“ఆధునిక విజ్ఞానం గురించి విస్తారంగా చెప్పుకోవడం ఒక విధంగా ప్రాచీన భారత విజ్ఞానాన్ని, అసలు మొత్తం భారతీయ సంస్కృతినే కించపరిచినట్టుగానిర్లక్ష్యం చేసినట్టుగా కొంత మంది భావిస్తూ ఉంటారు. ఆ ధోరణిలో ఎన్నో కామెంట్లు కూడా గతంలో చూశాం. ఈ నేపథ్యంలో కొన్ని విషయాలు స్పష్టీకరించదలచుకున్నాను.

ఆధునిక విజ్ఞానం “పాశ్చాత్య” విజ్ఞానం కాదు. విశ్వజనీన విజ్ఞానం. దాని ఆరంభంలో కొన్ని శతాబ్దాల క్రితం పాశ్చాత్యులు ప్రముఖ పాత్ర పోషించి ఉండొచ్చును గాక. గత శతాబ్దాలలో కూడా వారే ఎంతో కృషి చేసి ఉండొచ్చును గాక. కాని ఈ ఇరవయ్యొకటవ శతాబ్దంలో వైజ్ఞానిక ఆవిష్కరణ ఒక అంతర్జాతీయ ప్రయాస అయిపోయింది. తూర్పుకి, పడమరకి చెందిన ఎన్నో దేశాల వారు కలగలిసి విజ్ఞానపు సరిహద్దులను ముందుకు తోస్తున్నారు. కనుక అది పాశ్చాత్య విషయం అనడం అసమంజసం.

ఇది ఇలా ఉండగా అసలు ఆధునిక విజ్ఞానం లోని తత్వం వ్యక్తులకి, జాతులకి, దేశాలకి, సంస్కృతులకి అతీతమైన తత్వం. ఏ దేశం చెప్పినా, ఏ సంస్కృతి నమ్మినా చివరి మాట ప్రకృతిదే, యదార్థానిదే. “మా సంస్కృతి చెప్పింది కనుక ఇది గొప్పది” అనడం వైజ్ఞానిక తత్వానికి పూర్తి వ్యతిరేకం. ఆ చెప్పిన విషయాన్ని యదార్థం సమర్ధిస్తోందా లేదా అన్నదాన్ని మళ్ళీ మళ్లీ పరీక్షించి తేల్చుకున్న తరువాతే దాని గొప్పదనాన్ని ఒప్పుకోవడం జరుగుతుంది.”

చర్చ కాస్త వివాదాస్పదమయినప్పటికీ, ప్రాచీన విజ్ఞానంపై నుంచి 2,400 సంవత్సరాల క్రితం భరద్వాజ మహర్షి రచించిన “వైమానిక శాస్త్రం” వరకు చర్చ కొనసాగింది.  భారతీయ వైమానిక శాస్త్రంపై కాస్త అవగాహన కలిగించేందుకు తదుపరి అధ్యయనానికి ఉపయోగపడుతుందనే ఉద్దేశంతో ఆ వ్యాసం లింకును ఇక్కడ ఇవ్వడమైనది.

2,500 సంవత్సరాల క్రితం లేదా అంతకు మునుపు మానవ ఆలోచనల్లో మెదిలిన ‘ఎగరగలగడం’ అనే భావన ఇమేజినేషన్‌ నుంచి బయటపడి వాస్తవరూపం దాల్చిన అమోఘ చరిత్రకు సంబంధించిన సమాచార లింకులు కూడా ఈ వ్యాసం కింది వ్యాఖ్యలలో పొందుపర్చబడినవి.

భారతీయ సంస్కృతి – ఆధునిక విజ్ఞానం

http://scienceintelugu.blogspot.com/2011/12/blog-post_04.html

భరద్వాజ మహర్షి 2,400 సంవత్సరాల క్రితం రచించిన వైమానిక శాస్త్రం ఆంగ్ల ప్రతి ఆన్‌లైన్‌లో దొరుకుతోంది.

కింది లింకును చూడండి

The Vaimanika Sasthra

http://www.bibliotecapleyades.net/vimanas/vs/default.htm

RTS Perm Link

మా తెలుగు మాష్టారూ… మా తెలుగు పద్యమూ… అనే ఈ టపా నేను కొత్తగా రాసి ప్రచురిస్తున్నది కాదు. నేను గతంలో వెబ్‌దునియా.కామ్‌లో పనిచేసినప్పుడు నాలుగేళ్ల క్రితం ఆ సంస్థ బ్లాగులో తొలిసారిగా ఈ టపాను ప్రచురించాను. తర్వాత చందమామలు బ్లాగులో రెండేళ్ల క్రితం ప్రచురించినప్పుడు ఈ టపాకు విశేష స్పందనలు లభించాయి. 20 ఏళ్లు, 30 ఏళ్ళకు ముందు తెలుగు టీచర్లతో, తెలుగు పద్యాలు, పాటలతో అపురూపబంధాన్ని మనసులో నిలుపుకున్న పెద్దా, చిన్నా బ్లాగర్లు చాలా మంది ఈ టపాలో తమ జ్ఞాపకాలను కూడా పంచుకుని ఈ టపాకు అరుదైన విలువను ఆపాదించారు.

తెలుగు సమాజంలో కొన్ని తరాల పిల్లలకు తెలుగు భాష పట్ల మమకారం, తెలుగు పద్యం పట్ల అనురక్తి ఏర్పర్చి తెలుగు తియ్యదనాన్ని మనస్సులలో నింపిన  అపూర్వ గౌరవం తెలుగు ఉపాధ్యాయులకే దక్కుతుంది. ఇప్పుడంటే టింకిలు, టింకులు లిటిల్ స్టార్లు వచ్చేసి తెలుగు పద్య గానామృతం అందరి మనస్సులలోంచి తప్పుకుంటోంది గాని మారోజుల్లో తెలుగు పద్యం, తెలుగు పాట లేని బాల్యం ఉండేది కాదంటే అతిశయోక్తి కాదు.

పద్యం సంగతి ‘దేవుడె’రుగు… పాట సంగతి సరే… కళ్లు తెరిచి టీవీయో… సినిమానో చూస్తే తాడేపల్లిగారు ఈమధ్యే ‘దూకుడు’ సినిమాను వారి అబ్బాయికోసం చూడవలసివచ్చిన సందర్భంగా అన్నట్లు,  భయంకర శబ్దాలు తెలుగు పాటల రూపంలో మన కర్ణ భేరులను బద్దలు గొడుతుంటాయి. కాని.. తెలుగు పద్యం… తెలుగు  పాట మా బాల్యాన్ని మెత్తగా తడిపిన రెండు అద్భుత ప్రపంచాలు.

ఎప్పుడో ప్రచురించిన ఈ టపాను మళ్లీ ఇప్పుడు ప్రచురిస్తున్నందుకు చిన్న కారణం ఉంది. ఎలిమెంటరీ, హైస్కూల్ జీవితంలో నా సహచర విద్యార్థి, మిత్రుడు శ్యామ్ సుందర్ రాజు అమెరికా నుంచి ఈ సాయంత్రమే తొలిసారిగా నాకు ఈమెయిల్ పంపి నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు తెలిపాడు. 1995లో తనను కలకడలో కలిశాను. మళ్లీ ఈ సంవత్సరం సంక్రాంతి సందర్భంగా ఊరిలో కలుసుకున్నాము. సంవత్సరం తర్వాత ఇప్పుడు మళ్లీ తననుంచి మెయిల్ వచ్చింది.

వ్యవసాయ సమాజంలో నాలుగైదు దశాబ్దాల క్రితం పుట్టి పెరిగిన మాకు పుట్టిన రోజు శుభాకాంక్షలు అనేవి పూర్తిగా విదేశీయమైనవిగానే ఉండేవి. ఇక నూతన సంవత్సరం అంటే కూడా స్కూలుకు సెలవు అనే అర్థంలోనే ఉండేది కాని అంతకు మించిన ప్రాధాన్యతను మేము  చూసి ఎరగం. కాని నగరాల బాట పట్టి, ఆధునిక విద్య, అవకాశాల రూపంలో కాస్త నగర సంస్కృతి అబ్బిన కారణంగా ఒకప్పుడు లేని శుభాకాంక్షల పిలుపులను ఏదో ఒక విధంగా అలవర్చుకోవడం తప్పనిసరవుతోంది. మనం పాటించక పోయినా ఇతరుల కోసం కొన్ని కొంతవరకైనా పాటించాలి కదా…

అలా శ్యామ్ నాకు నూతన సంవత్సర ముందస్తు మెయిల్ ఇచ్చాక తనకు తిరిగి ఏం చెప్పాలి అని తలచినప్పుడు మా బాల్యానికి, మా విద్యా జీవితానికి, అలనాటి తీపి స్మృతులకు గుర్తుగా నా ఈ తెలుగు మాష్టారుపై టపాను తనకు గుర్తుగా ఇస్తే బాగుంటుందని అనిపించింది. జీవితంలో చాలా కష్టపడి, ఉద్యోగం చేస్తూ, ఉన్నత చదువు చదివి ఎదిగిన వాడు శ్యామ్.

తనకు ఒకనాటి మధుర జ్ఞాపకాలను తిరిగి పంచి పెట్టడం కంటే మించిన బహుమతి ఏముంటుందని ఈ టపాను మళ్లీ ఇక్కడ ప్రచురిస్తున్నాను. నా చందమామలు, నెలవంక బ్లాగుల లింకులు తనకు పంపాను. ’చందమామ’ కథలతో పండించుకున్న మా బాల్యాన్ని గుర్తు చేస్తూ ఆన్‌లైన్‌లో లభ్యమవుతున్న 60 ఏళ్ల చందమామల లింకును కూడా తనకు  పంపాను.

మా వ్యక్తిగత మితృత్వానికి గుర్తుగా పంచుకుంటున్న ఈ టపాను కొత్తగా బ్లాగ్‌లోకంలో చేరిన వారికి కూడా అందిస్తే బాగుంటుందనిపించి మళ్లీ ప్రచురిస్తున్నాను. సంవత్సరం ముగిసి, ప్రారంభమవుతున్న ఘడియలో,  తెలుగును ప్రేమించడం మాకు నేర్పిన తెలుగు మాస్టారు కంటే గుర్తు పెట్టుకోవలసిన వారు ఎవరుంటారు?

ఈ టపా మీకు కూడా మీ తెలుగు టీచర్‌ని ఒకసారి గుర్తు చేస్తుందని ఆశిస్తూ…

శ్యామ్!

ఇంతకు మించిన నూతన సంవత్సర బహుమతిని నేనివ్వలేను..

రాజు.

తెలుగు మాష్టారు, తెలుగు పద్యంపై పూర్తి టపాను, గతంలో దీనిపై వచ్చిన కామెంట్లను ఇక్కడ చూడండి.

మా తెలుగు మాస్టారూ…మా తెలుగు పద్యమూ…

పల్లెటూరి బడిలో 8వ తరగతి చదువుతున్న రోజులు….7వ తరగతి నుంచి అప్పుడే పెద్దక్లాసుకు ఎగబాకివచ్చిన రోజులు.. (1974) మా క్లాసుకు రెండు సెక్షన్‌లు. 8 ఎ, 8 బి. మా బి సెక్షన్‌కి తెలుగు టీచర్‌గా సహదేవరెడ్డి సార్ వచ్చేవారు. పురాణాలు, ప్రబంధాలు, చక్కటి పద్యపఠనాలతో క్లాసును ఉర్రూతలూగించేవారు..

ఇంగ్లీష్, సైన్స్, లెక్కలు సబ్జెక్ట్‌లతో పరమ విసుగ్గా ఉండే మాకు తెలుగు క్లాస్ అంటే చాలు చెవులు నిక్కబొడుచుకుని ఆయన రాక కోసం ఎదురు చూసేవాళ్లం. మామూలుగానే తెలుగు క్లాసు అంటే పిల్లల తూగును, నిద్రమత్తును వదిలించేదని అప్పట్లో గుర్తింపు పొందింది. అందుకే లెక్కలు, సైన్స్ మధ్యలో లేదా సైన్స్, ఇంగ్లీష్ మధ్యలో తెలుగు క్లాసును ఇరికించేవారు. ఇది తెలుగు టీచర్లను కాస్త మండించేదనుకోండి.

మా సహదేవరెడ్డి సార్ తెలుగు ప్రాచీన సాహిత్యం పట్ల మాలో ఎంత గాఢానురక్తిని క్లాసులో పెంచి పోషించేవారంటే ఏ ఒక్కరం కూడా తెలుగు క్లాస్‌ను తప్పించుకునే వాళ్లం కాదు. స్వతహాగా గత జీవితంలో హరికథాగానం చేసి బతికిన ఆయన రాగయుక్తంగా ప్రబంధపద్యాలు పాడి వినిపిస్తుంటే మంత్రముగ్ధులం అయ్యేవాళ్లం.

పద్యాన్ని మొదటిసారి రాగయుక్తంగా, రెండోసారి మామూలుగా చదివి వినిపించే ఆయన నేర్పుకు మేం దాసోహమయ్యేవాళ్లం. పద్యాన్ని రాగయుక్తంగా పాడకుండా చదివి వినిపించాలన్న నిబంధన ఇంటర్, డిగ్రీ, పిజి తరగతులలో అప్పటికే అమలవుతున్నందువల్ల మేం పై చదువులకు వెళ్లే కొద్దీ తెలుగు పద్య గాన మహిమా శ్రవణానుభవం మాకు కొరవడిందనుకోండి.

ఆ పురి బాయకుండు మకరాంక శశాంక మనోజ్ఞమూర్తి భా

షాపరశేషభోగి వివిధాధ్వర నిర్మల ధర్మకర్మ దీ

క్షాపరతంత్రు డంబురుహగర్భ కులాభరణం బనారతా

ధ్యాపనతత్పరుండు ప్రవరాఖ్యు డలేఖ్యతనూవిలాసుడై

అటజని గాంచె భూమిసురు డంబర చుంబి శిరస్సరజ్జరీ

పటల ముహుర్ముహుర్లుట దభంగ తరంగ మృదంగ నిస్వన

స్పుట నటనానురూప పరిపుల్ల కలాపి జాలమున్ గ్ర

కట శరత్కరేణు కర కంపిత జాలము శీత సాలమున్

అంటూ సంస్కృత సమాస పద భూయిష్టమైన మనుచరిత్రలోని ప్రవరుడి ఘట్టాలను పాడి వినిపిస్తుంటే, మాకు ఒక్క పదం అర్థం కాకపోయినా ఒళ్లు పులకరించిపోయేది. రేడియోలో ఘంటసాల, సుశీల, లీల, జిక్కి పాటల, పద్యాల పారవశ్యం ఒక వైపు, ఇల్లు వదిలాక స్కూల్లో తెలుగు పద్య శ్రవణానందం మరోవైపు… మా బాల్యం ఎంత హాయిగా గడిచిపోయిందో…

వ్యావసాయిక జీవన సంస్కృతిలో పెరిగిన మా కష్టాలను తాత్కాలికంగా మర్చిపోయేలా చేసిన ఈ పాటలు, పద్యాలు ఒక రకంగా చెప్పాలంటే పారే యేటినీటిలో స్నానంలాగా, మా తరాన్ని సేదతీర్చేవి,
తెలుగు పాట… తెలుగు పద్యం… ఈ రెండింటికి నోచుకున్న పచ్చకాలం మాది. ఇవి లేని పల్లె జీవితాన్ని ఊహించుకోలేం.

ఇప్పటికీ ఘంటసాల పద్యాలు రేడియోలోనో, టీవీలోనో, సినిమాల్లోనో, లేక ఇంట్లో మా సిస్టమ్‌లోనో వింటూ ఉంటే ప్రపంచాన్ని అలాగే మర్చిపోవాలన్నంత మైమరపు… తదనంతర జీవితంలో ఎన్ని డక్కీమొక్కీలు తిన్నా, సొంతఊరు వదిలి చదువు కోసం, ఆశయం కోసం, జీవిక కోసం ఎన్నెన్ని ప్రాంతాలు తిరిగినా ఆ తెలుగు పద్య గాన శ్రవణా సౌరభం నానుంచి దూరం కాలేదు.

“కనియెన్ రుక్మిణి, చంద్రమండల ముఖున్, కంఠీరవేంద్రావలగ్ను…” అంటూ శ్రీకృష్ణపాండవీయం సినిమాలో తొలిసారి శ్రీకృష్ణుడిని రుక్మిణి సందర్శించిన తీరును ఘంటసాల పాడగా వింటూంటే… ప్రాణం అలాగే వదిలేసినా చాలు అనిపించేంత ఆత్మానందం కలిగేది.  సంగీతం, మృదంగ ధ్వని, లయ, గానం కలగలసిన ఆ మహిమాన్విత అనుభూతిని ఈ నాటికీ మర్చిపోలేను.

ఇలాంటి ఎన్ని పద్యాలు ఎన్ని పర్యాయాలు భట్టీ కొట్టి మరీ మా బాల్యంలో మేం నడుస్తున్నప్పుడు, పనిలో ఉన్నప్పుడు, కొండలు గుట్టలు ఎక్కుతున్నప్పుడు మేం పాడుకునేవారిమో… దీనికంతటికీ మా తెలుగు టీచర్ పెట్టిన పద్య బిక్షే మూలం.

తెలుగు పద్యాన్ని తలుచుకున్నప్పుడల్లా ఘంటసాల గారి గానం ఒకవైపు, మా తెలుగు టీచర్ గారి గంభీర స్వరం ఒకవైపు ఈ నాటికీ నేను కలలో కూడా మర్చిపోలేని మధుర జ్ఞాపకాలు. తెలుగు పద్యగానామృతాన్ని మాకు పంచిపెట్టడంతో పాటు ఎన్ని వెలలేని జీవిత సత్యాలను ఆయన ఆ మూడేళ్ల మా స్కూలు జీవితంలో మాకు నూరిపోశారో….

