అవసరాల రామకృష్ణారావు రచన-జీవితం-వ్యక్తిత్వం

November 14th, 2011

తొలి చందమామ కథకులు -పొట్టిపిచిక కథ 1947- శ్రీ అవసరాల రామకృష్ణారావు గారు గత నెల చివరలో కన్ను మూసిన విషయం తెలిసిందే. గత సంవత్సర కాలంగా చందమామ పనిలో భాగంగా ఆయనతో ఏర్పడిన స్వల్ప పరిచయం, ఆయనతో ఫోన్ సంభాషణలు, చందమామకు ఆయన పంపిన కొత్త కథలు ఆధారంగా ఆయన గురించి నాకు తెలిసిన వివరాలను పంచుకుంటూ మాలిక వెబ్ పత్రికకు కింది వ్యాసం పంపడమైనది.  నిన్న -ఆదివారం- హైదరాబాద్ నగరంలో బాల సాహిత్య పరిషత్ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన ఆయన సంతాప, సంస్మరణ సభ వివరాలను సిస్టమ్‌ అందుబాటులో లేక సకాలంలో ఇక్కడ ప్రచురించలేకపోయాను. సభ వివరాలు తెలియవలసి ఉంది.

అవసరాల గారి రచనా జీవిత వ్యక్తిత్వంపై మాలిక వెబ్‌సైట్ పత్రికలో ప్రచురించిన కథనం లింక్ కింద చూడగలరు. మాలిక నిర్వాహకులకు కృతజ్ఞతలు

అవసరాల రామకృష్ణారావు రచన-జీవితం-వ్యక్తిత్వం

http://magazine.maalika.org/2011/11/07/%E0%B0%85%E0%B0%B5%E0%B0%B8%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B2-%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%95%E0%B1%83%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%A3%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B5%E0%B1%81-%E0%B0%B0%E0%B0%9A%E0%B0%A8/

RTS Perm Link

తొలి ‘చందమామ’ కథకులు ఇక మిగిలి లేరు

October 31st, 2011

శ్రీ అవసరాల రామకృష్ణారావు గారు

“తొలి చందమామ కథకులు ఇక ఎవరూ లేరండీ”

గత శుక్రవారం రాత్రి 10 గంటల వేళ రచన పత్రిక సంపాదకులు శ్రీ శాయి గారు ఉన్నట్లుండి ఫోన్ చేసి చెప్పినప్పుడు మ్రాన్పడిపోయాను. ముందయితే ఆయన ఏం చెబుతున్నదీ ఒక్క క్షణం అర్థం కాలేదు.  తట్టిన మరుక్షణం ‘అయ్యో, అయ్యో’ అనే ఒక్క మాట మాత్రమే నా నోట్లోంచి వచ్చింది. తొలి చందమామ అపరూప కథకులు శ్రీ అవసరాల రామకృష్ణారావు గారు ఇక లేరన్న మాటను శాయి గారు కాస్త మార్చి పై విధంగా చెప్పారు.

ఆయన్ను హైదరాబాద్‌లో కలిసి  10 నెలలయిందనుకుంటాను చందమామ జానపద  సీరియల్స్ రచయిత శ్రీ దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారి ప్రథమ వర్థంతి సందర్భంగా ఆయన రచనలు మృత్యులోయ, అగ్నిమాల, స్వీయ కథలు ఆవిష్కరణ సభ సందర్భంగా తొలిసారిగా అవసరాల వారిని ఈ జనవరి చివరలో రవీంద్రభవన్‌లో కలిశాము. విశాఖపట్నంలో ఉన్న ఆయనను అంత దూరం నుంచి రప్పించిన వారు రచన శాయి గారు, దాసరి వెంకటరమణ గారు.

ఈ చిన్న పరిచయంతోటే తర్వాత ఆయన  తమ చందమామ జ్ఞాపకాలు, విజయమాల అనే రెండుపేజీల చిన్న కథను పంపారు. ‘రచన’ శాయి గారి సలహాతో వీటిని, 1947 తొలి చందమామ సంచికలో ప్రచురితమైన వారి మొట్టమొదటి కథ పొట్టి పిచుక మూడింటిని కలిపి ఈ సంవత్సరం జూలై సంచికలో చందమామ 64వ  వార్షిక సందర్బంగా చందమామ ప్రచురించి తన్ను తాను గౌరవించుకుంది.

తర్వాత కొన్ని నెలల విరామంతో ఆయన మరొక రెండు కథలు పంపారు. వాటిలో తొలి ప్రచురణగా ‘అవిశ్వాసం’ అనే ఉత్కృష్టమైన విలువల కథను ఈ డిసెంబర్ సంచికలో ప్రచురణకు స్వీకరించడమైంది.  కథ చూడగానే మనసుకు హత్తుకుపోయింది.

తల్లిదండ్రులు లేని పిల్లాడిని దశాబ్దాలపాటు తన వద్ద ఉంచుకుని తన షాపులో పెట్టుకుని ఆప్తబంధువులా చూసుకున్న ఒక యజమాని చివరకు తన ఇంట్లో విలువైన నగ పోయిందనిపించిన్పప్పుడు తన కింద పనిచేసే వాడే తీసుకుని ఉంటాడని అనుమానించి, ‘ఏదో ఒక బలహీన క్షణంలో నువ్వే తీసుకుని ఉంటావు. ఎవరికీ చెప్పనులే ఆ నగను నువ్వే తీసుకొచ్చి దాని స్థానంలో ఉంచు’ అని అక్కడినుంచి ఇంట్లోకి వెళ్లి  చూస్తే యజమాని వాడే దుప్పటి మడతల్లో ఆ నగ ఉంటుంది.  పొరపాటు గ్రహించి ఆ యజమాని తప్పునీది కాదు నాది అన్నప్పుడు అప్పటికే గుండె పగిలి ఇల్లు వదిలి పోతూన్న సేవకుడు  అంటాడొకమాట.

