గణపతి చరిత్ర

September 1st, 2011

ఆదిమసమాజంలో గణవ్యవస్థ రూపుదాల్చిన క్రమంలో సమాజ సంరక్షణ కొరకు ఎన్నుకోబడ్డ నాయకుడే గణపతి లేదా గణనాయకుడు లేదా గణాధిపతి. ప్రతి గణానికి ఒక గుర్తు లేదా సంకేతం పాము, ఎలుక, ఏనుగు, కుక్క, చిలుక, తాబేలు, పక్షి మొక్క మొదలైన పేర్లు చిహ్నాలుగా ఉండేవి. గణపతికి ఏనుగుతల ఉండటం ఆ గణం యొక్క ఆధిపత్యాన్ని లేదా మిగతా గణాలపై గల సార్వభౌమత్వాన్ని తెలియజేస్తుంది.

ఆ గణ సంకేతాలే నేటి సమాజంలో గోత్రాలుగా కొనసాగుతున్నాయి. ఆచార సంప్రదాయాలు, కట్టుబాట్లు, నోములు, వ్రతాలు, పూజలు పరిశీలిస్తే ఆదిమ సమాజ లక్షణాలు కనబడతాయి. గోత్రనామం తెలుగు అర్థం తెలుసుకుంటే సమాజపరిణామంలో మనిషి మూలాలు తెలుస్తాయి.

ఆదిమ సమాజంలో భక్తి వ్యక్తిగతం. రాజ్యవ్యవస్థ, వ్యక్తిగత ఆస్థి ఏర్పడిన తర్వాతే భక్తి ప్రదర్శనగా మారింది. నేడు భక్తి వ్యాపారమైంది. ఇప్పుడు పూజా ద్రవ్యమూ సరుకే. దేవుడూ సరుకే. భక్తి కూడా సరుకే. పెట్టుబడిదారీ సమాజంలో సరుకు ఉత్పత్తి లాభం కోసమే. ప్రదర్శన వ్యాపార లక్షణం. గణేశ ఉత్సవంలో కనిపిస్తున్న తీరుకి ఇది నిదర్శనం. భక్తి వేలం వెర్రిగా మారటం సామ్రాజ్యవాద సంస్కృతి తలకెక్కి తైతక్కలాడటమే.

భయం+అజ్ఞానం దేవుడు. భయానికి కారణం అభద్రత, అజ్ఞానానికి హేతువు విచక్షణా జ్ఞానం కొరత. విచక్షణే సైన్స్ సమస్యలకు పరిష్కారం చూపుతుంది.

— డా. జి,వి. కృష్ణయ్య. drgvkrishnaiahkp@gmail.com

డాక్టర్ గారూ, మన చరిత్ర సైన్స్‌కి సంబంధించిన మంచి విషయాన్ని ఇవ్వాళే ఈమెయిల్ ద్వారా పంచుకున్నందుకు కృతజ్ఞతలండీ.

క్లుప్తంగానే అయినా గణపతి భావన వెనక ఉన్న ఒక సుదీర్ఘ చరిత్రను ప్రస్తుతం దాని వికృత పరిణామాలను సుస్పష్టంగా వివరించారు.

దాదాపు 30 ఏళ్ల క్రితం హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ వాళ్లు ‘గణపతి’ పేరిట, దేవీప్రసాద్ చటోపాధ్యాయ రచించిన ప్రామాణిక పుస్తకం ‘లోకాయత’లోంచి చిన్న భాగాన్ని పుస్తకంగా వేశారు. భగవద్గీత చారిత్రక పరిణామాలపై, గణపతిపై ఇతర అంశాలపై వీరు ప్రచురించిన చిన్న పుస్తకాలు అప్పట్లో సంచలనం కలిగించాయి. కాని ఆ సంప్రదాయాన్ని, తరం తర్వాత తరానికి అందవలిసిన శాస్త్రీయ జ్ఞాన వారసత్వాన్ని ప్రస్తుతం ఎవరూ కొనసాగిస్తున్నట్లు లేదు.