(కానీ ఆయనలో ఒకే ఒక్క అంశం నాకు నచ్చలేదు. కవిత్వం అంటే ప్రబంధ సాహిత్యమేనని ఢంకా భజాయించే ఆయన వచన కవిత్వం అన్నా, ముఖ్యంగా శ్రీశ్రీ కవిత్వం అన్నా ఒళ్లు మంట ఆయనకు. ఎందుకంటే చందస్సుల సర్ప పరిష్వంగాన్ని చీల్చి చండాడుతానని శ్రీశ్రీ మహాప్రస్థానంలో కవితా ఓ కవితాలో తేల్చి చెప్పాడు మరి. పద్యమన్నా, చందస్సు అంటే పడి చచ్చే ఆయనకు వాటిపై శ్రీశ్రీ కొట్టిన దెబ్బ మండించిందనుకుంటాను.పద్యం పట్ల ఆయన అభిమానం శ్రీశ్రీ కవిత్వాన్నే తోసి పారవేసింది -నెగేట్-. క్లాసులో ఆయన శ్రీశ్రీని తిడుతుంటే మేం నవ్వుకునే వాళ్లం. ఎందుకంటే అప్పటికే అంత నిశితంగా కాకపోయినా పత్రికలలో, రేడియో ప్రసంగాలలో శ్రీశ్రీ గురించి అంత చిన్న వయసులోనే ఎంతో కొంత తెలుసుకుని ఉన్నాం. ఆ తర్వాత ఇంటర్ దాటి డిగ్రీ, తర్వాత యూనివర్సిటీ చదువులకు వచ్చాక, ప్రగతిశీల సాహిత్యం అందుబాటులోకి వచ్చాక జీవిత దృక్పథమే మారిపోయిందనుకోండి.)

ఈ రోజు ఆయన ఉన్నారో లేరో.. కానీ, కడప జిల్లా సుండుపల్లి మండలంలోని మా గుట్టకిందరాచపల్లె (జి.కె.రాచపల్లి) హైస్కూలు, 8, 9, 10 తరగతుల్లో మేం కూర్చున్న ఆ తెలుగు తరగతి గదులు, ఆ గదుల్లో కుర్చీలో మూర్తీభవించిన గానగంధర్వుడిలా మా సహదేవరెడ్డి సార్… ఇంకా ఇప్పటికీ గొంతెత్తి పాడుతున్నట్లు, జీవితంలో మేం కోల్పోతూ వస్తున్న ఎన్నెన్నో మధురానుభవాలను తట్టి లేపుతున్నట్లు…. పద్యం అనే తెలుగు జాతి సంపద సాక్షిగా మమ్మల్ని మనసారా ఆశీర్వదిస్తున్నట్లు…

మర్చిపోలేను… తెలుగు పద్యం అంటే రాజులు, రాణుల అంగాగ వర్ణనలకు ప్రాధాన్యమిచ్చిన ఫ్యూడల్ సాహిత్య ప్రతీక అంటూ గడచిన శతాబ్ద కాలంగా తెలుగు సాహితీలోకంలో ఎన్ని వాదోపవాదాలు పదే పదే కొనసాగుతూ వస్తున్నప్పటికీ… మర్చిపోలేను… పద్యరూపంలోని ఆ లయాన్విత సంగీత ఝరిని… ఆ విశ్వవీణానాదాన్ని…. పద్యగానంతో మా బాల్యజీవితాన్ని వెలిగించిన, మా సహదేవరెడ్డి మాస్టారు చిరస్మృతులను మర్చిపోలేను.

రాజు

blaagu.comchandamamalu

January 3rd, 2010 న చందమామ బ్లాగులో ప్రచురించబడింది.
Edit  Comments (18)

18 Responses to “మా తెలుగు మాస్టారూ…మా తెలుగు పద్యమూ…”

1. Bhaskara Rami Reddy on January 3, 2010 553 PM Edit This

80 వ దశకంలో నా హైస్కూల్ చదువు సాగుతున్నప్పుడు కూడా ఇలాంటి తెలుగు టీచర్లను చూసాను రాజు గారు. సుబ్బారెడ్డి అని టీచరు వుండేవారు. ఒక్కొక్కసారి చెట్టుకింద కూర్చోపెట్టి తెలుగు పాఠం చెప్తుంటే, ఆ రాగయుక్త గానానికి మిగిలిన క్లాసుల విద్యార్థులందరూ నిశ్శబ్దం గా ఓచెవు ఇటు పడేసేవారు.

2. kalpana on January 3, 2010 838 PM Edit This

రాజు గారు,మీరెంత అదృష్టవంతులు.“ రాగయుక్తంగా ప్రబంధపద్యాలు పాడి వినిపిస్తుంటే మంత్రముగ్ధులం అయ్యేవాళ్లం.”ఇంత మంచి తెలుగు మాస్టర్ దొరికినందుకు. ఇప్పటి తెలుగు పంతుళ్ళ గురించి, విశ్వవిద్యాలయాల్లో ప్రొఫెస్సర్ల గురించి ఎంత తక్కువ చెప్పుకుంటే అంత మంచిది.అబ్బా మళ్ళీ ఏమీ పద్యాలు గుర్తు చేశారండీ.. అటజని గాంచె భూమిసురు డంబర చుంబి శిరస్సరజ్జరీ… చదువుకున్నా కూడా మళ్ళీ వొళ్ళు పులకరిస్తుంది.

“ తెలుగు పద్యం అంటే రాజులు, రాణుల అంగాగ వర్ణనలకు ప్రాధాన్యమిచ్చిన ఫ్యూడల్ సాహిత్య ప్రతీక అంటూ గడచిన శతాబ్ద కాలంగా తెలుగు సాహితీలోకంలో ఎన్ని వాదోపవాదాలు పదే పదే కొనసాగుతూ వస్తున్నప్పటికీ… “భలే వారే. అవన్నీ పట్టించుకోకుండా హాయిగా తెలుగు పద్యాన్ని, తెలుగు పాట ని ఆనందించండి.మీతో పాటు మమ్మల్ని కూడా ఇవాళ ఎక్కడికో తీసుకెళ్లిపోయారు. అందుకు మీకు కృతజ్ఞతలు.

3. రవి on January 3, 2010 1117 PM Edit This

భలే ఉన్నాయి మీ జ్ఞాపకాలు. అదృష్టవంతులు. నేను చదువుకునేప్పుడు, నాకూ ఓ తెలుగు పంతులమ్మ ఉండేది. ఇప్పుడు ఏ లేశమాత్రం తెలుగు మీద అభిమానం ఉన్నా, ఆ తల్లి అప్పుడు నాకు పెట్టిన భిక్షే.అన్నట్టు ఆరవ తరగతి నుంచీ, పదవతరగతి వరకు, అన్ని పరీక్షలలోనూ (చివరికి యూనిట్ టెస్ట్‌తో సహా) నాకే ఎక్కువ మార్కులు. అది అప్పట్లో నాకో ప్రిస్టేజి ఇష్యూ గా భావించేవాణ్ణి.

4. వేణు on January 3, 2010 1126 PM Edit This

రాజు గారూ, మీ తెలుగు మాస్టారి ‘పద్యగాన శ్రవణ సౌరభాన్ని’గురించి ఎంత బాగా గుర్తు చేసుకున్నారండీ ! మీ ‘మహిమాన్విత అనుభూతి’, స్మృతులూ ‘చందమామ’ కథలంత మనోహరంగా అనిపిస్తున్నాయి. అన్నట్టు- మీ చిన్నప్పటి ఫొటో భలేవుంది!

5. రాజు on January 3, 2010 1157 PM Edit This

భాస్కర రామిరెడ్డి గారు,మీరు కూడా ఆ స్వర్ణయుగంలోనే చదివారన్నమాట. మీ అనుభవం మాకు కూడా ఉంది. ఆ మూడేళ్ల కాలంలో సహదేవరెడ్డి సార్ ఏ క్లాసులో, ఏ తరగతి వారికి పాఠం చెబుతున్నాసరే పక్క తరగతుల్లోనే ఉన్న మేం ఆయన పాడుతున్న పద్యం వినడానికి చెవులు రిక్కించి కూర్చునే వారం.

మా క్లాసులో ఇతర సబ్జెక్టుల టీచర్లు పాఠం చెబుతుంటే వారి పాఠాన్ని వింటున్నట్లుగా ఎంత చక్కగా నటించేవారమో. కానీ మా కళ్లు మాత్రమే క్లాసులో టీచర్ వైపు ఉండేవి తప్పితే చెవులు మాత్రం గాల్లో మంద్రమంద్రంగా తేలియాడుతూ వచ్చే ఆ పద్య శ్రవణంకోసం పడి చచ్చేవనుకోండి. ఓ రకంగా చూస్తే దీన్ని పల్లెపట్టు స్కూళ్లలో లెక్కలు, సైన్స్, ఇంగ్లీషు, సాంఘికశాస్త్రం ఇలా సకల శాస్త్రాలమీద తెలుగు పద్యం సాధించిన విజయంగా చెప్పవచ్చు.మీ అనుభవాన్ని పంచుకున్నందుకు ధన్యవాదాలు.

కల్పన గారూ,మీకూ తెలుగు పద్యం మీద మమకారం ఉంటుందని ఊహించలేదు. ఇప్పుడు పాఠశాలల్లో కూడా తెలుగు పద్యాన్ని పాడటం నిషేధించారేమో నాకు తెలియదు. పద్యాన్ని పాడటం కాకుండా చదవాలని ఎప్పుడైతే తీర్మానం చేశారో అప్పుడే తెలుగు క్లాసుపై అభిరుచి, ఆసక్తి పిల్లల్లో నశించడం మొదలైందనుకుంటాను.

నేను తిరుపతిలో 20 ఏళ్లక్రితం ఓ రెసిడెన్షియల్ కాలేజీలో తెలుగు లెక్చరర్‌గా పనిచేసినప్పుడు క్లాసు రూములో ప్రతి రోజూ పాఠం మొదలు పెట్టేముందు ఓ తెలుగు పద్యమో, లేదా వచన కవిత్వమో, గేయమో తప్పకుండా చదివి.. కాదు కాదు.. పాడి వినిపించి మరీ పాఠం మొదలు పెట్టేవాడిని. నిద్రపోయే ఆ కొద్దిగంటలు తప్ప తక్కిన విద్యాజీవితమంతా భట్టీ చదువుల భారం మోస్తూ ఉంటున్న ఆ పిల్లలు మొదట్లో ఆ అయిదు నిమిషాలు నేను చెప్పే ఆ పద్యం, గేయం, పాట కోసం సమస్త దేహాన్ని చెవులుగా చేసుకుని రిక్కించి మరీ వినేవారు.

రోజులు జరగగా జరగగా తెలుగు గద్యభాగంలోని పాఠాలను వాటిలో ఉత్కంఠ భరితంగా సాగే పద, వాక్యబంధాలను కూడా ఉద్వేగంగా చదివి వినిపించడం మొదలెట్టాను. పిల్లలు దానికీ పడిపోయారు. అప్పుడు తెలిసింది నాకు మన తరం పిల్లలు ఏం కోల్పోతున్నారో, ఏం కోరుకుంటున్నారో..

మీరన్నట్లు తెలుగు పద్యసాహిత్యంలోని ఆణిముత్యాల్లో మేలిముత్యం అటజని కాంచి.. పద్యం. ఆ అభంగ, తరంగ, మృదంగ అంటూ సాగే ఆ పద్యభాగం నిజంగా మా అందరి హృదయాల్లో మృదంగాన్ని మోగించేది. సంగీత సాహిత్యాల మేలు కలయికకు నిరసనగా నిలిచిన అరుదైన పద్యాల్లో ఇదీ ఒకటి. ఇక వసుచరిత్రలోని పద్యాలు చెప్పవలసిన పనిలేదు. అందులోని ప్రతిపద్యమూ సంగీతభరితమే.

చెన్నయ్‌లో ప్రస్తుతం పచ్చయప్పాస్ కాలేజీలో 33వ బుక్ ఫెయిర్ జరుగుతోంది. ఎమెస్కో వారు ప్రచురించిన అన్ని ప్రబంధాలను మళ్లీ ఓసారి కొనుక్కోవాలనిపిస్తోంది.

పద్యం పట్ల మీ అనురక్తికి మనఃపూర్వక అభినందనలు

6. రాజు on January 4, 2010 1214 AM Edit This

రవిగారూ,“ఆతల్లి అప్పుడు నాకు పెట్టిన భిక్షే..” మీ పంతులమ్మ పట్ల మీరు ప్రకటించిన భావం కృతజ్ఞతకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలబడుతోంది. మార్కుల విషయంలో మీ అనుభవమే నాది కూడా. 500 మంది పిల్లలు చదివే మాస్కూల్లో తెలుగులో తొలి మార్కులు నాకు, మా ఊరివాడైన శ్యామసుందర్‌కి మాత్రమే వచ్చేవి. పదోతరగతి పబ్లిక్ పరీక్షల్లో కూడా తనకు తెలుగులో నూటికి 79 మార్కులయితే నాకు 78 మార్కులు.

‘ఆ ఒక్క మార్కుకు కాస్త ముక్కిఉంటే ఏం పోయేదిరా నీకు’ అంటూ సహదేవరెడ్డి సార్ నన్ను అభిమానంగానే మందలించారనుకోండి. ఎందుకంటే నేను ఆయన స్టూడెంట్‌ని కాగా మా శ్యామ్ మరో తెలుగు టీచర్ స్టూడెంట్. చేతివ్రాత బాగా లేనందున నాది ఇక్కడ వెనుకపట్టే అయ్యేది. నిజంగా అదో బంగారు కాలం. మళ్లీ రాదు కూడా.. నిజంగా తెలుగును ఓ ప్రిస్టేజి ఇష్యూగానే భావించి పోటీ పడేవాళ్లం.

వేణుగారూ,“మహిమాన్విత అనుభూతి, పద్యగాన శ్రవణ సౌరభం..” ఈ పదాలే ఏదో మ(హ)త్తును కలిగిస్తున్నాయి. మా చందమామ బాల్యంలో పద్యాలు, పాటలు కూడా భాగమే మరి. బాల్య జీవితంలో మాకు ఏవి లేకున్నా సరే మాకు చందమామ పత్రిక ఉండేది. తర్వాత ఇంట్లో రేడియో ఉండేది.

కడప రేడియో స్టేషన్ నుంచి ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం మలయమారుతంలా సాగివచ్చే పద్యాలు, పాటలు ఉండేవి. జీవితం ధన్యం కావడానికి ఇంకేం కావాలి నిజంగానే ఏవాదాలు, దృక్పధాలు, సిద్ధాంతాలు, ఉద్యమాలు లేని బాల్యం మాది. అప్పట్లో మమ్మల్ని ఆప్యాయంగా, ఆర్తిగా పలకరించినవి చందమామ, రేడియో పాటలు, పద్యాలు మాత్రమే.ఎలా మరువగలం…!ధన్యవాదాలు

7. రవి on January 4, 2010 126 AM Edit This

రాజు గారు, మీది 70 వ దశకం అయితే, నాది 80 వ దశకం ద్వితీయ అర్ధం. మీ కాలంలో 78 మార్కులంటే ఊహించగలను. నా వరకూ వచ్చేసరికి 89 అయాయి. ఇప్పుడు తొంభై తొమ్ముదులు, నూర్లు సర్వసాధారణమయాయి అనుకుంటాను. అవన్నీ పక్కన పెడితే, తెలుగు మీద అభిమానం మాత్రం అంత బలంగా ఉండేది, వెనుకటి రోజుల్లో.

8. chandamama on January 4, 2010 145 AM Edit This

రవి గారూ, మీరన్నది నిజం. మా రోజుల్లో తెలుగులో 78 మార్కులంటే మా స్కూలు టీచర్లే అదిరిపోయేటంత ఎక్కువ మార్కులు మరి. సంధి సమాసాల్లో ఒక చిన్న అక్షర దోషం కనబడినా మార్కులపై కోత విధించిన రోజులవి. తెలుగు సబ్జెక్టు తీసుకోవడానికి పిల్లలు తటపటాయించే కాలం రావడంతో భాషా దోషాలను ఇప్పుడు పెద్దగా పట్టించుకోవడం లేదనుకుంటున్నా. మీకు 89 మార్కులంటే చాలా గొప్పే మరి.. తర్వాత యూనివర్శిటీలో కూడా తెలుగులో66 శాతం సాధించడమే గొప్పయిపోయింది మాకు.

9. sreedhar on January 4, 2010 936 AM Edit This

రాజు గారు,నాకు కూడా తెలుగు పద్యాలు చదవడం అన్నా లేక రాయడం అన్నా చాలా ఇష్టం!!
మీది ఏ ఊరు ఎందుకు అడుగుతున్నాను అంటే మీ ఫోటో పై రాయచోటి డిగ్రీ కళాశాల అని ఉంది. మాది కూడా రాయచోటి కి దగ్గర్లోని ఒక పల్లెటూరు.శ్రీధర్.

telugupadyaalu.blogspot.com

10. kalpana on January 4, 2010 1000 AM Edit This

రాజు గారు,మీ సమాధానం ఇంకా ముచ్చట గా వుంది. మరి మా కోసం కూడా (మేము కూడా మీ స్కూల్ పిల్లలు అనుకోండి) ఆ పద్యాలు చదివి రికార్డ్ చేసి పెట్టండి.“ మన తరం పిల్లలు ఏం కోల్పోతున్నారో, ఏం కోరుకుంటున్నారో..”పిల్లలే కాదు, పెద్దవాళ్లం కూడా అన్నింటిని కోల్పోతున్నాము. మరి మీరు కూడా మంచి తెలుగు మాస్టర్ కదా.మాకోసం కొన్ని తెలుగు పద్యాలు……ప్లీజ్,మీరు చెన్నై లో వుంటారా మా తమ్ముడు అక్కడే వుంటాడు. అసలు ఒక్కో ప్రబంధం మీద ఒక్కో పోస్ట్ రాయవచ్చు మీరు. మేము ఎదుచూస్తూ వుంటాము మీ అనుభవాల కోసం.

11. కామేశ్వర రావు on January 4, 2010 1214 PM Edit This

రాజుగారు,తెలుగు పద్యాన్ని గురించి ఎంత మంచి రుచికరమైన మాటల్ని చెప్పేరండి! అంతమంచి మాస్టారు దొరికిన మీరు ఎంతో అదృష్టవంతులు. మళ్ళీ మీరు మాస్టారై మీ విద్యార్థులకి ఆ అమృతాన్ని అందించడం గొప్ప విషయం. కల్పనగారు అన్నట్లు ఆ మాధుర్యాన్ని మాక్కూడా కొంచెం (వినిపించి)పంచిపెట్టరూ.తెలుగు పద్యాలు పాఠశాలల్లో పాడకూడని నిషేధించారా ఇంక కొన్ని రోజుల్లో ఇళ్ళల్లో అమ్మలు జోలపాటలు కూడా పాడకూడదని నిషేధిస్తారో ఏమో!

