఎవరూ రాలేదు. మాలాగే వారికి ఎన్ని జీవిత సమస్యలో.

ఈరోజుల్లో ఊరు విడిచి బయటికి వచ్చిన ప్రతి ఒక్క ముసలివారి ప్రపంచం వేరుపడిపోతోంది. పుట్టి పెరిగిన ఊరిని, కష్టంలోనూ, సుఖంలోనూ జీవితాన్ని పండించిన ఊరిని, ముసలివయసులో చూసుకునే వారు లేక వదిలేసినప్పుడు నగరాల్లో ఉన్న పిల్లల వద్దకో, బంధువుల వద్దకో వెళ్లిపోయి రోజులు గడుపుతున్న వారు నిజంగా జీవచ్ఛవాలే. మా అవ్వకు తిండిలోటు లేకుండా చూసుకున్నాము గాని స్వంత ఊరితో, స్వంత మనుషులతో అనుబంధాన్ని ఆమెకు కల్పించలేకపోయాము. తన వాళ్లంటూ లేక ఆమె మా ఇంట్లో ఎంత విలవిల్లాడిపోయిందో నాకు తెలుసు.

అందుకే ఆమె చనిపోతే రాయచోటిలో ఆమె అంత్యక్రియలు చేయాలనిపించలేదు. ఎంత కష్టమైనా సరే ఆమెను ఆమె స్వంతఊరిలోనే సాగనంపాలని రాయచోటినుంచి కృష్ణాజిల్లావరకు ఆమెను తీసుకుని ఊరివారిమధ్యే ఆమెకు అంత్యక్రియలు పూర్తి చేశాను. ఫలానా వారి కొడుకు అని తెలిశాక ఆ ఊరి పెద్దలంతా వరుసపెట్టి మాట్లాడుతూ తమ బాధలు చెప్పుకున్నారు.

చాలా సంపాదించాము నాయనా,  పిల్లలందరికీ చదువులు చెప్పించాము. అందుకే ఒక్కరూ ఊరిలో మిగల్లేదు. ఉద్యోగాల బాటపట్టిన బిడ్డలు లక్షలు సంపాదిస్తున్నారు కాని మాకేమయినా అయితే మాట్లాడే వారులేరు. కనీసం మాత్రలు బయటూరికి పోయి తెచ్చిచ్చే వారు లేరు. ఎందుకు నాయనా ఈ దిక్కులేని బతుకు మాకు. ఇలా అవుతుందని కనగన్నామా.. అంటు అందరూ వలవలా ఏడ్చేవారే. ముసలామెకు ఇంత ఘనంగా ఊరు తీసుకొచ్చి చివరి క్రియలు జరుపుతున్నావు సంతోషం నాయనా అంటూ ఏడ్చేవారే ఆ ఊళ్లో..

వాళ్లముఖాల్లో దైన్యం, కన్నబిడ్డల సాయం అందని ఘోరం కనిపిస్తూంటే నిజంగా తట్టుకోలేకపోయాను. రేపు మా పిల్లలకు చదువు చెప్పించి, వారు ఉద్యోగాలకో లేదా పెళ్లి చేసుకుని వెళ్లిపోయాక మా గతి కూడా ఇంతే కదా అని జీవితంలో మొట్టమొదటి సారి భయం పుట్టింది రాజా..

మనందరి బతుకులూ తాతా మనవడు సినిమాలో చూపిన బతుకులే అయిపోతున్నాయి. ఆ సినిమా అప్పట్లో చూసినప్పడు మన జీవితాలకు అది కొత్త అనుభవం. అలాంటిది మనకు లేదులే అని సంతోషించి ఉంటాము కూడా. కాని 30 ఏళ్లలోపే అది వెంటాడుతూ మన జీవితాల్లోకి వచ్చేసింది. పదోతరగతి చదువుకున్నంతవరకు ఇంట్లోనే ఉన్న పిల్లలు రేపు మరొకచోటికి వెళ్లిపోతే అదీ ఇద్దరూ చెరొక చోటికి వెళ్లి చదువుకోవలసివస్తే, నా భార్య ట్రాన్స్‌ఫర్ అయి వేరే ఊరికో, పట్నానికో  వెళ్లిపోతే, నేను నా చిన్న బిజినెస్  కోసం ఇక్కడే ఉండిపోవలసి వస్తే.. బతుకేమిటి అనే గ్లాని పుడుతుంది. ఎన్నడూ లేనిది అప్పుడే మేం ఒకరికొకరం దూరమవుతున్నంత ఫీలింగ్ వచ్చేసింది.

ఉమ్మడి కుటుంబాల బంగారు కాలం ఎప్పుడో పోయింది. కనీసం సింగిల్ కుటుంబాల కాలం కూడా మన కళ్లముందే కరిగిపోతోంది. ఎక్కడో విదేశాలకు పోవడం కాదు. మన ఉంటున్న చోట్లోనే ఒక కుటుంబంగా ఉండలేని పరిస్థితి వచ్చేశాక ఇక దేన్ని చూసి సంతోషించాలి?

నాకు తెలిసి మరో దేశంలో ఉద్యోగం చేస్తున్న ఒకరి తల్లి ఊర్లో ఉండి టాయ్‌లెట్‌‍లో పడిపోతే చివరకు ఆ విషయం కూడా రోజూ ఫోన్ చేసే కొడుకు తెలుసుకుని తెలిసిన డాక్టర్‌కి కబురు చేసి అక్కడినుంచే వైద్యం ఇప్పించిన ఘటనలు జరుగుతున్నాయి. వందల కోట్లు సంపాదించి బిడ్డలకు పంచిపెట్టిన పెన్నా సిమెంట్స్ ఓనర్ ఇప్పుడు దిక్కులేకుండా రాయచోటిలో ఒక వృద్ధాశ్రమంలో బతుకు వెళ్లదీస్తున్నాడు. 90 ఏళ్ల వయసులో ఆయన ఏడుపును, ఒంటరితనపు చిత్రహింసను ఎవరు పరిష్కరిస్తారు?

జీవితం ఇలాగే బోసిపోతోందా?

మన జీవితాల్లో ఈ ఒంటరితనం రోగాన్ని మించిన భయంకరమైన రోగం మరొకటి లేదు. వద్ధాశ్రమంలోకూడా పోయి ఉండలేని వారి బతుకు మాటేమిటి మరి. మనం పుట్టి పెరిగిన ఊళ్లలో వారానికి ఒకసారి ఆరెంపీ వైద్యుడు పోయి ముసలివారికి మందూమాకూ ఇచ్చి వచ్చే రోజులొచ్చేశాయి. తల్చుకున్నప్పుడల్లా దేవుతుంది నాకు. మన చిన్నప్పుడు మనం చూడలేనంత డబ్బు మనం సంపాదిస్తున్నాము. డబ్బుతో పనిలేకుండా ఉన్నంతలో పొదుపుగా, కలివడిగా, సంతోషంగా గడిపిన రోజులు పోయాయి. ఊరు ఊరంతా బంధుబలగంతో, ఆటలతో, సంతోషంగా గడిపిన రోజులు ఎక్కడిపోయాయి ఇప్పుడు? కుటుంబాలు కూడా చెట్టుకొకరూ, పుట్టకొకరుగా వేరుపడిపోవలసి వస్తున్న పాడుకాలంలో చివరకు మనం ఏమైపోతామో అర్థం కావడం లేదు.”

నిన్న శనివారం శీనుతో గడిపిన మూడుగంటలూ ఇదే సంభాషణ.. మంచి జీవితం కోసం, సంపాదన కోసం, భవిష్యత్తు కోసం మనుషులు పడుతున్న పాట్లు వారి వృద్ధాప్య జీవితంలో బతికి ఉన్నప్పుడే నరకాన్ని చూపిస్తున్నాయని, కోరికోరి మనం మన గతిని ఇలా నిర్దేశించుకుంటున్నామంటూ శీను విషాదంతో చెబుతుంటే మౌనంగా ఉండిపోయాను. స్వర్గ నరకాలను నమ్మవచ్చు నమ్మకపోవచ్చు కాని నరకం ఇప్పుడు భూమ్మీదే మనందరి కోసం తయారవుతోంది. ఇది మనందరి జీవితాలనూ వెంటాడుతోంది. తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు కూడా కలిసి బతకడం సాధ్యం కాని నరకం ఇది. ఆ నరకంలో కూడా -అదంటూ ఉంటే- మనిషికి ఎదురుపడనంత ఘోర నరకం ఇది.

నా స్నేహితుడితో ఊరి ఊసులాడుకుంటున్నప్పుడే చందమామ చిత్రకారులు శంకర్ గారి స్థితి గుర్తుకొచ్చింది. కొడుకులూ కూతుళ్లలో చాలామంది దేశంలో వేరే నగరాలకు, విదేశాలకు వెళ్లిపోయాక స్వంత ఇంటిలోనే కావచ్చు ఇప్పుడు ఆ దంపతులు ఇద్దరే మిగిలారు. భారీ సంతానం వీరికి. కాని ఒక్కరూ దగ్గరగా లేరు. 88 ఏళ్ల వయసులో ఆయన, సహచరి షణ్ముఖవల్లి గారు ఒకరికొకరు తోడుగా బతుకుతున్నారు. సాంప్రదాయక జీవితం గడుపుతున్న వీరిలో ఆమెకు ఆరోగ్యం బాగాలేక నగరంలోనే దూరంగా ఉంటున్న కూతురు ఇంటికి ఆమె వెళ్లిపోతే కాసింత అన్నం, కాసింత పప్పుకూర స్టౌమీద పెట్టి చేసుకుకోవటం తప్పితే ఆయనకు వేరే దారిలేదు.

“ఏంటి మాస్టారూ ఈ రకమైన జీవితం” అని అడిగితే ఆయన ఎప్పటిలాగే శాస్త్రోక్తంగా అంటుంటారు. “కాళ్లూ చేతులూ ఆడుతున్నంతవరకూ ఇలాగే బతకాలని ఆ శంకరుడు ఆదేశించాడు కదా మరి. ప్రతివాడికీ ఆ శంకరుడు టికెట్ రాసి పెట్టాడు. ఆ రోజు దగ్గర కాగానే టికెట్ చింపేసి వెళ్లిపోవడమే గతి. ఎవరూ ఏమీ చేయలేరు కదా”.  ఆయన జీతం చెక్ బ్యాంకులో వేసి రావడానికి, అవసరమైన డబ్బు తీసుకొచ్చి ఇవ్వడానికి కూడా చందమామ నుంచి ఎవరో ఒకరు పోతే తప్ప మరో దారి లేదు వాళ్లకు.

ఈ వయసులో కూడా సంపాదన ఉన్న ఇలాంటి వారిని మినహాయిస్తే కోట్లాది సాధారణ జీవితాల పరిస్థితి ఏమిటి? ఇది మనకే కాదు సంపదల మేట పడిన అమెరికాలో కూడా కోట్లాదిమందికి గృహసమస్య పెనుభారంగా మారి సంక్షేమ కోతల కోరల్లో పడి నలుగుతున్నారని, దీనికి తెలుపు నలుపు వర్ణభేదం కూడా లేదని వార్తలు విస్తృతంగా అంతర్జాలంలో కనబడుతున్నాయి.

మొత్తం మానవ సమాజానికే డబ్బు జబ్బు, ఒంటరితనం జబ్బు పడుతున్నట్లుంది. మందు మాకులివ్వడానికి కూడా మనుషులు లేరంటూ విలపిస్తున్న మన తరానికి, మన జాతికి ఇదే ఒక పెద్ద నరకం. మన బంగారు బాల్యాన్ని, ఉమ్మడి కుటుంబం, విడి కుటుంబం యొక్క మధురోహలను కూడా దూరం చేసి మనుషులను అమాంతంగా చెల్లాచెదురు చేస్తున్న మహా నరకమిది. రేపు మాపు ఎవరయినా దీనికి బలి కావలిసిందే కాబోలు.

మనుషులుగా మనం కోల్పోయిన, కోల్పోతూ వస్తున్న మన జీవితానందాలను, ఒకనాటి మన ప్రపంచం నడకను పట్టిచూపుతున్నందుకే చందమామ కథలు ఇవ్వాల్టికీ సమాజాన్ని అంతగా ఆకర్షిస్తున్నాయేమో..!

RTS Perm Link

ఊహ తెలిసినప్పటినుంచి చందమామ తెలుసు. ఇప్పటికీ చందమామ చేతిలో పడిందంటే చాలు పుస్తకం మొత్తం చదవందే వదలను. అయితే నేను చదివే విధానం గమ్మత్తుగా ఉంటుంది. వెనకపేజీ నుంచి మొదలు పెట్టి ముఖచిత్రంతో ముగిస్తాను. నాకు పది సంవత్సరాల వయసు గల మనవడున్నాడు. వాడు కథ చెబితే గాని నిద్రపోడు. రోజుకో కొత్త చెప్పాలి. అలాంటప్పుడు అనిపిస్తుంటుంది. ‘చందమామ నెలకొక్కటేనా’ అని.
–వై. సువర్ణకళ, ఉప్పల్, హైదరాబాద్.

ఏప్రిల్ సంచికలో నా తొలి కథ ‘అనువుగానిచోట‘ చూడగానే ఎంత సంతోషమేసిందో మాటల్లో చెప్పలేను. నర్సింగ్ హోమ్ నుంచి ఇంటికొచ్చి రాత్రి ఏక బిగిన చదివేశాను. నడి రాత్రి తర్వాత కూడా చందమామను మునివేళ్లతో పట్టుకుని నిమురుతుంటే మా చెల్లెలు చూసి ‘ఇక చాల్లే పడుకో’ అంటూ మందలించింది. దీనికి కారణం ఉంది. ఇతర పిల్లల పత్రికలకు కథలు పంపే నా స్నేహితురాళ్లు ‘చందమామలో నా కథ పడుతోంద’ని చెబితే అదీ చూద్దాం అంటూ గత కొద్ది నెలలుగా అపహాస్యం చేస్తూ వచ్చారు. అందుకే చందమామలో నా తొలి కథను ఆనందంతో కాదు కసిగా చదివాను. 12 భాషల్లో చందమామను తెప్పించుకుని వాళ్లందరికీ నా కథను 12 భాషల సంచికలలో చూపించి నవ్వాలని ఉంది. చందమామలో నా తొలి కథ ప్రచురించినందుకు హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.
–డాక్టర్ సిరి, మిర్యాలగూడ, నల్గొండ

ఏప్రిల్ చందమామ చక్కటి కథలతో పున్నమి చంద్రుడిలా నిండుగా ఉంది. అయితే జాబిలిలోని మచ్చలా ‘తరం-అంతరం’ కథ అనిపించింది. అలాంటి కథల ప్రచురణ దయచేసి ఇకనైనా ఆపండి. గ్యాస్ స్టవ్‌లు, మిక్సీల బొమ్మలు, పిజ్జాలు, బర్గర్లు, కంప్యూటర్, ఆఫీసు లాంటి పదాలు చందమామకు వద్దు. ఈ కాలం సబ్జెక్టులతో వెయ్యి కథలు రాయొచ్చు. అయితే అవి చందమామకు అందాన్నివ్వవు. అలాంటి కథలకు చాలా పత్రికలు ఉన్నాయి. తాజ్‌మహల్‌కి గులాబి రంగు లేస్తే ఇంకా అందంగా అర్థవంతంగా ఉండొచ్చు గాక. కానీ దాన్ని పాలరాతితో నిర్మించిన షాజహన్ అభిరుచే అందరికీ ఇష్టం. ఆమోదం. చందమామ కూడా అంతే. ఎన్నో గొప్ప పత్రికలు సైతం కాలగర్భంలో కలిసి పోయినా, చందమామ ఇప్పటిదాకా గర్వంగా తలెత్తుకుని నిలబడిందంటే ఆ గొప్పతనం దాని మూలాల్లోనే ఉంది. దయచేసి వాటిని అలాగే కాపాడండి. ఇది నా ఒక్కడి అభిప్రాయం కానేకాదు. చందమామ అభిమానులందరి అభిప్రాయం. కావాలంటే సర్వే జరపండి. చందమామకి ఆధునికత వద్దు.. వద్దు.. వద్దు…
– పి. వెంకటేశ్వరరావు, తూర్పుగోదావరి, ఎపి.

