చందమామ@66

July 20th, 2012

1947 జూలై తొలి చందమామ ముఖచిత్రం

ఈ జూలై నెలతో చందమామ 66వ… సంవ…త్సరంలోకి అడుగుపెడుతోంది. అలనాటి ఉజ్వల గతాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ 1947 జూలై నెలలో ప్రచురించబడిన చందమామ తొలి ముఖచిత్రాన్ని మళ్లీ మీముందుకు తీసుకువ…స్తున్నాము. ఈ ముఖచిత్రంలో ప్రచురించబడిన ఆరణాల పత్రిక ధరను కూడా మీరు చూడవ…చ్చు. కథలను ఇంపుగా చెప్పడం ద్వారా మన ఘనమైన దేశపు సంస్కృతి, వారసత్వాన్ని భారతీయ… చిన్నారులకు అందించాలనే గొప్ప ఆలోచనతో శ్రీ చక్రపాణి, శ్రీ నాగిరెడ్డి గార్లు చందమామ పిల్లల పత్రికను తీసుకొచ్చారు.

అప్పటి మద్రాస్‌ ప్రెసిడెన్సీలో విస్తృతంగా వ్యవ…హారంలో ఉన్న రెండు భాషలలో -తెలుగు, తమిళం- 1947లో ప్రారంభించబడిన చందమామ తర్వాతి నాలుగేళ్లలోపే ఆరు భాషల్లో ప్రచురించబడింది. ఇప్పుడు చందమామ పత్రికను 12 భాషలలో, ఇంగ్లీషులో కూడా ప్రచురిస్తున్నాము. ఈ వార్షిక సంచికలో మా సంస్థాపకుల ఉన్నతాశయాన్ని మా కర్తవ్యాన్ని మరోసారి మననం చేసుకుంటూ, చందమామ మన సమాజానికి తన వంతు దోహదం అందించేందుకు మరింత కష్టపడి పనిచేస్తామని ప్రతిన చేస్తున్నాము.

భారతీయ… చిన్నారులు బాధ్యతాయుత పెద్దలుగా ఎదిగేలా చేయ…డానికి, తమ సంస్కృతి పట్ల వారు గర్వించేలా చేయ…డానికి శతథా కృషి చేస్తామని చెబుతున్నాము. భారతదేశంలో ప్రతి కుటుంబంలోనూ పెద్దలు మరో ఆలోచన లేకుండా చందమామ పత్రికను తమ పిల్లల చేతిలో పెట్టగలిగేటంత నమ్మకాన్ని వారిలో కలిగిస్తామని, మేం పిల్లల ఎదుగుదలకు నిజమైన మిత్రులమని నిరూపించుకుంటామని మాట ఇస్తున్నాము.

ఈ మహా సామ్రాజ్యం ఎలా నిర్మించబడిందో తెలిపే కొన్ని చిత్రాలను  ఈ సందర్భంగా పాఠకులతో పంచుకోవాలని అనుకుంటున్నాము. అలనాటి చందమామ కార్యాలయం, ప్రెస్‌, సిబ్బంది గది, పంపిణీ విభాగం వంటి కొన్ని ఫోటోలను మీముందుకు తీసుకొస్తున్నాము.

వీటి వివరాలకోసం ప్రస్తుతం మార్కెట్లో ఉన్న జూలై చందమామ సంచికలో చూడగలరు.

చందమామ విజయ…గాథ
ఈ జూలై నెలతో చందమామ 66వ… సంవ…త్సరంలోకి అడుగుపెడుతోంది. అలనాటి ఉజ్వల గతాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ 1947 జూలై నెలలో

ప్రచురించబడిన చందమామ తొలి ముఖచిత్రాన్ని మళ్లీ మీముందుకు తీసుకువ…స్తున్నాము. ఈ ముఖచిత్రంలో ప్రచురించబడిన ఆరణాల పత్రిక

ధరను కూడా మీరు చూడవ…చ్చు. కథలను ఇంపుగా చెప్పడం ద్వారా మన ఘనమైన దేశపు సంస్కృతి, వారసత్వాన్ని భారతీయ… చిన్నారులకు

అందించాలనే గొప్ప ఆలోచనతో శ్రీ చక్రపాణి, శ్రీ నాగిరెడ్డి గార్లు చందమామ పిల్లల పత్రికను తీసుకొచ్చారు.

అప్పటి మద్రాస్‌ ప్రెసిడెన్సీలో విస్తృతంగా వ్యవ…హారంలో ఉన్న రెండు భాషలలో -తెలుగు, తమిళం- 1947లో ప్రారంభించబడిన చందమామ తర్వాతి

నాలుగేళ్లలోపే ఆరు భాషల్లో ప్రచురించబడింది. ఇప్పుడు చందమామ పత్రికను 12 భాషలలో, ఇంగ్లీషులో కూడా ప్రచురిస్తున్నాము. ఈ వార్షిక సంచికలో

మా సంస్థాపకుల ఉన్నతాశయాన్ని మా కర్తవ్యాన్ని మరోసారి మననం చేసుకుంటూ, చందమామ మన సమాజానికి తన వంతు దోహదం

అందించేందుకు మరింత కష్టపడి పనిచేస్తామని ప్రతిన చేస్తున్నాము.

భారతీయ… చిన్నారులు బాధ్యతాయుత పెద్దలుగా ఎదిగేలా చేయ…డానికి, తమ సంస్కృతి పట్ల వారు గర్వించేలా చేయ…డానికి శతథా కృషి చేస్తామని

చెబుతున్నాము. భారతదేశంలో ప్రతి కుటుంబంలోనూ పెద్దలు మరో ఆలోచన లేకుండా చందమామ పత్రికను తమ పిల్లల చేతిలో పెట్టగలిగేటంత

నమ్మకాన్ని వారిలో కలిగిస్తామని, మేం పిల్లల ఎదుగుదలకు నిజమైన మిత్రులమని నిరూపించుకుంటామని మాట ఇస్తున్నాము.

ఈ మహా సామ్రాజ్యం ఎలా నిర్మించబడిందో తెలిపే కొన్ని చిత్రాలను  ఈ సందర్భంగా పాఠకులతో పంచుకోవాలని అనుకుంటున్నాము. అలనాటి

చందమామ కార్యాలయం, ప్రెస్‌, సిబ్బంది గది, పంపిణీ విభాగం వంటి కొన్ని ఫోటోలను మీముందుకు తీసుకొస్తున్నాము. మనం స్వాతంత్య్ర

దినోత్సవం జరుపుకుంటున్న సందర్భంగా ఆగస్ట్ సంచికలో ప్రత్యేక ముఖచిత్రంతో త్వరలో మీముందుకు వ…స్తాము.
సౌమ్యా భరద్వాజ్‌

RTS Perm Link

చందమామ : ఒక ప్రశంసా.. ఒక విషాదమూ…

March 10th, 2012

రెండు అనుకోని కోణాలనుంచి చందమామ గురించిన ప్రశంసా వ్యాఖ్యలను ఈరోజు చూడటం తటస్థించింది. మా శోభ -కారుణ్య బ్లాగర్- బి.ఎడ్ పూర్తి చేసి డిఎస్‌సి‌ కోసం సిద్ధమవుతూ భాషా బోధనా పద్ధతులపై తెలుగు అకాడెమీ ప్రచురించిన ‘తెలుగు బోధనా పద్ధతులు’ పుస్తకాన్ని నిద్ర లేచినప్పటినుంచి రుబ్బుతోంది. ఈ రోజు మధ్యాహ్నం పాఠ్యపుస్తకం చదువుతూ ఉండగా, దాంట్లో చందమామ గురించిన ప్రస్తావన కనబడేసరికి ‘డీఎస్సీ పుస్తకంలో చందమామ గురించి ఉంది’ అని కేక పెట్టింది.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రచురించిన అధికారిక పుస్తకంలో చందమామ పట్ల ప్రశంసా వాక్యాలను చూడటంతో గొప్ప అనుభూతి కలిగింది.