12. రాజు on January 4, 2010 1219 PM Edit This

శ్రీధర్ గారూ, నా మెయిల్‌లోనే మా ఊరు, మాస్కూలు వివరాలు ఇచ్చినట్లున్నాను. మళ్లీ చూడండి. కడప జిల్లా, రాయచోటి తాలూకా, సుండుపల్లి మండలం, మడితాడు గ్రామం, చండ్రాజుగారి పల్లె. మా స్కూలు… గుట్టకింద రాచపల్లి హైస్కూలు. 35 సంవత్సరాల క్రితం మమ్మల్ని కాస్తయినా మనుషులుగా తీర్చి దిద్దిన స్కూలు. ఆ స్కూలులో మేం నాటి, పోటీలు పడి పెంచిన చెట్లు, చదువు, కాసింత సంస్కారం కూడా నేర్పిన గురువులు. అది ఓ పాత బంగారు లోకం. రాయచోటి దగ్గర ఊరు అంటే మీరు మాకు చాలా దగ్గరే మరి.

మీ బ్లాగు చూశాను. ఓ వేమన శతకం, ఓ సుమతి శతకం… ఇవి చాలు మూడు నాలుగు శతాబ్దాల క్రితం తెలుగు ప్రజల అనుభవసారాన్ని చాటి చెప్పడానికి. ఇవి మా తెలుగు పద్యాలు. మా జీవన వేదాలు అని ప్రపంచ సాహిత్యం ముందర సవాలు చేసి మరీ నిలబడడానికి ఈ రెండు శతకాలు చాలు.

తమ కాలపు సమాజాన్ని, దాని మంచిచెడ్డలను, నీచ, నికృష్ట మానవ స్వభావాలను నిర్భయంగా, నగ్నంగా, కొండొకచో మహా మూర్ఖంగా కూడా చాటి చెప్పిన పద్యశతకాలివి. వేశ్యలను సాధారణ మానవ స్వభావంతో బూతులతో తిట్టడం కూడా ఈ పద్యాల్లో ఉంటుంది. ఇలాంటి వాటిని మనం విచక్షణతో పరిహరించి, తీసివేస్తే బాగుంటుంది.

కాపీ రైట్ సమస్యలు లేకుంటే మీ బ్లాగును మరిన్ని పద్యాలతో, మీ స్వంత వ్యాఖ్యానంతో ఇంకా సుసంపన్నంగా మలచండి. పూర్తిగా పద్యాలకే అంకితం చే్స్తూ మంచి బ్లాగు నిర్వహిస్తున్నందుకు అభినందనలు. మీకు తీరిక ఉండి, సమయం సహకరిస్తే వచన కవిత్వంలోని గొప్ప గేయకవితలను కూడా ప్రత్యేక కేటగిరీలో ఉంచి ప్రచురించండి.

మన తెలుగు పద్యం ఎంతటి శక్తివంతమైందో, ఒక ఊరిలో నివసించాలంటే ఆ ఊరు ఏ లక్షణాలతో ఉండాలో చెప్పే ఈ పద్యం ఒక్కటి చాలు చూడండి. అప్పిచ్చువాడు, వైద్యుడు, ఎప్పుడు ఎడతెగక పారు ఏరు, ద్విజుడు వీళ్లంతా ఉన్న ఊరిలోనే ఉండమని సుమతీ కారుడు అప్పట్లోనే చెప్పాడు. నాటి గ్రామీణ సమాజ అవసరాలను మహత్తరంగా చాటి చెప్పిన ఈ పద్యసారాన్ని మన జీవితాలకు మన ఊర్లకు ఇప్పుడు అన్వయించుకుందామా

మన ఊర్లలో ఇప్పుడు వైద్యుడు లేడు. అంతా పట్నాలకు పారిపోయారు. వ్యవసాయ అవసరాలకు ఉపయోగపడిన ద్విజుడు లేడు. విదేశీ చదువులకోసం ప్రవాసం పోయాడు లేదా పౌరోహిత్యం కోసం కాదు కాదు.. పొట్టకూటికోసం పట్టణాలకు పెద్ద పెద్ద గుడులకు వలసపోయారు. ఎప్పుడూ ఎడతెగకుండా పారే ఏరు. మన కలలో కూడా ఇలాంటిది ఇప్పుడు మన పల్లెల్లో కనపడదు. సహాయపడే అప్పులోడు కాదు కదా.. గ్రామీణ జీవితాన్ని పీల్చి వేస్తున్న వడ్డీ వ్యాపారస్తులు మాత్రమే ఉన్నారు. మనం వీటిని ఊర్లు అనే అందామా ఇక్కడే సుమతీ శతకకారుడి గొప్పతనం మనకు అర్థమవుతుంది.

మీ బ్లాగులో తెలుగు తల్లి చిత్రంతో మా తెలుగుతల్లికీ మల్లెపూదండ గీతం సైడ్‌లో ఉంచారు. కొన్నాళ్ల తర్వాత దీన్ని ఈ రూపంలో పాడుకోలేమో మరి. తెలుగు తల్లి మాటేమిటో కాని ఆమె పుత్రులు నిట్టనిలువుగా చీలిపోయారు. ఇక కలిసి బతకడం కల్లే అనిపిస్తోంది. మళ్లీ అక్కడా ఇక్కడా విద్వేషాలు, విధ్వంసాలు మొదలయ్యాయి.

మన పునాదిని అర్థం చేసుకోవడానికయినా మీరు మన ప్రాచీన గతాన్ని స్పురింపజేసే ఇలాంటి పద్యాలను తప్పక ప్రచురిస్తూ పోండి. మీ బ్లాగులో ప్రభాకర మందార గారన్నట్లు “సముద్రమంత భావాన్ని నాలుగు చిన్న చిన్న వాక్యాలలో పొందుపర్చడం మన తెలుగు పద్యానికే చెల్లింది.”మీరు ఇలాగే ముందుకు పోండి..

ఈమాట.కామ్ వంటి కొన్ని తెలుగు వెబ్ సైట్లలో ప్రాచీన పద్యాల గురించిన చక్కటి వ్యాఖ్యానాలతో వ్యాసాలు ప్రచురిస్తున్నారు.చూస్తున్నారనుకుంటాను.అభినందనలతోరాజు

13. chandamama on January 4, 2010 149 PM Edit This

కామేశ్వరరావు గారూ,మీ ఆప్తవాక్యానికి ధన్యవాదాలుపద్యం వినిపించి పంచి పెట్టడం మాటేమో గానీ, పల్లెలో ఉన్నప్పుడు చెరువు వద్దకు పోతున్నప్పుడో, గుట్టలెక్కుతున్నప్పుడో, పశువులను మేపుతున్నప్పుడో కాసింత సమయం దొరికిందంటే చాలు ఏదో ఒక పద్యమో, పాటో, శ్రీశ్రీ గేయమో ఆరున్నొక్కరాగంతో గొంతెత్తి పాడుకునేవాళ్లం. మైళ్ల కొద్దీ దూరం పొలాల్లోకి, పక్క ఊర్లకు నడిచిపోవలసి వచ్చినప్పుడు కూడా మాకు పద్యాలు, పాటలే కాసింత ఊరట నిచ్చేవి.

ఇక చిన్నప్పుడు రాత్రిపూట ఏరు దాటుతున్నప్పుడు, ఊరికి తిరిగి వస్తున్నప్పుడు చిమ్మచీకటిలో, నిశ్శబ్ద వాతావరణంలో తన్నుకుని వచ్చే భయాన్ని అధిగమించాలంటే మాకు పద్యం లేదా పాటే శరణ్యమయ్యేది. సిగ్గు, సందేహం, సంకోచం వంటివి ఏవీ లేకుండా నోరారా పాడుకోవడానికి పల్లె ఎంత అనుకూలప్రాంతమో.. ఈ వాతావరణానికి దూరమై 20 ఏళ్లయింది.

ఇప్పుడు అంతా పట్నవాసపు జీవితమే.. ఉన్న ఇరుకిళ్లలోంచి శబ్దం బయటకు పోతే కష్టం. ఎవరేమనుకుంటారో అనే మొహమాటం. అంతకు మంచి మనం రాగం తీస్తుంటే బయటినుంచి విన్నవారు నవ్వుతారేమో అనే సంకోచం. అందుకే మనసులో పాడుకోవడం. గతాన్ని గుర్తు తెచ్చుకోవడం. ఇలా అరుదుగా బ్లాగుల్లో బయటపడిపోవడం. అంతకుమించి ఇంకేవీ లేవండీ మనవద్ద. కానీ ఈ పనిఒత్తిళ్లూ, జీవిక కోసం చేయవలసిన అనివార్యతలూ లేని జీవితం ఒకటి ప్రాప్తించాక మళ్లీ ఆ పాత జీవితానికి, ఆపాత గాన మాధుర్యానికి తరలి వెళ్లలేమా అనే ఆశ మాత్రం చావడం లేదు.

అయినా జోలపాటలు ఇంకా ఎక్కడున్నాయిప్పుడు వాటిని పాడుకునే కాలమేనా ఇది. టింకిల్ టింకిల్ టింకిలే పాటలే గదా ఇప్పుడు ఎక్కడ చూసినాతెలుగు పద్యంపై మీ బ్లాగు చాలా బాగుంది. చూసిన వెంటనే నా చందమామ బ్లాగులో తెలుగుపద్యం కేటగిరీ కింద చేర్చేసుకున్నాను. మనం ఇలాగే కలుసుకుంటూ ఉందాం లెండి.

రాజు

blaagu.comchandamamalu

telugu.chandamama.com

14. chandamama on January 4, 2010 239 PM Edit This

కల్పన గారూ,మీ తూర్పు పడమర బ్లాగు -kalpanarentala.wordpress.com- లో మీ వివరాలు చూశాను, రెంటాల గోపాల కృష్ణ గారి అమ్మాయి కదా మీరు. ఆ అభిరుచి, ఆ సాహిత్య వాతావరణం ఎక్కడికి పోతుంది మరి. మీ సోదరుడు రెంటాల జయదేవ్ గారే కదూ.మేం చెన్నయ్‌లో తేజస్ -తెలుగు జర్నలిస్టుల సంఘ సభ్యులుగా అరుదుగా కలుసుకుంటుంటాం. చెన్నయ్‌లో పలు సమావేశాల్లో ఆయన ప్రసంగాలు విన్నాను. అంతే తప్ప పెద్దగా పరిచయం లేదు. ఒకరినొకరు గుర్తుపడతాం తప్పితే అంతకుమించి సాహిత్య సన్నిహిత సంబంధం మా మధ్య ఏర్పడలేదు. ఎందుకో కారణం తెలీదు మరి.

జర్నలిస్టు ప్రపంచంలో తొలినుంచి నేను భాగం కాకపోవడం చేత బయటి సర్కిల్‌తో పెద్ద పరిచయాలు లేవు. ఈ బ్లాగు ద్వారానే పదిమంది సాహితీ మిత్రులతో ఇటీవల పరోక్ష పరిచయాలు అవుతున్నాయి.
మంచి సమావేశం, లేదా సాంస్కృతిక కార్యక్రమం చెన్నయ్‌లో జరిగితే, తెలిసి ప్రవేశం దొరికితే పోయి చల్లగా ఆస్వాదించి రావడం మాత్రమే తెలుసు నాకు. ఇండియా టుడేలో పనిచేస్తున్నారు కదా.. పాపం.. విఎకే రంగారావు గారు తటస్థపడితే చాలు సభల్లో ఆయనకు మీ సోదరుడికి తండ్లాటే అనుకోండి. హాయిగా నవ్వుకుంటుంటాం అలాంటి సందర్భాల్లో.. ఇదీ మా పరిచయం. మీ ద్వారా అయినా తనతో పరిచయం పెరుగుతుందేమో చూద్దాం.

మంచి తెలుగు మాస్టారును అవునో కానో తెలీదు కానీ. రకరగాల సబ్జెక్టులతో, భట్టీయంతో బుర్రవేడెక్కిపోయే పిల్లలకు కాస్సేపు ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని కల్పిద్దాం అనే ఆలోచనతోటే వారితో పద్యాలతో, పాటలతో, గేయాలతో మమేకమయ్యేవాడిని. అంతే ఇరవయ్యేళ్ల తర్వాత కూడా వారు ఎక్కడున్నా సరే నన్ను మర్చిపోలేదు.

ఓసారి ప్రార్థనా సమయంలో గురజాడ వారి దేశమును ప్రేమించుమన్నా గేయం రాగయుక్తంగా విషాద శైలిలో పాడి వినిపిస్తే పక్కన ఉంటున్న మా కాలేజీ సంస్థాపకులలో ఒకరైన సాయిగారు -తిరుపతి ఆర్ట్స్ కాలేజీలో ఎకనమిక్స్ లెక్చరర్- తన జీవితంలో ఓ గొప్పరోజిది.. ఓ గొప్ప గేయాన్ని విన్నరోజిది అంటూ చేతులు పట్టుకున్నారు. మర్చిపోలేని క్షణాలవి.

ఇది 20 ఏళ్ల క్రితం నాటి మాట లెండి. తర్వాత్తర్వాత అనూహ్యంగా ఉద్యమాల్లోకి, అనంతరం కంప్యూటర్ ప్రపంచంలోకి, సాఫ్ట్‌వేర్ లోకలైజేషన్ లోకి, ఇటీవలే చందమామ పనిలోకి వచ్చిన తర్వాత ఇక పద్యశ్రవణం, పద్యగానం ఎక్కడ కుదురుతాయి. అప్పుడప్పుడూ ఇలా మననం చేసుకోవడం తప్పితే..
ఇక పద్యాల రికార్డు అంటారా.. నా గొంతు నేను వినడం కోసమైనా ఏదో ఓ సందర్భంలో రికార్డు చేస్తే బాగుంటుందేమోనని అనిపిస్తూ ఉంటుంది. అందుకు సందర్భం వస్తుందేమో.. చూద్దాం.

ప్రాచీన సాహిత్యాన్ని, పద్య సాహిత్య వైభవాన్ని చాలా మందే ఇప్పుడు వెబ్‌సైట్లలో, బ్లాగుల్లో పరిచయం చే్స్తున్నట్లున్నారు కదూ.. మళ్లీ మనమెందుకులెండి.. అంత పాండిత్యం కూడా లేని వాళ్లం. అప్పుడప్పుడూ క్లాసురూమ్ అనుభవాలతో ఇలా బ్లాగుల్లో కలుసుకుంటే చాలనుకుంటాను.మీ ఆప్తవాక్యాలకు కృతజ్ఞతలు.రాజుఇమెయిల్

krajasekhara@gmail.com

rajasekhara.raju@chandamama.com

NB మీ బ్లాగులో ఇటీవలే పరిచయం చేసిన ‘మధుపం’ -పూడూరి రాజిరెడ్డి-, పుస్తక పరిచయం చాలా బాగా వచ్చింది. అలాగే ‘మనసుని మెలిపెట్టే జ్ఞాపకాల రచయిత్రి అజర్ నఫిసీ!’ పేరుతో మీరు పరిచయం చేసిన ఇరాన్ రచయిత్రి వివరాలు అద్భుతంగా ఉన్నాయి. -Things I Have Been Silent About- చెన్నయ్‌లో ఈ పుస్తకం దొరుకుతుందేమో ప్రయత్నిస్తాను. మీ చక్కటి శైలికి అబినందనలు

15. SIVARAMAPRASAD KAPPAGANTU on January 5, 2010 730 PM Edit This

రాజుగారూ,అనిటికన్న మీ ఫొటో చాలా బాగున్నది. అప్పటి అమాయకత్వపు చూపులలో ఉన్న అందం ఎప్పటికి మరువలేము కదా. మంచి జ్ఞాపకాల దొంతరను కదలించారు రాజుగారూ. మేము చదువుక్నే రోజులలో బిల్వహణ శాస్త్రి గారని ఒక హింది మాష్టారూండేవారు. ఆయన పాఠం చెప్తుంటే అటు ఇటు గదులలో కూడ మారుమోగేది. హిందీ పాఠాలను చక్కగా వివరించేవారు.

తెలుగు పాఠాలకు వస్తే కాలేజీలో జంధ్యాల మహతీ శంకర్ గారు (జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రిగారికి దగ్గర బంఢువు) తన గాన కౌశలంతో మాకు తెలుగు సాహిత్యం మీదకు మనసులను మళ్ళించారు. ఆయన పద్యం పాడుతుంటే అలా పద్యాలను చదవలేనందుకు బాధ కలిగేది. అవొక అద్భుతమైన రోజులు(1973-76) డిగ్రీ రెండో సంవత్సరం నుంచి తెలుగు ఇంగ్లీషులు లేవు.

మీరు ఈసారి మీ ఊరు వెళ్ళినప్పుడు సహదేవ రెడ్డిగారిని కలసి నా నమస్కారాలు తెలియ చేయండి. ఆయన కు ఓపిక ఉంటే మీకు వీలైతే ఆయన పద్య గానన్ని రికార్డు చేసి అందరికి అందించండి. ఇదొక చిన్న కోరికలాగ కనిపిస్తుంది కాని, ఎంత కష్టమో నాకు తెలుసు. ఒక టి కుదిరితే మరొకటి జ్కుదరదు.మంచి వ్యాసం, అద్భుతమైన అనుభూతులు అందరితో పంచుకున్నారు. ధన్యవాదాలు రాజుగారూ.

16. kalpana on January 5, 2010 749 PM Edit This

రాజు గారు,అయ్యో, మా నాన్న గారి పాండిత్యం అసలు నాకు పిసరంతా కూడా రాలేదనుకుంటాను. ఇంకో మాట కూడా చెప్తాను సరదాకి. పండిత పుత్ర పరమ శుంఠ. మా నాన్నగారు నిస్సందేహం గా పండితులు. కాబట్టి నేను శుంఠనన్నమాట.ఇక మా తమ్ముడు కి, మీ కామెంట్ పంపించాను. తప్పక మీతో మాట్లాడతాడు.నా గురించి ఇంత వోపికగా చదివి నాలుగు మంచిమాటలు రాసినందుకు చాలా సంతోషంగా వుంది.