గత కొద్ది నెలలుగా చందమామలో వస్తున్న కథల సంఖ్య చూసి చాలా ఆనందం కలిగింది. ఎక్కువ మంది రచయితలకు అవకాశం కల్పించడం ముదావహం. మీరు చేస్తున్న కృషికి దన్యవాదాలు. చందమామకు పూర్వ వైభవం తెచ్చే ప్రయత్నంలో మీరు విజయం సాధించాలని అభిలషిస్తున్నాను.
– జి. సుబ్రహ్మణ్య గౌడ్, రాజంపేట, కడప, ఎపి.

చందమామతో మా కుటుంబ అనుబంధం నాలుగు తరాలకు సంబంధించినది. తాతగారు, నాన్నగారు, మేము, మా పిల్లలము. గత 60 ఏళ్లుగా మా కుటుంబంలో ప్రతి ఒక్కరూ చందమామను చదువుతూ వస్తున్నారు. పదేళ్లకు పైబడి, చందమామ ఫోటో వ్యాఖ్యల పోటీలో నా పేరు చూసుకోవాలని తహతహలాడాను. కాని అంబలి కోరుకుంటే, అమృత పరమాన్నం దక్కినట్లు.. ఏప్రిల్ సంచికలో నా కథ ‘చెల్లని నాణెం‘ ప్రచురించబడింది. చందమామలో నా పేరును నా కళ్లతో చూసుకున్న అదృష్టవంతుడిని. చందమామ ప్రాణస్నేహితులైన మా పూర్వీకులకు ఇది ఘననివాళిగా భావిస్తూ నా ఈ చిన్ని కథను వారికే అంకితం ఇస్తున్నాను.
–జి. జాన్ కెనడి. రంగారెడ్డి జిల్లా, ఎపి.

నా తొమ్మిదవ ఏటనుంచి చందమామ చదవటం అలవాటు. అప్పుడు దీని ధర పావలా ఉండేది. ఇప్పుడు నాకు 66 సంవత్సరాలు. ఇప్పటికే ప్రతినెలా కొని చదువుతున్నాను. ఆ ఆసక్తే నన్ను చందమామకు కథలు వ్రాసేలా చేస్తోంది.
–ఇందిర, హైదరాబాద్

జీవితంలో మర్చిపోలేని రోజిది. ఏప్రిల్ సంచికలో నా కథ ‘చౌకబేరం‘ అచ్చయింది. నా కథ చందమామలో వస్తోందని ఇప్పటికే మా బంధుమిత్రులకు చెప్పాను కాబట్టి వాల్లందరూ విశాఖపట్నంలో తెలుగు చందమామలు కొనుక్కుని మరీ చదివారు. బ్యాంకులో పనిచేసే మా అన్నయ్య కూడా చందమామ కాపీలు కొని ఆయన ఆఫీసులో పంచారట. చందమామ అంటే ఓల్డెస్ట్ మరియు గోల్డ్ మేగజైన్ కదా. దాంట్లో నా కథ పడటం అంటే మా వాళ్లందరికీ పెద్ద విశేషమైపోయింది. ఇక చంద్రాపూర్‌లో మా పిల్లలు చదువుతున్న స్కూలులో టీచర్లందరూ లైబ్రరీకి పోయి మరీ చందమామలో పడ్డ నా కథ చదవారట. నాన్న కథ 12 భాషల చందమామలలో వచ్చిందని వారు చెబితే అందరికీ ఆశ్చర్యమే. అన్ని చందమామల్లో నా కథ వస్తుందని గతంలోనే మీరు చెప్పగా నాకు ఒక సెట్ కావాలని అడిగాను. ఆవిధంగా మీరు పంపిన 12+ 2 భాషల చందమామల పాకెట్ ఇవ్వాళే అందుకున్నాను -15-04-2012-  మనస్పూర్తిగా చెబుతున్నాను. ఈ రోజును జీవితంలో మర్చిపోలేను. పన్నెండు చందమామల్లో ఒకేసారి నా కథ చూసుకోవడం నాకు గొప్ప అనుభూతి అయితే మా పిల్లలు వాటిని మొత్తంగా స్కూలుకు తీసుకుపోయి టీచర్లకు, సహ విద్యార్థులకు చూపిస్తామని గోల చేసేస్తున్నారు. చందమామకు ఎలాంటి కథలు రాయాలి అనే విషయంలో కూడా మీరు ఇస్తున్న సలహా మాలాంటి వారికి ఎంతగా ఉపయోగపడుతోందో మాటల్లో చెప్పలేను. థాంక్యూ చందమామా..
–మళ్ల లక్ష్మీనారాయణ, రైల్వేస్, చంద్రాపూర్, మహారాష్ట్ర

RTS Perm Link

కూటాలమర్రి, మల్లెమడుగులను వెతుక్కుంటూ…

గత ఫిబ్రవరి ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం అనుబంధాలలో రెండు వారాల పాటు ఒక అద్భుత కథనం ప్రచురించబడింది. అడవికీ, నాగరికతకు మధ్య తెగిపోయిన పేగు బంధాన్ని అద్వితీయ శైలిలో వివరించిన ఈ కథనాల కర్త డాక్టర్ లెనిన్ ధనశెట్టి గారు.

కడప-నెల్లూరు జిల్లాల మధ్య వెలిగొండు పర్వత శ్రేణుల మధ్య ఉంటే కూటాలమర్రి- మల్లెమడుగు గ్రామం గ్రామమే అటవీ జీవనాన్ని వదిలిపెట్టి మైదానాల పాలబడిన శిథిలమైపోయిన చరిత్రను కమనీయంగా, మానవీయంగా, కరుణామయంగా చిత్రించిన కథనం ఇది.

బస్సులూ, కరెంటు దీపాలు ఎట్టుంటాయో కూడా చూడకుండానే కాటికి పోయినోళ్ల ఊళ్లు కూటాలమర్రి, మల్లెమడుగు. ఒక్క మల్లెమడుగు గ్రామంలోనే 350 గడప ఉండేది. నీటి సౌకర్యం లేకపోయినా మంచుకే పంటలు పండే జీవగడ్డ. పురుగు మందు, ఎరువు అనే పదాలు తెలియని, దుక్కి దున్ని విత్తనాలు విసిరితే చాలు పుట్లకొద్దీ పంట కోసుకోవడమే తరువాయిగా బతికిన పచ్చపచ్చటిప్రాంతం..

నాగరికత తన కరకు కత్తులను మెత్తగా దింపగా పిల్లలు చదువులపాలై, ఉద్యోగాల పాలై.. ఒక్కొక్కరూ బయటి ప్రపంచంలోకి ఎగిరిపోగా బిత్తరపోయిన ఊరు. నలభై ఏళ్లుగా ఊరికి రోడ్డెయ్యండనీ, కరెంటీయండనీ నాయకులకూ, కలెక్టర్లకూ మొక్కిన మొక్కులు మొక్కులుగానే మిగిలిపోయిన నేపథ్యంలో కొంపా గోడూ, పొలాలూ ఆవులూ వదిలి చెట్టుకొకరూ పుట్టకొకరూగా ఒక్కో కుటుంబం దేశం మీద పడిపోతే ఖాళీ అయిపోయిన ఊరు. మల్లెమడుగు.

రచయిత మాటల్లో చెప్పాలంటే…. “ఒక తరం ఆశలకు వృద్ధతరం విశ్వాసాలకూ మధ్య ఈ గ్రామంలో జరిగిన యుద్ధంలో- సంఘర్షణలో ఎన్ని హృదయాలు గాయపడ్డాయో? ఎన్ని గుండెలు ఊరిని వదలలేక కుమిలి కుమిలి ఆగి మరణించాయో? ఒక యుద్ధానంతర దైన్యాన్నీ, వేదననూ ఆ శిథిల గ్రామం అణువణువునా ప్రతిబింబిస్తోందనిపించిందా క్షణం.?”

దాదాపు పాతికేళ్లుగా ఈ ఊర్ల గురించి వింటూ వస్తున్న రచయిత ఒకరిద్దరు మిత్రులతో కలిసి ఈ సంవత్సరం అడవిబాట పట్టి ఈ శిధిల గ్రామాలను శోధిస్తూ పోయిన క్రమమే ఈ కథనానికి మూలం. యుగాలనుండి మనుషులు సాగిస్తున్న పర్యాటక యాత్రల చరిత్రలో ఒక అద్వితీయ ఘట్టాన్ని ఈ కథనం మన కళ్లముందు దివ్యంగా ప్రదర్శించింది.

భూ దిగంతాల కనుచూపు మేరా ఆక్రమించిన విశాలమైన లోయ- ఆ లోయ పొడవునా సమ్మోహన నిశ్శబ్ద ధ్యానం.. కనుచూపు పరిమితికి లొంగని విశాల లోయ.. రెండు కొండల నడుమ లోయలోకి నడుస్తూ అడవితల్లి సౌందర్యాన్ని విభ్రాంతితో నిశ్చేష్టులై చూస్తూ… ఆమె గర్భంలోకి నిర్భయంగా… నిరాయుధంగా… జ్ఞాన రహితంగా… అచేతనంగా ఎవరో మంత్రించినట్టు అలా సాగిపోవడం…  చీకటి పొదలను దాటే క్రమంలో ఆ వేణువనం మధ్యలోని ఆయిల్ పెయింటింగ్ లాంటి ఒక చెరువు.. ఎత్తయిన కొండ చరియలతో సహా వెదురు గెడల ఆకుల సూక్ష్మ కొనలు సైతం స్వచ్ఛమైన ఆ చెరువు నీళ్ళలో ప్రతిఫలిస్తుండగా కోటి వర్ణాలుగా వివర్ణించిన కాంతి ఇంద్రజాలం…

వేల ఎకరాల పచ్చిక బీళ్ళ మైదానం… కోటి ఐమాక్స్‌లలోనూ పట్టని దృశ్య ఉత్సవం. దూరంగా చెట్ల సందుల్లో కనిపిస్తున్న పూరిళ్ళ ఊరు… మల్లెమడుగు… ఏళ్ళ జ్ఞాపకం వాస్తవమై సాక్షాత్కరించిన సందర్భం.. కొరివి దెయ్యాల కథల్నుంచి… గాయత్రి, ఎగ్జార్సిస్ట్, వోమెన్, అరుంధతి, కాంచన వరకూ విలేజ్ అండ్ అర్బన్ లెజెండ్స్ అనబడే హత్యా ఆత్మహత్యల బీభత్సరస ప్రధాన గాథలన్నీ మెదళ్ళ స్మృతి పేటికల నుంచి మాటలుగా ప్రవహిస్తుండగా, కొన్ని వేల పిట్టల అరుపులతో ఆ అడవిలోయ ప్రతిధ్వనిస్తుండగా, ఉత్తర దక్షిణాలుగా వ్యాపించిన మల్లెమడుగు ఈ కథన రచయితకు క్షతగాత్రురాలిలా దర్శనమిచ్చిందట.

ముగ్గురు కలెక్టర్లు మమ్మల్ని అడవి నుంచి బయటకు తరిమి మా బతుకులను నాశనం చేశారని అడవికి మమ్మల్ని దూరం చేసిన వారికి అడవి తల్లి గోస తగిలి వంశనాశనం అయిపోతుందని కూటాలమర్రి కాలనీలో జీవచ్ఛవాలుగా మిగిలి ఉన్న వారి శాపాలు..

ఒక యుద్ధం లేదు. ఒక సైనిక దాడి లేదు… ఒక దురాక్రమణ లేదు. ఆదివాసీ అభివృద్ధి పేరిట పాలకులు చేపట్టిన అర్థరహిత చర్యల కారణంగా అడవికి దూరమైపోయిన అడవిపుత్రుల విషాద చరిత్ర ఇది.

నాకు తెలిసి సరిగ్గా ఇరవై ఏళ్ల క్రితమే అనుకుంటాను.. నల్లమల అటవీ లోతట్టు ప్రాంతంలో జీవిస్తున్న చెంచులను ఉద్ధరించడానికి నడుం కట్టిన ప్రభుత్వం వారిని అక్కడి నుంచి బయటకి తెచ్చి మైదాన ప్రాంతంలో నివాస ప్రాంతం, వ్యవసాయ భూమి కల్పించి బతికేయమని చెప్పింది. అడవి ఉత్పత్తులమీద, ఆహార సేకరణ మీద ప్రధానంగా బతుకుతూ వచ్చిన చెంచులు ఒక్కసారిగా తమ కళ్లముందు కనిపించిన ఈ విశాలప్రపంచంలో ఏం చేయాలో, ఎలా బతకాలో అర్థం కాక తిండిలేక చనిపోయారు.

భూమి ఇచ్చాం కదా బతికేస్తారులే అని వదిలేసిన మన ఘనత వహించిన ప్రభుత్వం, అధికారులు వారికి వ్యవసాయం వచ్చా, రాకపోతే వారికి కల్పించవలసిన కనీస ప్రాధమిక శిక్షణ, పరికరాలు, తదితర వ్యవసాయ అవసరాలను తీర్చడం ఎలా అనే విషయాలను ప్రాథమికంగానే మర్చిపోయారు. ఏం చేయాలో తోచని స్థితిలో ఆ ఆడవి పుత్రులు ఆకలికి మాడి చనిపోయారు.