ఈ సందర్భంగా జనవిజ్ఞాన వేదిక వారు ప్రచురించిన వందకు పైగా పుస్తకాలు తెలుగు పిల్లల, పెద్దల జ్ఞాన దాహాన్ని, శాస్త్రీయ చింతనను ఒకరకంగా తీరుస్తున్నాయని చెప్పవచ్చు. వీటిలో నలభైపుస్తకాలు ఆన్‌లైన్‌లో కూడా పీడీఎఫ్ రూపంలో ఉచితంగా అందుబాటులో ఉండటం చాలా మంచి విషయం.

పండుగలు, సంప్రదాయాలు, పేరుకుపోతున్న మౌఢ్యం వంటివాటి వెనుక చారిత్రక అంశాలను వివరించి చెబుతున్న ఇలాంటి రచనలను ప్రతి పండుగ పూటా గుర్తు చేయడం, ప్రత్యామ్నాయ పత్రికలు ప్రచురించడం చాలా అవసరం. నిఖిలేశ్వర్ గారు పాతికేళ్ల క్రితం ఉదయం పత్రికలో అనుకుంటాను. శ్రామికవర్గ పండుగల గురించి చాలా మంచి వ్యాసం రాశారు. అలాంటివి తరం తరానికి అందాలి. కనీసం ఆన్‌లైన్ ప్రతులుగా అయినా అందరికీ అందుబాటులో ఉంటే మంచిదేమో..

మనుషులు జరుపుకుంటున్న ప్రతి పండుగ వెనుక ఎంత  చరిత్ర దాగి ఉందో.. మన వ్యవసాయ సంస్కృతిని వందల సంవత్సరాలుగా ప్రదర్శిస్తూ వస్తున్న పండుగలు ఇప్పటి వేలం వెర్రిలో, తెప్పలుగా పారుతున్న భక్తి రసం వెల్లువలో తమ రూపాన్ని, సారాన్ని పూర్తిగా మార్చుకుంటున్నాయి.

‘లోకాయత’ భారతీయ తాత్వికచింతనలో హేతువుకు, నాస్తిక వాదానికి పట్టం గడుతూ దశాబ్దాల క్ర్రితమే దేవీప్రసాద్ చటోపాధ్యాయ రాసిన పరమ ప్రామాణిక రచన. మోర్గాన్ రాసిన ‘పురాతన సమాజం’ తో సరిపోలగల గొప్ప రచన. కాని 700 పేజీల ఈ ఉద్గ్రంతం తెలుగు పాఠకులకు ఈనాటికీ అందుబాటులో లేదు. నిజమైన విషాదం.

కొడవటిగంటి కుటుంబరావు గారి రచనల సంకలనాలలో విరసం గతంలో ప్రచురించిన “సంస్కృతి వ్యాసాలు” సంపుటిలో మన ప్రాచీన ఆచార వ్యవహారాలు, పండుగలు, సంప్రదాయాలు గురించిన విశ్లేషణాత్మక రచనలు చాలానే ఉన్నాయి. ప్రత్యేకించి గోత్రాల వెనుక నేపథ్యంపై, వివిధ కుల, వర్గ సమూహాలు చరిత్ర క్రమంలో పాటిస్తూ వచ్చిన నిషేధాలపై చక్కటి వివరణ ఈ పుస్తకంలో ఉంది. ఈ పుస్తకం త్వరలో ప్రచురణ కావచ్చు.

వందేళ్ల క్రితం కందుకూరి, గురజాడ తదితరులు తెలుగు సమాజానికి అందించిన హేతుపూర్వక భావ సంస్కారం ఇప్పుడు కనుమరుగవుతున్నట్లోంది.

హితసూచిని : రాజశేఖర చరిత్ర

http://kanthisena.blogspot.com/2010/12/blog-post.html

వీధికొక గుడి, గుంపులుగా దందాలు.. ‘తెలుగునాట భక్తిరసం కుప్పలుగా పారుతోంది…’ అంటూ తెలుగు కవి చేసిన అద్భుత వ్యక్తీకరణ ఇప్పుడు మరింత వాస్తవంగా మారుతోంది.