‘పొరపాటు మీది కాదు. నాది బాబుగారూ.. మీరేమో నన్ను దొంగ అనుకున్నారు. నేనేమో మిమ్మల్ని పెద్ద మనిషి అనుకున్నాను అంతే..

మానవ సంబంధాలన్నీ పరస్పర విశ్వాసం మీదే నడుస్తాయి.  అది చెదిరి మనసు విరిగితే మంచివాళ్లు మరక్కడ ఉండలేరు. ‘

చందమామలో పనిచేస్తున్న నా చిన్నిజీవితానికి రెండు మూడు సార్లు మాత్రమే ఫోన్ పలకరింపులతో ప్రేమాభిమానాలను ముద్దగా రంగరించి పరవశింపజేసిన అవసరాల రామకృష్ణారావు గారూ,  మీరు మాత్రమే రాయగల గొప్పమాటలవి.  మీరు మాత్రమే ముగించగల గొప్ప కథా ముగింపు ఇది.

‘మీరేమో నన్ను దొంగ అనుకున్నారు.నేనేమో మిమ్మల్ని పెద్ద మనిషి అనుకున్నాను…’

ఇంతకు మించి ఎవరినీ మారణాయుధంతో పొడవనసరం లేదు. ఇంతకు మించి మరెవ్వరినీ కత్తులతో కుళ్లబొడవనవసరం లేదు.. మనిషి మాటకున్న మహిమాన్విత శక్తిని ఇంతగా వ్యక్తీకరించిన గొప్ప వాక్యాన్ని ఇటీవల కాలంలో నేనయితే చూడలేదు.

మాస్టారూ! తొలి చందమామ కథ ‘పొట్టిపిచుక’లో మీరు పదిహేనేళ్ల వయసులో ప్రదర్శించిన ఆ విరుపు మిమ్మల్ని జీవితాంతం వదలిపెట్టలేదు. బహుశా మీరు రాసిన చివరి కథల్లో ఒకటై ఉండగల ఈ కథ -అవిశ్వాసం- కూడా విశ్వాసం చెదరడం అనే గొప్ప విలువను మహాకావ్య స్పురణతో చూపించింది.

తెలుగు సాహిత్యం ఎంత గొప్ప కథకుడిని పోగొట్టుకుందో బహుశా ఇప్పటికిప్పుడే ఎవరికీ అర్థం కాకపోవచ్చు. ఎంత గొప్ప విరుపుతో కూడిన రచనా శక్తిని మనం పొగొట్టుకున్నామో ఇప్పుడిప్పుడే మనకు బోధపడకపోవచ్చు. చివరకి ఇటీవలే ఆయన స్వాతి పత్రికలో రాసిన సరస రాహిత్యంతో కూడిన సరసమైన కథ భార్యాభర్తల సంబంధాల మధ్య ఘర్షణను,మారుతున్నసంబంధాలను కూడా కొత్త ధోరణితో ముగించి షాక్ తెప్పించింది.

‘అనుమతివ్వక పోతే అటాక్ చేయడం కూడా చేతకాని వాడు…’ అంటూ భర్తను భార్య కామెంట్ చేయగలగటం ఇంత వినూత్నశైలితో మీకు కాక మరెవ్వరికి సాధ్యమవుతుంది మాష్టారూ -స్వాతిలో వీరు రాసిన కొత్త కథ. కథ పేరు గుర్తు రావడం లేదు-

వయస్సు 80 సంవత్సరాలు దాటి ఉండవచ్చు కాని రాయకపోతే అనారోగ్యం అంటూ చెణుకుతూ అలసిన గుండె బాధను ప్రపంచానికి తెలియకుండా నవ్వించిన ఈ మాన్య వృద్ధ యువకుడిని ఎలా మర్చిపోగలం?

ఆయనతో నా చిన్ని పరిచయం ఎంత విషాదకరంగా ముగిసిందో ఊహించడానికే కష్టంగా ఉంది. గత శుక్రవారం సాయంత్రానికి డిసెంబర్ చందమామ సంచిక ఫైనల్ ప్రూప్‌ని ముగించి ఇంటికి వచ్చాను. మీ ‘అవిశ్వాసం’ కథ తప్పకుండా డిసెంబర్‌ నెలలోనే రాబోతుంది మాష్టారూ అంటూ ఆయనకు మంచి వార్త చెప్పి సంతోషపెట్టాలనుకున్నాను.

కాని “తొలి చందమామ కథకులు ఇక ఎవరూ లేరండీ”అంటూ సరిగ్గా గత శుక్రవారం రాత్రే రచన శాయి గారు ఫోన్‌లో చెప్పడం జీవితానికో దిగ్భ్రమ ఘటన.

నా ప్రపంచం గత 25 రోజుల పైగా  ఇంట్లో అంతర్జాలానికి, సిస్టమ్‌కు దూరమైపోయింది. తెలిసి కూడా ఏమీ రాయలేకపోయాను. ఇప్పుడు కూడా పూర్తిగా రాయడం సాధ్యపడక ఇంతటితో ముగిస్తున్నాను.

గత జూలై చందమామ సంచికలో చందమామ పత్రికతో తన బాంధవ్యం గురించి ఆయన అపురూపంగా పంచుకున్న మధుర జ్ఞాపకాలను పాఠకుల కోసం మళ్లీ ఇక్కడ ప్రచురిస్తున్నాము.

చందమామతో నా జ్ఞాపకాలు
-శ్రీ అవసరాల రామకృష్ణారావు

అప్పుడు నా వయసు పదహారు -1947-. ఇప్పుడు ఎనభై -2011-. అప్పుడంటే ఎప్పుడని?  చంద్రోదయమయినప్పుడు.అంటే తెలుగు పిల్లల అందాల మాసపత్రికగా చందమామ మొట్టమొదటి సంచిక వెలువడిన నాటి మాట. అందులో నే వ్రాసిన “పొట్టి పిచిక కథ” అచ్చవడం ఓ విధంగా నా సాహితీ ప్రస్థానానికి తొలి బీజం అవడం కన్న తీపి గుర్తు మరేముంటుంది! నాటి నా బాల్యంలో తొంగి చూసిన ఆ తొలికిరణపు రూపురేఖలే నేటి ఈ వృద్దాప్యంలో కూడా కొనసాగడం మించిన ఆశ్చర్యం, ఆనందం ఇంకేముందని!