ఈ రోజుకీ అడవి పుత్రులను ఇలాగే ఉద్ధరిస్తున్నారని ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం అనుబంధంలో లెనిన్ ధనశెట్టి గారు రాసిన అద్భుత కథనం తేటతెల్లం చేసింది. అభివృద్ధి అని మనం అనుకుంటున్న గొప్ప విషయాలు ఆ అదివాసీలను ఆకలికి మాడి చావకుండా నిరోధించలేకపోయాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కూడా అభివృద్ధి నమూనా ఇలాగే కొనసాగుతున్నట్లుంది.

మనం నివశిస్తున్న నేలమీద ఒకానొక మహారణ్యంలో అభివృద్ధి భావన విషప్రభావంతో అంతర్ధానమైపోయిన రెండు గ్రామాల శిథిల చరిత్రను దయనీయంగా తడిమిన ఆ రెండు కథనాల లింకులను కింద చూడండి.

కూటాలమర్రి, మల్లెమడుగులను వెతుక్కుంటూ…

http://www.andhrajyothi-sunday.com/AJweeklyshow.asp?qry=2012/feb/5/travel&more=2012/feb/5/sundaymain

ఊరు అడవిలో..మనుషులు కాలనీలో…

http://www.andhrajyothi-sunday.com/AJweeklyshow.asp?qry=2012/feb/12/travel&more=2012/feb/12/sundaymain

ఈ రెండు కథనాలపై దేశదేశాల ఆంధ్రజ్యోతి పాఠకుల నుంచి వచ్చిన స్పందన కింది ఉత్తరాలలో చూడండి.

అద్భుతం ఆ వనవ్యాహ్యాళి

ట్రావెలోకం చదువుతున్నంత సేపూ ఉత్కంఠ, ఉద్వేగం. అనిర్వచనీయమైన అనుభూతిని పొందాను. సాహిత్యంలో ఇదో కొత్త ఒరవడి. అద్భుతమైన వర్ణనా చాతుర్యం, పదగాంభీర్యం, శైలీ విన్యాసం పాఠకుల మనసు రంజింప చేసేలా ఉంది. మంచి వనవ్యాహ్యాళికి తీసుకెళ్లారు. ప్రభుత్వాల నిర్లక్ష్యం ఫలితం గా నిరాశ్రయులైన, అవుతున్న ఒక సమూహ జీవన వాస్తవాన్ని కళ్లముందు ఆవిష్కరించారు. విధ్వంసక అభివృద్ధి వెనుక దిసమొలతో సంచరిస్తున్న (అ)నాగరికుల అసలు స్వ రూపాన్ని నిర్భయంగా చెప్పి, చెంప ఛెళ్లు మనిపించారు.

శెభాష్. ఆత్మనిందను (నాగరికతా శాపగ్రస్తులం) సైతం అలంకార పదబంధాలతో అందించారు. మట్టిమనుషులు మృత జీవులుగా మారుతున్న క్రమాన్ని, నరజాతి చరిత్ర నరహంతకుల పాలవుతున్న వైనాన్ని, అడవి బిడ్డల ఆవేదనల మూలాన్ని, అమ్మతనం కనిపించని అభివృద్ధి మోసాల్ని ఎంత స్పష్టంగా సూటిగా చెప్పారో! తిరుగు ప్రయాణంలో అలసట చెందిన మీ కళ్లు విశ్రాంతి కోరుకోవాల్సిందిపోయి, కన్నీళ్లు కార్చాయం టే మీ హృదయం ఎంతగా చలించిందో అర్థమవుతోంది.- డా.జి.వి.కృష్ణయ్య, కొత్తపట్నం

ట్రావెలోకం చదువుతున్నంతసేపూ ఎంతో ఉద్వేగానికి లోనయ్యాము. ఈ మధ్యకాలంలో ఇంతగా మనసును హత్తుకున్న రచన మరోటి లేదు. మీతో ప్రయాణించిన స్నేహితులందరికీ శుభాకాంక్షలు. మీ స్నేహబృందంతో కలిసి ఇలాంటి ప్రయాణం చేయాలని నాకు ఉంది.-శ్రీనివాస్, మలేసియా,ప్రసాద్, శివప్రసాద్, శ్రీధర్, ఇ-మెయిల్

కూటాలమర్రి, మల్లెమడుగులను వెతుక్కుంటూ.. సాహసయాత్ర వ్యాసాలు అద్భుతం. వెలిగొండ అందాల ఆవిష్కరణ శైలి కూడా ప్రకృతి అంత స్వచ్ఛంగానే ఉంది. తెలుగు సాహిత్యలోకంలో మీలాంటి రచయిత ఉన్నందుకు గర్వంగా ఉంది. ‘అకారణంగా కన్నీళ్లు వచ్చాయి ఎందుకో?’ అనే పదాలు రాయకుండా ఉండాల్సింది.- హరిప్రసాద్, ఇ-మెయిల్

మీరెంతో ప్రేమతో, శ్రద్ధ తీసుకుని రాసినా ఈ బ్యూరోక్రాట్స్ మారతారంటారా? రెండు వ్యాసాలు చదివేసరికి నేను కూడా లోపలెక్కడో విలపించాను. బహుశా చదివిన అందరూ ఇలాగే ఫీలౌతుండచ్చు. బయటో…లోపలో…- విజయ్‌కుమార్ కోడూరి

లెనిన్‌గారి ట్రావెలాగ్ చదివాక ఇది రాయకుండా ఉండలేకపోతున్నాను. మీరు నడచిన ప్రాంతంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రచార అధికారిగా 1983-90 మధ్య తెగ తిరిగిన రోజులన్నీ గుర్తుకు వచ్చి సంభ్రమానికి గురయ్యాను. ఆ తర్వాత బెజవాడ రేడియోలో న్యూస్ ఎడిటర్‌గా చేసేటప్పుడు లంక వెంకటరమణతో కలిసి ఎక్కి దిగిన కొండలు, చేసిన సాహసాలూ గుర్తొచ్చాయి. పైపెచ్చు నేను నెల్లూరు వాడిని కావడం వల్ల మీ అనుభూతి నన్ను మరింతగా కుదిపింది. మంచి వ్యాసంతో ఆపాతమధురాలను తలపు తెచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు.- ఎమ్.వి.ఎస్.ప్రసాద్, చెన్నై.

కొసమెరుపు:

నిన్ననే మా ఊరునుంచి శివరాం ఒక కబురు మోసుకువచ్చాడు. 1970ల మొదట్లో హరిత విప్లవంలో భాగంగా మా ఊరులోకి కరెంటు, హైబ్రిడ్ సేద్యం వచ్చింది మొదలు ఇంతవరకు ఏటా రెండు పంటలకు తక్కువ కాకుండా పండుతూ కడప జిల్లా కోస్తాగా పేరొందిన మా ప్రాంతంలో -సుండుపల్లె, మడితాడు, రాయవరం- ఏట్లో కిలోమీటర్ల పొడవునా వేసిన వేలాది సాగునీటి బోర్లు ఈ నెలలో పూర్తిగా నీటిచుక్క లేకుండా పోయాయట.

మాకు తెలిసి ఈ నలభై ఏళ్లలో మొదటిసారిగా మా ప్రాంతాల్లోని ఊర్లలో మంచినీటి ట్యాంకర్లు అడుగుపెట్టి నీటిని బిందెల లెక్కన ఇస్తున్నాయట. గల్ఫ్ దేశాలనుంచి వచ్చిపడుతున్న డబ్బుతో అన్ని ఊర్లలో భూములను కొనివేసి తోటల సాగు మొదలెట్టిన మా ప్రాంత ముస్లింలు బోర్లు మొత్తంగా ఎండిపోవడంతో విలవిల్లాడిపోతున్నారట.

దీనంతటికీ కారణం వరుసగా రెండేళ్ల పాటు వర్షాలు కురవకపోవడం. ఊళ్లలో చెరువులు ఎండిపోవటం. వాన పడితే, చెరువునిండితే, ఏటిలో జల పైకి ఎగబాకితే పచ్చగా బతికిన మాప్రాంతం ఇవ్వాళ తాగేందుకు మంచి నీళ్లకు కూడా గతిలేక బయటినుంచి ట్యాంకర్లను తెప్పించుకుని బతకాల్సిన పరిస్థితి.

500 ఏళ్ల క్రితం కృష్ణదేవరాయలకున్న పాటి ముందు చూపు కూడా మన పాలకులకు లేకపోవడమే మనుషులను, ఊర్లను చంపేస్తోంది. చెరువులను చదును చేసి ప్లాట్ల బిజినెస్ మొదలెట్టేస్తున్నారు. ఊరు మనుగడకు ప్రాణాధారమైన చెరువులను మాయం చేసేస్తున్నారు. చెరువుకు, ఏటి జలకు ఉన్న పేగు బంధాన్ని తెంచేస్తున్నారు.

మా ఊరికి చాలా దగ్గరలోనే ఉన్న కూటాల మర్రి, మల్లెమడుగు ఊర్ల అంతర్ధానం గురించి బాధపడుతున్నాం కాని అడవుల్లోని గుడిసెలనే కాదు. మైదానాల్లోని ఊర్లను కూడా వల్లకాట్లోకి పంపిస్తున్న పాలకులు, పాలనలే మా ప్రాంతాన్ని కూడా కాటేస్తున్నాయి. మరొక్క సంవత్సరం ఇలాగే ప్రకృతి పెడముఖం పెట్టిందంటే మా ప్రాంతం మొత్తంగా ఖాళీ అయిపోతుంది. ఈ సారి కూడా వర్షపాతం తక్కువగానే ఉంటుందని వాతావరణ శాఖ ఇప్పటికే తేల్చేసింది.

65 ఏళ్ల స్వాహాతంత్రం మా ఊరు పునాదులను కూడా పెకిలించివేస్తోంది. శతకోటిలింగాల్లో ఒక బోడిలింగంలాగా మా ఊరు కూడా అంతరించిపోనుందా..?

తల్చుకుంటేనే భయమేస్తోంది.

RTS Perm Link

కుటుంబ పెద్ద అభిప్రాయాలను కుటుంబ సభ్యులే  ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించలేనప్పుడు రాజు ఆదేశాలను, నిర్ణయాలను సామంతులు, పాలితులు ఏకగ్రీవంగా ఎలా ఆమోదించగలరు అనే సార్వకాలిక ఇతివృత్తంతో ఈ కథ నడిచింది.

“అనంతవర్మ సామంతుడైనంతలో మనకు బానిస అని అర్థం కాదు. మన సామ్రాజ్యమనే ఉమ్మడి కుటుంబంలో అతనూ ఒకడు. చక్రవర్తి చేసే శాసనాలను విశ్లేషించి విమర్శించే హక్కు సామంతరాజులకు ఉన్నాయి. వారు మనకు చెల్లిస్తూన్న కప్పమూ, మన సామ్రాజ్యంలో వారూ ఒక భాగమే నన్న సత్యమూ వారికి ఆ హక్కును ప్రసాదించాయి. అందుకు వారిని తప్పు పట్టడం సమంజసం కాదు”

“ఓ క్షణం అధికార మదం అనే పొరని తొలగించి శాంతంగా ఆలోచిస్తే నీకే బోధపడుతుంది. చిన్నదైన నీ స్వంత కుటుంబం లోనే ఏకాభిప్రాయం కుదరడం అరుదు. భార్యకూ భర్తకూ, కన్నవారికీ సంతానానికీ నడుమనే ఆలోచనలలో ఓ పొందికంటూ కుదరడంలేదు. అటువంటప్పుడు సామ్రాజ్య పాలనలో రాజకీయ పరమైన శాసనాల విషయంలో ఏలికల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు తలెత్తడంలో వింత ఏముంది?… మన శాసనాల పట్ల అనుమానాలు రేగాయాంటే   ఆ లోపం మనదే ఔతుంది. ఆ సందేహాలను తీర్చవలసిన బాధ్యత మనపైన ఉంది

“మనకు అధికారం ఉందికదా అని…విమర్శించినవారినల్లా శిక్షించాలనుకోవడం అవివేకమే ఔతుంది. అసలు విమర్శలనేవే లేకుంటే మన చర్యల లోని లోటుపాట్లు మనకు ఎలా తెలిసి వస్తాయి? సద్విమర్శలు ఎప్పుడూ ఆరోగ్యకరమే”.

పాతకాలానికే కాదు ఏ కాలానికైనా  సరే వర్తించే అక్షరలక్షల్లాంటి జీవిత పాఠాలను ఈ శక్తివంతమైన సంభాషణలు బోధిస్తున్నాయి.   ఎంపిక విషయంలో ఈ కథ ఇక్కడే నిలిచి గెలిచిందంటే కూడా అతిశయోక్తి కాదు.

తిరుమలశ్రీ గారూ..  ఆధునిక భావసంస్కారాన్ని పాత రూపంలో చొప్పించి ఇంత మంచి కథను పంపినందుకు మన:పూర్వక కృతజ్ఞతలండీ..