అంశ ప్రదర్శన
అంశాన్ని ఎంత జాగ్రత్తగా ఎంపిక చేసి సక్రమంగా విభజించినా అంశప్రదర్శన (presentation of content) సరిగా లేకుంటే విద్యార్థులకు చిరాకు విసుగు కలుగుతుంది. అభ్యసించవలసిన అంశం సరిగా ఉండదు. ఇక్కడ మనం ‘చందమామ’ పిల్లల మాసపత్రికను ఉదాహరణగా తీసుకోవచ్చు. ప్రదర్శన బాగుండటం వల్ల ‘చందమామ’ అనే పుస్తకానికి అంత జనాదరణ కలిగింది. మన పాఠ్య పుస్తకాలకు ‘చందమామ’ ఒరవడి కావాలి. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రచురించిన ఒకటి,  రెండు తరగతుల తెలుగు వాచకాలు, కథావాచకాలకు సంబంధించిన పుస్తకాలను పరిశీలిస్తే కొంత ప్రగతిని సాధించినట్లు తెలుస్తూ ఉంది.

చిత్రాలు – పటాలు – బొమ్మలు – పట్టికలు
చిత్రాలు, పటాలు, బొమ్మలకు ‘చందమామ’ను ఒరవడిగా తీసుకోవచ్చు. చిత్రాలు, బొమ్మలు నలుపు తెలుపులో ఉండటం కంటే పంచరంగులలో ఉంటే, అవి విద్యార్థులను ఆకర్షిస్తాయి. అంశం ఉన్న చోటనే చిత్రం/ పటాలుండటం మంచిది. అంశం పక్కనే చిత్రం ఉంటే అంశాన్ని చదివేటప్పుడు విద్యార్థులు పక్కనున్న చిత్రాన్ని చూసి అంశాన్ని అర్థం చేసుకుంటారు. అంశం ఒకచోట చిత్రం మరో చోట ఉంటే విద్యార్థులకు అర్థం కాక ఆసక్తి నశిస్తుంది.”

నాణ్యమైన కాగితం, పంచరంగులు, అచ్చుతప్పులు లేని ముద్రణ, చక్కటి ముఖచిత్రం వంటివి పిల్లల్లో ఆసక్తిని కల్గిస్తాయని కూడా ‘తెలుగు బోధనా పద్ధతులు’ పుస్తకం తర్వాతి పుటలలో వివరించింది.

పిల్లలు, వారితో పాటు పెద్దలు కూడా మెచ్చే సకల అంశాలూ చందమామలో చేరి ఉండటమే దశాబ్దాలుగా దాని వైభవానికి, ప్రాచుర్యానికి కారణం. కాని ప్రభుత్వ పాఠ్య పుస్తకం విశేషంగా ప్రశంసించిన చందమామ పత్రిక ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో, ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో అందుబాటులో కి తీసుకురావడానికి వీలులేక పోవడమే అన్నిటికంటే మించిన విషాదం.

ఎందుకంటే సెక్యులర్ ప్రభుత్వం, దాని పాలనాధికారులకు చందమామ పత్రిక ఒక నిషిద్ధ వస్తువు. ఎందుకంటే చందమామ కంటెంట్ రిలిజియస్ కంటెంట్ అని ముందునుంచి ముద్రపడింది. ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాల ప్రాచీన పౌరాణిక గాధలను చందమామలో ప్రచురిస్తూ వస్తున్నప్పటికీ, సకల దేశాల జానపద కథలను తనవిగా చందమామ స్వీకరించినప్పటికీ, ప్రధానంగా హిందూ పురాణాలు, ఇతిహాసాల నుంచి చాలా ఎక్కువ కథలను, సీరియల్స్‌ని చందమామ ప్రచురిస్తూ వచ్చిన కారణంగా చందమామ కంటెంట్ మతపరమైన కంటెంటుగా ప్రభుత్వ దృష్టిలో ముద్రపడిపోయింది. అందుకే స్కూల్ లైబ్రరీలలోకి, కాలేజీ లైబ్రరీలలోకి, పాఠ్య పుస్తకాల ప్రణాళికలోకి చందమామ అడుగుపెట్టలేదు.

రాష్ట్రంలోని అన్ని పాఠశాలల్లోనూ చందమామ పత్రిక లభించేలా ప్రభుత్వాధికారులను, ప్రభుత్వాల నేతలను ప్రభావితం చేస్తూ చందమామ మార్కెటింగ్ విభాగం ప్రయత్నించవచ్చు కదా అని మా యాజమాన్యాన్ని ఇటీవలే అడిగితే వారు చెప్పిన సమాధానంతో నిజంగా దిమ్మదిరిగిపోయింది. పాఠ్య ప్రణాళిక, బోధనాంశాలు, పద్ధతులు కూడా సెక్యులర్ -లౌకిక- స్వభావంతో ఉండాలనే ప్రభుత్వ నిబంధనల కారణంగా రాష్ట్రంలోనూ, దేశంలోనూ కొన్ని వేల పాఠశాల లైబ్రరీలలో చందమామకు స్థానం లేకుండా పోయింది. సర్వశిక్షా అభియాన్ వంటి పధకాలలో కూడా చందమామతో సహా ఇతర బాలసాహిత్య పథకాలు భాగం కాలేకపోవడానికి ఈ ప్రభుత్వ లౌకిక ధోరణే కారణం.

కానీ ఇదంతా విన్నాక నాకో చిన్న సందేహం. మన దేశంలో ప్రభుత్వం కాని, ప్రభుత్వ  కార్యక్రమాలు కాని ఎన్నడూ మతానికి, ఆధ్యాత్మికతకు దూరంగా ఉన్న చరిత్ర లేదు. సెక్యులర్ భావనకు నిజమైన అర్థంలో మతాతీతంగా ఉండవలసిన ప్రభుత్వం, వ్యవస్థ అన్నిరకాల మతాచారాలకు సమానంగా తలుపులు తెరిచేసింది. హిందూసంస్థలు, ముస్లిం సంస్థలు, క్రైస్తవ సంస్థలు ప్రారంభించిన పాఠశాలలు ఏ మేరకు సెక్యులర్‌గా ఉన్నాయో జగమెరిగిన సత్యమే.. ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రాజెక్టులు ప్రారంభించే సందర్భంగా జరిపే భూమి పూజలు ఎంత సెక్యులర్‌గా ఉంటున్నాయో అందరికీ తెలుసు. సాక్షాత్తూ దేశ అత్యున్నత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ ఇస్రో సైతం, ఉపగ్రహ ప్రయోగాల సందర్భంగా చెంగాళమ్మగుడిలో, తిరుమల వెంకన్న గుడిలో ప్రదర్శించే రాకెట్ల, ఉపగ్రహ నమూనాల ప్రదర్శనలో ఎంత సెక్యులర్ స్వభావం ఉంటోందో అందరికీ తెలుసు. చివరకు మంత్రులు, ఉన్నతాధికారులు సైతం జాతర్లలో, బోనాలలో, గణేష్ ఉత్సవాలలో ఎంతగా పోటీలు పడి పాల్గొంటుంటారో అందరికీ తెలుసు.