అమ్మ చెప్పిన కథే అయినా, అందరికీ తెలిసిన కథే అయినా, మంచి ప్రింటుతో చక్కని బొమ్మలతో వచ్చిన నాటి ఆ చందమామ లోని కథాంశం నా మనసుమీద ఇంప్రింటు చేసేసినట్లుంది! ఓ బడుగు జీవి తను కష్టపడి సాధించుకున్నది అది వేషమే ఔగాక, పోగొట్టుకుంటుంది. ఎంతమందినో కలుసుకుని, ఎవరూ కలిసిరాకపోయినా, పట్టుదల వదలక, చివరికి విజయం సాధిస్తుంది. అదీ ‘పొట్టి పిచిక కథ’ అదే నా విజయసూత్రం అవుతుందని ఆనాడనుకోలేదు!

వెయ్యి పైగా రచనలు చేసి, ఈనాటికీ తల వంచక, కలం దించక తెలుగు కథకుడిగా కొనసాగుతున్న నాకు వేగుచుక్క ఆ కథే కదా! పక్షులతో జంతువులతో మనుషుల్ని కలిపి సామాజికాంశాల్ని సరళంగా చెప్పవచ్చునని నేను నేర్చుకున్నది. చందమామ పత్రిక చలవవల్లనే. ‘గణిత విశారద’ అనే నవల రాసింది చందమామ పఠన స్పూర్థి తోనే. ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ నుంచి 1969లో బహుమతి పొందిన నా ‘అర్థమున్న కథలు’ పబ్లిషర్స్ చందమామ రక్తసంబంధీకులు ‘యువప్రచురణలు’ వారే. అంతేకాదు. నేను చలసాని-చక్రపాణి అవార్డు అందుకోడం కూడా తత్సంబంధమైన సత్సాంప్రదాయమే.

సైజుతో పాటు చురుకుతనంలో కూడా నాటి పొట్టి పిచిక లక్షణాలు ఇప్పటికీ నాలో మిగిలి ఉన్నాయని నా మీద నేను వేసుకునే సోకైన జోకు!

చందమామ కథ ఇచ్చిన ఊపుతో నేన్రాసి పుస్తక రూపంలో వచ్చిన పిల్లల రచనల గురించి ఇక్కడ చెప్పుకోడం అప్రస్తుతం కాదనుకుంటాను. ‘కేటూ డూప్లికేటూ’, ‘మేథమేట్రిక్స్’ మూడు భాగాలూ, ‘ఆంగ్రేజీ మేడీజీ’ ‘ఆంగ్రేజీ యమఈజీ’ ఇలా మరో అరడజనువరకు చిరు సరుకు దొరుకు.

నెలనెలా వెన్నెలలద్దుకుని, చకచకా సొగసులు సరిదిద్దుకుని, పదారుభాషల వారి కితాబులందుకుని భారతీయ పత్రికగానే కాక, అంతర్జాతీయ స్థాయిని చేరుకున్న చందమామ పుట్టింది మన భాషలోనే అని తలుచుకుంటే ఉప్పొంగని తెలుగు గుండె ఉండదు. కాలక్షేపం కథలతోనే సరిపెట్టుకోక శాస్త్రీయ పరిశోధనాత్మక వ్యాసాలూ, మెదడుకి మేతగా పోటీలూ, అన్యభాషలు నేర్పే ఏర్పాట్లూ– ఇవన్నీ కంటికి నదురైన రంగులతో, అచ్చుతో, అనువైన సైజుతో ఇక్కడ కాక మరెక్కడ దొరుకుతుందని! ఈ సంస్థ పుస్తకరూపంలో పిల్లలకందించే విజ్ఞాన వర్గకోశాలు ఎన్నెన్నని! ఇంతెందుకు ఇటీవల వీరు ప్రచురించిన చందమామ Art Book చూశారా! పదిహేనువందల ఖరీదు కాస్త ఎక్కువే అనిపించవచ్చు కాని అది అందించే శతకోటి అందాల మాట?

నా తొలి ప్రేమ చందమామ. వాక్రూప వర్ణార్ణవం…

ఈ నాటికీ కథాసుధల్ని వెదజల్లుతూ హాయిగా జీవించగలిగే నా మనోధృతికి నాటి చందమామే మదురస్మృతి!

RTS Perm Link

చందమామతో నా జ్ఞాపకాలు

July 1st, 2011

అవసరాల రామకృష్ణారావు గారు

అప్పుడు నా వయసు పదహారు -1947-. ఇప్పుడు ఎనభై -2011-. అప్పుడంటే ఎప్పుడని! చంద్రోదయమయినప్పుడు. అంటే తెలుగు పిల్లల అందాల మాసపత్రికగా చందమామ మొట్టమొదటి సంచిక వెలువడిన నాటి మాట. అందులో నే వ్రాసిన పొట్టి పిచిక కథ అచ్చవడం ఓ విధంగా నా సాహితీ ప్రస్థానానికి తొలి బీజం అవడం కన్న తీపి గుర్తు మరేముంటుంది!

నాటి నా బాల్యంలో తొంగి చూసిన ఆ తొలికిరణపు రూపురేఖలే నేటి ఈ వృద్ధాప్యంలో కూడా కొనసాగడం కంటే మించిన ఆశ్చర్యం, ఆనందం ఇంకేముందని!

అమ్మ చెప్పిన కథే అయినా, అందరికీ తెలిసిన కథే అయినా, మంచి ప్రింటుతో చక్కని బొమ్మలతో వచ్చిన నాటి ఆ చందమామ లోని కథాంశం నా మనసుమీద ఇంప్రింటు చేసేసినట్లుంది!