17. chandamama on January 6, 2010 1143 PM Edit This

‘మా తెలుగు మాస్టారూ, మా తెలుగు పద్యమూ’ అనే నా తాజా టపా చూసిన వలబోజు జ్యోతి గారు (jyothivalaboju.blogspot.com) వ్యక్తిగతంగా పంపిన మెయిల్‌లో కొన్ని మంచి విషయాలు తెలిపారు. బ్లాగులలో వ్యాఖ్య పెట్టకూడదు అని నిర్ణయించుకున్న ఆమె అభిప్రాయాన్ని గౌరవిస్తూనే, ఆ మెయిల్‌లో పొందుపర్చిన విషయాలను సందర్భోచితంగా ఉంటుందని ఇక్కడ ప్రస్తావిస్తున్నాను. ఆమె మెయిల్ ప్రకారం ఆమెది కూడా బంగారు బాల్యమే. అమ్మ తనచేత చదివించిన చందమామ పత్రికే తెలుగు అంటే ఇష్టాన్ని కలిగించిందట. మనలో చాలామందికి లాగే ఆమె కూడా స్కూలు నుంచి డిగ్రీవరకు తెలుగులోనే చదివారట. బ్లాగులలో కొచ్చాక తన తెలుగును మరింత మెరుగులు దిద్దుకుంటున్నానని ఆమె చెప్పారు.

మా తెలుగు మేష్టారును పోలిన వారు మన బ్లాగ్లోకంలో కూడా ఉన్నారని. ఆశువుగా అలా పద్యాలు అల్లెస్తారని ఆమె చెప్పారు. ఆయన శ్రీ చింతా రామకృష్ణారావు.

andhraamrutham.blogspot.com

నాదంటే నాదని ప్రస్తుతం తెలుగువారు కొట్లాడుకుంటున్న హైదరాబాదులో ఆయనకు ఉద్యోగం చేయాలంటే అసలు తెలుగు నేర్పే కాలేజీలే కరువైన విషయాన్ని ఆమె చెప్పారు.
అయినా ప్రస్తుతం మనకు ఇలాంటివి ఎందుకు దృష్టిలోకి వస్తాయి లెండి.

18. chandamama on January 7, 2010 1240 AM Edit This

శివరాంగారూ,పద్యకవిత్వాన్నే కాదు. వచన కవిత్వాన్ని కూడా చక్కగా పాడి వినిపించవచ్చు అనే విషయం ప్రస్తుతం మన విద్యాశాఖ ప్రభువుల వారికి తెలియదనుకుంటాను. చదివి వినిపించి ఎలాగోలా ముగించేస్తే చాలని ఏలినవారు భావిస్తున్నట్లుంది. పూర్వ కాలంలో వలే రాగాలు తీయనవసరం లేదు కానీ రాగయుక్తంగా పాడితే పిల్లల మనసులను క్లాసురూములో రంజింపజేయవచ్చు అనే విషయం ఇప్పుడు అందరూ మర్చిపోయినట్లే ఉంది.

జంధ్యాల మహతీ శంకర్ గారి తెలుగు పాఠాలను విన్న భాగ్యవంతులు మీరు. జంధ్యాల పాపయ్యశాస్త్రి గారు తిరుపతిలో పాతికేళ్ల క్రితం ఎస్వీయూనివర్శిటీ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో ఓ ఫంక్షన్‌కు వచ్చి దేశానికి భవిష్యత్తు ఇంజనీర్లు, భవన నిర్మాతలే అయినప్పటికీ తెలుగు భాష సౌందర్యాన్ని మర్చిపోవద్దని విద్యార్థులకు చేసిన విజ్ఞప్తి ఇంకా నా కళ్లముందు కదులాడుతానే ఉంది.

ఆయన రాసిన పుష్పవిలాపం, కుంతీకుమారి పద్యాలకు ఘంటసాల వారి ఆలాపనలు మీ వద్ద ఉన్నాయి కదూ!

నే నొక పూలమొక్క కడ నిల్చి చివాలున కొమ్మవంచి గో

రానెడు నంతలోన విరు లన్నియు జాలిగ నోళ్ళు విప్పి “మా

ప్రాణము తీతువా” యనుచు బావురు మన్నవి; క్రుంగిపోతి; నా

మానసమందెదో తళుకు మన్నది పుష్పవిలాప కావ్యమై.

మా వెలలేని ముగ్ధ సుకుమార సుగంధ మరంద మాధురీ

జీవిత మెల్ల మీకయి త్యజించి కృశించి నశించిపోయె; మా

యౌవనమెల్ల కొల్లగొని ఆ పయి చీపురుతోడ చిమ్మి మ

మ్మావల పారబోతురు గదా! నరజాతికి నీతి యున్నదా !

ఊలు దారాలతో గొంతు కురి బిగించి

గుండెలో నుండి సూదులు గ్రుచ్చి కూర్చి

ముడుచు_కొందురు ముచ్చట ముడుల మమ్ము

అకట! దయలేని వారు మీ యాడువారు

హాయిగా చెట్టుపైనున్న పూలను కర్కశంగా కోసి, సూదులతో గ్రుచ్చి, త్రాళ్ళతో బిగించి, మానవులు తమ భోగ వస్తువులుగా వాడుకోవడం క్రౌర్యం అని పూలు రోదిస్తే పూలకోసం వచ్చిన భక్తుడు తల్లడిల్లి వెనుదిరిగాడట… గొంతుకు ఉరి బిగించి గుండెలో సూదులు గుచ్చి కూర్చి ముడుచుకొందురకటా దయలేని మీ యాడువారు అని పూలు రోదించిన వైనం ఘంటసాల గారు పద్యరూపంలో పాడుతుంటే అప్పట్లో కొందరు తెలుగు మహిళలు తలలో పూలు ధరించడానికి కూడా భయపడిపోయారని ప్రతీతి.

మా తెలుగు మాస్టారు సహదేవరెడ్డి గారు ఇప్పుడు లేరు. ఈ కంప్యూటర్లు, మొబైల్స్, కెమెరాల గురించి గ్రామీణ సమాజానికి పెద్దగా తెలియని కాలంలోనే ఆయన కన్నుమూశారు. ఆయన పద్యగానం రికార్డు చేసే అవకాశం లేదు. ఎవరయినా ఆయన పద్యాలను రికార్డు చేసి ఉండే అవకాశం కూడా లేదు. ఉంటే… నా మట్టుకు నాకు భూమ్మీద అంతకంటే మంచి వార్త మరొకటి ఉండదు.

ఈ టపాకు వచ్చిన స్పందనలు చూస్తుంటే నాకు చదువు, సంస్కారం నేర్పిన మా గుట్టకింద రాచపల్లె హైస్కూలు పిల్లలకోసం చందమామ పత్రికను పంపించాలని ఆలోచన వస్తోంది. త్వరలో ఈ పని చేయగలనని విశ్వసిస్తున్నాను.

ధన్యవాదాలు

RTS Perm Link

చందమామ మంచిచెడ్డలకు నిఖార్సయిన ప్రతిరూపం పాఠకుల లేఖలే. నిర్మొహమాటానికి, నిక్కచ్చితనానికి మారుపేరైన చందమామ పాఠకులు దశాబ్దాలుగా తమ విలువైన అభిప్రాయాలద్వారా చందమామ దిశ దశ సరైన త్రోవలో పయనించడానికి తమ వంతు ప్రయత్నం చేస్తూ వచ్చారు. 1950-80 నాటి ప్రామాణిక చందమామ నాణ్యత ప్రస్తుతం లేకపోయినప్పటికీ లక్షలాదిమంది అభిమాన పాఠకులు దేశవ్యాప్తంగా చందమామను నేటికీ తమదిగానే చూసుకుంటున్న చరిత్రకు పాఠకుల ఈ లేఖలే నిదర్శనం.

జీవితం చివరి క్షణాల్లోనూ చందమామను చదువుతూనే కన్నుమూయాలని, చందమామను చదివేందుకోసమే వందేళ్లు బతకాలని భావోద్వేగాలను శిఖరస్థాయిలో ప్రకటిస్తున్న మాన్య పాఠకులూ, అభిమానులే చందమామ మనుగడకు ‘శ్రీరామరక్ష’. గత రెండేళ్ల కాలంలో చందమామలో వచ్చిన మంచిమార్పులకు పాఠకులు నిత్యం పంపుతూ వస్తున్న లేఖలు, అభిప్రాయాలు, విమర్శలే కారణం.

‘ఎవడబ్బసొమ్మని కులుకుతు తిరిగేవు రామచ్చంద్రా’ అని రామదాసు ఆ శ్రీరామచంద్రుడినే మెత్తగా పొడిచిన రీతిలో చందమామ పాఠకులు పత్రిక నిర్వహణపై ప్రభావం వేస్తున్నారు. ‘మీ ఇష్టానుసారంగా కాదు, మా అభిమతానికి అనుగుణంగా పత్రికను నడపండి’ అంటూ దూషణ భూషణల జడివానలో పత్రికను ముంచెత్తుతున్నారు. ఒకమాట మాత్ర నిజం. చందమామ పాఠకుల ఆగ్రహాన్నీ తట్టుకోలేము. అలాగే అనితర సాధ్యమైన వారి మహాదరణను కూడా తట్టుకోలేము.

సందర్భోచితం కాదని పాఠకులు, అభిమానులు భావించని పక్షంలో ఒక చిన్న మాట. 64 ఏళ్ల క్రితం శ్రీయుతులు నాగిరెడ్డి-చక్రపాణి గార్లు తెలుగు సమాజానికి, భారతీయ సమాజానికి ఒక ‘మత్తుమందు’ను అందించారు. దాని పేరు చందమామ. లోకంలో సకల వ్యసనాలకంటే గొప్పదీ, ఔన్నత్యంతో కూడుకున్నది అయిన ఈ మత్తునుంచి పాఠకులు, అభిమానులు నేటికీ బయటపడలేదు. బయటపడలేరు కూడా.

మంచికి,మానవత్వానికి, నీతికి, నిజాయితీకి, సద్బుద్ధికి, సత్ప్రవర్తనకు, ఒక మహాజాతి సంస్కృతికి కూడా పట్టం కట్టిన మహా మత్తు చందమామ సొంతం. అది మంచి మత్తు కావచ్చు, చెడ్డ మత్తు కావచ్చు. ప్రపంచంలో మత్తుకు, వ్యసనానికి లోనయినవారు వాటిలోంచి బయటపడటం చాలా చాలా కష్టం. అందులోనూ చందమామ మత్తులోంచి బయటపడటం మరీ కష్టం. దానికి ఉదాహరణే చందమామ పాఠకుల ఉత్తరాలు. వాటిలో కొన్నింటిని ఈ విడత చదవండి.

ఇవి ఈ సంవత్సరం జూన్ నుంచి సెప్టెంబర్ వరకు చందమామకు వచ్చిన ఉత్తరాలలో కొన్ని.

(అమృత సమానమైన వాక్కులతో, పొగడ్తలతో, విమర్శలతో, దూషణ భూషణలతో చందమామ దశను, దిశను నిర్దేశిస్తున్న పాఠకోత్తములందరికీ చందమామ కృతజ్ఞతాంజలులు…)

సెప్టెంబర్ చందమామను ఆగస్ట్ 27నే అందుకున్నాను. వపాగారి వినాయక చవితి ముఖచిత్రం అద్భుతంగా ఉంది. చందమామకు పూర్వ వైభవం వచ్చినట్టుంది. లోపలి కథలు కూడా చాలా బాగున్నాయి. అచ్చులో నా కథ చూసుకుంటే మహదానందమేసింది.
–ఆరుపల్లి గోవిందరాజులు, విశాఖపట్నం

సెప్టెంబర్ చందమామ వినాయకుడి ముఖచిత్రంతో అబ్బురమనిపించింది. వపాగారి మార్కు ముఖచిత్రాల్లో ఇది హైలెట్. అలాగే ఈ నెల బేతాళ కథలో కొట్టొచ్చినట్లు మార్పు ఏమంటే శంకర్ గారు పూర్తి పేజీ బొమ్మ వేయడం. బేతాళ కథకు ఫుల్ పేజీ బొమ్మ వేయడం చందమామ చరిత్రలో ఇదే తొలిసారేమో. రాజు, గుర్రం, పాముని శంకర్ పూర్తి పేజీలో అందంగా చిత్రించారు. కథ కూడా బాగుంది.
సారయ్య, కరీంనగర్, ఎపి.

సెప్టెంబర్ సంచిక సకాలంలో అందటం మహదానందంగా ఉండటమే కాకుండా ఇంతవరకు చందమామ సుదీర్ఘ చరిత్రలో ముఖచిత్ర వివరణ, -వినాయకుడు- చిత్రకారుని ప్రతిభ గురించి ఎప్పుడూ విశ్లేషించలేదు. వడ్డాది పాపయ్య గారు చందమామకు జీవనాడి. అలాగే నేడు కూడా కథోచిత చిత్రాలు అందిస్తున్న సీనియర్ చిత్రకారులు శంకర్ -కె.సి. శివశంకరన్- గారికి పెద్ద పీట వేసి గౌరవించాలి. పాత కొత్తల మేలుకలయికతో చందమామ చల్లని కిరణాలతో పరవశించని పాఠకుడు ఉండడంటే అతిశయోక్తి కానేరదు. ఆబాలగోపాలాన్ని హిమశీకరాలతో షష్ఠిపూర్తి దాటినా అందాల చందమామ అలరించడం ఎంత చిత్రం. వంద ఏళ్ళు చదవాలనే పాఠకుల ఆశ ఎంత విచిత్రం. ఇది దురాశ కాదెంతమాత్రం. ఇది మీకు నా శాశ్వత శుభప్రశంస.
–బి. రాజేశ్వరమూర్తి, చిలకలపూడి, కృష్ణా జిల్లా, ఎపి.

ఆగస్ట్ చందమామ సంచిక మా కుటుంబ సభ్యుల్నీ, మా స్నేహితుల్నీ ఆశ్చర్యానందాల్లో ముంచెత్తింది. మరీ అంతలా కథలు ఒక దానితో ఒకటి పోటీ పడి అలరించాయి. పైగా ధారావాహికలతో కలిపి పందొమ్మిది కథలు ప్రచురించారు. సంతృప్తినిచ్చింది. ఇక ముందు కూడా ఇదే పద్ధతి కొనసాగించండి. సరదా శీర్షిక అయిన నవ్వుల పువ్వులు తొలగించి మరో కథ వేస్తే బాగుంటుంది. ఓ చక్కని పౌరాణిక సీరియల్ కూడా వేయండి.
–ఎస్.ఎస్.వి.ఎల్.ఆర్.సి. మహర్షి, పాల్మకోల్, రంగారెడ్డి జిల్లా, ఎ.పి.

జూలై సంచికలోని ‘పిజ్జా బాట’ చాలా బాగుంది. మాకు తెలియని ఎన్నో విషయాలు తెలుసుకున్నాము. కథలన్నీ ఆసక్తికరంగా సాగి అబ్బురపరిచాయి. అయితే బొమ్మలలో మరింత శ్రద్ధ అవసరం. గత 40 ఏళ్లుగా చందమామ చదువుతున్నాను. చందమామలో బొమ్మలదే శిఖరాగ్రస్థానం. లక్షలాది మంది అభిమానులున్న చందమామలో ప్రస్తుతం మచ్చలాంటి లోపం బొమ్మలే. లోకజ్ఞానం క్విజ్ స్థానంలో రెండు మూడు తేలికపాటి క్విజ్‌లు ప్రవేశపెట్టండి. పత్రిక కోసం పడిగాపులు పడేలా, ఆసక్తిగా ఎదురు చూసేలా చేసేవి క్విజ్‌లే. కొత్త కథలను ప్రోత్సహించడం అభినందనీయం.
–జి.జాన్ కెన్నడీ, ఘట్కేశ్వర్, రంగారెడ్డి జిల్లా, ఎపి.

ఆగస్ట్ నెల చందమామ జ్ఞాపకాలు చాలా బాగున్నాయి. ‘చందమామను ఒకసారి చదవండి. తర్వాత దాన్ని వదలరు’ అన్న దుమాల్ గారి వాఖ్య అద్భుతం. వాస్తవం కూడా. అలాగే సెప్టెంబర్ సంచికలోని జ్ఞాపకాలలో ‘బతికినంతకాలం చందమామ చదువుతూనే ఉంటాను’ అంటూ సోమశంకర్ గారు చేసిన ప్రకటన చందమామ పాఠకులందరి అబిప్రాయాన్ని సూచిస్తోంది. చందమామ చరిత్రను తడుముతున్న జ్ఞాపకాలను శీర్షికగా కొనసాగించడం చాలాబాగుంది
– ఎ. నారాయణరావు, అనంతపురం, ఎపి.