ఇవేవీ సరిగా పాటించనప్పడు, చందమామ లేదా తదితర బాల సాహిత్య పత్రికల రిలిజియస్ కంటెంట్ మాత్రమే ఎందుకు అభ్యంతరకమైన, నిషిద్ధ వస్తువుగా ఉండాలో ఏమాత్రం అర్థం కావడంలేదు. ఈ సెక్యులియర్, రిలిజయస్ గొడవల సంగతి తెలియకేనా ఇన్ఫోసిస్ నారాయణమూర్తి గారి జీవన సహచరి సుధామూర్తి గారు కర్నాటకలోని అయిదు వేల గ్రామీణ పాఠశాలలకు కన్నడ చందమామలను రెగ్యులర్‌గా అందించే బృహత్తర ప్రాజెక్టుకు పచ్చజండా ఊపారు? సెక్యులరిజం దాని నిజమైన అర్థంలో పాటించబడితే చాలా మంచివిషయమే కాని ఈ పాక్షికత ఏమిటి? ఈ పక్ష’వాతం’ ఏమిటి?

మరోవైపు దేశవ్యాప్తంగా అన్ని భాషలలోనూ చందమామను చదువుతున్న వారిలో ముస్లింలు కూడా పెద్ద ఎత్తున ఉంటున్నట్లు చందమామ కార్యాలయానికి వచ్చే ఉత్తరాలు తెలుపుతూనే ఉన్నాయి. గత 60 సంవత్సరాలుగా చందమామను చదువుతూ, తన మనవళ్లు, మనవరాళ్లకు కూడా చందమామ కథలు వినిపిస్తున్న మాజీ వెటరినరీ శాఖోద్యోగి అబ్దుల్ హమీద్ గారి వంటి వృద్ధతరం పాఠకులు ఆంధ్రలోనే కాకుండా అన్ని రాష్ట్రాల్లో కూడా ఉంటున్నారని కొత్తగా బయటపడుతోంది. రిలిజయస్ కంటెంటుకు నిజంగా అభ్యంతరం తెలుపవలసివారు. అడ్డుకోవలసిన వారు సైతం చందమామను తమదిగా స్వీకరిస్తున్నప్పుడు, చందమామ ఉర్దూలో ఎందుకు ప్రచురింపబడలేదు అంటూ అమెరికానుంచి కూడా ఉర్దూ మహిళలు ప్రశ్నిస్తున్న కాలంలో, ఏలిన వారికి మాత్రమే చందమామ రిలిజియస్‌గా కనిపిస్తోంది.

దేశంలోని సవాలక్ష వైపరీత్యాలలో ఇదొక సరికొత్త  వైపరీత్యం అని సమాధానపడాలి కాబోలు.

ఈలోగా, సిద్ధాంతాల పట్ల విశ్వసానికి, వాటి ఆచరణకు మధ్య గీతను చెరిపివేసిన అసాధారణ మేధావులు, బుద్ధి జీవులు సైతం బాలసాహిత్యం కాల్పనికంగానే ఉంటుందని, మానవజీవితాన్ని మానవీయంగా పునర్నిర్మించే ప్రయత్నంలో అవాస్తవిక కాల్పనిక సాహిత్యానికి తనదయిన స్థానం ఎప్పుడూ ఉంటుందంటూ సార్వకాలిక ప్రకటనలు చేస్తున్నారు.

ఈ కథేమిటో మరోసారి చూద్దాం.

RTS Perm Link

చందమామ విజయగాథ….!!!

August 25th, 2011

“భారతీయ సాహిత్యాకాశంలో కథా కాంతులు మెరిపించిన గొప్ప చరిత్ర చందమామ సొంతం. కోట్లాది మంది పిల్లల, పెద్దల మనో ప్రపంచంపై దశాబ్దాలుగా మహత్ ప్రభావం కలిగిస్తున్న అద్వితీయ చరిత్ర చందమామకే సొంతం. గ్రామఫోనూ, రేడియో తప్ప మరే ఇతర వినోద విజ్ఞాన సాధనమూ లేని కాలంలో చదువగలిగిన ప్రతి వారికి చక్కటి వినోద సాధనంగా పనిచేసిన చరిత్రకు సజీవ సాక్ష్యం చందమామ.

చందమామ ఆవిర్భవించి అప్పుడే ఆరు దశాబ్దాలు గడిచిపోయాయి. ఇలాంటి కథల పత్రిక ప్రపంచంలో మరొకటి లేదని సామాన్యులు, మాన్యులు కూడా ముక్తకంఠంతో దశాబ్దాలుగా ఘోషిస్తున్నారు. చందమామ పత్రిక పఠనంతో తమ జ్ఞాపకాలను అపూర్వంగా పంచుకుంటున్నారు. ఆధునిక తరం అవసరాలకు అనుగుణంగా రూపొందిన పిల్లల పత్రికలు ఎన్ని వచ్చినా; కంప్యూటర్లూ, సెల్‌ఫోన్లూ, ఐప్యాడ్‌లూ వంటి ఆధునిక సాంకేతిక, వినోద ఉపకరణాలు ఎన్ని ఉనికిలోకి వచ్చినా పిల్లలూ, పెద్దలూ, వయో వృద్ధులూ.. ఇలా అన్ని వయస్సుల వారినీ, తరాల వారినీ అలరిస్తూ వస్తున్న ఏకైక కథల పత్రిక అప్పుడూ ఇప్పుడూ కూడా చందమామే.

తెలుగు నేలమీదే కాదు.. భారతీయ భాషలన్నింటిలోనూ అలనాటి తరం, నేటి తరం పాఠకులు ఎవ్వరూ కూడా చందమామతో తమ అనుబంధం మర్చిపోలేదు. చందమామ కథలతో పాటే పెరిగిన పిల్లలు జీవితంలో ఎన్ని దశలనూ అధిగమించినా సరే ఈనాటికీ వారు తమ బాల్యాన్ని మర్చిపోలేదు. తమ బాల్యాన్ని మంత్రనగరి సరిహద్దులలో ఊగించి, శ్వాసించిన చందమామ కథలనూ మర్చిపోలేదు. దేశీయ భాషలకు చెందిన సమస్త పాఠకులూ ఈనాటికీ చందమామ కార్యాలయానికి పంపుతున్న లేఖలూ, అభిప్రాయాలే దీనికి తిరుగులేని సాక్ష్యం.