ఓ బడుగు జీవి తను కష్టపడి సాధించుకున్నది అది లేశమే ఔగాక, పోగొట్టుకుంటుంది. ఎంతమందినో కలుసుకుని, ఎవరూ కలిసిరాకపోయినా, పట్టుదల వదలక, చివరికి విజయం సాధిస్తుంది. అదీ ’పొట్టి పిచిక కథ’. అదే నా విజయసూత్రం అవుతుందని ఆనాడనుకోలేదు!

వెయ్యి పైగా రచనలు చేసి, ఈనాటికీ తల వంచక, కలం దించక తెలుగు కథకుడిగా కొనసాగుతున్న నాకు వేగుచుక్క ఆ కథే కదా! పక్షులతో జంతువులతో మనుషుల్ని కలిపి సామాజికాంశాలను సరళంగా చెప్పవచ్చునని నేను నేర్చుకున్నది చందమామ పత్రిక చలవవల్లనే. ’గణిత విశారద’ అనే నవల రాసింది చందమామ పఠన స్పూర్తి తోనే.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమీ నుంచి 1969లో బహుమతి పొందిన నా ‘అర్థమున్న కథలు’ పబ్లిషర్స్‌ చందమామ రక్తసంబంధీకులు ‘యువప్రచురణలు’ వారే. అంతేకాదు. నేను చలసాని-చక్రపాణి అవార్డు అందుకోవడం కూడా తత్సంబంధమైన సత్సాంప్రదాయమే.

సైజుతో పాటు చురుకుతనంలో కూడా నాటి పొట్టి పిచిక లక్షణాలు ఇప్పటికీ నాలో మిగిలి ఉన్నాయని నా మీద నేను వేసుకునే సోకైన జోకు!

చందమామ కథ ఇచ్చిన ఊపుతో నేన్రాసి పుస్తక రూపంలో వచ్చిన పిల్లల రచనల గురించి ఇక్కడ చెప్పుకోవడం అప్రస్తుతం కాదనుకుంటాను. ‘కేటూ డూప్లికేటూ’, ‘మేథమేట్రిక్స్‌’ మూడు భాగాలూ, ‘ఆంగ్రేజీ మేడీజీ’ ‘ఆంగ్రేజీ యమఈజీ’ ఇలా మరో అరడజనువరకు చిరు సరుకు దొరుకు…

నెలనెలా వెన్నెలలద్దుకుని, చకచకా సొగసులు సరిదిద్దుకుని, పదారుభాషల వారి కితాబులందుకుని భారతీయ పత్రికగానే కాక, అంతర్జాతీయ స్థాయిని చేరుకున్న చందమామ పుట్టింది మన భాషలోనే అని తలుచుకుంటే ఉప్పొంగని తెలుగు గుండె ఉండదు.

కాలక్షేపం కథలతోనే సరిపెట్టుకోక శాస్త్రీయ పరిశోధనాత్మక వ్యాసాలూ, మెదడుకి మేతగా పోటీలూ, అన్యభాషలు నేర్పే ఏర్పాట్లూ– ఇవన్నీ కంటికి నదురైన రంగులతో, అచ్చుతో, అనువైన సైజుతో ఇక్కడ కాక మరెక్కడ దొరుకుతాయని! ఈ సంస్థ పుస్తకరూపంలో పిల్లలకందించే విజ్ఞాన వర్గకోశాలు ఎన్నెన్నని!

ఇంతెందుకు.. ఇటీవల వీరు ప్రచురించిన చందమామ Art Book చూశారా! పదిహేనువందల రూపాయల ఖరీదు కాస్త ఎక్కువే అనిపించవచ్చు కాని అది అందించే శతకోటి అందాల మాట!

నా తొలి ప్రేమ చందమామ. వాక్రూప వర్ణార్ణవం…!

ఈ నాటికీ కథాసుధల్ని వెదజల్లుతూ హాయిగా జీవించగలిగే నా మనోధృతికి నాటి చందమామే మధురస్మృతి!!

– అవసరాల రామకృష్ణారావు

*******
అవసరాల రామకృష్ణారావు గారు 80 ఏళ్లవయసులోనూ సాహిత్య వ్యాసంగం చేస్తూ వస్తున్న విశిష్ట రచయిత. 1947 జూలై నెలలో వచ్చిన తొలి చందమామలో ‘పొట్టి పిచుక’ అనే కథను వీరే రాశారు. పదిహేనేళ్ల చిన్న వయసులో ఈయన రాసిన తొలి కథ ఇది.

తను కష్టపడి సాధించుకున్న దాన్ని పోగొట్టుకున్న ఓ బడుగుజీవి పిచ్చిక ఎంతోమందిని కలుసుకుని, ఎవరూ కలిసిరాకపోయినా పట్టుదల వదలక చివరికి విజయం సాధిస్తుంది. తొలి చందమామలో కుతూహలం కొద్దీ రాసిన ఈ కథ తదనంతర జీవితం మొత్తంలో తన విజయ సూత్రం అవుతుందని వీరు ఆనాడు ఊహించనే లేదట.

దాదాపు 64 ఏళ్ల తర్వాత వీరి పొట్టిపిచుక కథను ఈనెల -జూలై 2011- చందమామలో మళ్లీ ప్రచురించడమైనది. ఈ సందర్భంగా వారు పంపిన ‘చందమామ జ్ఞాపకాలు’తోపాటు, ‘విజయమాల’ అనే రెండు పేజీల కొత్త కథ కూడా జూలై సంచికలోనే ప్రచురితమైనది.

తొలి చందమామలో కథలు రాసి జీవించి ఉన్న ఏకైక రచయిత  రామకృష్ణారావుగారు.

చందమామ జ్ఞాపకాలతో పాటు, వీరు పంపిన ‘విజయమాల’ కథను కూడా ఇక్కడ పోస్ట్ చేస్తున్నాము. పొట్టి పిచుకతో పాటు వీరి మూడు రచనలను ఒకే చోట చూడాలంటే జూలై నెల చందమామ ప్రతిని చూడగలరు.