గత 20 ఏళ్లనుంచి చందమామ పత్రికను కొని చదువుతున్నాను. నా వయస్సు ఇప్పుడు 28 ఏళ్లు. చందమామ కవర్‌పై వచ్చే వపా చిత్రాలంటే నాకు చాలా ఇష్టం. చందమామతో వచ్చే వపా చిత్రాల కోసం కథల కోసం చందమామ కొని, చదివి, భద్రపరుస్తున్నాను. 60 ఏళ్ల నాటి వపా చిత్రాలు కవర్ పేజీపై చూడాలని ఉంది. కవర్ పేజీపై వపాగారి పాత చిత్రాలే వేయగలరు. చందమామ చివరి అట్టపై కూడా మీరు కోరిన చిత్రం పేరిట వపాగారి చిత్రం ప్రచురిస్తే బాగుంటుంది. వపా చిత్రాలతోటే పెయింటింగ్ బుక్ ప్రచురించగలరు.
–ఎస్. మాధవరావు, దబరు, శ్రీకాకుళం

నేను పదవీ విరమణ చేసిన ప్రభుత్వ డాక్టర్ని. 1960 నుంచి చందమామ చదువుతున్నాను. అప్పట్లో రోజు పాఠాలు అప్పచెప్పేసి, మా అమ్మదగ్గర పైసలు తీసుకుని, దగ్గరి బడ్డీ కొట్టులో చందమామను కొనుక్కుని తెచ్చుకుని ఒక్కో కథని నిదానంగా చదువుకునేవాడిని. నేను మా అక్క, తర్వాత మా అమ్మ, మానాన్న అందరమూ చందమామను చదివేవాళ్లం. ఈ రోజుకీ చందమామను నేను వదలడం లేదు. నా పిల్లలూ చదువుతున్నారు. చివరకి నా మనవడు కూడా మెల్లగా కూడబలుక్కుని చందమామ చదువుతున్నాడు. చందమామ పట్ల ఇంత ఆకర్షణకు కారణం దీంట్లోని కథలు ఇంగ్లీష్ వాళ్ల హారీ పోటర్ నవలల్లో లాగా మంత్రాలు, మంత్రగాళ్లు, గాలిలో ఎగిరిపోవటాలు లాగా కాకుండా, ఆ కాలపు ప్రజల్లో ఉన్న మంచితనం, చక్కని కొండలు, నదులు, అడవులు, పచ్చని చెట్లు, ప్రజల్లో అమాయకత్వం, స్వచ్ఛత వంటి గుణాలతో కూడి ఉండటమే. ఇవి.. విచిత్రవ్యక్తి, టామ్ సాయర్, హకల్ బెరిఫిన్ వంటి మార్క్ ట్వైన్ నవలలను గుర్తుకు తెచ్చేవి. ఈ పాత రీతినే కొనసాగించండి. పొరపాటున మీరు విమానాలు, కార్లు, ఛేజింగ్, జేమ్స్‌బాండ్ వంటివి పెట్టారంటే నాలాంటి వాళ్లు చందమామను చదవటం మానేస్తారు.
– డా. వి.వి. నరసింహారావు, బుట్టాయిపేట, మచిలీపట్నం, ఎ.పి.

స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం, రక్షాబంధన్ ఒకే సమయంలో రావడం బాగుంది. చందమామ కథలో నోరు లేని ప్రాణులు తోటి ప్రాణులకు సహాయం చేయడం వింతగొల్పుతోంది. దేశ సుభిక్షానికి వనపెంపకాలు అవసరమన్న సాధువు మాట విన్న రాజు దేశ పూర్వ వైభవానికి పాటు పడటం బాగుంది. ఆగస్ట్ నెల ముఖచిత్రం రెక్కల గుర్రం ఆకట్టుకుంది. చందమామ కాగితం ముతగ్గా ఉన్నప్పటికీ ముఖచిత్రం మాత్రం బాగుంది. పాతశైలిలోని కథలు పాత కాలాన్ని గుర్తు చేస్తున్నాయి. క్విజ్‌ విధానం మార్చండి.
– వాస్తు రామచంద్ర, రాంజీనగర్, నెల్లూరు, ఎపి.

ఈమధ్య చందమామలో చాలా పాత కథలు వేస్తున్నారు. సంతోషం. కాని 1952కి ముందు చందమామ సంచికలో ఉన్న కథలకు 53 నుంచి ప్రచురించబడిన కథలకు చాలా తేడా ఉంది. రూపం, సారం విషయంలో కూడా అవి తేడాతో ఉంటున్న విషయం జగమెరిగిన సత్యం. కుటుంబరావుగారికి ముందు చందమామ కథలు చాలా సాదా సీదాగా, వచ్చినవి వచ్చినట్లుగా అచ్చయిపోయేవి. ఉగ్గుపాల వయసులో ఉన్న పిల్లలకు ఊకొట్టే కథలుగా, చనుబాల కథలుగా అవి ఉండేవి. కుటుంబరావు గారు వచ్చాకే చందమామ కథల శైలి, విషయం కూడా చాలా మారింది. గాంధీగారి శైలి అనబడే నిరాడంబర రచనా శైలితో కొకు చందమామ కథలకు జీవం పోశారు. దయచేసి 1953 నుంచి చందమామలో ఉన్న కథలనే తిరిగి ప్రచురించండి. 52కి ముందు కథలు అంతగా ఆసక్తి గొల్పవు.
–జి. త్రివిక్రమ్, బెంగళూరు (ఫోన్ సంభాషణ ద్వారా)

I would like to bring to your attention the usage of word” DONGA MUNDA” in your latest JULY issue, page 65. I do realize this is a reprint form 1947. May be it was accepted to use such language in those days.
However, in this day and age, when we are trying to teach all the good things to the kids and we depend on magazines like Chandamma, usage of such words especially in print is inappropriate. Just as times have changed, You should have edited the story and language before the print.
-Srilekha, Hyderabad.

చందమామతో నాకు యాభై ఏళ్ల అనుబంధం ఉంది. చిన్నప్పటినుంచి చందమామ కథలంటే చెవికోసుకునేవాడిని.  భారతీయ భాషలన్నింటిలోనూ చందమామ వెలువడుతూ ఆబాలగోపాలాన్నీ అలరిస్తోంది. చందమామ పేజీలు నున్నగా, ఆయిల్ ప్రింట్‌తో ఉండటం ముఖ్యం కాదు.పాఠకులు కోరుకునేది వాసిగల కథలను మాత్రమే. కథ చిన్నదైనా చదవగానే మనస్సుకు హాయిని కల్గించాలి. మంచి కథ చదివాం అనే అనుభూతి కలగాలి. చందమామకే హైలెట్ అనదగిన ఫోటో వ్యాఖ్యల పోటీని రద్దు చేయడం ఏమాత్రం బాగాలేదు. ఈ శీర్షిక లేకపోవటం చందమామలో ఎంతో వెలితిగా కనిపిస్తోంది. ఇదే విషయాన్ని నా మిత్రులు చాలామంది అన్నారు. ఇంతకుముందు బ్లాక్ అండ్ వైట్‌‌లో ఫుల్ పేజీలో ఫోటోలు ప్రచురించేవారు. ఆ  పేజీలు కనువిందు చేసేవి. ఫోటో వ్యాఖ్యలు రాసి బహుమతి పొందాలని మనస్సు ఉవ్విళ్లూరేది. ఈ శీర్షిక చందమామకోసం ఎంతో ఆత్రుతగా ఎదురు చూసేలా చేసేది. ఈ శీర్షికను తిరిగి కొనసాగించాలని సవినయంగా మనవిచేస్తున్నాను.
-బొబ్బా సత్యనారాయణ, నిజామాబాద్

జూన్ గడవక ముందే జూలై సంచిక వచ్చేసింది. ఈ సంచికలో కథలన్నీ బాగున్నాయి కాని ప్రత్యేకించి పి. రంగనాయకమ్మ కథ ‘దేవుడితో చదరంగం’ మరీ బాగుంది. చందమామకు, యువ పత్రికకు నేను కథలు రాసి పంపడానికి ప్రేరణగా నిలిచిన గురుతుల్యులు అవసరాల రామకృష్ణారావు గారి పాత కథ, కొత్త కథ, జ్ఞాపకాలు మూడూ ఒకే సంచికలో వేయడం మరీ బాగుంది.
-ఎన్ ఎస్ ఆర్. మూర్తి, హైదరాబాద్

జూలై సంచిక వారం రోజుల ముందే మార్కెట్లోకి వచ్చేసింది. చాలా సంతోషం. అలాగే కథల ఎంపిక చక్కగా ఉంది. కొన్ని కథలు ఆయా ప్రాంతాల యాసను కలిగి ఉంటున్నాయి. వీటిని సంస్కరించి మాండలిక వాసనలు లేనివిధంగా తిరగరాస్తే బాగుంటుంది.
-ఎంవీవీ సత్యనారాయణ, విశాఖపట్నం

మీరు పంపిన జూలై చందమామ జూన్ 30వ తేదీనే నాకు చేరింది. చాలా సంతోషం. అలాగే చందమామ తొలిసంచికలో రాసిన నా తొలి కథ పొట్టిపిచుక, నేన్రాసిన కొత్త కథ విజయమాల, నా చందమామ జ్ఞాపకాలు మూడూ ఒకే సంచికలో ప్రచురితం కావడం మరీ సంతోషం. పొట్టి పిచుక కథకు వేసిన బొమ్మలు రంగుల్లో మరింత బాగా కనిపిస్తున్నాయి. కృతజ్ఞతలు.
-అవసరాల రామకృష్ణారావు

చందమామ 12 భారతీయ భాషల్లో వస్తుంది అని ఒక ముస్లిం అమ్మాయికి చూపిస్తూ అందులో ఉర్దూ ఉందనుకుని వెతికాను. కనిపించలేదు. అరే అనిపించింది. మన దేశంలో ఉర్దూ చాలా చోట్ల చాలా మందే మాట్లాడ్తారు కదా. ఉర్దూలో కూడా ఉంటే బాగుండును అనిపించింది. ఆ ఆలోచన పంచుకోవాలనిపించి వ్రాస్తున్నాను. ఉర్దూలో చందమామ ఎందుకని రాలేదు?
-జి.లలిత, అమెరికా

చందమామ ఇప్పుడు పూర్వరూపానికి వచ్చేసి చాలా బాగున్నది. ఏవైనా కొన్ని కొత్త శీర్షికలు ప్రవేశపెట్టండి
-కోలార్ కృష్ణఅయ్యర్, బెంగళూరు.

RTS Perm Link

ఈరోజు కాస్త ఆటవిడుపుగా ఉండటంతో అంతర్జాలం నుంచి రెండు మూడు విలువైన రచనలు తెలుగు భాషపైనా, ఆధునిక తెలుగు ప్రజల ఆవిర్భావం పైనా వెదికి పట్టుకున్నాను. ఇవి ఇటీవలి కాలంలో ఒక తెలుగు బజ్ సమూహంలో చర్చకు కూడా వచ్చాయి. బ్లాగర్లలో చాలామందికి ఇవి అందుబాటులోకి వచ్చి ఉంటాయి.

కాని  వీటిని కొన్నాళ్లకు మళ్లీ మర్చిపోతానేమో అనిపించి నా బ్లాగులో వాటిని లింకులుగా ఇస్తే ఎప్పుడు అవసరం వస్తే అప్పుడు వీటిని పరిశీలించవచ్చు కదా అనే భావనంతో తెలుగు భాషపై వచ్చిన కొన్ని  అపురూపమైన వ్యాసాలను కింద లింకులుగా ఇస్తున్నాను.

1.

మౌఖిక సాహిత్యం, లిపుల ఆవిర్భావం

http://poddu.net/2008/%E0%B0%AE%E0%B1%8C%E0%B0%96%E0%B0%BF%E0%B0%95-%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%B9%E0%B0%BF%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%82-%E0%B0%B2%E0%B0%BF%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B2-%E0%B0%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF/

కొడవటిగంటి రోహిణీ ప్రసాద్ గారు.

మానవజాతి మాటలు మాత్రమే నేర్చిన దశనుంచి తమ స్వంత లిపులను రూపొందించుకునే క్రమం వరకు పయనించిన మౌలిక చరిత్రను రోహిణీ ప్రసాద్ గారి ‘మౌఖిక సాహిత్యం, లిపుల ఆవిర్భావం’ అత్యద్భుతంగా ఒడిసి పట్టుకుంది. మౌఖిక సాహిత్యం, లిపులు చరిత్రలో ఆవిర్భవించిన క్రమానికి ఇదొక పరమ ప్రామాణిక రచన. భాషల, భాషల చరిత్రపై అధ్యయనం చేయాలనుకునేవారికి ఉపయోగపడే అత్యంత ప్రాధమిక, విశిష్ట రచనగా ఈ కథనం చక్కగా ఉపయోగపడుతుంది.

2.
తెలుగు భాష వయస్సెంత?
సురేశ్ కొలిచాల గారు.

http://www.eemaata.com/em/issues/200511/43.html

దాదాపు ఆరేళ్ల క్రితం సురేష్ గారు ఈమాట వెబ్‌సైట్ కోసం రాసిన ఈ వ్యాసం గత సంవత్సరం మళ్లీ పాఠకులలో విశేష చర్చకు దారితీసింది. తెలుగు భాష చరిత్రకు సంబంధించి ఇదొక ప్రామాణిక రచన.

తెలుగు భాషా చరిత్ర, ద్రావిడ భాషల పరిణామం గురించి కూలంకషంగా, విస్తృతంగా తెలుసుకోవాలంటే ఆంద్రా యూనివర్శిటీ ఆచార్యులు డాక్టర్ వెలమల సింగన గారు రాసిన “తెలుగు భాషా చరిత్ర” పుస్తకం చూడవచ్చు. దాదాపు 700 పేజీలకు పైబడిన ఈ పుస్తకం తెలుగు భాష, ద్రావిడ భాషల చరిత్రకు సంబంధించి తెలుగులో ప్రస్తుతం లభ్యమవుతున్న బృహత్ గ్రంధం. ఈ పుస్తకం గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా అనేక ప్రచురణలు పొంది ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది.

ఇది అందుబాటులో లేనివారు సురేష్ గారి పై వ్యాసం లింకు తెరిచి తెలుగు భాష చరిత్రపై అత్యంత ప్రాథమిక అంశాలను వివరంగా తెలుసుకోగలరు.

3.
Origin and Evolution of Modern Telugus
యమడా కైకో
జపాన్ లోని ఇబరకీ యూనివర్శిటీ మానవ శాస్త్ర ఆచార్యులు

http://epw.in/epw/uploads/articles/15095.pdf

తెలంగాణా ఉద్యమం రగులుతున్న నేపధ్యంలో గత సంవత్సరం ఆగస్ట్ 21న ఎకనమిక్ అండ్ పొలిటికల్ వీక్లీ సంచికలో ఈ విశేష రచన ప్రచురించబడింది. రాజకీయ దృక్కోణం నుంచి తెలుగువారి చరిత్రను పరిశీలించిన విశిష్ట వ్యాసం ఇంది. ఇది ఇంగ్లీషులో మాత్రమే పీడీఎప్ రూపంలో అందుబాటులో ఉంది.

గమనిక: ఎకనామిక్ అండ్ పొలిటికల్ వీక్లీలో గత సంవత్సరం ఆగస్ట్ 21న అచ్చయిన పై కథనం ప్రస్తుతం ఆ పత్రిక ఆన్‌లైన్ చందాదారులకు మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది. ఈ వ్యాసాన్నే తెలంగాణాఉత్సవ్ అనే బ్లాగులో కింది పేరుతో యధాతథంగా ప్రచురించారు. తెలుగుప్రజల ఉనికిని రాజకీయార్థిక ప్రాతిపదికన వివరిస్తున్న ఈ వ్యాసాన్ని ఇక్కడ చదవగలరు.

Identity of Modern Telugus – Yamada Keiko

http://telanganautsav.wordpress.com/2010/08/28/identity-of-modern-telugus-yamada-keiko/

4.
మూడు వందల రామాయణాలు
అనువాదం : సురేశ్ కొలిచాల
మూలం : ఎ. కె. రామానుజన్

మనం గర్వించదగ్గ ఒక మేధావి, రచయిత, కవి, లాక్షణికుడు, జానపద సాహిత్య పరిశోధకుడు, బహు భాషావేత్త. ఎ.కె రామానుజన్ గతంలో రాసిన సుప్రసిద్ధ రచన మూడువందల రామాయణాలును డిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం ఈమధ్యే చరిత్ర విద్యార్థుల పాఠ్యక్రమం నుంచి తొలగించింది. ఈ మాట వెబ్‌సైట్ నవంబర్ సంచికలో ఈ వ్యాసం అనువాదం ప్రచురించబడి విశేష చర్చకు పాత్రమైంది. ఆ వ్యాసం లింకు కూడా ఇక్కడ ఇవ్వడమైంది.

ఈ నాలుగు వ్యాసాలు  భాషపైనా, సాహిత్య చరిత్రపైనా విశేష ప్రాచుర్యం పొందిన విశిష్ట రచనలు. ఇంతవరకు వీటి గురించి తెలియని పాఠకులకోసం మాత్రమే వీటిని ఈ బ్లాగులో లింకుల రూపంలో ఇవ్వడమైనది.

ఆసక్తి గల పాఠకులు సమయమున్నప్పుడు ఈ బృహత్ రచనలు,వాటిపై వ్యాఖ్యలతో సహా చదవగలరు.

RTS Perm Link

పని చేసుకుంటూ చదువుకునే పరిస్థితులున్న  పాశ్చాత్య దేశాలలో, పొదుపు చర్యలు, బడ్జెట్ కోతలు పేరుతో అక్కడి ప్రభుత్వాలు తీసుకువస్తున్న సంస్కరణల కారణంగా విద్యార్థుల జీవితాలు తల్లకిందులవుతున్న వైనం గురించి ఈ వ్యాసం హృద్యంగా వివరిస్తోంది.

బ్రిటన్‌లో చదువుకుంటూ పార్ట్‌టైమ్ ఉద్యోగం  వెతుక్కుంటున్న మూడు లక్షల మంది విద్యార్థులు తమకు నిరుద్యోగ భృతి లభించాలంటే ఇంటర్న్‌షిప్ -అప్రెంటిస్‌షిప్- పేరుతో సూపర్ మార్కెట్లలో, మాల్స్ లలో మూడు వారాలపాటు ఉచితంగా పనిచేసి పెట్టవలసిన వైనాన్ని ఈ వ్యాసం తెలిపింది.

ఉన్నత విద్యావంతులు, సాంకేతిక నిపుణులు, ఉద్యోగాలు కోల్పోయిన సీనియర్లు, తాజాగా మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టిన జూనియర్లు అందరూ బానిసత్వం కంటే అధ్వాన్నమైన ఈ ఉచిత ఇంటర్న్‌షిప్‌ల కోసం పోటీలు పడుతున్నారట. ఇలా ఏ పనిచెప్పినా చేయడానికి సిద్ధమవుతుంటే జీతాలిచ్చి ఉద్యోగులను పనిలో పెట్టుకోవడం దండగని యజమానులు బహిరంగంగానే చెబుతున్నారట.

బ్రిటన్ ప్రభుత్వం ప్రజాధనంతో ఇస్తున్న నిరుద్యోగ భృతిని పొందాలంటే విద్యార్థులు బడా కంపెనీలకు బానిస చాకిరీ చేయవలసిన ఆగత్యం ఏమిటి అంటూ ఆ వ్యాసం చివర్లో ప్రస్తావించింది.