తొలి సంచిక ప్రారంభమైన 1947 నుంచి చందమామ పత్రికను కొంటూ తమ పిల్లలకు, మనవళ్లు, మనవరాళ్లకూ కూడా చందమామ కథలు చదివి వినిపిస్తూ, తాము మళ్లీ మళ్లీ చదువుతూ చందమామతో తాదాత్మ్యం చెందుతున్న పాఠకులు దేశంలో ఏ భాషలోనూ, ఏ ప్రాంతంలోనూ మరే పత్రికకూ లేరని చెప్పడంలో ఇసుమంత అతిశయోక్తి లేదు.

తెలుగునాడులో, భారతదేశంలో కొన్ని తరాల పిల్లలు, పెద్దల కాల్పనిక ప్రపంచాన్ని చందమామ కథలు ఉద్దీప్తం చేశాయి. నాగిరెడ్డి-చక్రపాణిగార్ల మహాసంకల్పం, కుటుంబరావు గారి అద్వితీయ -గాంధీ గారి-శైలి చందమామ కథలకు తిరుగులేని విజయాన్నందించింది. ఆ కథల అమృత ధారలలో దశాబ్దాలుగా ఓలలాడుతూ వస్తున్న వారు చందమామ కథాశ్రవణాన్ని తమ తదనంతర తరాల వారికి కూడా అందిస్తూ ఒక మహత్తర సంస్కృతిని కొనసాగిస్తూ వస్తున్నారు….”

 

మాలిక వెబ్ పత్రికకు రచనలు పంపమని కొన్ని రోజుల క్రితం వలభోజు జ్యోతిగారు మెయిల్ పంపారు. కాస్త ఆలస్యంగానే చందమామ విజయగాథ అనే పేరుతో ఈ కథనం పంపడంతో వారు సాదరంగా స్వీకరించి ప్రచురించారు.  ఏ విజయగాథకూ తీసిపోని చందమామ కథపై ఈ చిన్ని కథనం పూర్తి పాఠాన్ని చూడాలంటే కింది లింకుపై క్లిక్ చేయండి.

‘చందమామ’ విజయగాథ

ఒక పత్రిక మరో పత్రిక గురించి  ఆ పత్రిక ఇంకో పత్రిక గురించి బండబూతులతో సత్కరించుకుంటున్న పాడుకాలం ఇది.  చందమామ పత్రిక చరిత్రను తడుముతున్న  ఈ కథనాన్ని ప్రచురణకు స్వీకరించిన మాలిక వెబ్ పత్రిక నిర్వాహకులకు కృతజ్ఞతలు.

జ్యోతి గారూ మీకు ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు.

 

 

 

 

 

 

RTS Perm Link

‘అంబులిమామ’ వందిడ్చి.. రొంబ రొంబ నండ్రి రాజా….

January 14th, 2011

చందమామ తమిళ సంచిక ‘అంబులిమామ’ను ఎనిమిది పదుల ముదివయస్సులోనూ విడవకుండా చదివే మాన్య పాఠకులు కళానికేతన్ బాలు గారు -ఎస్. బాలసుబ్రహ్మణ్యన్-. కళానికేతన్ బాలు పేరుతో 50 ఏళ్లకు పైగా చందమామలో పోటో వ్యాఖ్యలకు క్రమం తప్పకుండా పోటోలు తీసి పంపిన ఫోటో ప్రదాతలు వీరు. గత 50 ఏళ్లుగా చందమామకు క్రమం తప్పకుండా చందమామకు ఫోటోలు పంపుతూ వచ్చిన వారిలో ఈయనా ఒకరు. రెండో వారు నారాయణ తాట గారు.

1950లలో చందమామ ఆఫీసును సందర్శించి, చక్రపాణిగారి పరిచయం తర్వాత ఆయనతో వ్యక్తిగత స్నేహాన్ని చివరివరకు సాగించారు. తొలి పరిచయం తర్వాత చక్రపాణి గారితో చక్కటి సాన్నిహిత్య సంబంధం ఏర్పడిందని ఒకరి భుజంపై ఒకరు చేతులు వేసుకుని తిరిగేవారమని అలనాటి వెచ్చటి జ్ఞాపకాలను మననం చేసుకున్నారు.

చక్రపాణిగారితో అనుబంధం ప్రభావంతో చందమామకు అనేక కథలు కూడా రాసి పంపారు. పలు తమిళ పత్రికలలో నేటికీ ఈయన కథలు, రచనలు పంపుతుంటారు. తాను కథకుడిగా మిగిలానంటే కారణం చక్రపాణి అని కృతజ్ఞత చెబుతుంటారు. ఫోటోలు, కథలు రూపంలో చందమామకు కంట్రిబ్యూషన్, అంబులిమామ పత్రిక నెలవారీగా అందడం తనకు జీవితంలో అత్యంత సంతోషకర క్షణాలుగా చెబుతుంటారీయన.

కానీ, ఇటీవలికాలంలో ఈయనకు ఒక సమస్య పీడిస్తోంది. చందమామలు సకాలంలో అందకపోవడం అటుంచి అస్సలు అందకుండా కూడా పోవడంతో బాగా ఇబ్బంది పడుతున్నారు. లేటుగా వచ్చినా సరే ఈయనకు అంబులిమామ తప్పకుండా కావాలి. అంబులిమామ చదవడం జీవితం చివర్లో కూడా ఓ చక్కటి వ్యసనంగా మార్చుకున్న మాన్యులలో ఈయనా ఒకరు.

అందుకే చందమామ తనకు అందకుండా పోయిన ప్రతిసారీ స్వయంగా పోన్ చేసి మరీ అడుగుతుంటారు “అంబులిమామ మిస్ ఆయిడ్చి.. ఒరు అంబులి మామ కొడింగే రాజా” -చందమామ రాలేదు. ఒక కాపీ ఇవ్వవా- రెండు మూడు సార్లు ఇలా జరగేసరికి ఇక కుదరదని ఆయనకు చెన్నయ్‌లో ఉంటున్నప్పటికీ కొరియర్‌లో పంపవలసి వచ్చింది. దాదాపు ఆరునెలలుగా ఇదే తంతు. దీన్ని బట్టి చూస్తే రెండో సారి కూడా తప్పిపోయిన కాపీని బుక్ పోస్ట్‌లో పంపితే  చెన్నయ్‌లో కూడా అది అందలేదని స్పష్టమవుతోంది.

ఈసారి కూడా అక్టోబర్, నవంబర్, డిసెంబర్ అంబులిమామ కాపీలు ఆయనకు అందలేదు. రెండో దఫా అక్టోబర్, నవంబర్ కాపీలు బుక్ పోస్ట్‌లో పంపితే అవీ అందలేదు. గతవారం ఆయన మళ్లీ ఫోన్ చేశారు. వెంటనే ఆయనకు మూడు నెలల సంచికలు కొరియర్‌లో పంపాము. రెండు రోజుల తర్వాత ఫోన్ చేస్తే ఇప్పుడే అందాయని థాంక్స్ చెప్పారు.