ఈ తొలి చందమామ కథ సజీవ సహజ మూర్తికి చందమామ మనవూర్వక అభివందనలు.

విజయమాల

చంద్రగిరి నగరిని చారుదత్తుడు పాలించే రోజుల్లో మంత్రి బుద్ధసాగరుడూ, ఆస్థాన విద్వాంసుడు గుణకీర్తీ ఆయన కెంతో చేదోడువాదోడుగా ఉండేవారు. ప్రత్యేకించి గుణకీర్తి ఆ తరానికి సాహితీ ప్రతినిధిగా నిలిచేటంత ప్రజారంజక గ్రంధాలు లిఖించాడు. అయితే ఆయన తన ఏభయ్యవఏట జరిగిన ఓ దుస్సంఘటనలో మరణించాడు. గుణకీర్తి స్మారకచిహ్నంగా చారుదత్తుడు ఓ శిలావిగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించాడు.
గుణకీర్తి భార్య ఏనాడో చనిపోతే కొడుకు శ్రుతకీర్తి పొరుగుదేశంలోఉన్న మేనత్త ప్రాపకంలో పెరిగాడు. ఆమె భర్త కరుణేంద్రుడు అక్కడ సైనికాధికారి. ఆ దేశంలోనే ఉన్న సిద్ధేంద్రస్వామి గురుకులంలో శ్రుతకీర్తి విద్యాబుద్ధులు నేర్చుకున్నాడు.

గుణకీర్తి తర్వాత ఆయన నిర్వహించిన ఆస్థాన విద్వాంస పదవి, తగిన అభ్యర్థి దొరకక, ఏళ్లపాటు ఖాళీగా ఉండిపోయింది. మంత్రి బుద్ధిసాగరుడి పరీక్షలకు తట్టుకుని నిలబడే వివేకవంతులెవరూ ఓ పట్టాన దొరకలేదు. ‘ఉయ్యాల్లో పిల్లాణ్ణి పెట్టుకుని వాడికోసం ఊరంతా వెతుకుతున్నట్టు మనం శ్రుతకీర్తి విషయం పక్కన పెట్టి ఇంకా అతడిని చిన్నపిల్లాడిగానే పరిగణిస్తున్నాం. ఈపాటికి ఉభయ భాషాప్రవీణ అయి ఉండాలే!’ అనే చారుదత్తుడి సూచనని మెచ్చుకుని మంత్రి వెంటనే శ్రుతకీర్తిని పిలిపించాడు.

ఏ పరీక్షకు గురిచేసినా ప్రథముడిగా నిలిచే అతని తెలివితేటల్ని చూసి బుద్ది సాగరుడి నోట మాటరాలేదు. ఇరవై ఏళ్లకే అంత పెద్ద పదవా అని ఎవరేమన్నా లెక్క చెయ్యకుండా రాజు అనుమతి తీసుకుని శ్రుతకీర్తిని వెంటనే ఆస్థాన విద్వాంసుడిగా నియమించాడు.

అలా నిర్ణయించిన సభకి సూచనగా ఓ ఉత్సవం జరిగింది. అతని ఉన్నతికి తోడ్పడిన బంధువులనీ, గురువునీ ప్రత్యేకించి ఆహ్వానించారు.

ప్రజల హర్షామోదాలు సరేసరి. వారి సంప్రదాయం ప్రకారం శ్రుతకీర్తి విజయహారాన్ని చేత్తో పెట్టుకుని తన ప్రగతికి తోడ్పడిన అతి ముఖ్యవ్యక్తి మెడలో ఆ దండను వెయ్యాలి. ప్రజల్లో తీవ్ర ఉత్కంఠ నెలకొంది.

తనని ప్రేమతో పెంచిన మేనత్త మెడలోనా, చేరదీసి విద్యాబుద్ధులు చెప్పించిన కరుణేంద్రుడి మెడలోనా, తననో భాషా కోవిదుణ్ణి చేసిన సిద్ధేంద్రస్వామికా ఆ గౌరవం?  పిన్నవయసులోనే తనని గుర్తించి రప్పించిన మహారాజుకా లేదా తనలోని ప్రతిభను రుజువు చేసి పెద్దపీట వేసిన మంత్రి బుద్ధి సాగరుడికా?

అందరి అంచనాలూ వమ్ము చేస్తూ శ్రుతకీర్తి ఆ హారాన్ని శిలావిగ్రహ రూపంలో ఉన్న తండ్రి మెడలో వేశాడు! అతని ఎన్నికని మంత్రి సమర్థించిన తీరు ఇదీ….

ఓ వ్యక్తి గొప్పవాడైనందుకు, అలా తోడ్పడిన ప్రతి ఒక్కరికీ కృతజ్ఞత చెప్పుకోవలిసిందే! అయితే శ్రుతకీర్తి ప్రతిభకు అందరికన్న ముందు చెప్పుకోవలిసింది జన్మనిచ్చిన గుణకీర్తిని మాత్రమే. ఓ తరానికి ప్రతినిధిగా నిలబడి ప్రజ్ఞావంతుడైన మహాపండితుడి జన్యు సంబంధం కన్న శక్తివంతమైనదేముంటుంది, తనయుడి వ్యక్తిత్వంలో…

– అవసరాల రామకృష్ణారావు

రామకృష్ణారావు గారి గురించి మరిన్ని వివరాలకు కింది లింకును చూడగలరు

తొలి చందమామ అపరూప కథకులు శ్రీ అవసరాల

చందమామ ఆన్‌లైన్‌లో కూడా వీరి పొట్టిపిచుక కథను కింది లింకులో చూడవచ్చు -1947 జూలై సంచికను ఎంపిక చేసుకోవాలి-
http://chandamama.com/archive/TEL/storyArchive.htm

 