ఈ కథ పూర్తి పాఠం ఇక్కడ చదవండి

విమర్శ

-తిరుమలశ్రీ (పి.వి.వి. సత్యనారాయణ)

జనవరి 2012 చందమామ

త్రిపర్ణ సామ్రాజ్యాన్ని ఏలే చక్రవర్తి విష్ణువర్ధనుడు సహృదయుడూ, సమర్థుడూనూ.
ఒకసారి సర్వ సేనాని శూరసేనుడు చక్రవర్తి వద్దకు వచ్చి, “ప్రభూ! మన సామంత రాజ్యాలలో ఒకటైన రామపురి రాజ్యాన్ని ఏలే అనంతవర్మ ఏలినవారి శాసనాలను విమర్శిస్తున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. కప్పం కట్టడానికి కూడా సవా లక్ష ప్రశ్నలు వేస్తున్నాడట. తమ ఆజ్ఞ ఐతే తక్షణమే వెళ్ళి అతనికి బుద్ధి చెప్పి వస్తాను” అన్నాడు.
సేనాని ఫిర్యాదును శాంతంగా ఆలకించిన విష్ణువర్ధనుడు, “అనంతవర్మకు తప్పక బుద్ధి చెప్పవలసిందే. ఎలా చెప్పాలన్నది మేం ఆలోచిస్తాం,” అని అప్పటికి అతన్ని పంపేసాడు.
చక్రవర్తి ఆదేశాలకు ఎదురుచూస్తూ, రామపురి మీదకు దండెత్తేందుకు సన్నాహాలను చేసుకోసాగాడు శూరసేనుడు. అంతలో ఓ రోజున అతనికి చక్రవర్తి నుండి పిలుపు రానే వచ్చింది. ఉత్సాహంగా వెళ్ళాడు అతను.
విష్ణువర్ధనుడు, శూరసేనుడితో రామాపురం గురించి గాని, అనంతవర్మ గురించి కాని ప్రస్తావించలేదు. “శూరసేనా! ఉమ్మడి కుటుంబపు వ్యవస్థను గూర్చి అధ్యయనం చేస్తున్నాం మేము. ఆ సందర్భంలో నీ సహకారం కోరి పిలిపించాము” అన్నాడు.
సామాజిక దృక్పథం కలిగిన చక్రవర్తి తరచు అటువంటి విషయాలపై అధ్యయనం చేస్తూండడం కద్దు. అందుకే, “అవశ్యం సెలవీయండి, ప్రభూ!” అన్నాడు శూరసేనుడు.
”ఆ అధ్యయనంలో ఓ భాగమైన ‘కుటుంబంలో సామరస్యతను’ గూర్చి పరిశీలించేందుకని వివిధ తరగతులకు చెందిన కొన్ని కుటుంబాలను నమూనాలుగా తీసుకున్నాం మేము. వాటిలో నీదొకటి,” చెప్పాడు విష్ణువర్ధనుడు. “నువ్విప్పుడు చేయవలసిందల్లా ఇంటికి వెళ్ళి ప్రశాంతంగా ఆలోచించి…గత మూడు మాసాలలోనూ నీ కుటుంబ వ్యవహారాలకు సంబంధించి నువ్వు తీసుకున్న నిర్ణయాలూ, వాటిని నీ కుటుంబ సభ్యులంతా ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించిన సందర్భాలూ వగైరా వివరాలన్నీ రాసుకుని వచ్చి మాకు చూపించాలి నువ్వు”.
’ఓస్, అదెంత భాగ్యం!’ అనుకున్న శూరసేనుడు చక్రవర్తి వద్ద సెలవు తీసుకుని వెళ్ళిపోయాడు.
మర్నాడు తల వ్రేలాడేసుకుని వచ్చిన సేనానిని చూసి విస్తుపోయాడు విష్ణువర్ధనుడు.
“మహాప్రభూ! తరచి చూస్తే గత మూడు మాసాలలోనూ నేను చేసిన ప్రతిపాదనలతో, నిర్ణయాలతో నా భార్య కాని, నా ఇద్దరు కుమారులు గాని ఏకగ్రీవంగా అంగీకరించిన సందర్భాలు ఒకటీ అరా తప్పితే ఏవీ లేవు,” అని విన్నవించుకున్నాడు శూరసేనుడు.
విష్ణువర్ధనుడు విస్తుపోతూ, “ఆశ్చర్యంగా ఉన్నదే! మరి కుటుంబ పెద్దగా నువ్వేం చేసావ్? వారిని దండించి నీ దారికి త్రిప్పుకున్నావా లేదా?” అనడిగాడు.
అందుకు శూరసేనుడు నవ్వి, “ఓ పక్క నేను తాళి కట్టిన భార్య, మరో పక్క పిల్లలు పసివాళ్ళూ, అనుభవశూన్యులూను. నా నిర్ణయాల లోని లోతుపాతులు వారికి ఎలా అర్థమౌతాయి? అందుకే వారికి నచ్చజెప్పడానికి ప్రయత్నించాను. అలా కొన్ని సందర్భాలలో వారి ఆలోచనా సరళిని మార్చగలిగాను. కొన్ని సందర్భాలలో వారి ఆలోచనలకు అనుగుణంగా నా  నిర్ణయాలను మార్చుకున్నాను,” అని జవాబిచ్చాడు.
అప్పుడు విష్ణువర్ధనుడు మందహాసం చేసి, “రామపురాధీశుడు అనంతవర్మ విషయంలో నువ్వు చేసిన ఫిర్యాదుకు సమాధానం కూడా ఇదే, శూరసేనా! అనంతవర్మ సామంతుడైనంతలో మనకు బానిస అని అర్థం కాదు. మన సామ్రాజ్యమనే ఉమ్మడి కుటుంబంలో అతనూ ఒకడు. చక్రవర్తి చేసే శాసనాలను విశ్లేషించి విమర్శించే హక్కు సామంతరాజులకు ఉన్నాయి. వారు మనకు చెల్లిస్తూన్న కప్పమూ, మన సామ్రాజ్యంలో వారూ ఒక భాగమే నన్న సత్యమూ వారికి ఆ హక్కును ప్రసాదించాయి. అందుకు వారిని తప్పు పట్టడం సమంజసం కాదు” అన్నాడు శాంతంగా.
“ప్రభూ!” అన్నాడు శూరసేనుడు తెల్లబోయి.
“శూరసేనా! ఓ క్షణం అధికార మదం అనే పొరని తొలగించి శాంతంగా ఆలోచిస్తే నీకే బోధపడుతుంది. చిన్నదైన నీ స్వంత కుటుంబం లోనే ఏకాభిప్రాయం కుదరడం అరుదు. భార్యకూ భర్తకూ, కన్నవారికీ సంతానానికీ నడుమనే ఆలోచనలలో ఓ పొందికంటూ కుదరడంలేదు. అటువంటప్పుడు సామ్రాజ్య పాలనలో రాజకీయ పరమైన శాసనాల విషయంలో ఏలికల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు తలెత్తడంలో వింత ఏముంది?… మన శాసనాల పట్ల అనుమానాలు రేగాయాంటే   ఆ లోపం మనదే ఔతుంది. ఆ సందేహాలను తీర్చవలసిన బాధ్యత మనపైన ఉంది”.
ఓ క్షణం ఆగి సాభిప్రాయంగా సేనాని వంక చూసాడు విష్ణువర్ధనుడు. “మనకు అధికారం ఉందికదా అని…విమర్శించినవారినల్లా శిక్షించాలనుకోవడం అవివేకమే ఔతుంది. అసలు విమర్శలనేవే లేకుంటే మన చర్యల లోని లోటుపాట్లు మనకు ఎలా తెలిసి వస్తాయి? సద్విమర్శలు ఎప్పుడూ ఆరోగ్యకరమే”.
చక్రవర్తి నిశిత దృష్టికి, విశాల దృక్పథానికీ జోహార్లు అర్పించకుండా ఉండలేకపోయాడు శూరసేనుడు. “నా అజ్ఞానానికి మన్నించండి, మహాప్రభూ! స్వయంగా రామపురికి వెళ్ళి అనంతవర్మను కలుసుకుంటాను. అతని అనుమానాలనూ, శంకలనూ నివృత్తి చేసి పని సాధించుకుని వస్తాను,” అని చక్రవర్తి వద్ద అనుమతి తీసుకుని నిష్క్రమించాడు.

RTS Perm Link

జటాయువు

చందమామ మొదటి నుంచి మధ్యయుగాల కథలకు, రాజు రాణి, తోటరాముడి కథలకు, జానపద, పౌరాణిక, జాతక బేతాళ కథలకు పేరుమోసిందని మనందరికీ తెలుసు. కథ అనే భావనకు సార్వత్రిక నమూనాగా నిలిచిపోయిన గొప్ప కథలివి. అందుకే 1950, 60, 70ల దశకం నాటి కథలంటే చందమామ పాఠకులకు, వీరాభిమానులకు అంత పిచ్చి.

కాని మా చందమామ లైబ్రేరియన్ బాలాగారికి మాత్రం 80ల నాటి చందమామ కథలంటే ప్రాణం. చందమామ కథలు నిజంగా పరిపక్వత అందుకున్నది 80లలోనే అని తన నిశ్చితాభిప్రాయం. తెలుగు చందమామ సర్క్యులేషన్ హిందీ చందమామను అధిగమించి తొలిసారిగా లక్ష కాపీల సంఖ్యను దాటి రికార్డు సాధించింది కూడా 80ల లోనే అని తను ఉదాహరణను కూడా చూపిస్తుంటారు. ఆయన అభిప్రాయంతో మనం ఏకీభవించవచ్చు. ఏకీ భవించకపోవచ్చు.

కాని చందమామలో మధ్యయుగాల కథలే కాకుండా ఆధునిక వాతావరణం ఉన్న కథలు కూడా అప్పుడప్పుడూ తమవైన మెరుపులు మెరిపిస్తూనే ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా చందమామకు రచనలు పంపుతున్న పాత, కొత్త రచయితలు అద్భుతమైన తర్కంతో, చక్కటి ముగింపుతో కూడిన కథలను గత మూడేళ్లుగా చందమామకు అందిస్తున్నారు. పాత కొత్త కథల మేళవింపుతో ప్రతి నెలా అచ్చవుతున్న ఒక పేజీ కథలు చందమామకే హైలెట్‌గా మారుతున్నాయి. పాఠకులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తున్నాయి కూడా.

మనుషుల బాధలు, సమాజం బాధలు గురించే పట్టించుకుంటున్న కాలంలో ఎద్దు బాధను కూడా పట్టించుకుని కథగా మలిస్తే ఎలా ఉంటుంది? అది కూడా ఎద్దు కోణం నుంచి దాని బాధను కథగా మల్చడం. ఈ మార్చి నెలలో చందమామలో వచ్చిన కొత్త కథ ఎద్దుబాధ ఈ కోణంలోంచే పుట్టింది. చెప్పిన పనల్లా గుడ్డిగా చేసుకునిపోయే ఎద్దు ఒక్కోసారి రైతుమీదికి తిరగబడుతుంది. చేస్తున్న పనిని ఆపివేసి కదలకుండా మొరాయిస్తుంది. దాదాపు ఇది పల్లెల్లోని రైతులందరికీ అనుభవపూర్వకమైన విషయమే.

మా జిల్లాలో ఎద్దులు, దున్నలు ఇలా చేస్తున్న పని ఉన్నట్లుండి ఆపివేసి మొరాయించడాన్ని అంకె వేసింది అని అంటుంటారు. ఎద్దు అంకె వేసింది అంటే ఎద్దు మెడపై కట్టిన కాడిని దిగజార్చుకుని కాలు ముందుకు కదపకుండా మడిలో, చేనులో అలాగే నిలబడిపోవటం. పనిచేస్తున్నప్పుడు ఏదైనాభరించలేని కష్టం తగిలితే దాన్ని మాటల్లో రైతుకు చెప్పలేని ఎద్దులు తమకు తోచిన విధంగా పరిష్కారం ఎంచుకుంటాయి. అంకె వేసుకోవడం ఇలాంటి పరిష్కారాలలో ఒకటి.

పొలంలో దున్నుతున్నప్పుడు విపరీతంగా అలిసిపోయినా, ఎద్దు కాలి గిట్టలకు ముళ్లు గుచ్చుకుని కాలు కదపటం కష్టమైపోయినా, విపరీతంగా దప్పిక వేసినా, వేగంగా అడుగులేయలేదని రైతు తనను మరీ బాదేస్తున్నాడనిపించినా ఇలాంటి ఎన్నో కారణాలతో ఎద్దులు పొలాల్లో అంకెలేసుకుంటుంటాయి. పని చేయలేదని మాటిమాటికి అంకె వేసుకుంటోందని రైతు దాని బాధను గుర్తించకుండా ఎద్దును మరింతగా బాదిపడేస్తే అది మరింతగా మొండికేస్తుంది. రైతుపై పొలంలోనూ బయట కూడా తిరగబడుతుంది.

చాలా కాలంగా వివిధ పత్రికలు, వెబ్‌సైట్లకు కథలు, రచనలు చేస్తున్నప్పటికీ చందమామకు ఇటీవలే పరిచయమైన శాఖమూరి శ్రీనివాస్ గారు (మరో కలం పేరు సుధారాణి) ఎద్దుబాధ అనే ఈ కథను సాపుచేసి “ఇంకా దీనికి పేరు పెట్టలేదని, ఏ పేరు పెడితే బాగుంటుంద”ని మూడు నెలల క్రితం ఫోన్‌ సంభాషణలో అడిగారు. ‘ఎద్దు కష్టం మీద ఇంత మంచి కథ రాశారు కదా ఎద్దుబాధ అని పేరు పెడితే సరిపోతుంది కదా’ అని నేను సరదాగా చెప్పాను.

ఆశ్చర్యంగా ఆయన ఆ పేరే ఖరారు చేసి పంపడం. కథల ఎంపికకు కూర్చున్నప్పుడు మా యాజమాన్యం వారికి కూడా కథ బాగా నచ్చేసి కథ తొలి యత్నంలోనే ఎంపికైపోయింది. ఎద్దు నిజంగా అలా మొండికేస్తుందా అని మావాళ్లు -వ్యవసాయం అంటే ఏమిటో తెలీదు- నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే ఎద్దుబాధకు ఆమోదముద్ర వేశారనుకోండి.

పెద్ద కమతాలలో పనిచేస్తున్నప్పుడు పని ఎప్పుడు అయిపోతుంది అనే ఆదుర్దా, ఆందోళనకు ఎద్దులు గురయ్యాయంటే కొన్ని సందర్భాల్లో అవి మొండికేయడం, అంకె వేసుకోవడం వ్యవసాయం చేసే ప్రతి ఒక్కరికీ అనుభవమే. ఈ కథను విడిగా చదివినప్పుడు కాకుండా మా వాళ్లకు చదివి వినిపిస్తున్నప్పుడు నా చిన్నప్పుడు సేద్యంతో, ఎద్దులతో నా అనుబంధం కళ్లముందు రీల్ లాగా తిరిగింది.

‘ఎద్దును ముద్దు చేయవద్దురా అది చెప్పినమాట వినదు’ అంటూ తాత పదే పదే చెబుతున్నా జంతువులంటే అపారమైన అభిమానంతో విశ్రాంతి సమయంలో వాటి దగ్గరకు పోయి నూపురం, మెడను దువ్వడం, స్పర్శతో దానికి పరవశం కలిగింపజేయడం చేసేసరికి కొన్నాళ్లకు అవి నిజంగానే పొలంలో నా అరుపులు, అదిలింపులను పట్టించుకోకుండా వాటిపాటికవి నడుస్తూ పోవడం జరిగేది.

35 సంవత్సరాల క్రితం నాటి నా బాల్యాన్ని, పల్లె జీవితాన్ని మళ్లీ ఒకసారి నాకు గుర్తు చేసిన కథ ఎద్దుబాధ. ఆ తర్వాత ‘మీ కథ ఎద్దుబాధ సాక్షిగా ఎంపికయిపోయిందండీ’ అని శ్రీనివాస్ గారితో చెప్పినప్పుడు బాగా నవ్వుకున్నాము. “చందమామను ఎద్దుబాధతో కొట్టారండీ… ఎంపికకాక తప్పుతుందా వేసుకోక తప్పుతుందా..’ అని నేనంటే “కథకు పేరు పెట్టింది మీరే కదా..” అని ఆయన నవ్వడం…

ఎద్దుకు కూడా బాధ ఉంటుందని అది పైకి చెప్పుకోలేకపోయినా ఏదో ఒకరకంగా దాన్ని ప్రదర్శిస్తుందని చెప్పిన అందమైన కథ ఎద్దుబాధ. ఈ మార్చి నెల చందమామలో ఈ మంచి కథ వచ్చింది. చదవకపోతే తీసుకుని చదవండి. పత్రిక అందుబాటులో లేకపోతే ఇక్కడ ఈ కథను చదువుకోండి.