సంస్కరణల పేరుతో పొదుపు చర్యల పేరుతో ప్రజల జీవితాలపైనే అన్నిరకాలుగా కోతలు విధిస్తూ పారిశ్రామిక సంస్థల, యజమానుల జోలికి వెళ్లని పాశ్చాత్య ప్రభుత్వాలు ఏ నాగరికతను గొప్పగా చూపబోతున్నాయి?

ఇంటర్న్‌షిప్‌ పనికి ఎర్ర ఏగానీ కాదు కదా ఒక పూట భోజనం కూడా పెట్టరట.

మన పల్లెలు గుర్తు వస్తున్నాయి. ఎవరైనా ఊర్లలో గంట పని చేయించుకుంటే డబ్బులు ఇవ్వలేక పోయినా కడుపునిండా అన్నం పెట్టి పంపేవారు. మన కోసం  కాసింత పని చేసిపెట్టిన  వారిని ఊరికే పంపవద్దన్నది మన గ్రామీణ సంప్రదాయం.

పాశ్యాత్య నాగరికతకు ఏ నీతి కూడా లేకుండా పోతోందా?

ఈ వ్యాసంలోని నిజానిజాలను పాశ్చాత్య దేశాలలో చదువుతున్న మన విద్యార్థులు, మన ఉద్యోగులు తేలిస్తే బాగుంటుంది. అక్కడి పరిస్థితి నిజంగా ఇంత భయంకరంగా ఉంటోందా..

నేటి ప్రపంచంలో బానిసత్వం తప్పదు కాని మరీ ఇంతగానా..!

పరిశీలన కోసం కింది వ్యాసం లింకును చూడండి.

చదువు‘కొనడానికి’ పడుపు వృత్తి!

RTS Perm Link

ఇది అరవై ఏళ్ల క్రితం చందమామలో వచ్చిన ఒక పేజీ కథ. 1953 జనవరి సంచికలోనిది. చందమామ అంతర్గత పనుల్లో  భాగంగా దీన్ని ఇవ్వాళ టైప్‌ చేయవలసి వచ్చింది. చదవగానే నా మనసు ఎక్కడికో వెళ్లిపోయింది.  సామాజిక స్పృహ అనే పెద్ద పెద్ద పదాలు వాడకుండానే చందమామలో సమకాలీన సమాజ చిత్రణ ఎంత స్పష్టంగా, ఎంత మనోహరంగా చిత్రించబడేదో చెప్పడానికి ఈ కథ ఈనాటికీ ఒక సజీవ ఉదాహరణ.

కుటుంబ సభ్యులందరి పనులూ చేసిపెట్టే అమ్మ పేపర్‌ చదవటానికి ఎంత హైరానా పడుతుందో, పని చేసి కోల్పోయిన శక్తిని ఎంతగా కూడగట్టుకోవలసి వస్తుందో, కనీసం పేపరు చదవడానికి కూడా ఆమె ఎంత స్ట్రగుల్‌ అవ్వాల్సి వస్తుందో విశాఖ పట్నంకి చెందిన లక్ష్మీబాయి గారు 1953 లోనే అత్యద్భుతంగా ఈ చిన్ని కథనంలో వర్ణించారు.

ఇంట్లో అందరూ విసిరేసిన పేపర్‌ ముక్కలను ఏరుకోవడం, పరుపుమీదికి చేరాక కళ్లద్దాలు మరిచిపోవడం, ఇల్లంతా వెతకడం, తీరా కళ్లద్దాలు దొరకటం, తర్వాత పేపర్‌ కనబడకుండా పోవడం. దిండు కింద పెట్టి మర్చిపోవడం. ఇన్ని కష్టాలు పడ్డాక పేపర్‌ చదవడం అనే పని మొదలు పెట్టి చేతిలో పేపరూ, ముక్కుమీద కళ్లద్దాలూ పెట్టుకుని హాయిగా నిద్రపోవడం.  తీరా ఆ పేపరు ఆరోజుదు కాదు నిన్నటిదో మొన్నటిదో అని గ్రహించి కుటుంబ  సబ్యులంతా నవ్వటం. కాని ఆ పాత వార్తలనే అమ్మ మర్నాడు పూస గుచ్చినట్లు చెప్పడం..

తెల్లారు జామునే లేచి పని చేసి  కుటుంబాన్ని లేపి, బయటకు పంపే అమ్మ పేపర్‌ చదవడానికి ఎంత కష్టపడుతుందో మరి. అంత పని చేసి అమ్మకు నిద్ర రాదంటే రాదా మరి. “ఇంట్లో కూర్చుని ఏం చేస్తావు నువ్వు, నువ్వు చేసే పని ఏమిటి ఇంతకూ..’ అంటూ మగ మహారాజులం ఎన్ని లక్షలసార్లు మన అమ్మలనూ, మన జీవన సహచారిణిలనూ ఇన్నాళ్లూ అని ఉంటామో. అమ్మ కష్టాలు అమ్మకే అర్థమవుతాయోమో మరి.

మనుషులు చేసే శ్రమలన్నింటిలోనూ నిస్సారమైందీ, మనిషిని నిర్వీర్యం చేసేదీ, సమాజం దృష్టిలో ఎలాంటి విలువ లేనిదీ ఇంటిపనే అని లెనిన్‌ వందేళ్ల క్రితం ఢంకా భజాయించి చెప్పాడు. దానికి పరిష్కారంగా మహిళలను పెద్ద ఎత్తున సామాజిక ఉత్పత్తి కార్యకలాపాల్లోకి తీసుకురావాలని, ఉయ్యాలలూపే చేతులు రాజ్య వ్యవహారాలలో పాలు పంచుకోవాలని లెనిన్‌ ఒక మహత్తర స్పప్నాన్ని అప్పట్లోనే ఆవిష్కరించారు. దానికనుగుణంగా అక్టోబర్‌ విప్లవం విజయవంతమయ్యాక సోవియట్‌ రష్యాలో పురుషులతో సమానంగా స్రీలు సామాజిక ఉత్పత్తి కార్యకలాపాల్లో పాలు పంచుకున్నారు.

ప్రపంచ చరిత్రలో మహిళలకు ఉత్పత్తి వ్యవహారాల్లో సమాన భాగస్వామ్యం  కల్పించిన మొట్ట మొదటి దేశంగా సోవియట్‌ యూనియన్‌ నిలిచింది కూడా. హిట్లర్‌ దండయాత్ర కాలంలో ఒక తరం యుపకులు మొత్తంగా యుద్ధ రంగంలోకి అడుగుపెట్టవలసిన విపత్కర పరిస్థితుల్లో సోవియట్‌ మహిళలు దేశంలోని మొత్తం కర్మాగారాలలో ఉత్పత్తి సజావుగా కొనసాగే పాత్రను చేపట్టారని అప్పట్లో ఫ్యాక్టరీల్లో పని చేసిన స్ర్తీపురుషుల నిష్పత్తి 70:30గా ఉండేదని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. కాని ఆ స్వర్గం తనంతట తాను కూలిపోయింది. కారణాలు లక్షోపలక్షలు.

ఆశ్చర్యకరమైనదేమిటంటే ఇంట్లో  మహిళలు చేసే వంటపని లోని శ్రమను గుర్తించి దానికి 3 వేలరూపాయల ఆర్థిక విలువను లెక్కగట్టి చెప్పడానికి భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానానికి దాదాపు 65 సంవత్సరాల సమయం పట్టింది. మన అమ్మ.. మనందరి అమ్మ… కుటుంబం కోసం తన శక్తియుక్తులను ఫణంగా పెట్టేది. తన జీవితం మొత్తాన్ని కుటుంబంకోసం త్యాగం చేసేది. నా దృష్టిలో పేపరు చదువుతూ అలాగే నిద్రపోయే అమ్మ మన సామాజిక జీవిత చిత్రణకు నిలువెత్తు దర్పణం. సమాజంలో సగభాగానికే కాదు… యావద్దేశానికే అన్నం వండి పెడుతున్న మహాత్మురాలు.

పైసా ఆదాయం అడగకుండానే, కుటుంబానికి సమస్త చాకిరీలు చేసిన, చేస్తున్న  జీవిత ఔన్నత్యానికి మన కాలపు ప్రతీక అమ్మ. మన సహచరికి కూడా ఇది వర్తిస్తుంది. కుటుంబంలోపల, ఇంకా చెప్పాలంటే  మన వెనుక ఉన్న అమ్మలూ, అర్దాంగినులూ మన వ్యక్తిగతానికి సంబంధించిన అన్ని పనులూ చాకరీలు చేసిపెడుతూ సామాజిక మానవులుగా, ఉత్పత్తిలో పాలుపంచుకునే మానవులుగా మనల్ని తీర్చిదిద్దుతుంటారు. మనం సమాజ కార్య కలాపాల్లో పాల్గొంటూ విశ్రాంతి సమయంలో అపుడప్పుడూ తీరిగ్గా  సిద్దాంతాలు కూడా చేస్తుంటాం.

తీరా మహిళ బయట పనిచేయక తప్పని అనివార్య పరిస్థితులు వచ్చి పడిన నేటి కాలంలో కూడా ఇంటికి రాగానే వంటపని, ఇంటిపని వంతు మహిళ స్వంతంగానే ఉంటోంది. “అయినా ‘ఇంట్లో కూర్చుని ఏం చేస్తావు నువ్వు, నువ్వు చేసే పని ఏమిటి ఇంతకూ..’ అని మనం అంటూనే ఉంటాము. మగ మహారాజులం కదా. ఆమాత్రం అనకపోతే మన మగతనం ఏమైపోవాలి..

చాకిరీ చేసే అమ్మా, ఇంటిల్లిపాదినీ బయటపనులకు తయారు చేసి పంపే అమ్మా, పేపరు చదువుతూ, చదువుతూ అలానే నిద్రపోయే అమ్మా.. నువ్వు చదువుతూనే నిద్రపోవే అమ్మా! ఈ ప్రపంచం ఏమీ మునిగిపోదు.

(అమ్మ గొప్పతనాన్ని, అమ్మతనం లోని విలువను మరోసారి గుర్తుకు తెచ్చిన చందమామ అలనాటి కథకు జోహార్లు.)

ఆ అలనాటి అపురూప కథ పూర్తి పాఠాన్ని  ఇక్కడ చదవండి.

మా అమ్మ పేపరు చదవటం

మా అమ్మ సాయంత్రం పూట పేపరు ఎలా చదువుతుందో ఎప్పుడైనా చూశారూ? ఏ సంగతి మరిచినా అమ్మ పేపరు చదవడం మాత్రం మరవదు. పాపం, ఇంటిపనంతా ముగించుకుని అమ్మ హాల్లోకి వచ్చేసరికి పేపరు పేజీలన్నీ  ఒక్క చోటున ఉండవు. నాలుగు వేపులా నాలుగు కాగితాలూ ఇంట్లో పడి ఉంటాయి. మేడమీద అన్నయ్య చదివి అక్కడే పారేసిన మొదటి పేజీ, అక్కయ్య చదివిన మధ్యపేజీ, ఇవన్నీ ఏరుకుని వచ్చి అమ్మ పడుకుని చదవడానికని ఆసక్తితో పరుపుమీదకు వెళుతుంది.

అమ్మకప్పుడు జ్ఞాపకమొస్తుంంది. తన కళ్లద్దాలు మరచిపోయనట్లు. వాటికోసరం ఇల్లంతా వెతుకుతుంది. ఇటు అటు ఇల్లంతా ఒక పదిహేను నిమిషాలు గాలించిన తర్వాత అమ్మకు అప్పుడు జ్ఞాపకమొస్తుంది ఎక్కడుంచిందీ, ఎలాగో కళ్లద్దాల పెట్టె దొరుకుతుంది. కాని, అది తీసి చూసేసరికి అందులో కళ్లద్దాలు ఉండవు. మళ్లీ ఐదు నిమిషాలు గాలించుతే కళ్లద్దాలు దొరుకుతాయి. ఆఖరుకి పరుపు దగ్గిరికి వెళితే, పేపర్లు ఏవి! ఇక్కడే పెట్టానే అనుకుంటుంది.

కొంత సేవు వెతికిన తర్వాత కళ్లద్దాల కోసం వెళ్లేముందు ఆ పేపర్లు తలగడ కిందనే పెట్టానని అప్పుడు జ్ఞాపకమొస్తుంది. ఇన్ని బాధలు పడి. ఎలాగో పేపరు చదవడానికి మొదలు పెడుతుంది. ఒక్క ఘడియ చదువుతుందో లేదో చేతిలో పేపరూ, ముక్కుమీద కళ్లద్దాలూ పెట్టుకుని హాయిగా నిద్రపోతుంది.

ఇంతలో మానాన్న వస్తారు. మమ్మల్ని అందరినీ పిలిచి, ఒక్కసారిలా వచ్చి చూడండి, అంటారు ఆ దృశ్యం చూసేసరికి మాకు నవ్వాగదు. ఇంతకూ అసలా పేపరు ఆ రోజుదే కాదు. నిన్నటిదో, మొన్నటిదో తారీకు చూడకుండానే అమ్మ అంత ఆసక్తితో పాత పేపర్లే చదివేస్తూ ఉంటుంది.

అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన విష యం ఏమిటంటే, ఆ మర్నాడు అమ్మ మాతో పేపర్లో ఉండే వింతలూ, విశేషాలూ, వార్తలూ చక్కా పూసగుచ్చినట్లు చెపుతుంది. మరి ఎలా చెప్పగలుగుతుంమదో ఏమో..!
-లంకలపల్లి లక్ష్మీబాయి – వాల్తేరు

RTS Perm Link

కాస్త ఆలస్యంగా స్పందిస్తూ ఇవ్వాళ తన బ్లాగులో నేను పోస్ట్ చేసిన వ్యాఖ్యను అందరి పరిశీలన కోసం ఇక్కడ ప్రచురిస్తున్నాను. ఇండియా లో సాఫ్ట్-వేర్ రంగం అనే ప్రసాద్ గారి పూర్తి టపా కోసం ఈ కథనం కింది లింకులో చూడండి.

మార్క్సిజం అమలులో పరిమితులుండటం గురించి చెప్పాల్సి వస్తే.. సర్వకాలాల్లోనూ, సకల సమాజాలకూ అన్వయించదగిన, అమలు చేయదగిన సర్వ సమగ్ర సంపూర్ణ సిద్ధాంతం ఈ ప్రపంచంలోనే కాదు ఏ ప్రపంచంలో కూడా సాధ్యం కాదు అన్నది బహుశా అందరికీ తెలిసిన విషయమే. మార్క్సిజం కూడా దీనికి లోబడేదే.

మార్క్స్ సైద్ధాంతిక వైధానికాన్ని రాజకీయంగా, సామాజికంగా అమలు పర్చడంలో గత శతాబ్దం పొడవునా వివిధ దేశాలలో కొనసాగిన ఆచరణ మానవ సమాజానికి కొన్ని అద్భుత ప్రయోగాలను అందించింది. కాని అదే సమయంలో విప్లవ విజయానంతరం సోషలిస్టు “రాజ్యం” ఏర్పడిన క్రమంలో దాని అన్వయంలో జరుగుతూ వచ్చిన తీవ్రమైన పొరపాట్లు ఆ సిద్ధాంతపు సమగ్ర దృక్పధంపైనే అనుమానాల నీలి నీడలు ప్రసరించడానికి అవకాశమిచ్చాయన్నది కాదనలేని సత్యం. ఈ విషయంలో ఇక్కడి చర్చలో పాల్గొన్న మిత్రుల స్పందనను తృణీకరించనవసరం లేదు.

కాని వ్యవసాయిక, చేతి ఉత్పత్తుల దశను దాటి పెట్టుబడి ఆధారిత ఉత్పత్తి విధానం సమాజ ఉనికిలోకి వచ్చి, బలపడుతున్న దశలో మార్క్స్ చేసిన సూత్రీకరణలు ఈనాటికీ మన సమాజానికి అన్వయించబడుతున్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చకు ప్రాతిపదిక కావాలి. ఈ విషయంలో మీరు మార్క్సిజాన్ని సాఫ్ట్‌వేర్ రంగ పరిస్థితికి అన్వయించి చెప్పిన అభిప్రాయాలు చాలా విలువైనవి.

“అప్పట్లో రోజుకి ఎనిమిది గంటలే ఆఫీసు లో ఉండేవాళ్ళం… టెక్నాలజీ పెరిగితే, పని తగ్గి మనిషి సుఖపడాలి. జీవితాన్ని ఎంజాయ్ చెయ్యాలి. మరి ఇప్పుడు సాఫ్ట్-వేర్ ఇంజినీర్లు, మునుపెన్నడూ లేనంత కష్టపడుతున్నారు. ఒత్తిడికి లోనవుతున్నారు. పని గంటలు తొమ్మిదికి పెరిగాయి.”

మీ వాక్యాలకు సంబంధించి ఒక చిన్న వివరణ. మీరు ఎనిమిది గంటల పనిని, ఇప్పుడు తొమ్మిది గంటల పనినీ, సౌకర్యాల రూపంలో ‘పార్టీలు’ పరమపదించిన పనినీ చవిచూశారు. సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రోగ్రామింగ్‌లో భాగంగా మీ జీవితం ఇలా సాగింది సాగుతోంది.

“క్లయింట్లు కంపెనీలను పిండుతుంటే, కంపెనీలు ఉద్యోగులను పిండుతున్న” కొత్త బంగారులోకంలో ఈ తొమ్మది గంటల పని కూడా సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రోగ్రామర్లపై ఎంత భౌతిక, మానసిక ఒత్తిడిని పెంచిందో మన కళ్ళముందే ఘోరాతి ఘోరాతిమైన అనుభవాలను వార్తలుగా చూస్తున్నాము. మీది షిప్టుల వారీ పని కాబట్టి నరకం మీకు తొమ్మిది గంటలతోనే అంతమవుతోంది. (మీ ఒత్తిడికి ప్రతిఫలంగా మీరు సాధారణ ఉద్యోగులు కలలో కూడా ఊహించనంత అధిక మొత్తాలను ఈ మాంద్య పరిస్థితుల్లో కూడా పొందుతూండవచ్చు.)