82 ఏళ్ల వయసులో ఫిజియోథెరపీ చేయించుకుంటూ బెడ్ మీద ఉన్నానని, మూడు అంబులిమామలు ఇప్పుడు చదువుతున్నానని చెబుతున్నప్పుడు ఆయన గొంతులో తడి. చందమామతో అయిదు దశాబ్దాలు జీవితం పంచుకున్న వెచ్చటి జ్ఞాపకాలు. ప్రతినెలా అంబులిమామ అందితే చాలు అదే పెద్ద ఆనందం అంటూ సంతోషం ప్రకటించే ఆయన స్వరంలో చందమామ పట్ల దశాబ్దాల అనుకంపన.

ఇలాంటి కదిలించే ఘటనలు అనుభవానికి వచ్చిన ప్రతిసారీ మాకు చందమామ కార్యాలయంలో విషాదానందాలు ఎదురవుతుంటాయి. ప్రీతిగా చందమామలు చదివేవారికి, చదువుతున్న వారికి అవి నెలవారీగా అందడంలేదు. చాలా మందికీ ఇదే అనుభవం అనుకుంటాను. మా ప్రయత్నలోపం ఏదీ లేకున్నా, సకాలంలో చందమామను కోరుకుంటున్నవారికి అది అందకపోవడం, లేటు కావడం, కాపీయే మిస్ కావడం. ఇలా చందమామకు సంబంధించి జరగకూడనివే జరుగుతున్నాయి.

చందమామ హిందీ కాపీని భారత మాజీ ప్రధాని, ప్రస్తుతం పూర్తిగా శయ్యమీదే ఉన్న అతల్ బిహారీ వాజ్‌పేయ్ గారికీ పంపిస్తున్నారు. ఆయన హిందీ చందమామను చదువుతున్నారో, చదవగలిగిన స్థితిలో ఉన్నారో లేదో తెలీదు. కాని కళానికేతన్ బాలు గారి వంటివారు ఈనాటికీ చందమామను చదువుతున్నారు. చందమామ క్రమం తప్పకుండా అందితే చాలు పరమామనందం ప్రకటించేవారు ఇంకా చాలామంది ఉన్నారు కాబట్టే పత్రిక మనగలుగుతోంది.

దశాబ్దాల క్రితమే చందమామలో ఒక అద్భుతమైన కథ వచ్చింది. కథ పేరు ‘ఆకాశానికి’ గుంజలు అనుకుంటాను. ఆకాశానికి గుంజలు లేవు అయినా అది కింద పడకుండా ఎలా ఉంటోంది అని భయపడిపోయిన వ్యక్తి ఇంట్లోంచి, ఊర్లోంచి పారిపోతూ చివరిగా ఒక ముని ద్వారా ఆకాశానికి గుంజలు ఏవి అనే సత్యం స్వీయానుభవంతో తెలుసుకుంటాడు. అద్భుతమైన కథ. దశాబ్దాల తర్వాత కూడా గుర్తు వచ్చే కథ.

చందమామకు కూడా గుంజల వంటి వారు ఉన్నారు. కళానికేతన్ బాలు గారు, 1947 నుంచి ఈనాటి దాకా చందమామను క్రమం తప్పకుండా చదువుతూ భద్రపరుస్తూ వస్తున్న టార్జాన్ రాజు -హైదరాబాద్- గారు, చందమామలో వస్తున్న ప్రతి చిన్న మార్పును నిశితంగా గమనిస్తూ 80 ఏళ్ల వయస్సులో కూడా తన సమ్మతిని, అసమ్మతిని ఆప్యాయంగా తెలియజేసే బి.రాజేశ్వరమూర్తి -చిలకలపూడి, బందరు- గారు, సురేఖ -మట్టెగుంట అప్పారావు- గారు, ఇలాంటి జ్ఞాన వృద్ధులతో పాటు ఆలస్యంగా వచ్చినా, కోరుకున్న ప్రమాణాలతో రాకున్నా శపిస్తూ కూడా చందమామ వస్తే చాలు హృదయానికి హత్తుకుంటున్న వేలాది మంది పాఠకులు, పెద్దలు, పిల్లలు వీరే చందమామకు నిజమైన గుంజలు.

ఈ గుంజలే, నిజమైన ఈ ఆధారాలే లేకపోతే చందమామ ఇంతటి విపత్కర స్థితిలోనూ ఈ రూపంలో అయినా వచ్చేది కాదు. నిజం చెప్పాలంటే ఇలాంటి వారి ప్రశంస, విమర్శ, సమ్మతి, అసమ్మతితో కూడిన మార్గదర్శనంతోటే చందమామ నిజంగా బతుకుతోంది.

కథలు తప్పితే ఇతర వినోద సాధనాలు లేని కాలాన్ని దాటుకుని సమాజం శరవేగంగా ఎదుగుతున్నప్పటికీ, సినిమాలు, క్రీడలు, కార్టూన్ ఛానెళ్లూ పసిమనస్సుల మానసిక ప్రపంచాన్ని ఆక్రమిస్తూ, చదివే ప్రక్రియ సమాజంలో తగ్గిపోతున్నప్పటికీ ఇలాంటే గుంజలే, ఆధార స్తంభాలే తెలుగు కథను బతికిస్తున్నారు. చందమామకు ప్రాణం పోస్తున్నారు. మన పాఠ్యపుస్తకాలు, మన బళ్లు, మన సిలబస్, మనిషి పురోగతికి మనం ఇస్తున్న దరిద్రపు నిర్వచనం వంటివి ఇలా కొనసాగినంతకాలం చందమామకూ ఢోకాలేదు. కథల పత్రికలకూ ఢోకాలేదు.

కావలిసిందల్లా పుస్తకాలు చదివే అలవాటును పిల్లలకు అదించగలిగే మనసున్న మారాజులు మాత్రమే. కనీసం సెలవు రోజుల్లో అయినా పిల్లలను కూర్చోబెట్టుకుని కాసిన్ని పాఠ్యేతర పుస్తకాలు, కథలు చదివించ గల తల్లిదండ్రులు, బళ్లలో బండ చదువుతో పాటు కాస్తంత సాహిత్య సంస్కారాన్ని పిల్లలకు అందించగలిగిన ఉపాధ్యాయులు. ఇలాంటి గుంజలు అక్కడక్కడా ఉన్నా చాలు చదివే అలవాటు తరంనుంచి తరానికి నెమ్మదిగానే అయినా చేరుతూంటుంది.

ఈ స్పీడ్ యుగంలో మనుషుల అలవాట్లు కూడా శరవేగంగా మారిపోతున్న వేగ జీవితంలో చందమామను చదివే అలవాటును పాఠకులు, అభిమానులు దశాబ్దాల తర్వాత కూడా మానటం లేదు. ఈ అందరి మూర్తిమత్వాన్ని ప్రతిబింబించే కళానికేతన్ బాలు -ఎస్ బాలసుబ్రహ్మణ్యన్- గారి ఆనంద క్షణాలలో పాలు పంచుకుంటూ..

చందమామ గుంజలందరికీ…

మకర సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు.