RTS Perm Link

తొలి చందమామ అపరూప కథకులు శ్రీ అవసరాల

February 18th, 2011

అవసరాల రామకృష్ణారావు గారు

శ్రీ అవసరాల రామకృష్ణారావుగారి గురించీ మళ్ళీ పరిచయం చేయనవసరం లేదు. భారతీయ సాంస్కృతిక రాయబారిగా అభిమానులు ప్రేమగా పిలుచుకునే చందమామ పత్రిక తొలి సంచికలో కథ రాసిన మాన్యులు. 1947లో కేవలం పదహారేళ్ల వయస్సులో “పొట్టి పిచిక కథ” అనే కథను రాసి పంపారు. అమ్మ చెప్పిన  కథను, అందరికీ తెలిసిన కథను తనదైన శైలిలో, ఊకొడితే సాగే శైలిలో కుతూహలం కొద్దీ చిన్న వయసులో  కాగితంపై పెట్టి పంపితే తెలుగు పిల్లల అందాల మాసపత్రిక ‘చందమామ’ దాన్ని అలాగే తొలిసంచికలో వేసుకుంది.

ఆ క్షణం.. గత 64 ఏళ్లుగా కొనసాగుతున్న ఆయన సాహితీ ప్రస్థానానికి తొలి బీజం వేసిన క్షణం. బాల్యంలో తొంగి చూసిన ఆ తొలి కిరణపు రూపురేఖలే నేటి ఈ వృధ్దాప్యంలో -80 ఏళ్లు- కూడా కొనసాగడం ఆయనకు ఆశ్చర్యం, ఆనందం వేస్తూంటుంది.

ఓ బడుగుజీవి -పిచ్చిక- తను కష్టపడి సాధించుకున్నది అది చాలా కొంచెమే కావచ్చు పోగొట్టుకుంటుంది. ఎంతమందినో కలుసుకుని ఎవరూ కలిసి రాకపోయినా పట్టుదల వదలక, చివరికి విజయం సాధిస్తుంది. ఇదీ ఆనాడు తొలి చందమామలో అవసరాల గారు రాసిన ‘పొట్టిపిచిక కథ’. ఇదే తదనందర జీవితంలో తన విజయ సూత్రం అవుతుందని తను ఆనాడనుకోలేదట.

వెయ్యికి పైగా రచనలు చేసి 80 ఏళ్ల వయస్సులోనూ తలవంచక, కలం దించక తెలుగు కథకుడిగా కొనసాగుతున్న తనకు, దారి చూపే వేగుచుక్క తొలి చందమామలో అచ్చయిన ఆ తొలి కథే అని వినమ్ర ప్రకటన చేశారీయన. పక్షులతో, జంతువులతో మనుషుల్ని కలిపి సామాజికాంశాల్ని సరళంగా చెప్పవచ్చునని తాను నేర్చుకున్నది ‘చందమామ’ పత్రిక చలవవల్లనే అని హృదయం నిండా కృతజ్ఞతలు ప్రదర్శించారు.

రచన శాయి, దాసరి వెంకటరమణ గార్ల పుణ్యమా అని ఈ తొలి చందమామ కథకుడి గురించి వినడం, కనడం, మాట్లాడడం గత నెలరోజులలోగా జరిగిపోయింది. జనవరి 27న హైదరాబాదులో దాసరి సుబ్రహ్మణ్యంగారి ప్రధమ వర్థంతి సందర్భంగా ఆయన చందమామేతర సీరియల్స్ ఆవిష్కరణ సందర్భంగా సిటీసెంట్రల్ లైబ్రరీ సమావేశమందిరంలో కలుసుకున్నప్పుడు మా అందరి ముందూ ఒక మెరుపు మెరిసినట్లయింది వందమంది దాకా చందమామ అభిమానులు, వీరాభిమానులు, చందమామ రచయితలు, పాఠకులు ఒక చోట చేరిన ఆ అరుదైన సన్నివేశంలో ఆయన 80 ఏళ్ల వయస్సులో కూడా ఎంత చలాకీగా కనిపించారో..

సైజుతో పాటు చురుకుతనంలో కూడా నాటి పొట్టి పిచిక లక్షణాలు ఇప్పటికీ మిగిలి ఉన్నాయని ఈయన తనమీద తను సోకైన  జోక్ వేసుకుంటారట. అక్షరాలా నిజం. ఆయన రూపాన్ని చూసినా, ఫోన్‌లో మాట్లాడినా గలగలగలమనే పిచ్చిక కువకువలనే తలపించే మూర్తిమత్వం.

ఆ సమావేశంలో కుదురుగా మాట్లాడటం సాధ్యం కాకపోయినా తర్వాత శాయిగారు ఆయనతో మాట్లాడించినప్పుడు నాలో ఒక్కటే ఆలోచన. మన కళ్లముందు మిగిలి ఉన్న ఈ తొలి చందమామ అపురూప కథకుడి చందమామ జ్ఞాపకాలు ఎలాగైనా సంపాదిస్తే ఎంతబాగుంటుంది! ఆయన రాయగలరా, రాసి పంపగలరా, వయస్సు సహకరించగలదా.. ఆయనతో మాట్లాడాక ఆ గలగలల శబ్దం ముందు ఈ ‘గలదా’లన్నీ పక్కకు పోయాయి.

చందమామకు కథల పిచ్చికలు
ఆయన విశాఖపట్నం వెళ్లాక రెండు రోజుల్లోగా తన చందమామ జ్ఞాపకాలు, బోనస్‌గా చిట్టి కథ కూడా రాసి శాయిగారికి పంపడం, ఆయన వాటిని స్కాన్ చేసి వెంటనే చందమామకు ఈ మెయిల్ చేయడం నిజంగా అదొక మధురానుభూతి. ఇలా ఈమెయిల్ చేశాక శాయిగారు, ఆయనతో మాట్లాడుతూ మీరు పంపిన జ్ఞాపకాల, కథల పిచ్చికలు చందమామ వైపు ఇప్పుడే ఎగిరిపోయాయని చెప్పిన్పప్పుడు చాలా సంతోషం వేసిందని ఈరోజు ఈ తొలి చందమామ కథకుడు సంబరపడుతూ చెప్పడం మర్చిపోలేని అనుభూతి.