కాని కాల్ సెంటర్లు, డేటా ఎంట్రీ బిజినెస్‌లు, సాఫ్ట్‌వేర్ లోకలైజేషన్‌ ప్రక్రియల వంటి రంగాలలో పనిచేస్తున్న వేలాది, లక్షలాదిమంది పరిస్థితి ఏమిటి? సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రోగ్రామింగ్ రంగం అనేది ట్రేడ్‌యూనియన్లు పెట్టుకోవడానికి వీలులేని ఆధునిక అసంఘటిత రంగం కిందికే వచ్చినప్పటికీ, సాఫ్టవేర్ ప్రోగ్రామింగ్‌పై ఆధారపడి ఉనికిలోకి వచ్చిన సాఫ్ట్‌వేర్ లోకలైజేషన్ వంటి రంగాలు అంతకంటే మించిన అమానుష పని పరిస్థితులను సృష్టిస్తున్నాయి.

ఎవరి విషయమో వద్దు. నా విషయంలోనే చూద్దాం. నేను మూడేళ్లకు ముందు భారతదేశంలో 9 ప్రాంతీయ భాషా వెబ్‌సైట్లను నడుపుతున్న ఒక ఉత్తరాది సంస్థ చెన్నయ్ శాఖలో పనిచేశాను. ఉదయం తొమ్మిది నుంచి రాత్రి 7 గంటల వరకు అంటే 10 గంటల పాటు సాధారణ పనివేళలయితే సరిగ్గా క్లయింట్ నుంచి ఒక అర్జెంట్ పని అంటూ సరిగ్గా 7 గంటలకు హెడ్డాఫీస్ నుంచి ఈమెయిల్ వస్తుంది.

అంతకుముందు చేసిన మైక్రోసాఫ్ట్ లేదా గూగుల్, లేదా యాహో, మోటరోలా, నోకియా, రిలయెన్స్ లోకలైజేషన్ -తేలిగ్గా చెప్పాలంటే అనువాదం లేదా స్థానికీకరణ- పనులను వెంటనే మోడిపై చేసి పంపాలంటూ తాఖీదు వస్తుంది. ‘ఇట్ ఈజ్ అప్రిషియబుల్ టు డూ దిస్ వర్క్ టుడే’ అని ఇక్కడి వారి సన్నాయి నొక్కులు కూడా ఉంటాయనుకోండి. ఫలితం ఏమిటంటే పదిగంటల రోజువారీ పనికి అదనంగా ఏ రాత్రి రెండు గంటల వరకో పని పూర్తి చేసి అప్పుడు ఇంటికి వెళ్లడం లేదా అక్కడే పడుకుని తెల్లారి లేచిపోవడం. ఇలా ఒక రోజు కాదు రెండు రోజులు కాదు మూడు సంవత్సరాలు ప్రతి నెలలో ఇలా 16 గంటలు పనిచేసే అనుభవాలను పదే పదే ఎదుర్కొన్నాము మేము.

పైగా, 2005లో మైక్రోసాఫ్ట్ కంపెనీ, ప్రాంతీయ భాషల్లో లెక్సికాన్ -పదకోశం- తయారీ కోసం మా సంస్థకు ప్రాజెక్టు ఇస్తే దాంట్లో భాగంగా తెలుగులో రెండున్నర కోట్ల పదాలు, పద వ్యుత్పత్తి రూపాలు – base words and generated words – రూపొందించడానికి ఐదున్నర నెలలపాటు సెలవు కూడా తీసుకోకుండా మా తెలుగు lexicon టీమ్ పనిచేసింది. ప్రారంభంలో ఈ లెక్సికాన్ టూల్‌తో ఎలా పనిచేయాలో, సరైన రూపంలో పద వ్యుత్పత్తి రూపాలను ఎలా రూపొందించాలో తెలియక పని మందగించిపోయింది. పలితంగా చివర్లో లీవు లేకుండా పనిచేయవలసి వచ్చింది.

ఒక అరుదైన  రికార్డు సాధించామన్న పేరు రావడం.. 90 శాతం వరకు తెలుగు నామవాచక, క్రియాపదాలను ఈ టూల్‌తో ఒడిసిపట్టామన్న గర్వం మాకు మిగలడం. మా ప్రమోషన్, శాలరీ హైక్ వంటివి పెరగడానికి ఈ పని దోహదం చేయడం జరిగిందనుకోండి. తీరా చూస్తే మైక్రోసాఫ్ట్ ఈ రెండున్నర కోట్ల పదాల, పదరూపాల లెక్సికన్ ప్రాజెక్టును అటకెక్కించేసింది. వ్యక్తులుగా మాకూ, సంస్థగా మైక్రోసాప్ట్‌కూ, తెలుగు సమాజానికి కూడా ఏ రకంగా కూడా ఈ బృహత్తర పనివల్ల ప్రయోజనం లేకుండా పోయింది. ఇది వేరే విషయం. కాని మనుషులుగా మేం కోల్పోయిందేమిటి?

ఇలా మనుషులను పది గంటలపాటు, పద్నాలుగు పదహారు గంటల పాటు రొడ్డ కొట్టుడు పనిచేయిస్తే మనుషులు ఎలా మిగులుతారో, ఏమైపోతారో, వారి చుట్టూ అల్లుకున్న కుటుంబ, మానవీయ సంబంధాలు ఎలా అదృశ్యమవుతాయో చెప్పవలసిన పనిలేదు. ఇంత పని ఎవరు చేయమని చెప్పారు అని ఎవరైనా నిలదీయవచ్చు. మేం కాకపోతే మరొకరు ఈ పని చేస్తారు. ఆధునిక పెట్టుబడిదారీ విధానం కూడా తనకు అవసరమైన కార్మిక శక్తిని రిజర్వుగా పెట్టుకోవడంలో పనిచేయలేని, పని చేయనని మొరాయించే కార్మికులను తొలగించి వారి స్థానాన్ని రిజర్వు కార్మికులతో భర్తీచేయడంలో ఆరితేరిపోయింది.

పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ వికసిస్తున్న కాలంలో తొలి తరం ప్యాక్టరీల్లో, గనుల్లో పిల్లలను, పెద్దలను కూడా పదహారు గంటలపాటు పనుల్లోకి దింపి యజమానులు సాగిస్తున్న అమానుష దోపిడీని బూర్జువా వర్గ ప్రతినిధులే ఖండించక తప్పని అనివార్య పరిస్థితుల్లో, పదహారు గంటల పనివిధానంలోని అమానుషత్వాన్ని బలంగా ఎత్తిచూపి 8 గంటల పనివిధానాన్ని నాటి సమాజంలో అమలుచేయాలని కోరిన వాడు కారల్ మార్క్స్. ఇది సామాజిక ఆమోదం పొంది చరిత్రలో మొట్టమొదటిసారిగా ఎనిమిది గంటల పని విధానం 20 శతాబ్దిలో ఉనికిలోకి వచ్చింది.

కాని ఇప్పుడు జరుగుతున్నదేమిటి? సమాజం మొత్తంగా పోరాడి సాధించుకున్న 8 గంటల పనివిధానం ఇవ్వాళ తలకిందులైపోయింది. “టెక్నాలజీ పెరిగితే, పని తగ్గి మనిషి సుఖపడాలి. జీవితాన్ని ఎంజాయ్ చెయ్యాలి.” అనే మనిషి ఆశ, ఆశయం సరిగ్గా తలకిందులైపోయి ఆఫీసులో, ఇంట్లో కూడా పనిని గురించే ఆలోచించవలసిన భయానక పరిస్థితులు మనకళ్లముందే ఏర్పడిపోయాయి.

మా సీనియర్ ఒకరు మా సంస్థను వీడి అయిదేళ్ల క్రితం మరొక సాఫ్ట్‌వేర్ క్వాలిటీ ప్రాసెస్ కంపెనీకి అధిక జీతంపై ఆశతో వెళ్లారు. రెండు నెలల తర్వాత మా అందరినీ కలవాలని మా ఆఫీసుకు వచ్చారు. ఎలా ఉంటున్నారు అని అడిగితే అయిదు పనిదినాలు, రెండు వారాంతపు సెలవులు అంటూ నిట్టూర్చారు. ఎందుకీ నిట్టూర్పు అని అడిగితే వచ్చే వారం ఆఫీసులో ఎవరి కొంపలు అంటుకుపోతాయో అని శని, ఆదివారాల్లో నిద్ర కూడా పట్టడం లేదంటూ వాపోయారు. ఇలాంటి పని ఒత్తిడి, ఉద్యోగ భయాలు అందరికీ ఇదే విధంగా వర్తిస్తున్నాయని కూడా చెప్పలేము. కాని సమాజం ఎన్నటికీ కోరుకోకూడని పని పరిస్థితులు వచ్చేశాయి.

కార్మికుడి అదనపు శ్రమసమయాన్ని, విశ్రాంతి సమయాన్ని కూడా పెట్టుబడిదారుడు ఉపయోగించుకుంటున్న క్రమంలోనే పెట్టుబడి పోగు పడుతోందని మార్క్స్ అప్పట్లో సూత్రీకరించాడు. ఇది ఈరోజుకీ వాస్తవంగా ఉందా లేదా తప్పుగా నిరూపించబడిందా అనేదే మన పరిశీలనాంశంగా ఉండాలి. మార్క్స్ చెప్పినదాంట్లో మార్క్సిజంలో పరిమితులు ఉంటే ఉండనివ్వండి. ఎవరి కొంపలూ మునగవు. కాని ఈరోజు సాఫ్ట్‌వేర్ కార్మికులు -వైట్ కాలర్ ఉద్యోగులే కావచ్చు- అనుభవిస్తున్న జీవిత విషాదాన్ని, అనవసర విషాదాన్ని మార్క్స్ ఆరోజే ఉత్పత్తి క్రమంలో పని పరిస్థితుల పునాదిగా ఊహించాడు. ఇది ఈనాటికీ నిరూపితమవుతున్న సత్యం.

మా పక్కవీధిలోని చాకలాయన రోజూ ఉదయం 7 గంటలకు కొట్టు తెరిచి సాయంత్రం 6 వరకు పనిచేస్తాడు. అది కూడా గొడ్డు చాకిరీయే అనుకోండి. తనకోసం, తన జీవిక కోసం ఆ గొడ్డుచాకిరీకి తలవంచే ఆయన సరిగ్గా రాత్రి 8 గంటలయ్యేసరికి భోజనం ముగించుకుని కొట్టు ముందు బల్లమీదే పడుకుని ఆదమరిచి నిద్రపోతుంటాడు. పదే పదే ఈ సన్నివేశాన్ని చూస్తున్నప్పుడు నాకు స్పురించేదొకటే. చీకూచింతా లేని ఈ చాకలాయన జీవితం గొప్పా లేదా ధనసంపాదన పేరుతో, బతకాలంటే పరుగుపందెం తీయక తప్పదనుకుంటూ ఒళ్లూ, మనసూ కూడా హూనం చేసుకుంటున్న మనలాంటి వారి జీవితం గొప్పా అని.

అమెరికా వాడో లేదా ఏ ఇతర ఔట్ సోర్సింగ్ దేశమో మీకు, నాకు పని అప్పగించి నిద్రపోతాడు. మనం నిద్రమానుకుని పనిచేసి వాడికి అప్పగించి తర్వాత పగటి పూట నిద్రపోతాము. ఇది నిజంగా ‘రాక్షస’ పని. మానవ శారీరక, సహజ ప్రక్రియలకు భిన్నమైన పనిపద్ధతులకు మనం అలవడుతున్నాము. చివరకు ఎవరికోసం అంటే మనకోసం కాదు. ఎవడికోసమో మన జీవితంలో ప్రకృతి సహజమైన నిద్రాసమయాన్ని ధ్వంసం చేసుకుని భార్య పగలూ, భర్త రాత్రీ పనిచేసే పరిస్థితుల్లో కూరుకుపోతున్నాము. సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే చాకలాయన నేటికీ తన కోసం మాత్రమే తన పనిచేసుకుపోతున్నాడు. మనం వ్యాపారుల కోసం, కంపెనీల కోసం పనిచేస్తూ జీవితం నుంచి పరాయీకరణ పాలవుతున్నాము.

“….in proportion as the use of machinery and division of labour increases, in the same proportion the burden of toil also increases, whether by prolongation of the working hours, by the increase of the work exacted in a given time or by increased speed of machinery, etc”

అందుకే మార్క్సిజంలోని పరిమితులను మనం తప్పక పరిశీలిద్దాము. కాని శ్రమవిభజన లక్షోపలక్షలుగా విస్తరించుకు పోతున్న క్రమంలో మనుషుల మీద పడుతున్న అనంత భారం గురించి మార్క్స్ నూటయాభై ఏళ్ల క్రితం కమ్యూనిస్ట్ మేనిఫెస్టోలో చెప్పిన పై మంత్ర సదృశ వాక్యాలలోని సత్యాన్ని కూడా అంగీకరిద్దాము. దీనికి పరిష్కారాన్ని వెదికే క్రమంలోనే మనం విభేదించవచ్చు.

వ్యవసాయం గిట్టుబాటవుతున్న పరిస్థితులు ముప్పయ్యేళ్లకు ముందున్న విధంగా నేడు కూడా కొనసాగుతున్నట్లయితే నేను పల్లె విడిచి మహానగరాల దారి పట్టి ఉండేవాడిని కాదనుకుంటాను. వ్యవసాయ కుటుంబంలో పుట్టిన అనుభవంతో చెబుతున్నాను. కరెంట్ సక్రమంగా అంది, నీటి వనరులు సక్రమంగా లభ్యమై, కాసింత గిట్టుబాటు ధరలకు గ్యారంటీ ఇచ్చే పరిస్థితులు పల్లెల్లో ఇప్పటికీ ఉంటే, నీ పంట నువ్వు పండించుకుని నీ కూరగాయలు నీవు పండించుకుని బతికే వ్యవసాయం కంటే గౌరవనీయమైన వృత్తి ఈ ప్రపంచంలో మరొకటుండదనే నా దృఢాభిప్రాయం.

కాని పైన చెప్పిన వాటిలో వేటికీ గ్యారంటీ కనబడని రోజుల్లో మా పెద్దవాళ్లు ‘సేద్యంతో బతకలేరు పోయి చదువుకోండిరా’ అని పట్టణాలకు తరిమారు. వ్యవసాయ రంగ దుస్థితిపై వాళ్ల అంచనా ఎంత సత్యభూయిష్టమైందో మనందరికీ తెలుస్తూనే ఉంది. అందుకే మనం ఇప్పుడిలా బతుకుతున్నాము.

బతకాల్సి వస్తోంది అంటే ఇంకా బాగుంటుందేమో..

ఈ టపాకు మూలమైన పూర్తి కథనంకోసం కింది లింకులో చూడగలరు.

ఇండియా లో సాఫ్ట్-వేర్ రంగం : where are we going?

RTS Perm Link

మీకు భుజాన భేతాళుడిని చురకత్తిలాంటి చూపులతో మెలితిరిగిన కోరమీసంతో గంభీరంగా స్మశానంలోనుండి నడిచివెళ్తున్న విక్రమార్కుడు గుర్తున్నాడా?

మీకు ఒంటికన్ను రాక్షసుడు, అతనితో సాహసోపేతంగా యుద్ధం చేసి రాజకుమారిని ఆమె రాజ్యానికి తీసుకుని వస్తున్న సాహస వీరుడు గుర్తున్నాడా?

పోనీ మీకు మెలితిరిగిన తోకతో చూడగానే భయపెట్టేలా కాక ముద్దుగ అనిపిస్తూ, చెడ్డ అత్తగారి భరతం పట్టి మంచి కోడలికి సహాయం చేసిన అందమైన దెయ్యాలు గుర్తున్నాయా?

వీటిలో ఏ ఒక్కటి గుర్తున్నా మీరు చిన్నప్పుడు నాలాగనే ఖచ్చితంగా ఏ చందమామనో, బొమ్మరిల్లునో పదిలంగా దాచుకుని చదివిన అదృష్టవంతులు అయ్యి ఉంటారు. మరి మన ముందు తరం సంగతో ఇప్పటి పిల్లలకు బాల సాహిత్యం అంటే హ్యారీ పాటర్, టింటిన్, సిండ్రెల్లా మరోటో మరోటో మనది కాని సాహిత్యమే కానీ మనము గ్రోలిన రుచులు వారికేవి?

మంచి దెయ్యాల గురించి, సాహస వీరుల గురించి, భేతాళుడి గురించి వారికి తెలిసే అవకాశం ఎంత ఉంది, ఆ అవకాశం వారికి మనం ఎంతవరకూ ఇస్తున్నాము ఇంగ్లీషులో చదివితే గ్లోబల్ మార్కెట్ లో విలువ పెరుగుతుంది, నిజమే కానీ తెలుగులో అదీ వారి మాతృభాషలో అందమైన కథలున్నాయి, వాటిలో నీతితో పాటు బ్రతుకు మార్గాలు ఉంటాయని కానీ అసలు తెలుగులో కథలు ఇంత బాగుంటాయి అన్న అనుభవం కానీ వారికి మిగులుస్తున్నామా?

నా దృష్టిలో ఈ తరం పిల్లలు అత్యంత దురదృష్టవంతులు, మాతృ భాషలో మాట్లడటమే మహాపరాధంగా భావించే తల్లితండ్రులు, బడి యాజమాన్యాలు ఒకవైపైతే, మనసుని కట్టిపడేసే బాల సాహిత్యం అందుబాటులో లేకపోవటం మరొకవైపు. ఇప్పటి తరానికి ఆ లోటు ని పూడ్చటానికీ, ఆనాటి రుచులని అందించటానికి మొక్కవోని దీక్షతో నడుము కట్టారు రచన పత్రిక నిర్వాహకులు శాయి గారు.

ఈ బృహత్కార్యంలో భాగంగా ఆయన దాసరి సుబ్రమణ్యంగారు ఒకప్పుడు యువ, బొమ్మరిల్లు పత్రికలకోసం రచించిన అగ్ని మాల, మృత్యులోయ సీరియల్స్‌ను విడి సంపుటాలుగా ఈ యేడాది మొదట్లో మన ముందుకు తెచ్చారు. ఈ సారి అప్పట్లో ప్రమోద పిల్లల కథలో వచ్చిన కపాల దుర్గం సీరియల్ వచ్చే జనవరి నాటికి ప్రచురించబోతున్నారు.  అలాగే దాసరిగారు చందమామకు కాకుండా ఇతర పత్రికలలో రాసిన మరొక ఇరవై సీరియల్స్ ను లభ్యత మేరకు మన ముందుకు తెచ్చే మెగా ప్రాజెక్టు కు సిద్ధ పడ్డారు.