RTS Perm Link

చందమామ మాదే… మీది కాదు…

February 9th, 2010

ఈ పత్రిక మాది.. మీది కాదు… అనే మహా ఔద్దత్యం… సంపాదకులను, యాజమాన్య హక్కులను పూచికపుల్లలాగా పక్కనబెట్టి మరీ స్వంతం చేసుకునే మమకారం చరిత్రలో ఏ పత్రికకు ఉంటాయో ఒకసారి ఊహించండి. వేరే చెప్పాలా.. ఇక దేనికి ఉంటుంది?  చందమామకే కదా! భారత దేశం మొత్తంలో ఆ ఘనతర కీర్తి చందమామకే దక్కింది.

కొన్ని తరాల పాఠకులచేత ఇంతగా ఆరాధింపబడుతున్న పత్రిక, గుప్తనిధుల కోసం వేటలాగా తన పాత సంచికలకోసం తెలుగుదేశం నలుమూలలా పాత పుస్తకాల షాపుల్లో, వేటాడబడుతున్న పత్రిక, పాఠకుల ఆకాంక్షలకు తలొగ్గకపోతే మనుగడ లేదని నిరూపించిన పత్రిక చందమామ. పదే పదే ఎదురవుతున్న ఈ అనుభవం మళ్లీ ఈరోజు ఆఫీసులో కలిగింది.

చందమామ  పనిలో భాగంగా కొత్త సంచికలకు రచనలను పరిశీలిస్తుంటే చందమామ సీనియర్ రచయిత శ్రీ ఎమ్.వి.వి సత్యనారాయణ గారు గత సెప్టెంబర్‍లో పంపిన బేతాళ కథ ‘కళాభిమానం’ కనిపించింది. దాదాపు 50 ఏళ్లుగా చందమామకు కథలు పంపుతున్న సీనియర్ రచయిత ఈయన. విశాఖపట్నం వాస్తవ్యులు.

ఈ మధ్య కాలంలో ఎందుకనో కథలు పంపటం తగ్గించారు కాని, కుటుంబరావు గారు, దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారు చందమామ పనిలో ఉన్న కాలంలో క్రమం తప్పకుండా పంపేవారు. విగ్రహాలను చెక్కే శిల్పి గురించి రాసిన ‘కళాభిమానం’ బేతాళకథ బాగా నచ్చేసి, ఇప్పటికే లేటయింది కాబట్టి రచయితకు కథ ఎంపికయ్యిందని తెలుపడానికి తను ఇచ్చిన మొబైల్‌కి ఫోన్ చేస్తే చందమామ దిగ్గజాలతో ఈయన అనుబంధం గురించిన అపురూప విషయాలు తెలిశాయి.

కథ ఎంపిక అయిందని తెలుపగానే మహదానందపడుతూ అవతలనుంచి సత్యనారాయణ గారు మాట్లాడారు. పెద్దరికం అనే మరో చిన్న కథ కూడా పంపానని చెప్పారు. అది ఇంకా కథల గుచ్ఛంలోంచి తీయలేదని, తీసిన తర్వాత చెబుతామని మాట్లాడుతున్న సందర్భంగా ఆయన కొకు, దాసరి గార్లతో తన పరిచయం విశేషాలను చెబుతూ పోయారు.

కొకుగారి హయాంలో చందమామక కథల ఎంపిక ప్రక్రియ మెరుపు వేగంతో ఉండేదని సత్యనారాయణ రావుగారు అంటున్నారు. సెంట్రల్  రైల్వే స్టేషన్‌కు బండిలో చందమామ ఉత్తరాలు, కథలు వస్తే వాటిని అక్కడికక్కడే విప్పి చూసి, ఏది తీసుకోవచ్చు, తీసుకోకూడదు అనే విషయాన్ని వెంటనే తేల్చిపడేసేలా కొకు గారి పని శైలి ఉండేదని, కథ పనికొస్తుంది, పనికిరాదు అనే అంశంపై ఏ విషయమూ రచయితకు వారంరోజుల్లో సమాచారం పంపేవారని రావుగారు చెప్పారు.

చందమామ రచయితలతో కొకుగారు వ్యవహరించే తీరు అత్యంత నమ్రతాపూర్వకంగా ఉండేదట. మీ కథ వారి -అంచే ప్రధాన సంచాలకుల- బల్లపై ఉంచామని, వారు ఆమోదించి టిక్ చేస్తే వెంటనే మీ కథ బతికిందీ, పోయిందీ తెలుపుతామని కొకు ఉత్తరం పంపేవారట, నిజంగా వారి కాలం చందమామకు స్వర్ణయుగమేనని రావుగారి అభిప్రాయం.

ఈయన 1980కి ముందు ఓసారి కుటుంబరావుగారిని కలిసి చూసి పోదామని చెన్నయ్ లోని చందమామ ఆఫీసుకు వచ్చారట. ఆ సయమానికి కొకు ఆఫీసులో లేరు. దీంతో ఈయన కార్యాలయంలోని కుటుంబరావు గారి కుర్చీవద్దకు వచ్చి దండం పెట్టి వెళ్లారట. కొకు లేని సమయంలో దాసరిగారు ఈయనను రిసీవ్ చేసుకుని భోజనం కోసం హోటల్‌కు తీసుకెళ్లారట.  ఆరోజు ఆయన అన్నమాటలు ఈరోజుకీ ఈయన మర్చిపోలేదు.

‘కొకును ఎలాగూ కలవలేకపోయావు గాని, కొంచెం నా పేరు ఆ గిన్నెస్‌లోకి ఎక్కేటట్టు చూడు’ అని దాసరి గారు ఈయనతో ముక్తాయించారట. ఈయనకు ముందు అర్థం కాలేదట. ’35 ఏళ్లుగా హోటల్ తిండి తింటున్నాను. ఇంటిభోజనం తినే యోగం వస్తుందో లేదో తెలీదు. ఈలోగా సాధిస్తున్న రికార్డును ఎందుకు పోగొట్టుకోవాలి. హోటల్ వదలని వీరుడిగా నా పేరన్నా గిన్నెస్‌ బుక్‌లో ఎక్కించు బాబ్బాబు’ అని దాసరి గారు జోకులేస్తుంటే ఈయనకు నవ్వాగింది కాదట.

కొకు గారిని అప్పట్లో కలవలేకపోయినా 1981 మే నెల యువలో కుటుంబరావుగారిదీ, తనదీ కథలు పక్కపక్కనే అచ్చవటం జీవితాంతం మర్చిపోని క్షణాలుగా ఈయన నిలుపుకుని ఉన్నారు. ‘చందమామ సంపాదకులు కుటుంబరావు గారేమిటి, నా కథ ఆయన కథ పక్కనే అచ్చవటం ఏమిటీ?’ ఇదీ రావుగారి జీవితానందం.

ఈసందర్భంగా తనకు చందమామతో పరిచయం ఎలా అయిందో చెప్పారు. చిన్నప్పుడు వాళ్ల క్లాస్‌లో అంతా పేదవారేనట. తనతో సహా. ఆనాటి తమ పేదరికాన్ని మాటల్లో వర్ణించలేమని అంటారీయన. క్లాసు మొత్తానికి ఒకే ఒక సంపన్నుల పాప చందమామ పత్రికను తీసుకోచ్చేదట. ఆ ఒక్క చందమామనే క్లాసులోని పిల్లలందరూ చదివేవారు. ఆణిముత్యాల్లాంటి కథలు, ఆ బొమ్మలు, మా పిల్లల ప్రపంచాన్ని, ఊహలను వెలిగించిన క్షణాలవి అంటూ చెప్పారు. చందమామను క్లాసురూముకు తీసుకొచ్చిన ఆ సంపన్నుల పాపపట్ల ఎంత కృతజ్ఞతాభావమో ఈయనకు.