ఎద్దుబాధ
శ్రీరంగాపురంలో భూస్వామి రామేశం కొత్తగా ఓ ఎద్దుల జతను కొన్నాడు. వాటిలో ఒకటి చురుగ్గానే పనిచేస్తున్నా మరొకటి మాత్రం పదే పదే మొరాయించసాగింది. బలవంతపెడితే కదలకుండా కూర్చుంటుంది. పనిచేయని ఆ ఒక్క ఎద్దును అమ్మడం అసాధ్యమని భావించి, రెండింటినీ విక్రయించాలనుకున్నాడు రామేశం. ఒకనాడు రామేశం మిత్రుడు స్వరవర్మ పొరుగూరు నుంచి వచ్చాడు. అతను సామాన్య రైతు. “వర్మా.. ఇటీవలే కొన్న నా ఎద్దుల జతను సగం ధరకే అమ్మాలని నిర్ణయించుకున్నాను. వాటిని చూసి నచ్చితే కొనుగోలు చేసుకువెళ్లు. పైకం కూడా నీకు వీలున్నప్పుడివ్వు,” అన్నాడు రామేశం.

పక్కనే పాకలో ఉన్న ఎడ్లను పరీక్షించిన స్వరవర్మ వాటిని కొని తన వెంట తీసుకెళ్లాడు. అంత సులువుగా అవి అమ్ముడవడం రామేశానికి ఆనందం కలిగించింది. అయితే ఓ నెల గడిచాక ఎద్దులతో స్వరవర్మ ఎలా నెగ్గుకొస్తున్నాడో తెలుసుకోవాలనిపించింది. వెంటనే స్నేహితున గ్రామం బయలు దేరాడు. దారిలోనే ఉన్న పొలం వద్ద స్వరవర్మ కనిపించాడు.

అక్కడ తను అమ్మిన ఎడ్లు ఎంతో శాంతంగా పొలాన్ని దున్నడం గమనించాడు రామేశం. ఇబ్బంది పెట్టిన ఎద్దు కూడా ఎంతో హుషారుగా నాగలి లాగుతోంది. ఎంతో ఆశ్చర్యం కలిగింది.

మిత్రుడి అనుమానం గమనించిన స్వరవర్మ “ఎద్దుల్ని కొనడానికి ముందే వాటి పరిస్థితి నీ పనివాళ్ల మాటల ద్వారా తెలిసింది. వాటిని పరీక్షించి, ఏ లోపం లేదని నిర్ధారించుకున్నాకే కొన్నాను. ఎద్దు మొండికేయడానికి కారణం.. నీకున్న విశాలమైన, గట్లు లేని పొలాన్ని చూసి గొడ్డు చాకిరీ చేయాలని అది భయపడటమే! మోర ఎత్తితే గట్లు కనిపించే నా చిన్న కమతాన్ని ప్రయాస లేకుండా దున్నుతోంది. నువ్వు దాని బాధను అర్థం చేసుకోలేక పోయావు,” అన్నాడు. సందేహ నివృత్తి కలగడంతో రామేశం సంతోషించి, మిత్రుడి అంచనా సామర్థ్యాన్ని ఎంతగానో పొగిడాడు.
–ఎస్. సుధారాణి

RTS Perm Link

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రచురించిన అధికారిక పుస్తకంలో చందమామ పట్ల ప్రశంసా వాక్యాలను చూడటంతో గొప్ప అనుభూతి కలిగింది.

“అంశ ప్రదర్శన
అంశాన్ని ఎంత జాగ్రత్తగా ఎంపిక చేసి సక్రమంగా విభజించినా అంశప్రదర్శన (presentation of content) సరిగా లేకుంటే విద్యార్థులకు చిరాకు విసుగు కలుగుతుంది. అభ్యసించవలసిన అంశం సరిగా ఉండదు. ఇక్కడ మనం ‘చందమామ’ పిల్లల మాసపత్రికను ఉదాహరణగా తీసుకోవచ్చు. ప్రదర్శన బాగుండటం వల్ల ‘చందమామ’ అనే పుస్తకానికి అంత జనాదరణ కలిగింది. మన పాఠ్య పుస్తకాలకు ‘చందమామ’ ఒరవడి కావాలి. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రచురించిన ఒకటి,  రెండు తరగతుల తెలుగు వాచకాలు, కథావాచకాలకు సంబంధించిన పుస్తకాలను పరిశీలిస్తే కొంత ప్రగతిని సాధించినట్లు తెలుస్తూ ఉంది.

చిత్రాలు – పటాలు – బొమ్మలు – పట్టికలు
చిత్రాలు, పటాలు, బొమ్మలకు ‘చందమామ’ను ఒరవడిగా తీసుకోవచ్చు. చిత్రాలు, బొమ్మలు నలుపు తెలుపులో ఉండటం కంటే పంచరంగులలో ఉంటే, అవి విద్యార్థులను ఆకర్షిస్తాయి. అంశం ఉన్న చోటనే చిత్రం/ పటాలుండటం మంచిది. అంశం పక్కనే చిత్రం ఉంటే అంశాన్ని చదివేటప్పుడు విద్యార్థులు పక్కనున్న చిత్రాన్ని చూసి అంశాన్ని అర్థం చేసుకుంటారు. అంశం ఒకచోట చిత్రం మరో చోట ఉంటే విద్యార్థులకు అర్థం కాక ఆసక్తి నశిస్తుంది.”

నాణ్యమైన కాగితం, పంచరంగులు, అచ్చుతప్పులు లేని ముద్రణ, చక్కటి ముఖచిత్రం వంటివి పిల్లల్లో ఆసక్తిని కల్గిస్తాయని కూడా ‘తెలుగు బోధనా పద్ధతులు’ పుస్తకం తర్వాతి పుటలలో వివరించింది.

పిల్లలు, వారితో పాటు పెద్దలు కూడా మెచ్చే సకల అంశాలూ చందమామలో చేరి ఉండటమే దశాబ్దాలుగా దాని వైభవానికి, ప్రాచుర్యానికి కారణం. కాని ప్రభుత్వ పాఠ్య పుస్తకం విశేషంగా ప్రశంసించిన చందమామ పత్రిక ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో, ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో అందుబాటులో కి తీసుకురావడానికి వీలులేక పోవడమే అన్నిటికంటే మించిన విషాదం.

ఎందుకంటే సెక్యులర్ ప్రభుత్వం, దాని పాలనాధికారులకు చందమామ పత్రిక ఒక నిషిద్ధ వస్తువు. ఎందుకంటే చందమామ కంటెంట్ రిలిజియస్ కంటెంట్ అని ముందునుంచి ముద్రపడింది. ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాల ప్రాచీన పౌరాణిక గాధలను చందమామలో ప్రచురిస్తూ వస్తున్నప్పటికీ, సకల దేశాల జానపద కథలను తనవిగా చందమామ స్వీకరించినప్పటికీ, ప్రధానంగా హిందూ పురాణాలు, ఇతిహాసాల నుంచి చాలా ఎక్కువ కథలను, సీరియల్స్‌ని చందమామ ప్రచురిస్తూ వచ్చిన కారణంగా చందమామ కంటెంట్ మతపరమైన కంటెంటుగా ప్రభుత్వ దృష్టిలో ముద్రపడిపోయింది. అందుకే స్కూల్ లైబ్రరీలలోకి, కాలేజీ లైబ్రరీలలోకి, పాఠ్య పుస్తకాల ప్రణాళికలోకి చందమామ అడుగుపెట్టలేదు.

రాష్ట్రంలోని అన్ని పాఠశాలల్లోనూ చందమామ పత్రిక లభించేలా ప్రభుత్వాధికారులను, ప్రభుత్వాల నేతలను ప్రభావితం చేస్తూ చందమామ మార్కెటింగ్ విభాగం ప్రయత్నించవచ్చు కదా అని మా యాజమాన్యాన్ని ఇటీవలే అడిగితే వారు చెప్పిన సమాధానంతో నిజంగా దిమ్మదిరిగిపోయింది. పాఠ్య ప్రణాళిక, బోధనాంశాలు, పద్ధతులు కూడా సెక్యులర్ -లౌకిక- స్వభావంతో ఉండాలనే ప్రభుత్వ నిబంధనల కారణంగా రాష్ట్రంలోనూ, దేశంలోనూ కొన్ని వేల పాఠశాల లైబ్రరీలలో చందమామకు స్థానం లేకుండా పోయింది. సర్వశిక్షా అభియాన్ వంటి పధకాలలో కూడా చందమామతో సహా ఇతర బాలసాహిత్య పథకాలు భాగం కాలేకపోవడానికి ఈ ప్రభుత్వ లౌకిక ధోరణే కారణం.

కానీ ఇదంతా విన్నాక నాకో చిన్న సందేహం. మన దేశంలో ప్రభుత్వం కాని, ప్రభుత్వ  కార్యక్రమాలు కాని ఎన్నడూ మతానికి, ఆధ్యాత్మికతకు దూరంగా ఉన్న చరిత్ర లేదు. సెక్యులర్ భావనకు నిజమైన అర్థంలో మతాతీతంగా ఉండవలసిన ప్రభుత్వం, వ్యవస్థ అన్నిరకాల మతాచారాలకు సమానంగా తలుపులు తెరిచేసింది. హిందూసంస్థలు, ముస్లిం సంస్థలు, క్రైస్తవ సంస్థలు ప్రారంభించిన పాఠశాలలు ఏ మేరకు సెక్యులర్‌గా ఉన్నాయో జగమెరిగిన సత్యమే.. ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రాజెక్టులు ప్రారంభించే సందర్భంగా జరిపే భూమి పూజలు ఎంత సెక్యులర్‌గా ఉంటున్నాయో అందరికీ తెలుసు. సాక్షాత్తూ దేశ అత్యున్నత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ ఇస్రో సైతం, ఉపగ్రహ ప్రయోగాల సందర్భంగా చెంగాళమ్మగుడిలో, తిరుమల వెంకన్న గుడిలో ప్రదర్శించే రాకెట్ల, ఉపగ్రహ నమూనాల ప్రదర్శనలో ఎంత సెక్యులర్ స్వభావం ఉంటోందో అందరికీ తెలుసు. చివరకు మంత్రులు, ఉన్నతాధికారులు సైతం జాతర్లలో, బోనాలలో, గణేష్ ఉత్సవాలలో ఎంతగా పోటీలు పడి పాల్గొంటుంటారో అందరికీ తెలుసు.

ఇవేవీ సరిగా పాటించనప్పడు, చందమామ లేదా తదితర బాల సాహిత్య పత్రికల రిలిజియస్ కంటెంట్ మాత్రమే ఎందుకు అభ్యంతరకమైన, నిషిద్ధ వస్తువుగా ఉండాలో ఏమాత్రం అర్థం కావడంలేదు. ఈ సెక్యులియర్, రిలిజయస్ గొడవల సంగతి తెలియకేనా ఇన్ఫోసిస్ నారాయణమూర్తి గారి జీవన సహచరి సుధామూర్తి గారు కర్నాటకలోని అయిదు వేల గ్రామీణ పాఠశాలలకు కన్నడ చందమామలను రెగ్యులర్‌గా అందించే బృహత్తర ప్రాజెక్టుకు పచ్చజండా ఊపారు? సెక్యులరిజం దాని నిజమైన అర్థంలో పాటించబడితే చాలా మంచివిషయమే కాని ఈ పాక్షికత ఏమిటి? ఈ పక్ష’వాతం’ ఏమిటి?

మరోవైపు దేశవ్యాప్తంగా అన్ని భాషలలోనూ చందమామను చదువుతున్న వారిలో ముస్లింలు కూడా పెద్ద ఎత్తున ఉంటున్నట్లు చందమామ కార్యాలయానికి వచ్చే ఉత్తరాలు తెలుపుతూనే ఉన్నాయి. గత 60 సంవత్సరాలుగా చందమామను చదువుతూ, తన మనవళ్లు, మనవరాళ్లకు కూడా చందమామ కథలు వినిపిస్తున్న మాజీ వెటరినరీ శాఖోద్యోగి అబ్దుల్ హమీద్ గారి వంటి వృద్ధతరం పాఠకులు ఆంధ్రలోనే కాకుండా అన్ని రాష్ట్రాల్లో కూడా ఉంటున్నారని కొత్తగా బయటపడుతోంది. రిలిజయస్ కంటెంటుకు నిజంగా అభ్యంతరం తెలుపవలసివారు. అడ్డుకోవలసిన వారు సైతం చందమామను తమదిగా స్వీకరిస్తున్నప్పుడు, చందమామ ఉర్దూలో ఎందుకు ప్రచురింపబడలేదు అంటూ అమెరికానుంచి కూడా ఉర్దూ మహిళలు ప్రశ్నిస్తున్న కాలంలో, ఏలిన వారికి మాత్రమే చందమామ రిలిజియస్‌గా కనిపిస్తోంది.

దేశంలోని సవాలక్ష వైపరీత్యాలలో ఇదొక సరికొత్త  వైపరీత్యం అని సమాధానపడాలి కాబోలు.

ఈలోగా, సిద్ధాంతాల పట్ల విశ్వసానికి, వాటి ఆచరణకు మధ్య గీతను చెరిపివేసిన అసాధారణ మేధావులు, బుద్ధి జీవులు సైతం బాలసాహిత్యం కాల్పనికంగానే ఉంటుందని, మానవజీవితాన్ని మానవీయంగా పునర్నిర్మించే ప్రయత్నంలో అవాస్తవిక కాల్పనిక సాహిత్యానికి తనదయిన స్థానం ఎప్పుడూ ఉంటుందంటూ సార్వకాలిక ప్రకటనలు చేస్తున్నారు.

ఈ కథేమిటో మరోసారి చూద్దాం.

RTS Perm Link

బాలగోపాల్

హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ ఇటీవలే ఒక అరుదైన పుస్తకాన్ని వెలుగులోకి తీసుకువచ్చింది. పుస్తకం పేరు “రూపం-సారం : సాహిత్యంపై బాలగోపాల్.” ఇది పౌర, మానవహక్కుల నేత బాలగోపాల్ సాహిత్య రచనల సంకలనం.