ఈ బృహత్కార్యం లో ఆయనకు తెలుగు భాష మీద బాల సాహిత్యం మీద మక్కువ ఉన్న అభిమానుల అండదండల అవసరం చాలా ఉంది. మనం చేసే ఏ చిన్న సహాయమైనా చాలా విలువైనదే.

మీకు వీలున్నంత వరకూ ఎంత చిన్న ఆర్ధిక సహయమైనా సరే అది మనం ఒక రోజు ఆటో ఎక్కితే ఖర్చయ్యేంత చిన్నదైనా, ఒక రోజు ఏ పిజా హట్ కో వెళ్ళి సంబరాలు జరుపుకున్నంత పెద్దదైనా, మీకు తోచిన సహాయం అందించి ఈ కార్యాన్ని విజయవంతం చేయండి. బాల సాహిత్యాన్ని బ్రతికించండి.

ఈ లేఖని చదివి చెత్త బుట్ట లో కి నెట్టివేయకుండా మీకు తెలిసిన నలుగురు మిత్రులకి పంపండి. మనం నిత్యం ఎన్నో స్పాం లేఖలని పేరు పేరునా ఎందరో మితృలకి పంపుతాము, దానివల్ల ప్రయోజనం ఉన్నా లేకపోయినా. ఈ లేఖ చదివి ఏ కొంతమంది స్పందించినా మన భావి తరానికి చక్కటి సాహిత్యాన్ని వారు జీవితాంతం గుర్తుపెట్టుకునేలా బహుమతిగా అందించిన వారము అవుతాము. ఆసక్తి ఉన్నవారు వాహిని బుక్ ట్రస్ట్ (vahini book trust)పేరిట చెక్ పంపించగలరు

స్పందించిన ప్రతివారికీ ముందస్తుగానే కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ

మీ నేస్తం
సాయి లక్ష్మి కోరాడ.

నేనెవరు

నేను వృత్తిరీత్యా సాంకేతిక నిపుణురాలిని, ప్రవృత్తి రీత్యా పుస్తకాభిమానిని, స్వస్థలం భాగ్యనగరం. నాతరం పిల్లలు చాలా మందిలాగానే తెలుగులో పుట్టి, పదవ తరగతి వరకూ తెలుగు మాధ్యమంలో చదివి, ఆ తెలుగు తీయతనానికి ముగ్ధురాలినై తెలుగు సాహిత్యం మీద మక్కువ పెంచుకున్న సామాన్యురాలిని. తెలుగులో ఉత్తమ సాహిత్యం కరువైపోతోంది అని బాధపడుతూ కూర్చోకుండా నాకు చేతనైనంతలో ఏదైనా చేయాలి అని తాపత్రయ పడుతున్న పాఠకురాలిని, అంతే.

(“నాతరం పిల్లలు చాలా మందిలాగానే తెలుగులో పుట్టి, పదవ తరగతి వరకూ తెలుగు మాధ్యమంలో చదివి, ఆ తెలుగు తీయతనానికి ముగ్ధురాలినై తెలుగు సాహిత్యం మీద మక్కువ పెంచుకున్న సామాన్యురాలిని.”

సాయి లక్ష్మి గారూ,

తెలుగును, బాలసాహిత్యాన్ని కలకాలం బతికించే చిన్ని మాటలండీ ఇవి.

చందమామ పట్ల, ఉత్తమ సాహిత్యం పట్ల మీ అభిమానం, ఆదరణ కొనసాగుతుందని, ఇలాగే కొనసాగాలని మనసారా కాంక్షిస్తూ..

మీకూ, మిత్రులకూ హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.

రాజు)

రచన శాయి గారి చిరునామా, ఈమెయిల్, ఫోన్

Y.V.S.R.N. Talpa Sai
Rachana magazine
1-9-286/2/p
yadlapati vari illu
vidyanagar,
near to Ramnagar Gundu
hyderabad – 500044
040-27071500
040-27077599
99485 77517

Emails

rachanapatrika@gmail.com
rachanapatrika@hotmail.com

www.rachana.net

Vahini book trust, 1-9-286/3, Vidya Nagar, Hyderabad -500044

NB: ఈ కథనం ఈ బ్లాగులో ప్రచురించడానికి వెనుక నేపథ్యం గురించి కామెంట్ విభాగంలో చూడగలరు.

పెద్ద గమనిక: ఈ ఏడాది జనవరిలో దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారి మృత్యులోయ, అగ్నిమాల, దాసరి గారి కథల సంపుటికి స్వచ్చందంగా ఆయన ఆభిమానులు తమ శక్తి మేరకు తోడ్పాటు నందించారు. ఈ ప్రకటన వీరికి సంబంధించినది కాదు. గతంలో తోడ్పాటు నందించిన వారిపై మళ్లీ భారం పెట్టడం తగదని శాయిగారి దృఢాభిప్రాయం.  వారు మినహా ఇతర బాల సాహిత్య అభిమానులకు మాత్రమే ఈ ప్రకటన వర్తిస్తుందని తెలియపరుస్తున్నాము.

రచనపై, శాయిగారిపై పడుతున్న అదనపు బారాన్ని కొంచెం తగ్గించినా చాలు అన్నదే ఈ ప్రకటన ఉద్దేశం.

RTS Perm Link

ఇంటర్నెట్ లేదా అంతర్జాలం అనే నాలుగక్షరాల మాంత్రిక పదం ఇప్పుడు ప్రపంచ వినోద యవనికను ఏలుతోందంటే ఆశ్చర్చపోవలసిన పనిలేదు.

నిన్ననే శ్రీదేవీ మురళీధర్ గారు యధాలాపంగా ఒక ఆన్‌లైన్ సినిమాల సైట్‌ని పంపిస్తే నా కుతూహలాన్ని కొంత జోడించి ఆన్‌లైన్ పాఠకులకోసం దాని వివరాలు ఇక్కడే ప్రచురించాను.

వందలాది సినిమాలు ఒకే చోట ఆన్‌లైన్‌లో చూడవచ్చు అనే వార్త చాలామంది నెటిజన్లను ఆకర్షించినట్లుంది. కాని బెంగుళూరు నుంచి మిత్రులు సాప్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ కొమ్మిరెడ్డి శ్రీనివాస్ గారు ఇప్పుడే ఫోన్ చేసి మరికొన్ని విశేషాలు పంచుకున్నారు. కొన్ని వేల సినిమాలు ఒకే చోట చూడవచ్చు, 2 వేలకు పైగా తెలుగు సినిమాలను నెట్లో చూస్తూ డౌన్ లోడ్ చేసుకోవచ్చు అంటూ చెప్పుకుంటూ పోయారు.

శ్రీనివాస్ గారు చెప్పిన లింకు ఓపెన్ చేసి చూస్తే దిగ్భ్రమ. షాక్. ఎలా సాధ్యం ఇది. ఇంత స్పేస్ ఎలా నిర్వహిస్తున్నారు అని ఒకటే ప్రశ్నలు. ఇంగ్లీష్ సినిమాలను పక్కన పెట్టండి. హిందీ తెలుగు, తమిళం, వంటి ప్రముఖ భారతీయ సినిమాలే 15 వేలకు పైగా ఈ సైట్‌లో కన్పిస్తున్నాయి.

లెక్కకు తీసుకుంటే…

హిందీ – 3958
తెలుగు – 2060
తమిళం – 1855
మళయాళం – 1252
డబ్బింగ్ సినిమాలు 1219
రాజ్‌శ్రీ కేటగిరీ – 1162
బెంగాలీ – 569
కన్నడ 622
షార్ట్ ఫిల్మ్స్ – 302
మరాటీ – 220
పంజాబీ – 165
గుజరాతీ – 111

చెప్పుకుంటూ పోతే ఇవి మచ్చుకు కొన్ని సినిమాలు మాత్రమే.. వీటికి ఇంగ్లీష్ సినిమాలను కలపలేదు. అత్యంత పాత సినిమాలు, 2011లో విడుదలైన సినిమాలు కూడా ఈ సైట్‌లో చూడవచ్చు, డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు. సబ్‌స్క్రిప్షన్ అవకాశం కూడా ఉంది.

బాల్యంలో, తదుపరి జీవితంలో మనకు నచ్చిన లేదా మనం మెచ్చిన సినిమాలను మన ఇష్టప్రకారం చూడాలంటే వాటిని కొనుక్కోవాలి. లేదా టీవీలో వచ్చినప్పుడు వాటిని ఆ సమయంలో మాత్రమే చూడాలి. కాని ఇప్పుడు ప్రపంచం తన సరిహద్దులను తానే తెంచుకున్నట్లుంది. ఏదీ తన పరిమితుల్లో ఉండటం లేదు. హద్దులను, సరిహద్దులను, పరిమితులను బద్దలు గొట్టడమే ఇప్పుడు ఏకైక విలువ.

తెలుగులో గత 80 ఏళ్లలో 5 వేల సినిమాలు తయారయ్యాయనుకుంటే వాటిలో 2 వేల సినిమాలు ఒక్క ఈ సైట్‌లోనే కన్పిస్తున్నాయి.

ఒకే సైట్‌లో 15 వేల సినిమాలు అంటేనే నోరు తెరిచేస్తున్నాం. ఏమో.. 50 వేల సినిమాలను కూడా తన గర్భంలో దాచుకున్న మహా సైట్లు మనకు తెలియకుండా ఉన్నాయేమో ఎవరికి తెలుసు. ఇవి బయటపడే వరకు ప్రస్తుతానికి ఈ లింకుతో సంతృప్తి చెందుదాం మరి.

శ్రీనివాస్ గారూ అమూల్య సమాచారం పంచుకున్నందుకు ధన్యవాదాలు. రేపు మీరు పనిమీద చెన్నయ్ వస్తున్నారు కాబట్టి గురువారం సాయంత్రం చందమామ ఆఫీసులో తప్పక కలుసుకుందాం. మీరు కోరినట్లుగా మీకోసం ‘చందమామ ఆర్ట్‌బుక్’ సెట్ ఒకటి తీసిపెడతాను. మీరాక కోసం ఎదురు చూస్తుంటాను.

ఈ సైట్ నిర్వాహకులు పై లింకును అందరికీ తెలియజేయాలని మాత్రమే మనల్ని కోరుతున్నారు. ఇప్పుడా వంతు మనదే మరి.

మానవ వినోద విజ్ఞాన రంగం సృష్టించిన ఆత్యున్నత సాంకేతిక ఆవిష్కరణకు ప్రతిబింబమే సినిమా. శతాబ్ద కాలంగా ప్రపంచాన్ని ఇది మాయ చేసినంత మరేదీ చేయలేదు. 15 వేల సినిమాలు ఒకే చోట అందుబాటులోకి రావడం కూడా ఈ మాయలో భాగమే.

దాదాపు 15,000 పైగా సినిమాలను తనలో దాచుకున్న ఆ మహా సైట్ లింక్ కోసం ఇక్కడ చూడండి.

http://www.filmlinks4u.net/

సినిమా ప్రియులకు ఇంకేం కావాలి?

ఎస్వీ రామారావు గారు 2006లో రాసి ప్రచురించిన ‘నాటి 101 చిత్రాలు’ జాబితాలో పది సినిమాలు మినహాయిస్తే మిగతా 90 అపురూప చిత్రాలు శ్రీనివాస్ గారి సేకరణలో ఉన్నాయట. బెంగళూరుకే చెందిన శ్రీయుతులు, బి. విజయవర్ధన్, శ్రీనివాస్, కె. శివరామప్రసాద్ గార్లు,  హైదరాబాద్‌లో  శ్యామ్ నారాయణ్, కె. గౌరీశంకర్ గార్ల వంటివారు ఒక చోట కలుసుకుంటే ఆ దొరకని పది సినిమాలు కూడా దొరకొచ్చునని నా ప్రగాఢ విశ్వాసం.

ఏమో! ఏ పుట్టలో ఏ పాముందో ఎవరికి తెలుసు?

పగలే వెన్నెల కురిపించిన విజయా వారి సినిమాల సెట్, కెవి రెడ్డి గారి సినిమాల సెట్, మణిరత్నం సినిమాల సెట్, మన విశ్వనాధ్, బాపు వంటివారి సినిమాల సెట్ వంటివి టోకున భవిష్యత్తులో మనందరికీ లభించాలంటే పాత బంగారాన్ని హృదయంలో పొదువుకున్న పై మాన్యులకే సాధ్యం. ఉత్తమాభిరుచికి, సాంకేతిక జ్ఞాన సంపత్తి తోడయితే ఎలాంటి అద్భుతాలు సృష్టించవచ్చనేదానికి వీరే ఒక ఉదాహరణ.

ఇక్కడ మనం మన అభిరుచికి తగిన అంశాలను స్వంతం చేసుకోవడానికి ఎక్కడ అవకాశం దొరికితే అక్కడికి పరుగెడుతున్నాం. అక్కడ శ్యామ్ నారాయణ్ వంటివారు గౌడౌన్ లాంటి షాపులో కూర్చుని పాటలు, సంగీతం, సాహిత్యం, సినిమాలు… మనిషికి కావలసిన సమస్త అంశాల సమాచారాన్ని సేకరిస్తూ జీవితాన్ని ధారపోస్తున్నారు.

తమకంటూ ఏమీ కోరుకోకుండా తమ కష్టం పదిమందికీ అందితే చాలుననుకుంటూ, భవిష్యత్తులో కనుమరుగు కానున్న అమూల్య రత్నాలను ఇప్పుడే డిజిటలైజ్ చేయిస్తూ భద్రపరుస్తున్న ఇలాంటి మాన్యులకు అంజలి ఘటించడమే ప్రస్తుత సందర్భానికి అర్హమైన విలువగా ఉంటుంది.

మనలో… మన తరంలో… కొందరు చేస్తున్న ఘనతర కృషికి, సంప్రదాయానికి అభివందనం చేస్తూ… ముగిస్తున్నాను….

మర్చిపోకండి.  ఆ 15 వేల సినిమాల మహా సైట్ లింకును మరోసారి చూడండి.

http://www.filmlinks4u.net/

(ఇప్పుడే ఈ బ్లాగ్ పోస్ట్ ముగించి మెయిల్ చూస్తే శ్రీదేవి గారు మరొ ఆణిముత్యాన్ని వెదికిపట్టుకుని పంపారు. కింద చూడండి.)

విజయావారి ‘చంద్రహారం’-1954
-నాగిరెడ్డి చక్రపాణి నిర్మాతలు,

నందమూరి,శ్రీరంజని,సావిత్రి,రేలంగి,ఎస్వీ రంగారావు,సూర్యకాంతం,జోగారావు.

RTS Perm Link

తెలుగు, హిందీ, ఇంగ్లీష్, తమిళం, మలయాళం, గుజరాతీ, కన్నడ, బెంగాలీ, పంజాబీ, నేపాలీ, మరాటీ తదితర భాషల చిత్రాలను, పిల్లల చిత్రాలు, హారర్ చిత్రాలు, యానిమేషన్ చిత్రాలు, పాత సినిమాలు, లఘుచిత్రాలు, డాక్యుమెంటరీలు, షార్ట్ ఫిలింలు, ఇంగ్లీష్ నుంచి భారతీయ భాషల్లోకి డబ్ అయిన సినిమాలు, మనభాషల్లో ఒకదాంట్లోంచి మరొక దాంట్లోకి డబ్ అయిన సినిమాలు ఇలా వందలాది సినిమాలను ఒకే చోట ఉచితంగా ఈలింకులో చూడవచ్చు.

2007లో ప్రారంభించిన ఈ సైట్‌లో కొన్ని సినిమాలు డౌన్‌లోడ్‌కు కూడా అవకాశం ఉండటం గమనార్హం. టీవీ షోలు, అవార్డు ఫంక్షన్ల లింకులు కూడా దీంట్లో చూడవచ్చు.

ఇంగ్లీషులో 812 సినిమాలుహిందీలో 326 సినిమాలుతెలుగులో 94 సినిమాలుతమిళంలో 93 సినిమాలుమలయాళంలో 73 సినిమాలుకన్నడంలో 43 సినిమాలు…..

ఇలా అన్ని భాషల్లో కలిపి కొన్ని వందల పాత కొత్త సినిమాలను మంచి క్వాలిటీతో ఈ సైట్‌లో చూడవచ్చు. విశేషం ఏమిటంటే ఎవరి అభిరుచికి తగిన సినిమాలు వారికోసం ఇందులో ఉంచారు. పాత తెలుగు సినిమాలు కూడా చక్కటి నాణ్యతతో దీంట్లో చూడటానికి అవకాశ ముంది.  ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ ఖర్చు భరించగలిగితే సినిమా ప్రియులకు ఇది వీనుల విందు కలిగించక మానదు.

శాంపుల్‌గా పాత తెలుగు సినిమా ‘భామావిజయం’ -1967-ని కాస్సేపు చూస్తుంటే మనోహరంగా అనిపించింది1. రెండు చందమామలు ఈ రేయి వెలిగినే…. 2. ఇటు రారా సుందరా3. భువన మోహినీ… భువనమోహినీ..భువనమోహినీ… అవధిలేని యుగయుగాల అమృతవాహినీ….

ఎన్నాళ్లకు మళ్లీ ఈ పాటలు చూసి వినే అవకాశం కలిగిందో..

నర్తనకు, నాట్య శిల్పానికి దశాబ్దిపైగా ప్రతీకగా నిలిచి నాటి తరాన్ని తన నృత్య విన్నాణంతో ఉర్రూతలూగించిన ఎల్ విజయలక్ష్మి మనోహర నాట్య విన్యాసాలను చూడాలంటే ఈ సినిమా చూసి తీరాలి.
ఆన్‌లైన్‌లో అన్ని భాషల్లో ఉచిత సినిమాలు చూడాలనుకుంటే….
కింది లింకును చూడగలరు.

Online Watch Movies Free

http://www.onlinewatchmovies.net/

మంచి సైట్ గురించి మెయిల్ పంపిన శ్రీదేవీ మురళీధర్ గారూ. కృతజ్ఞతలు.

RTS Perm Link