(ఇన్పోసిస్ నారాయణ మూర్తిగారి సహచరి సుధామూర్తి కర్నాటకలో 5 వేల  గ్రామీణ ప్రాంత పాఠశాలలకు చందమామ కాపీలను బహుకరించే బృహత్తర పథకాన్ని మోస్తున్నారనే విషయం చందమామ పాఠకులకు తెలుసు. సంపదకు నిజమైన సార్థకత ఉంది ఈ రూపంలో కూడా. 5 వేల పాఠశాలలు, లక్షలాది పిల్లల చేతికి చందమామ. ఆ పిల్లల జీవితమూ, సుధామూర్తి గారి జీవితమూ కూడా ధన్యమయినట్లే. )

ధారావాహికగా చెప్పుకుపోతున్న తన జ్ఞాపకాలు వదలవద్దని, ప్రత్యేకించి కుటుంబరావు, దాసరి గార్లతో తన అనుబంధాన్ని, రచయితగా వారితో సంబంధానికి సంబంధించిన విశేషాలను తప్పకుండా జ్ఞాపకాలుగా రాయవలసిందని కోరాను. చందమామ బ్లాగు గురించి చెబితే తప్పక రాసి పంపుతానని ఆయన అన్నారు. మీరు ఆరోగ్యం కాపాడుకుంటూ చందమామకు కథలు రాస్తూ ఉండాలని, చందమామను మర్చిపోవద్దని, నిత్య సంబంధంలో ఉండాలని వినమ్రంగా ఈ చందమామ సీనియర్ రచయితకు ఫోన్‌లో అభ్యర్థించాను.

దానికాయన ఒక్కటే మాట అన్నారు. ‘చందమామ మీది కాదండీ, మాది. అది మా చందమామ. మాతో పుట్టిపెరిగిన చందమామ. దాన్ని ఎలా వదలతాము. కథలు ప్రచురించినా, ఎంపిక చేయకపోయినా చందమామ మాప్రాణం.. దాన్ని మర్చే ప్రశ్నే లేదు.’ ఇవతలనుంచి వింటున్న నాకు కళ్లలో సుడులు తిరుగుతున్న నీళ్లు. ఆనందమో, దుఃఖమో, దుఃఖానందమో, తెలీదు.

నా కళ్లలో, సుడి తిరుగుతున్న కన్నీళ్లలో చందమామ ప్రతిరూపం. పెద్దలు మెచ్చిన పిల్లల పత్రిక చందమామ ప్రతిరూపం. ఈ భావోద్వేగంతోనే ముగిస్తున్నాను.

చందమామ యజమానులు నాగిరెడ్డి కాదు, చక్రపాణి కాదు. మరొకరో కాదు. ప్రజలే, పాఠకులే చందమామ యజమానులు, 60 ఏళ్లు దాన్ని నెత్తిన బెట్టుకుని పూజిస్తున్న, ఆరాధిస్తున్న, ప్రాణప్రతిష్ట పోస్తున్న తరతరాల పాఠకులు, కథకులు, రచయితలు, అభిమానులు, పిల్లలు, పెద్దలు వీళ్ల ఆశీర్వాదమే ప్రాణంగా చందమామ బతికింది, బతుకుతోంది.

సత్యనారాయణ రావు గారూ, మీరు చల్లగా ఉండండి. ఆరోగ్యంగా ఉండండి. నిజంగా చందమామ మీదే. ఈ ప్రగాఢ  విశ్వాసంతోటే చందమామతో అనుబంధాన్ని వదలకండి. మీకు చందమామ తరపున నమస్సుమాంజలి.

NB: చందమామ పాత జ్ఞాపకాలకు సంబంధించిన వివరాలు కావాలంటే శ్రీ ఎమ్.వి.వి సత్యనారాయణ గారికి కాల్ చేసి తెలుసుకోవచ్చు.

99665 23470 (విశాఖపట్నం)

RTS Perm Link

చందమామ సంపాదకులు కుటుంబరావు గారు…!

October 28th, 2009
కుటుంబరావు

కుటుంబరావు

చందమామ అభిమానులుగా మనం ఇన్నాళ్లూ చిత్రా, ఆచార్య, శంకర్, వపా వంటి అలనాటి అపరూప చిత్రకారుల జ్ఞాపకాలను తల్చుకుంటున్నాం, రాస్తున్నాం, సమాచారం పంచుకుంటున్నాం. కాని చందమామ అనధికారిక సంపాదకుడిగా 30 ఏళ్లపాటు అవిశ్రాంతంగా కృషి చేసి చందమామకు రూపురేఖలు దిద్దిన ఓ గొప్ప మనిషి పాత్ర గురించి తెలుసుకున్నది తక్కువేనేమో అనిపిస్తుంది.

కథా సాహిత్య చరిత్రలో ఇంత సుదీర్ఘ కాలం ఓ పత్రిక సంపాదకీయ బాధ్యతలు స్వీకరించి అజ్ఞాతంగా, నిరామయంగా, నిర్విరామంగా కృషి చేసిన ఘటనలు ప్రపంచ చరిత్రలో కూడా అరుదుగా ఉంటాయి. ఆయన కుటుంబరావు గారు. చందమామ అనధికారిక సంపాదకులుగా పనిచేసినవారు. చనిపోయేంతవరకు తాను ఏ బాధ్యతలలో ఉన్నది కూడా బయటి ప్రపంచానికి తెలియనంత అజ్ఞాత వాసంలో ఆయన ఉండిపోయారు.

కథకుడిగా, వ్యాసరచయితగా, సాహిత్యకారుడిగా, ఉద్యమ సాహిత్యకారుడిగా, నవలాకారుడిగా గల్పికా కర్తగా, సైన్స్ వ్యాసాల రచయితగా ఆయనను ఈ ప్రపంచం చాలా కాలంగా గుర్తు పెట్టుకునే వస్తోంది. కానీ ఇన్ని వ్యాపకాల మధ్య, వ్యాసంగాల మధ్య 30 ఏళ్ల పాటు తాను జీవిక కోసం చేస్తూ వచ్చిన ఓ అద్భుత కృషిని ఈ ప్రపంచం మర్చిపోయిందేమో..

అలా అని ఈ సుదీర్ఘ అజ్ఞాతవాసంలో తాను చేసిన, చేస్తూ వచ్చిన పని చిన్నదేం కాదు. తెలుగు కథా ప్రపంచాన్ని ఉద్దీప్తం చేసిన ఓ గొప్ప చరిత్రలో ఆయన కీలక భాగస్వామి. భారతీయ కథా సాహిత్య వినీలాకాశంలో చందమామను సమున్నతంగా నిలిపిన ఓ అద్భుత మానవ కృషిలో ఆయనది శిఖరస్థానం.