కె. బాలగోపాల్ (1952-2009) మానవహక్కుల వేదిక నాయకులు, ప్రముఖ న్యాయవాది, రచయిత, వ్యాసకర్త

మనిషి జీవితంలో సాహిత్యానికి గల పాత్రను లోతైన తాత్విక దృక్పధంతో పరిశీలించి చేసిన విశ్లేషణలు ఈ పుస్తకంలో ఉన్నాయి. స్థిరపడిపోయిన ఎన్నో మౌలిక భావనలను, ధోరణులను ప్రశ్నిస్తూ విస్తారమైన అన్వేషణ సాగించారాయన. సాహిత్యంపై చెదురుమదురుగానే అయినా చిక్కగా రాసిన వ్యాసాలు, సమీక్షలు, ముందుమాటలు, ఇంటర్వ్యూల సంకలనమిది.

భారతీయ చరిత్ర రచన, అధ్యయన పద్దతులపై మౌలిక ప్రభావం చూపిన సుప్రసిద్ధ చరిత్రకారులు డిడి కొశాంబి రచనల అధ్యయనంతో మార్క్సిజం వైపు ఆకర్షితులైన బాలగోపాల్ 1980ల మొదటి నుంచి 2009లో ఆకస్మిక మరణం పొందేవరకు 30 సంవత్సరాలపాటు అటు అధ్యయనానికి, ఇటు తానెంచుకున్న పౌర హక్కులు, మానవ హక్కుల రంగాలలో ఆచరణకు సజీవ ఉదాహరణగా నిలిచిపోయిన విశిష్టవ్యక్తి. పౌరహక్కుల కోసం, తదనంతరం మానవహక్కుల కోసం 30 ఏళ్లపాటు భారతదేశ వ్యాప్తంగా కాలికి బలపం పట్టుకుని తిరిగిన అద్వితీయ చరిత్ర బాలగోపాల్‌ది.

పౌర హక్కుల కోసం గొంతెత్తినందుకు రాజ్య వ్యవస్థ అభిశంసనకు గురయ్యాడు. మరోవైపు ప్రజా ఉద్యమాలలో సహించరాని ధోరణులపై గళమెత్తినందుకు సమకాలీన విప్లవోద్యమం అభిశంసనకు కూడా గురయ్యాడు. అటు రాజ్యం  ఇటు ప్రజాఉద్యమం రెండు శక్తుల నుంచి నిరసన, అభిశంసనను ఎదుర్కొన్న అరుదైన చరిత్ర ఈయనది.  రాజ్యవ్యవస్థను, ఇటు ప్రజా ఉద్యమాలను వాటి గుణగుణాల ప్రాతిపదికన ఉతికి ఆరేసిన అరుదైన వ్యక్తిత్వం బాలగోపాల్‌ది.

పౌర హక్కులలో ఉద్యమాల బాధితుల హక్కులు భాగం కావా అనే విమర్శపై ప్రతిస్పందన దాని కార్యకారణ ఫలితాలు బాలగోపాల్ ఆలోచనా దృక్పధాన్ని కొత్త మలుపు తిప్పివేశాయనడం ఇప్పుడు నిర్వివాదాంశం.

ప్రపంచ పౌర హక్కుల చరిత్రలో ఏ హక్కుల ఉద్యమకారుడు, ఉద్యమకారిణి తిరగనంత విస్తృతంగా సువిశాల భారతదేశమంతటా పయనించి తన హక్కుల వాణిని మూడు దశాబ్దాల పాటు అలుపెరగకుండా వినిపించిన అరుదైన కార్యకర్త బాలగోపాల్.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ నుంచి అమెరికా దాకా యావత్ ప్రపంచం కూడా మనిషి పట్ల, హక్కుల విధ్వంసం పట్ల బాలగోపాల్ తపనను. ఆర్తిని గుర్తిస్తూ ఆయనకు నివాళి పలుకుతోంది. ఒక తెలుగువాడు ప్రపంచ పౌర హక్కుల యవనికపై ప్రసరింపజేసిన దివ్యకాంతి మానవాళి హక్కుల చరిత్రలోనే మకుటాయమానంగా భవిష్యత్తరాలపై కూడా తనదైన ప్రభావాన్ని వేయనుంది.

పౌర, మానవ హక్కుల ఉద్యమం ప్రధాన భూమికగా జీవితాన్ని పండించుకున్న బాలగోపాల్ తెలుగు ప్రాచీన, ఆధునిక సాహిత్యంపై, రచయితలపై, సాహిత్యంలో సామాజిక ప్రతిపలనాలపై చేసిన అద్వితీయ రచనలన్నిటినీ కలిపి హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ “రూపం-సారం : సాహిత్యంపై బాలగోపాల్” అనే పుస్తకం ఇటీవలే ప్రచురించింది.

ఒక 30 సంవత్సరాల నిరంతర ఉద్యమ చలనంలో ఉంటూ కూడా  తెలుగు సాహిత్యం నుంచి మొదలు కుని ప్రపంచ సాహిత్యం వరకు కూడా తను సాగించిన అధ్యయనాన్ని, వ్యక్తీకరించిన అభిప్రాయాలను ఒకే చోట చేర్చి అభిమానులకు, సాహిత్య ఆసక్తి పరులకు అందించిన విశిష్ట పుస్తకం “సాహిత్యంపై బాలగోపాల్”

“ఏడుతరాలు” రాసిన  ఎలెక్స్ హేలీ దృక్పథ విశ్లేషణ నుంచి, కవిసేన నుంచి, కన్యాశుల్కం నుంచి, రావి శాస్త్రి సారా కథల నుంచి, కుటుంబరావు మధ్యతరగతి నేపథ్యం పరిమితుల నుంచి తను పరిశీలించిన ప్రతి ఒక్క రచనపైనా తనదైన మెరుపు వాక్యాలను, విశ్లేషణలను చేసి సీనియర్ విమర్శకులతో పాటు ఒకటి రెండు తరాల యువతీయువకులను కూడా విశేషంగా ఆకర్షించిన గొప్ప రచనలు ఈ పుస్తకంలో మనం చూడవచ్చు.

ఆంధ్రజ్యోతి సంపాదకులు కె. శ్రీనివాస్ గారు బాలగోపాల్‌ రచనల ప్రాశస్త్యంపై ఒక తరం అభిప్రాయాలకు వాణినిస్తూ ఈ పుస్తకం ముందుమాటలో ఇలా రాశారు.

“ఆ కాలపు తరగలపై తేలివచ్చిన మేధావులలో బాలగోపాల్ ఒకరు. కళ్ళు మిరుమిట్లు గొలిపి కొత్త వెలుగులు కురిపించిన యువకుడిగా బాలగోపాల్ ఒకే ఒక్కడు. ఎంతో వినయంగానే అయినప్పటికీ, తను జ్ఞానం అనుకున్న దానిమీద తిరుగులేని విశ్వాసాన్ని, ఆ జ్ఞానం మీద తనకున్న అధికారాన్ని ధ్వనింపజేస్తూ మాట్లాడేవాడు. రాసేవాడు.ఇంద్రవెల్లీ, సింగరేణీ భవిష్యత్తు మీది ఆశను ఉద్దీపింపజేస్తుండగా, ఉద్వేగాలకు బలమయిన ఆలంబన కోసం జ్ఞానదాహంతో తపించిపోయిన, అప్పుడప్పుడే కళ్లు తెరుస్తున్న మా బోంట్లం ప్రతి సృజనాక్షరాన్నీ జల్లెడ పట్టేవాళ్లం. ఒక సాధికారికమయిన గొంతు కోసం మోహం వాచి ఉన్నట్లు మధుసూదనరావుని, బాలగోపాల్‌ని ఆసక్తిగా ఆత్రంగా వినేవాళ్లం, చదివేవాళ్లం. ఎంతో తేలికగా అర్థమయ్యే వారి  రచనల ఆసరాతో అజ్ఞానపు చీకట్లను, దుష్టభావాలను అవలీలగా తరిమివేయవచ్చని అనుకునే వాళ్లం. ఎందుకో మధుసూదనరావులో ఆవేశమే ఆకర్షించేది. బాలగోపాల్‌‍ని చదివిన ప్రతిసారీ మా బుద్ది ఒక అంగుళం ఎదిగినట్లు అనిపించే్ది.”

సాహిత్య అధ్యయనం తన రంగం కాదని చెప్పుకుంటూనే, తెలుగు సాహితీ విమర్శ కలకాలం గుర్తు పెట్టుకునే మెరుపువాక్యాలు, భావాలను గుప్పించిన అరుదైన కలం బాలగోపాల్‌ది. స్వయంగా జీవిత పర్యంతమూ తానెన్నుకున్న రంగంలో ఉద్యమిస్తూ కూడా “ఉద్యమాలు మానవ జీవితంలో ఎప్పుడూ ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. సాహిత్యం పాత్ర దానికి పరిమితం కాదు. అది జీవితమంత విస్తృతమైనది.” అనే కాంతి ప్రసారిత వాక్యాలను బాలగోపాల్ కాక మరెవ్వరు ప్రకటించగలరు?

సాహిత్యంపై ఆయన భావాలలో కొన్నింటిని మచ్చుకు ఇక్కడ చూద్దాము.

“దేనికయినా ఒక్క వాక్యంలో నిర్వచనం ఇవ్వడంలో సమస్యలున్నాయి కాని, సాహిత్యం పాత్రను ఒక్క వాక్యంలో నిర్వచించడమంటే, జీవితంలోని ఖాళీలను పూర్తి చేయడం సాహిత్యం పాత్ర అని చెప్పవచ్చు.”

“మన కళ్లముందు ఉండీ మనం చూడని, చూడజాలని విషయాలనేకం ఉంటాయి. కొన్ని భయం వల్ల చూడము. కొన్ని అభద్రత వల్ల చూడము. కొన్ని ఒక బలమైన భావజాలం ప్రభావం వల్ల మన ఎదుట ఉండీ మనకు కనిపించవు. ఒక్కొక్కసారి మనకు అలవడిన దృక్కోణం వల్లగానీ, మనం ఎంచుకున్న దృక్కోణం వల్ల గానీ, కొన్ని విషయాలు కళ్లముందే ఉండీ కనిపించవు. వీటిలో విడివిడి విషయాలే కావు. సామాజిక క్రమాలు కూడా ఉంటాయి. వీటిని మనకు చూపించడం సాహిత్యం చేసే పనులలో ఒకటి.”

“సాహిత్యాన్ని కేవలం ఉద్యమాల నేపథ్యంలో చర్చించడం పొరబాటు. ఉద్యమాలు మానవ జీవితంలో ఎప్పుడూ ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. సాహిత్యం పాత్ర దానికి పరిమితం కాదు. అది జీవితమంత విస్తృతమైనది.”

రాళ్లపల్లి అనంత కృష్ణ శర్మ గారి సాహిత్య వారసత్వాన్ని పుణికి పుచ్చుకున్న మనవడు బాలగోపాల్. పాతికేళ్ల క్రితం “రూపం-సారం’ పేరిట తెలుగు సామాజిక, సాహిత్య ప్రతిఫలనాలపై ప్రచురించబడిన ఆయన రచనల సంకలనం నాటి తెలుగు సాహిత్య లోకంలో ఒక సంచలన ఘటన. వేల్చేరు నారాయణరావు గారు ఒక సందర్భంలో తొలిసారిగా ప్రస్తావించిన ‘మెరుపు వ్యాక్యాలు’ పదప్రయోగం బాలగోపాల్ రచనలల్లో పదుల సంఖ్యలో మనం చూడవచ్చు.

బాలగోపాల్ భావజాలంతో మనం ఏకీభవించవచ్చు, తిరస్కరించవచ్చు, కాని జీవిత పర్యంతమూ పౌర మానవ హక్కుల కోసం పరితపించిన వ్యక్తి సాహిత్యంపై ప్రకటించిన అభిప్రాయాలను మనం చదవడానికి ఇవేవీ అభ్యంతరాలు కాకపోవచ్చు.

బాలగోపాల్‌ జీవిత, ఉద్యమ, రచనలపై మిత్రులు రూపొందించిన అరుదైన వెబ్‌సైట్‌లో “రూపం-సారం : సాహిత్యంపై బాలగోపాల్” పుస్తకం పిడిఎఫ్ రూపంలో దొరుకుతోంది. మానవహక్కులపై తాత్విక దృక్పథం వంటి అరుదైన తన రచనలు కూడా కొన్ని ఇక్కడ అందుబాటులో ఉన్నాయి.

మనం కాలం ప్రసవించిన ఈ మేటి హక్కుల నేత వాణిని మనమూ విందామా!!!

రూపం-సారం : సాహిత్యంపై బాలగోపాల్

http://balagopal.org/wp-content/uploads/2012/01/5.RUPAM-SARAM.pdf

ఈ మేటి హక్కుల నేత చిన్నప్పుడు చందమామ వీరాభిమాని అనే విషయం ఆయన సోదరి మృణాళినిగారికి తప్ప ఆంద్రదేశంలో ఎవరికీ తెలిసి ఉండకపోవచ్చు. కింది కామెంట్‌లో ఆ హృద్యమైన విషయాన్ని చూడగలరు.

RTS Perm Link

విచక్షణ మర్చిపోయిన వాడి చేతుల్లోని ఎకె 47 మర బుల్లెట్లకు అడ్డు నిలిచి పది మంది ప్రాణాలు కాపాడిన ఒక సామాన్యుడిని తల్చుకోమంటూ ఈ కథనం చెబుతోంది. సమయం లేక ఈ ఆంగ్ల కథనాన్ని అలాగే ప్రచురించడమవుతోంది.

తుకారాం ఒంబ్లే

Do you know who this guy is No idea OK, let me introduce him…

This is Mr. Tukarama Omble…

Rings a Bell Or you still can’t place him

Hmmm…

I guess you know who Ajmal Kasab is

Great… Just imagine how popular Ajmal Kasab is… But as for Tukarama Omble, very few seem to know about him… Well, be that as it may, let me give you some details about him…

48 year old, Assistant Sub Inspector Tukaram Omble was on the Night Shift on the night of 26 – 27 November 2008 when 10 Pakistani terrorists attacked Mumbai. After the news of firings at the Leopold Cafe, Oberoi and Taj Hotels came in, ASI Omble was assigned to take up position on Marine Drive. At 12.30 AM on 27 November he had called up his family and spoken to them.

At around 12.45 am, Omble was alerted on his walkie-talkie that two terrorists had hijacked a Skoda car and were heading for Girgaum Chowpatty. Just minutes later, the Skoda whizzed past him.