కృష్ణయ్యగారూ,
హేతు దృష్టిని, శాస్త్రీయ చింతనను ప్రోత్సహించే ఇలాంటి మంచి రచనలను వీలైనప్పుడల్లా తప్పక పంచుకోగలరు. చరిత్ర పట్ల, సైన్స్ పట్ల మమకారం గల మీరు సైన్స్, ఆధ్యాత్మికత అంశాలపై తెలుగు బ్లాగుల్లో కొనసాగుతున్న చర్చలో కూడా పాల్గొంటే మంచిదేమో.. ఆలోచించండి.

బొందలపాటి సీతారాం ప్రసాద్ గారు మతం, సైన్స్, ఆధ్యాత్మికత వంటి అంశాలపై గత కొంత కాలంగా తన బ్లాగులో తన కోణంలో తను చర్చిస్తున్నారు. ప్రాథమికంగా ఈయన మత వ్యతిరేకీ కాదు, సైన్స్ వ్యతిరేకీ కాదు. తన వ్యక్తిగత అనుభవాలు, అనుభూతులు, పరిశీలన ద్వారా మతం, సైన్స్ పట్ల తనకు ఏర్పడుతున్న భావాలను అక్షరీకరిస్తున్నారు.

ఒక తెలుగు సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజినీర్

http://bondalapati.wordpress.com

సైన్స్ పరిధికి, సైన్స్ పరిమితికి అవతల ఉంటున్న అంశాలను ఆధ్యాత్మిక కోణంలో పరిశీలించవచ్చు అని ఈయనా, ఇతర మిత్రుల అభిప్రాయం.  సైన్స్‌ని సైన్స్‌గానూ, ఆధ్యాత్మికతను ఆధ్యాత్మికతగానూ పరిశీలించడానికి, సానుకూల, ప్రతికూల అభిప్రాయాలను పరస్పరం పంచుకోవడానికి సీతారాం గారి కింది రచనలు ఉపయోగపడతాయనుకుంటాను.

ముఖ్యంగా సైన్స్ ఎన్నటికీ కనిపెట్టలేని అంశాలు, సైన్స్‌కు సాధ్యం కాని ఆవిష్కరణలు, భౌతిక సూత్రాలకు అతీతంగా, నిరూపితం కాని వాస్తవాలు అంటూ ఈయన పంచుకుంటున్న స్వంత ఆలోచనలపై సమగ్ర అవగాహనకోసం కింది లింకులను అధ్యయనం చేయవలసిన  అవసరముంది.

సైన్స్‌‌లో లోతుగా ప్రవేశమున్నవారు -సైన్స్ రచనలు చదువుకున్నవారు, సైన్స్ పట్ల అభిమానం ఉన్నవారు, విశ్వాసం ఉన్నవారు కాదు అని కాదు- ఈ చర్చలో పాల్గొంటే మంచి ఫలితాలు వస్తాయని నా ఉద్దేశం.

రోహిణీ ప్రసాద్ గారూ, శ్రీనివాస చక్రవర్తి గారూ -శాస్త్రవిజ్ఞానము బ్లాగు,  http://scienceintelugu.blogspot.com – మీ అమూల్యమైన సమయాన్ని కాస్త ఈ ప్రతిపాదిత అంశాలపై వెచ్చిస్తే ఈ చర్చ ఫలవంతమవుతుందని భావిస్తున్నాను. ఏ మాత్రం వీలున్నా మీరు కింది లింకులను చూడగలరు.

బ్లాగు రూపంలో చర్చ కష్టమనుకుంటే నేరుగా సీతారాం గారితోటే మీరు చర్చించవచ్చు. తన ఈమెయిల్ ఐడీ కింద చూడగలరు.

sitarama.prasad@gmail.com

 

అతీంద్రియ శక్తులు : నా అనుభవాలూ, ఆలోచనలూ, వైఖరి.

అలౌకిక అనుభవాలు: నా అనుభవాలూ, ఆలోచనలూ, వైఖరి.

దేవుడూ, సృష్టి జననం, కాలం యొక్క అంతం మొదలైన ప్రశ్నలు..

జ్ఞానోదయాలు, అధిభౌతిక ప్రపంచం (metaphysical world), పరిపూర్ణ సత్యం మొదలైనవి..