1947 జూలైలోనే తొలి చందమామ అచ్చయింది కనుక దీన్ని పునస్కరించుకుని 2011 జూలై నెలలో ఈ మాన్యుడి పాత కథ -పొట్టిపిచిక కథ-, చందమామ జ్ఞాపకాలు, బోనస్‌గా అందించిన మరో చిన్న కథ -విజయమాల-లను ఒకేసారి ప్రచురిస్తే బాగుంటుందన్న శాయిగారి ప్రతిపాదనను మా పైవారికి చెప్పడం. వెంటనే అది ఆమోదించబడటం జరిగిపోయింది.

ఆయన ఈరోజు -18-02-2011- ఫోన్‌లో మాట్లాడుతూ, తెలుగు భాషపై పిచ్చి అభిమానంతో, తాను ఇతర ప్రాంతీయ భాషలను నేర్చుకోలేకపోయానని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. చందమామతో తన సంబంధం మొదటి దశకే పరిమితమని తర్వాత వృత్తి రీత్యా ఇంగ్లీష్ లెక్చరర్‌గా, రీడర్‌గా ఒరిస్సాలో దశాబ్దాలు పనిచేసి రిటైరయ్యాయనని, ఆ ప్రభుత్వం, ఆ ప్రజల ఉప్పుతిని, ఇప్పటికీ వారి ఫించను తింటూ, వారి భాషను నేర్చుకోకపోవడం కంటే మించిన పోగాలం -పొయ్యేకాలం- మరొకటి లేదని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.

బహుభాషల నిలయమైన మన దేశంలో అంతర్జాతీయ భాషకు ఇస్తున్న ప్రాధాన్యంలో ఒక శాతం కూడా మన ఇరుగు పొరుగు రాష్ట్ర్ల్లాల భాషలకు ఇవ్వలేకపోతున్నామని ఆయన ఇప్పుడు బాధపడుతున్నారు.

ఒరియా ఎలాగూ నేర్చుకోలేకపోయాను. సంస్కృతాన్నయినా పట్టుకుందాం… అని గతంలోనే ఈయన ప్రయత్నించారట. కాని సంస్కృతం పుస్తకం తెరిచి పట్టుకుంటే దాంట్లోనూ తనను తెలుగుపదమే వెంటాడేదని, దాంతో సంస్కృతాన్ని కూడా పక్కన పెట్టేశానని చెప్పారు. మూడు దశాబ్దాలకు పైగా ఒరిస్సాలో ఉండి కూడా చాకలివారితో పనిబడినప్పుడు, అంగడి అవసరాలకు మాత్రమే చిన్న చిన్న ఒరియా పదాలను ఉపయోగించేవాడిని తప్ప ఆ భాష మూలంలోకి వెళ్లలేకపోయానని నిజంగా ఇది పోగాలమేనని చెప్పారాయన.

పోగాలం అనే పదం తెలుగులో వాడితే దాన్ని ఇతర భాషలవారు చస్తే అర్థం చేసుకోలేరని, అనువదించలేరని, నామవాచకానికి బదులు నాలుగైదు పదాలలో వివరిస్తేగాని ఈ పదం ఇతరులకు అర్థంకాదని, ఇది మన అన్య భాషా దారిద్ర్యమేనని ఆయన తేల్చి చెప్పారు. మన పొరుగున ఉన్న భాషను మనం నేర్చుకోలేకపోతున్నామంటే అది పొరుగు భాష పట్ల మనకున్న చిన్నచూపే కారణమని. ప్రయత్నించీ నేర్చుకోలేకపోతున్నానని, ఇలా మిగతా ఎన్ని సాకులు చెప్పినా, పొరుగు భాషపట్ల కించభావమే ప్రధానమని. ఆయన తేల్చేశారు.

వృత్తి జీవితమంతా ఇంగ్లీష్ టీచింగే అయినప్పటికీ తెలుగు అంటే విపరీత వ్యామోహంతోనే గత 64 ఏళ్ల కాలంలో వెయ్యిరచనలు తెలుగులోనే చేయగలిగానని, మన రచనలు ఇంగ్లీషుతో  సహా ఇతర భాషలలోకి అనువదించుకోలేకపోవటానికి కూడా శక్తి లేకపోవడం కాకుండా మన భాషా దురభిమానమే కారణమవుతోందని ఆయన గట్టి అభిప్రాయం. ఇది పనికిరాదని, ఇలాంటి పిచ్చి అభిమానం మనకే మేలూ చేయదని అంటారు.

చందమామలో తప్పిన అవకాశం
అప్పట్లోనే కొడవటిగంటి కుటుంబరావు గారు తనకు ఉత్తరం రాస్తూ ‘మీరు ఒరిస్సాలో ఉన్నారు కనుక ఒరియా చందమామను సరిదిద్దే పని చేపట్టవచ్చు’ కదా అని అవసరాల గారిని అడిగారట. జీవితంలో అది ఎంత మహత్తరమైన ప్రతిపాదనో -ఆఫర్- మీకు తెలిసే ఉంటుందని, కాని ఆ ఆఫర్ అందుకోవాలంటే అర్హత ఉండాలని, ఒరియాలో అక్షరమ్ముక్క రాయలేని, చదవలేని నాకు ఎలా అది సాధ్యపడుతుందని ఆయన చెబుతోంటే కంఠంలో జీర.

కుటుంబరావు గారు కూడా 30 ఏళ్లు చెన్నయ్‌లో ఉంటూ కూడా తమిళంలో అక్షరం ముక్క మాట్లాడేవారు కారని, దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారు 54 ఏళ్లు చెన్నయ్‌లో చందమామ పనిలో ఉండి కూడా తమిళం నే్ర్చుకోలేకపోయారని నాకు తెలిసిన సమాచారం చెబితే. నిజంగా ఇది మనభాషపై ఉన్న మక్కువ ప్రభావమేనని కానీ ఇలాంటి వైఖరి, స్వంత భాషపట్ల మాత్రమే అభిమానం, మనకు చాలా నష్టకరంగా మారుతుందని, ఏ రకంగా చూసినా మన భాషకే కట్టుబడిపోవడం సరైంది కాదని అన్నారు.