Omble immediately jumped on to his motorcycle and chased the car. A team from DB Marg Police Station was hurriedly setting up a barricade at the Chowpatty Traffic Signal. As the Skoda approached the Signal, the terrorists opened fire on the Police, but had to slow down because of the barricades. ASI Omble overtook the Skoda and stopped in front of it, forcing the driver of the car to swerve right and hit the road-divider. With the terrorists momentarily distracted, Omble sprang toward one of them, Ajmal Kasab, and gripped the barrel of the AK47 rifle with both hands. With the barrel pointing towards Omble, Kasab pulled the trigger, hitting Omble in the abdomen. Omble collapsed, but held on to the gun till he lost consciousness. This is what prevented Ajmal Kasab from killing many more innocent Mumbaikars than he did…

Now you got him!!! ASI Tukarama Omble i.e. He was the Lionhearted Man who sacrificed himself to save many lives and was instrumental Ajmal Kasab being captured alive…

Do you know where ASI Tukarama Omble’s family is Do you know what his family does

No body wants to know, nobody wants to even find that out. Not even the Media!!! Just try to compare what the Central & Maharashtra Governments have spent thus far to support Omble’s family and what they have spent on the well-being of the Mighty Terrorist Ajmal Kasab…

Don’t you think every Indian, especially the so-called Proud Mumbaikars, feel ashamed of all this

ASI Tukarama Omble should be awarded the Bharat Ratna posthumously and his name should to be etched in Golden Letters in the annals of Indian History so that future generations may realize that it is the not the Rich & Famous Page-3 Politicians, Bureaucrats, Media Barons, Actors & Movie Moguls, but the Ordinary Foot Soldier who is ever ready to lay his life on the line so that the rest us may live in peace.

If you are a true Indian and love your Motherland, share this with others…

A truth that’s told with bad intent, beats all the lies you can invent.
William Blake
Best
Shri

RTS Perm Link

ఇక కథ విషయానికి వస్తే… పొగడ్డం తప్ప ఇక ఏమీ చేయలేనన్నదే వాస్తవం.

ఈ కథను ప్రచురణకోసం చదువుతున్నప్పుడే మాకు నోటి మాట రాలేదంటే నమ్మండి. పిల్లల్ని విత్తనం గింజలుగా పోల్చి రెంటినీ సమానంగా జాగ్రత్తగా పరిరక్షించుకోవలసిన అవసరం గురించి ఈ కథలో హృద్యంగా చెప్పారు. చందమామ కథలకు సంబంధించి ఏలాంటి వంకలు లేకుండా, సందేహాలు లేవనెత్తకుండా ఆమోదముద్ర పడిన అతి కొద్ది కథల్లో ‘విత్తనం గింజ’ ఒకటి అని మా బలమైన నమ్మకం.కథ గమనం, కథలో హేతువు, బిగి సడలని శైలి, చక్కటి ముగింపు వంటి చందమామకు ప్రాణాధారమైన అంశాలలో సవాలక్ష వడపోతలను దాటుకుని ఏక ధాటిన మీ కథకు పైవారి ఆమోదముద్ర లభించేసింది.

కథను నేను చదివి వినిపిస్తున్నప్పుడే, ముగింపు సమీపించే కొద్దీ నాకే గగుర్పాటు కలిగింది. చందమామకు మీరు పంపిన అత్యుత్తమ కథల్లో ఇదొకటి అని చెప్పడానికి సాహసిస్తున్నాను. ముగింపులో ప్రసంగ ధోరణి కాస్త ఎక్కువ అనిపించినప్పటికీ మనస్సుపై కథ కలిగించిన మౌలిక ప్రభావాన్ని అది ఏమాత్రం దెబ్బతీయలేదు. మీ కథ అక్కడే నిలిచింది.. గెలిచింది కూడా…

“… పిల్లలు పుట్టగానే వాళ్లు మనకే సొంతమనే భ్రమలో ఉంటాం. దాదాపు వాళ్లను మన ఆస్థిలో భాగంగా భావిస్తాం. వాస్తవానికి పిల్లలు జాతీయ ఆస్తులు. ఒక ఎకరం పొలమున్న నీవే విత్తనం గింజల్ని ఇంట్లో ఇంత జాగ్రత్త చేస్తున్నావే… మరి జాతీయ ఆస్తులైన ఈ పిల్లలు కూడా విత్తనం గింజల్లాంటివారే వారిని మరెంత జాగ్రత్తగా పోషించాలి? నీవు పొలంలో విత్తనం వేస్తే మొలిచే మొక్క ఏం కాయ కాస్తుందో నీకు ముందే తెలుస్తుంది. కానీ ఈ పిల్లలనే మొక్కలు పెరిగి పెద్దవారై జాతికి ఎటువంటి ఫలాలు అందిస్తారో మనం కనీసం ఊహించను కూడా ఊహించలేం. నీ కుమారుడికి కిరణ్ అని ఎందుకు పేరు పేట్టావో కాని వాడు రేపు నీ కుటుంబానికే కాదు మానవజాతికే వెలుగవుతాడు….”

రమణ గారూ! ఈ కథను మీరు చందమామకు పంపించినందుకు, ముందుగా మేమే కథను చదివినందుకు మా జన్మ సార్థకమైందనుకుంటున్నాము. బాలకార్మిక వ్యవస్థను దాని నిజమైన అర్థంలో ఎందుకు నిర్మూలించాలో చాటి చెప్పిన కథ ఇది. పిల్లలు చిన్నవయసులో కూడా తమ తమ వృత్తులకు సంబంధించిన పనులు చేయవలిసిందే, నేర్చుకోవలిసిందే.. కాని వారి భావిజీవిత పయనానికి ఈ పనులు అడ్డంకులు కారాదు.

మేం చిన్నప్పుడు పల్లె బడుల్లో చదువుకునేటప్పుడు చాలా మంది పిల్లలు బడికి రాలేక, చదువుకోలేక, వ్యవసాయ సంబంధ వృత్తిపనులు చేసుకుంటూ చదువుకు దూరమైపోయారు. ఊహతెలియని ఆ వయసులో మాలో కొందరు ఎందుకు చదువుకు దూరమవుతున్నారో అర్థమయ్యేది కాదు కాని, లోకంలో చాలామందికి లేని అవకాశాలు మాకు లభించాయని, ఆర్థికంగా కాస్త ముందు పీఠిన ఉండటం అనే ఒకే ఒక్క అంశం మమ్మల్ని చదువుల బాట పట్టించిందని తర్వాత మాకు అర్థమయింది. మీ కథలో, పిల్లవాడిని చదివించలేక పల్లెలో ఆసామీ కింద పనికి పెట్టిన పేద తండ్రితో టీచర్ మాధవయ్య నుడివిన మంత్రసదృశ వాక్యాలు చూడండి..

“ఈ పిల్లలనే మొక్కలు పెరిగి పెద్దవారై జాతికి ఎటువంటి ఫలాలు అందిస్తారో మనం కనీసం ఊహించను కూడా ఊహించలేం. నీ కుమారుడికి కిరణ్ అని ఎందుకు పేరు పేట్టావో కాని వాడు రేపు నీ కుటుంబానికే కాదు మానవజాతికే వెలుగవుతాడు….”

పేదవాళ్లు చదువుకుంటే చిన్న గెనెమూ పెద్ద గెనెము తేడా లేకుండా పోతుందని -ఒక పొలానికి మరొక పొలానికి మధ్యన ఉండే పొడవాటి లేదా పొడవు తక్కువ అడ్డుకట్టలు. మా ప్రాంతంలో దీన్ని గెనెం, గెనాలు అని అంటాము-, అందరూ చదువుకు పోతే ఊర్లలో పనిపాటలెవరు చేస్తారనే పెద్ద కులాల వికృత ప్రకటనలు,వాటి రాజకీయ వ్యక్తీకరణలు కూడా ఇటీవలిదాకా వింటూ వచ్చాము. కొంతమంది సుఖాల కోసం చాలామంది ఈ దేశంలో బతుకులు కోల్పోతూ రావడమే ఈ దేశంలో ఇప్పటికీ జరుగుతున్న విషాద పరిణామం.

దాదాపు 20 ఏళ్ల క్రితం అనుకుంటాను జంటిల్‌మన్ అనే సినిమాలో, ఎండమావిలా మెరిపిస్తున్న డాక్టర్ చదువు చదవాలనే కోరికకు అడుగడుకునా తూట్లు పడుతుండటంతో, తన కోసం తల్లి జీవితాన్ని కూడా బలి పెడుతున్న ఘటనను చూడకముందే తాను రోడ్డుమీద బస్సుకింద తలపెట్టి చనిపోయిన ఆ అబ్బాయి ఇప్పటికీ నా తలపుల్లో గింగురుమంటూనే ఉంటాడు. మన ఘనమైన అహింసా దేశంలో ఇలాంటి హింసలు లక్షల్లో కళ్లముందు జరుగుతూనే ఉన్నాయి.

కాళీపట్నం రామారావు గారు రచించిన యజ్ఞం కథలో, తన కొడుకు తనలాగా అప్పులపాలై బానిస బతుకు బతకకూడదని సీతారావుడు తన కన్న కొడుకును కత్తితో నరికివేసిన భయానక చర్య తెలుగు సాహిత్య లోకాన్ని కదిలించేసింది. జీవితవాస్తవాన్ని ఇంత భీభత్సంగా, భయానకంగా చూపించాలా.. ఇది సరైన పరిష్కారమేనా అంటూ ఈ కథపై చాలా విమర్శలు కూడా అప్పట్లో వచ్చాయి.

కాని ఎన్ని వందల వేల, లక్షల జీవితాలు మన చుట్టూ నేటి హైటెక్ యుగంలో కూడా భీభత్సంగానే ముగుస్తున్నాయో మనకందరికీ తెలుసు. ఫస్ట్ ర్యాంక్ వచ్చినా, ఆంగ్లాన్ని అనర్ఘళంగా ఔపౌసన పట్టినా చదవడానికి శక్తిలేక, డబ్బుల్లేక ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఆడపడుచు కేరళకు పోయి బిచ్చమెత్తుకుని చదువుకు కావలసిన డబ్బులు ఏరుకుంటోందని నిన్న కాక మొన్ననే చదివాము. ఇంతకు మించిన భయానక జీవనవాస్తవికతను మనం కథల్లో చూడగలమా?  ఎంతమంది పేద పిల్లల బతుకులు, చదువుల గడివరకూ రాలేక బాల కార్మిక జీవితపు తొలి అడుగులను పదేళ్ల ప్రాయంలోనే వేస్తున్నాయో మనందరికీ తెలుసు.

రమణ గారు,
విత్తనంగింజను రైతు భద్రంగా చూసుకుని వచ్చే పంటకోసం దాపెడుతున్నట్లుగా పిల్లలను కుటుంబాలు భవిష్యత్తు కోసం భద్రంగా దాచిపెట్టాలని చెబుతున్న ఈ కథను వీలైతే ఇంగ్లీష్ భాషలో కూడా ప్రచురించే ఏర్పాట్లు చేయండి. ఈ మార్చి నెలలో 12 భాషల చందమామల్లో మీ కథ ప్రచురిస్తున్నాము. ఇతర భాషల్లో అనువాదం కోసం దీన్ని ఆంగ్లంలో బ్యాక్ ట్రాన్స్‌లేషన్ చేయించాము కాబట్టి మీకు ఆంగ్ల అనువాద ఫైల్ కూడా పంపుతాము. ఇంగ్లీష్ చందమామలో కూడా ఈ కథ వస్తే బాగుంటుంది కాని ప్రాంతీయ చందమామలకు, ఇంగ్లీష్ చందమామ లే అవుట్‌కు ఇప్పుడు సంబంధం లేదు కాబట్టి ప్రచురించలేకపోతున్నాము.

దాదాపు మీ కథ చందమామలో మూడున్నర పుటలు రావడంతో అనివార్యంగా కథను కొంత కుదించి 3 పుటలకు తీసుకురావలిసి వచ్చింది. వర్ణణలు, అలంకారాలు, అదనపు పదాలు వంటి దర్జీ పనికి దొరికే వాటినే తొలగించాము తప్ప మూలకథకు మార్పు చేయలేదనే అనుకుంటున్నాము. పత్రిక చేతికందాక చూసి చెప్పండి.

కొసమెరుపు
మీ కథకు బొమ్మలు వేయవలసిందిగా సీనియర్ చిత్రకారులు శంకర్ గారికి పంపించాము. ఆయన చందమామ ఆఫీసుకు వచ్చి పని చేస్తున్న కాలంలో తెలుగు కథను ఒకటికి రెండు సార్లు చదివించుకుని అర్థం చేసుకుని తర్వాతే బొమ్మలు వేసేవారు. ఇంటిపట్టునే ఉంటూ ఇప్పుడు బొమ్మలు వేస్తున్నారు కనుక కథ ఇంగ్లీష్ అనువాదాన్ని పంపిస్తే దాని రెండు సార్లు చదివి తర్వాతే బొమ్మలేయడానికి కూచుంటారు. కథలో ఏమాత్రం సందేహం వచ్చినా, బొమ్మకోసం పంపిన వర్ణనలో కాస్త తేడా ఉందని గమనించినా వెంటనే ఫోన్ చేసి బొమ్మను కాస్త మార్చవచ్చునా అని అడుగుతుంటారాయన.

ఆయన మీ కథ ముందుగా చదివారు. అతిశయోక్తి అనుకోకుంటే మీ కథ చదివాక ఆయన నిజంగా కదిలిపోయారు. సందేహ నివృత్తికోసం ఫోన్‌లో మాట్లాడుతూ, తనను విశేషంగా ఆకర్షించిన ఒక వ్యాక్యాన్ని పదే పదే తల్చుకుని ప్రస్తావించారు.

“చిన్న పిల్లవాడిని బడికి పంపకుండా పనిలో పెట్టి చాలా తప్పు చేశావు సూరయ్యా, అసలు చిన్నపిల్లవాడిని పనిలో పెట్టడం నేరం. తెలుసా!” అంటూ టీచర్ మాధవయ్య, పిల్లవాడి తండ్రిని మందలిస్తే, “తెలియదయ్యా, ఆకలి తప్ప మాకేమీ తెలియదు. రేపటి సంగతి ఏమో కానీ ఇప్పుడు మాత్రం పూట గడవటం లేదు,” అంటాడు ఆ పేద తండ్రి.

శంకర్ గారు ‘ఆకలి తప్ప మాకేమీ తెలియదు’ అనే ఈ ఒక్క వాక్యాన్ని పట్టుకున్నారు. ‘ఎంత గొప్ప వ్యక్తీకరణ.. ఆకలి ముందు ఈ ధర్మసూత్రాలూ పనిచేయవ’ని చెబుతూ, ఇలాంటి కథలు చందమామకు ప్రాణం పోస్తాయంటూ ఆయన కదిలిపోయారు. రచయితలను ప్రోత్సహిస్తే, రచనలు పంపమని వారి వెంటబడి మరీ ఒత్తిడి పెడితే చందమామకు కథలు కరువా..! అంటూ ఆయన ఏకవాక్యంతో మీ కథను శిరసున పెట్టుకున్నారు.