మానవ జాతి పయనం ఎటు వైపుకి?

విశ్వం పుట్టుక కి కారణం లేదనటం హేతువాదమే!

స్వేఛ్ఛాఇఛ్ఛ, లేక ఫ్రీ విల్, ఉందా..లేదా..?

మతమూ, సైన్సూ వాటి ఆవశ్యకత…

రిచర్డ్ ఫేన్మేన్ మతం,సైన్స్ గురించి ఇచ్చిన ఉపన్యాసాలు

NB: సైన్స్‌తో, ఆధ్యాత్మికతో బాగా పరిచయం ఉన్న, అవగాహన ఉన్న ఇతర మిత్రులు ఎవరయినా సరే ఈ చర్చలో పాలు పంచుకోవచ్చు. శాస్త్ర జ్ఞానంపై, సైన్స్ ఆవిష్కరణలపై, భౌతిక సూత్రాల పరిమితిపై, ఆధ్యాత్మికతపై కూడా చర్చ జరగడం తెలుగులో చాలా, చాలా తక్కువ.  అందులోనూ ఆరోగ్యకరమైన చర్చ జరగటం మరీ తక్కువ. తెలుగులో, ఇంగ్లీషులో కూడా పై లింకులలో మీరు చర్చించవచ్చు. మీ అవగానలను పంచుకోవచ్చు.

శాస్త్రవిజ్ఞానం

http://scienceintelugu.blogspot.com

శాస్త్ర విజ్ఞానం – ఆధునిక సమాజాల ఆయువుపట్టు అనే  కేప్షన్‌తో తెలుగులో ఒక నిబద్ద సైన్స్  బ్లాగ్ పాఠకులందరికీ అందుబాటులో ఉంది. విజ్ఞాన శాస్తంలోని వివిధ విభాగాలపై కథ, నవల వంటి ఆకర్షణీయ శైలితో రెగ్యులర్‌గా ఈ బ్లాగును నడుపుతున్నారు. శాస్త్ర విషయాలను ఇంత విస్తృతంగా రోజువారీగా పోస్ట్ చేస్తున్న బ్లాగు మరొకటి తెలుగులో లేదంటే ఆశ్చర్యపోవలసిన అవసరం లేదు. ఈ విశిష్ట బ్లాగు ఇతర భారతీయ భాషలలో కూడా వస్తోంది.

కలైడోస్కోప్‌ఇండియా

http://www.kaleidoscopeindia.blogspot.com/

 

తెలుగులో సైన్స్ మీదే రాస్తున్న కొన్ని బ్లాగులను కింద చూడండి.

http://scienceintelugu.blogspot.com/
http://lolakam.blogspot.com/
http://rohiniprasadkscience.blogspot.com/
http://emitiendukuela.blogspot.com/2010/05/what-is-raman-effect.html

 

NB: ఇప్పుడే చూస్తున్నాను సాహిత్యాభిమాని బ్లాగులో చందమామ అభిమాని శివరాంప్రసాద్ గారు వినాయకచవితి పేరిట జరుగుతున్న పనికిరాని ఆర్భాటాలపై చక్కటి వ్యంగ్య రచన ప్రచురించారు. కింది లింకులో చూడండి.

అమ్మో వినాయక చవితి!

http://saahitya-abhimaani.blogspot.com/2011/09/blog-post.html

శివరాంప్రసాద్ గారూ, ఆధ్యాత్మికతను పాటిస్తున్నప్పటికీ పండుగల పేరుతో సాగుతున్న వేలంవెర్రిని దుయ్యబడుతూ చక్కటి కథనం ప్రచురించినందుకు ధన్యవాదాలు. మీరన్నట్లు ఎవరో ఒకరు మూడో కన్ను తెరవనంతవరకు పండుగ పేరిట జరుగుతున్న పర్యావరణ విధ్వంసానికి అడ్డుకట్ట పడదనుకుంటాను.

మరోసారి అభినందనలు.

 

 

 

రాజశేఖర రాజు
http://blaagu.com/chandamamalu
http://kanthisena.blogspot.com

krajasekhara@gmail.com

 

RTS Perm Link