1996 నుంచి నేనూ చెన్నయ్‌లో ఉంటున్నప్పటికీ, ఏంగా, పోంగా, వాంగా అనే మార్కెట్ లాంగ్వేజ్ తప్ప తమిళం కుదురుగా మాట్లాడటం, రాయడం, చదవడం తెలియదని నేనూ సిగ్గుపడుతూ చెబితే నవ్వారాయన. మనందరికీ ఒకే పోగాలమేనని ఆయన భావన. ఒక రాష్ట్రంలో ఉంటూ కూడా వారి తిండి తింటూ కూడా వారి భాషను నేర్చుకోలేకపోవడం జాతీయ దౌర్భాగ్యమని ఈయన అభిప్రాయం.

(అప్రస్తుతమనుకోకుంటే, ఉత్తరాంధ్ర, తెలంగాణ, రాయలసీమ యాస భాషను నవలల్లో, ప్రత్యేకించి సినిమాల్లో ప్రయోగించడం ద్వారా భాషలోని యాసల్ని, ప్రాంతీయ భాషల అంతర్గత సౌందర్యాన్నికూడా వెక్కిరించే ధోరణిలో జోకర్లు, బపూన్లు, రౌడీల పాత్రల ద్వారా ఆయా ప్రాంత యాసల్లో పలికిస్తూ మన సినిమాలు చేసిన సాంస్కృతిక ద్రోహం మునుపెన్నటికంటే ఇప్పుడే అత్యంత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. దీని ఫలితాన్ని మనం ఇవ్వాళ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఎన్నడూ లేనంత విస్పష్టంగా చూస్తున్నాం కూడా.)

వారం రోజుల క్రితం నేను ఫోన్ చేసి మాట్లాడుతుంటే నా మాట్లలో ‘ఖచ్చితంగా’ అనే ఊతపదాన్ని ఆయన భలేపట్టేశారు. ఖచ్చితంగా చేద్దాం, చూద్దాం, ప్రయత్నిద్దాం అనే రూపాల్లో ఆ పదాన్ని వాడుతుంటే ఆయనకు ఎందుకో గాని తెగనచ్చేసింది. ఇందులో తెలుగు పదం విభిన్న రూపాల్లో అంత స్వచ్చంగా వాడటమే ఆయన దృష్టిలో పడినట్లుంది.

చివరగా, చందమామతో తన ముచ్చట్లు చాలా పాతకాలానికి మాత్రమే పరిమితమయ్యాయని వృత్తి జీవితంలో, రచనా వ్యాపకంలో కూడా అంతర్ముఖత్వంతో గడపడం వల్ల తనకు ఎవరితోనూ పెద్దగా పరిచయాలు లేవని చెప్పారాయన. పాతకాలం రచయితలంతా ఇలాంటి అంతర్ముఖత్వంతో కూడిన ప్రపంచంలోనే గడిపేశారని పదిమంది నోళ్లల్లో నానాలనే లేశమాత్రపు కోరిక కూడా పాతతరానికి లేదని చెబుతూ కొన్ని వివరాలు తనతో పంచుకున్నాను.

ఆరోగ్యం బాగే కదా అని అడిగితే, రాయడమే ఆరోగ్యం, మనసుకు పనిపెట్టడమే ఆరోగ్యం అన్నారు. ఇప్పటికీ నిరంతరం రాస్తూన్నాను కనుకే ఆరోగ్యం తన కట్టుబాటులో ఉందని చెప్పారు.

చివరకు చందమామ జ్ఞాపకాలను చాలా త్వరగా ముగించినట్లుంది, ఇంకొంచెం వివరంగా రాసి ఉంటే బాగుండేదేమో అని అడిగితే ఇంతకు మించి రాస్తే డబ్బా కొట్టుకున్నట్లే, 60 ఏళ్ల క్రితం నాటి విషయాలు ఎన్ని పుటల్లో చెప్పాలి అంటూ ముగించారు. కందపద్యం అంటే తనకు చాలా ఇష్టం అయినా నాలుగు పాదాలకు బదులు రెండు పాదాలే రాసి చదువుకుని సంతోషించేవారట.

మీరిలాగే ఓపిగ్గా, ఆరోగ్యంగా ఉంటూ చందమామకు కూడా కథలు పంపుతూ ఉండండి అంటే రాస్తుండటమే పెద్ద ఓపిక, పెద్ద ఆరోగ్యం అని నవ్వేశారు. రాయకుంటే అనారోగ్యమేనట.గతంలో రాసిన పుస్తకం పంపుతానని, అంగ్రేజీ యమఈజీ పుస్తకం కూడా త్వరలో రానుందని చెప్పారు.

గడచిన తరాల నిరాడంబరత్వానికి, నమ్రతకు ప్రతిరూపంగా కనిపించే మన చందమామ అలనాటి కథకుడివద్ద, మళ్లీ కలుద్దామంటూ సెలవు తీసుకున్నాను.

అవసరాల రామకృష్ణారావుగారి పాత కథ, కొత్త కథ, చందమామ జ్ఞాపకాల పూర్తిపాఠం కోసం జూలై నెల ప్రింట్ చందమామ వచ్చేంతవరకూ ఆగాల్సిందే…!

తొలి చందమామ కథకుడితో పరిచయ భాగ్యం కల్గించిన రచన శాయి, దాసరి రమణగార్లకు కృతజ్ఞతాభివందనలు.

ఈ నిరంతర శ్రామికుడి మొబైల్ నంబర్: 9866221575

చందమామ జ్ఞాపకాలు తనతో నేరుగా పంచుకోవాలంటే పై నంబర్‌కు కాల్  చెయ్యగలరు.

RTS Perm Link