ఈ నవ వృద్ద చిత్రకారుడికి కథ నచ్చిందంటే, చందమామ కధ సగం విజయం సాధించినట్లే లెక్క. ఎందుకంటే 60 సంవత్సరాలుగా ఆయన చందమామ కథలను వింటూనే ఉన్నారు, చదువుతూనే ఉన్నారు. పనిపాటలు చేసుకునే పాటక జనానికి కాస్త ఓదార్పు నిచ్చి అలసట తీర్చేదే కథ అంటూ ఆయన చందమామ కథా రహస్యాన్ని ప్రతిసారీ విప్పి చెబుతుంటారు.

రమణగారూ,
కేవలం శంకర్ గారి అభిప్రాయం రావాలనే మీ కథపై రాతపూర్వక స్పందనను ఇంత ఆలస్యంగా పంపుతున్నాను. అందుకు క్షమించాలి. అపార్థం చేసుకోరనే ఆశిస్తున్నాను. జీవిక రీత్యా, బాలసాహిత్య పరిషత్ బాధ్యతల రీత్యా తీవ్రమైన పని ఒత్తిడులలో ఉంటూ కూడా అడపా దడపా చందమామకు మీరు కథలు పంపుతూనే ఉన్నారు. పిల్లలనూ, పెద్దలనూ హృదయపు లోతులకంటా వెళ్లి స్పర్శించే ఇలాంటి మంచి కథలను మీరు చందమామకు ఎప్పటికీ పంపుతారని, పంపుతూండాలని కోరుకుంటూ..

మన:పూర్వక కృతజ్ఞతలతో
మీ
చందమామ.

RTS Perm Link

మాటలకందని మధుర భావన మనస్సును ఆవహిస్తుంది. చరిత్రకు సంబంధించి రెఫరెన్స్ కోసం ఈరోజు ఆన్‌లైన్‌లో శోధిస్తుంటే అనుకోకుండా ఒక లింకు కనబడి దిగ్భ్రమలో ముంచెత్తింది.

వివిధ రంగాలకు సంబంధించిన కొన్ని వందల పుస్తకాలను ఒక మహత్తర వెబ్ సైట్ ఉచితంగా, డౌన్‌లోడ్‌కు అవకాశం ఇస్తూ కనిపించింది. రెండేళ్ల క్రితమే దీన్ని చూసినప్పటికీ ఇవ్వాళ మళ్లీ కొత్తగా చూసినట్లనిపించింది.

రెగ్యులర్‌గా పుస్తకాలను ఆన్‌లైన్‌కి ఎక్కిస్తూ, చదవడానికి ఓపిక, శక్తి, అవసరం కూడా ఉన్న జాతి జనులకు అమృత భాండాన్ని అందిస్తున్న ఈ వెబ్‌సైట్ సుప్రసిద్ధ శాస్త్రజ్ఞులు, రచయిత శ్రీ అరవింద గుప్తా గారి నిర్వహణలో సాగుతోంది.

http://www.arvindguptatoys.com/

“A Million Books for a Billion People”

అనే సూక్తితో మొదలవుతున్న ఈ వెబ్‌సైట్ నిజంగానే వేల కొద్దీ పుస్తకాలను పాఠకులకు ఉచితంగా అందివ్వడానికి కంకణం కట్టుకుంది.

భారతీయ శాస్త్రజ్ఞులు, జీవ, భౌతిక, రసాయన, గణిత, ఖగోళ శాస్త్రాలు, పాపులర్ సైన్స్, విద్య. ఇజాక్ అసిమోవ్ సుప్రసిద్ధ పాపులర్ సైన్స్ రచనలు, పిల్లల పుస్తకాలు, పర్యావరణం, శాంతి, సైన్స్ యాక్టివిటీస్, రష్యన్ ప్రామాణిక సైన్స్ పుస్తకాలు, అవార్డ్  విన్నింగ్ బుక్స్, ప్రేరణ కలిగించే పుస్తకాలు, సైన్స్, కామిక్స్, పిక్చర్ పుస్తకాలు, సామాజిక శాస్త్రాలు, ప్రపంచ ప్రఖ్యాత భారతీయ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు, ఛరిత్రకారుడు డీడీ కొశాంబి సంపూర్ణ రచనలు.. ఇంకా ఎన్నిపేర్లతో కావాలంటే అన్ని పేర్లతో కూడిన అతి వైవిధ్యపూరితమైన పుస్తకాలను ఈ వెబ్‌ సైట్  ప్రపంచానికి అందిస్తోంది.

అత్యంత సులువుగా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవడానికి అనువుగా ఉంటున్న ఈ సైట్ పుస్తక దాహం కలవారికి, పుస్తక ప్రేమికులకు నిజమైన పెన్నిధి లాంటిది. ఇంగ్లీష్, హిందీ, మరాటి, పంజాబీ, తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, కన్నడ వంటి వివిధ భారతీయ భాషల్లో పుస్తకాలను వెలువరిస్తున్న ఈ సైట్ ప్రధానంగా ఆంగ్ల, హిందీ పుస్తకాలను ఎక్కువగా ప్రచురిస్తోంది.

తెలుగులో జనవిజ్ఞాన వేదిక ప్రచురించిన సంచలనాత్మకమైన పాపులర్ సైన్స్ పుస్తకాలను 40కి పైగా ఈసైట్‌లో మీరు చూసి డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు.

చరిత్రపై సమాచారం కోసం డిడి కోశాంబి రచనలను వెతుకుతుంటే ఈ సైట్ లింకు కనిపించింది. ఇంకేం.. అమాంతంగా కొశాంబి రచనలన్నింటినీ డౌన్‌లోడ్ చేసుకున్న తర్వాతే ఈ సైట్ గురించి ఇక్కడ పరిచయం చేస్తున్నాను.

ప్రస్తుతం ఇంగ్లీషులో మాత్రమే అధికంగా పుస్తకాలు కనిపిస్తున్న ఈ వెబ్‌సైట్ క్రమంగా భారతీయ భాషల పుస్తకాలను కూడా వీలైనంత ఎక్కువగా డౌన్‌‍లోడ్ కోసం అందివ్వగలదని ఆశిద్దాము.

పదుల సంఖ్యలో సైన్స్ ప్రయోగాలను నిమిషం నుంచి 4 నిమిషాల దాకా వీడియో రూపంలోకూడా ఉచితంగా అందించడం ఈ సైట్ ఘనత. ఇంగ్లీష్, హిందీ, మరాఠీ, గుజరాతీ, మలయాళం, తెలుగు, బంగ్లా, తమిళం, కన్నడ, ఒరియా భాషలతో పాటు ఉబ్జెక్, తజిక్, రష్యన్, జపనీస్, ఫ్రెంచ్, స్పానిష్, చైనీస్, కొరియన్ భాషల్లో కూడా సైన్స్ లఘు చిత్రాలను వీరు అందిస్తున్నారు.
www.arvindguptatoys.com/films.html

పిల్లలకు సైన్స్ గురించి సులభంగా బోధించడానికి, వందలాది బొమ్మలను కూడా ఈసైట్‌లో పొందుపర్చారు.
http://www.arvindguptatoys.com/toys.html

అరవింద్ గుప్తాగారు  కొంత కాలం క్రితం వరకు చందమామ పత్రిక కోసం ‘యురేకా’ పేరిట సైన్స్ ప్రయోగాలకు చెందిన ఒక పేజీ కథనాలను పంపించేవారు. ఆయన విశ్వరూపం ఈ సైట్‌లో మనందరికీ కనబడుతుంది.

ఇన్ని వందల పుస్తకాలను ఒకేచోట చేర్చి పుస్తక ప్రియులకోసం  ఉచితంగా అందిస్తున్న మాన్యులకు శతసహస్రాభివందనాలు.

అంకితభావంతో భారతీయ పిల్లలకు, పెద్దలకు కూడా విజ్ఞాన శాస్త్ర గ్రంధాలను, చిత్రాలను, అందిస్తున్న ఈ సైట్ కేవలం నలుగురితో కూడిన టీమ్ ఆధ్వర్యంలో నడుస్తోంది.

Dr. Vidula Mhaiskar
Ashok Rupner
Arvind Gupta
Monil Dalal  (Photos)
ఆసక్తి కలిగిన వారందరూ ఈ వెబ్‌సైట్ ను ఒకసారి చూడగలరు. ఒకసారి లింక్ తెరిచి వెళితే ఇక వదలరని గ్యారంటీ.

http://www.arvindguptatoys.com/

“A Million Books for a Billion People”

ఈ వెబ్‌సైట్ అందిస్తున్న తెలుగు సైన్స్ పుస్తకాల వివరాలు కింద చూడగలరు. వీటన్నిటినీ  డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు.

Books in Telugu:

LITTLE SCIENCE – TELUGU ARVIND GUPTA (1.6 Mb pdf) SCIENCE ACTIVITY BOOK
STRING GAMES – TELUGU ARVIND GUPTA (4 Mb pdf) FUN WITH A STRING
MATCHSTICK MODELS & OTHER SCIENCE EXPERIMENTS – TELUGU ARVIND GUPTA
LEARNING ALL THE TIME (TELUGU) – JOHN HOLT (900 Kb ZIP) Translation V. S. Chakravarthy
BOOK OF BIRDS-ONE – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
BOOK OF BIRDS-TWO – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
BOOK OF BIRDS-THREE – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
BOOK OF BIRDS-FOUR – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
BOOK OF BIRDS-FIVE – TELUGU VIDYA & RAJARAM SHARMA (3.8 Mb pdf) SURESH K.
STORY OF PHYSICS – TELUGU T. Padmanabhan (1 Mb pdf) V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT BLACK HOLES – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT DINOSAURS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT SOLAR POWER – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT GERMS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND THE EARTH IS ROUND – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUTER SPACE – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT THE DEEP SEA – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT COMETS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUR HUMAN ROOTS-TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT LIFE’S BEGINNINGS-TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT NEPTUNE – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND PHOTOSYNTHESIS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT PLUTO – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT SUPER CONDUCTIVITY-TELUGU I. Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT VITAMINS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUR BRAIN – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT LASERS – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT VOLCANOES – TELUGU Isaac Asimov V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUR ATOMS – TELUGU Isaac Asimov P. Paidanna
CHEMICAL HISTORY OF A CANDLE – TELUGU MICHAEL FARADAY V. S. Chakravarthy
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUR ELECTRICITY – TELUGU Isaac Asimov P. Paidanna
HOW DID WE FIND OUT ABOUT OUR SUNSHINE – TELUGU Isaac Asimov P. Paidanna
ADDICTED TO WAR – TELUGU J. ANDREAS (8 Mb pdf) AMAZING ANTI-WAR BOOK
EARTH PLAY – TELUGU V. S. Chakravarthy (0.1 Mb pdf)
THE PARROT’S TRAINING – TELUGU RABINDRANATH TAGORE (0.4 Mb pdf)
NEELBAGH – TELUGU DAVID HORSBURGH (1.2 Mb pdf)
SCHOOL OF JOY – TELUGU ARVIND GUPTA (0.8 Mb pdf)
GLEAM IN THE EYE – TELUGU ARVIND GUPTA (0.9 Mb pdf)
MY MAGICAL SCHOOL – TELUGU DR. ABHAY BANG (0.5 Mb pdf)
THE BEST SCHOOL – TELUGU JOHN HOLT (0.9 Mb pdf)
HOW THE LITTLE HORSE CROSSED THE RIVER – TELUGU CHINESE BOOK
RAJA NANGA – TELUGU KAMALA BAKAYA (1.0 Mb pdf) DELIGHTFUL
KYRIL’S CAPERS – TELUGU Y. CHEREPANOV (0.9 Mb pdf) DELIGHTFUL

తెలుగు పుస్తకాలు చూడాలంటే

http://www.arvindguptatoys.com/ లోని combinations అనే విభాగాన్ని నొక్కండి. ఇది హోమ్ పేజీలో

Books - English - Hindi - Marathi -Combinations

లో ఉంటుంది. దీంట్లోనే ఇతర భారతీయ భాషల పుస్తకాలు కూడా చూడవచ్చు.

గమనిక

విజ్ఞానాన్ని షేర్ చేస్తున్న ఇలాంటి ఉత్కృష్టమైన వెబ్‌సైట్లు మీ దృష్టిలో ఇంకా ఏవయినా ఉన్నట్లయితే మీ మిత్రులకు, తెలిసినవారికి, బ్లాగర్లకు తెలియచేస్తూ మీ వంతు సహాయం అందరికీ అందించగలరు. ప్రాజెక్ట్ గ్యుటెన్‌బర్గ్ వంటి వెబ్ సైట్లలో కొన్ని వందలూ, వేలూ కాదు కొన్ని లక్షల పుస్తకాలు డౌన్‌లోడింగ్‌కు అనువుగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ప్రచురిస్తున్న ప్రతి టపాను, ప్రతి పేజీని ఇమేజ్ గా మార్చి, కాపీ చేసుకోవడానికి కూడా వీలు లేకుండా చేస్తున్న వెబ్‌సైట్లు అన్ని భాషల్లోనూ మన ముందు కొనసాగుతున్న కాలంలో ఫ్రీ సాఫ్ట్‌వేర్ లాగా , ఫ్రీ బుక్స్‌ను కూడా ఉద్యమరూపంలో అందిస్తున్న ఈ తరహా వెబ్ సైట్లను తెలిసిన పది మందికీ పరిచయం చేయండి. జ్ఞానాన్ని దాచిపెట్టడం, అందకుండా చేయడం, శతాబ్దాలుగా మానవజాతి పోగుచేసిన విజ్ఞాన వారసత్వాన్ని గంపగుత్తగా ముడ్డికింద దాచుకుని లాభార్జనకు ఉపయోగించే నికృష్ట పోటీ వ్యవస్థలో సమాజానికి నిజంగా సేవలిందించేవి ఇలాంటి అపురూప సైట్లే అని గుర్తిస్తే ఇలాంటివాటికి ప్రచారం కల్పించవలసిన అవసరం అర్థమవుతుంది.

మీకు వ్యక్తిగతంగా తెలిసిన వారందరికీ ఇలాంటి అమూల్య సమాచారాన్ని తప్పకుండా పంచుతారని ఆశిస్తూ..

ఈ వెబ్‌సైట్‌లో పుస్తకాలు మీకు ఉపయోగపడితే, మీరు డౌన్లోడ్ చేసుకుంటున్నట్లయితే ఈ అవకాశాన్ని మీకు ఉచితంగా అందించిన అరవింద్‌ గుప్తాగారికి కృతజ్ఞతాపూర్వకంగా ఒక ఇమెయిల్ పంపండి చాలు.

arvindtoys@gmail.com

RTS Perm Link