గాంధీగారి శైలిగా చక్రపాణి గారి వంటి చండశాసనులనుంచే పొగడ్తలందుకున్న రచనాశైలి ఆయనకే స్వంతం. చందమామ స్వర్ణయుగంగా చరిత్రకెక్కిన ఆ మూడు దశాబ్దాల కాలంలో చందమామలో ప్రచురించిన ప్రతి కథను ఆయన శ్వాసించారు. చందమామ ప్రతిపేజీలో, ప్రతి కథలో, ప్రతి దిద్దుబాటులో ఆయన మార్కు జగత్ప్రసిద్ధం.

కాని చందమామకు ఆయన అందించిన “గ్రేటెస్ట్ కంట్రిబ్యూషన్” చరిత్ర పుటలలో మరుగునపడింది. ఓ మార్కిస్టు మేధావిగా, 1940, 50ల నాటి కోస్తా మధ్యతరగతి సామాజిక జీవితానికి సాహిత్య రూపమిచ్చిన మేటి రచయితగా, శాస్త్రసాంకేతిక విషయాలపై మేటి రచనలు చేసి మెప్పు పొందిన పాపులర్ సైన్స్ రచయితగా, సంగీతంలో అభినివేశం కలవాడిగా, సినీ విమర్శకుడిగా ఇలా సాహిత్యానికి చెందిన పలు విశేషణాలతో ఆయనను ప్రపంచం గుర్తు పెట్టుకొందే కాని చందమామకు ప్రాణప్రతిష్ట చేసిన ఆయన సంపాదక ప్రతిభను ఈలోకం తగినంతగా గుర్తించలేదనే అనుకోవాలి.

ఇప్పుడు శత జయంతి ఉత్సవ సందర్భంగా కూడా అక్కడక్కడా కొన్ని చోట్ల ఆయన చందమామలో పనిచేశారట వంటి పొడిపొడి మాటలు చెప్పి, రాసి తప్పించుకుంటున్నారు తప్పితే చందమామతో ఆయన అనుబంధం గురించి ఎవరూ పెద్దగా ప్రస్తావన తేలేదు.

చందమామ ప్రియులు, రోహిణీ ప్రసాద్ గారి వంటి వ్యక్తులు మాత్రమే చందమామతో కుటుంబరావు గారి సంబంధం గురించి గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా రాస్తూ వచ్చారు తప్పితే ప్రధాన స్రవంతికి చెందిన వారు, పేరు మోసిన విమర్శకులు, సాహిత్య సంస్థలు చందమామతో కుటుంబరావు గారి బంధం గురించి దాదాపుగా విస్మరించారనే చెప్పాలి. చందమామలో తొలినుంచి ఎవరు ఏ పనులు చేసారు అనే కనీసపాటి వివరాలను కూడా బయటి ప్రపంచానికి తెలియనీకుండా చేసిన చందమామ అలనాటి యాజమాన్యం పాలసీ కూడా ఇందుకు తోడయిందేమో చూడాలి.

అందుకే కుటుంబరావు గారి ఈ శతజయంతి ఉత్సవ సందర్భంగా అయినా సరే,  మళ్లీ ఓసారి ఆయన దార్శనికతకు నిదర్శనంగా నిలిచిన ఇతర సాహిత్య ప్రక్రియలను అలా పక్కన బెట్టి -వాటిపై చాలా మందే రాస్తున్నారు కదా- చందమామ సంపాదకుడిగా ఆయన మిగిల్చిపోయిన ఓ గొప్ప ట్రెండ్‌ను మరోసారి మననం చేసుకుందాం.

ఈ క్రమంలో దీన్నొక స్వంత రచనగా కాక చందమామ ఉజ్వల చరిత్రలో కుటుంబరావుగారి పాత్ర, ప్రభావాల గురించి ఇప్పటికే చందమామ అభిమానులు, చందమామ ప్రియులు పేర్కొంటూ వచ్చిన పలు అంశాల సమాహారంగా మాత్రమే ఈ కథనాన్ని చూస్తే మంచిదనుకుంటున్నాను.

కొడవటిగంటి రోహిణీ ప్రసాద్ గారి జ్ఞాపకాలు


పిల్లల మాసపత్రికగా దాదాపు అరవయ్యేళ్ళుగా అగ్రస్థానంలో ఉన్న “చందమామ”కు మా నాన్న కొడవటిగంటి కుటుంబరావుగారు “పేరు లేని” ఎడిటర్‌గా చాలా ఏళ్ళు పని చేశారు…. “చందమామ” తొలి సంచిక 1947 జూలైలో విడుదలైంది. ఆ పత్రిక పూర్తిగా చక్రపాణిగారి మానసపుత్రిక. తెనాలిలో ఆయనకు మా నాన్నగారితో చిన్నతనం నుంచీ పరిచయం ఉండేది. “చందమామ” ప్రారంభించినప్పుడు మా నాన్న ఆంధ్రపత్రికలో పనిచేస్తూ ఉండేవారు.

అందువల్ల “చందమామ” పెట్టినప్పటినుంచీ చక్రపాణిగారు పిలుస్తూనే ఉన్నప్పటికీ 1951దాకా అందులో చేరలేదు. పైగా ఎక్కువ జీతం కూడా ఆఫర్‌ చేశారు. అప్పట్లో నాలుగు రాళ్ళ కోసం తరుచుగా ఉద్యోగాలు మారడం మర్యాదగా అనిపించేది కాదేమో….. “చందమామ” తొలిసంచికల్లో పిల్లల ముద్దుమాటలుండేవి. “చూశారా పిల్లలూ”, “ఏమోయి నేస్తం” వగైరా. ఇది చక్రపాణిగారికి అంతగా నచ్చినట్టులేదు.

మా నాన్నగారికి బాధ్యత వప్పచెప్పాక కథల తీరు మారిపోయింది. కథలన్నీ సాఫీగా, పెద్దల భాషలోనే రావడం మొదలైంది. క్లుప్తంగా, ఏ విధమైన యాసా చోటు చేసుకోకుండా సూటిగా సాగే మా నాన్న శైలిని చక్రపాణిగారు “గాంధీగారి భాష” అని మెచ్చుకునేవాడట. ఇంకెవరు రాసినా ఆయనకు నచ్చేది కాదు.

దాదాపు మొదటినుంచీ ఉన్నవారిలో దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారొకరు. మొదటి రంగుల సీరియల్‌ ఆయన స్పెషాలిటీ. తోకచుక్క, మకరదేవత, ముగ్గురు మాంత్రికులు మొదలైన అద్భుతాల నవలలన్నీ ఆయనవే. ఎందుచేతనో చక్రపాణిగారికి ఈ తరహా రచనలు నచ్చేవి కావు. పాఠకులకు మాత్రం అవి చాలా నచ్చేవి. ఒక దశలో వాటిని మాన్పించి బంకించంద్ర నవలను ప్రవేశపెట్టగానే సర్క్యులేషన్‌ తగ్గింది. దాంతో దాసరివారికి మళ్ళీ పనిపడింది. చక్రపాణిగారి టేస్టూ, పాఠకుల టేస్టూ వేరువేరని రుజువయింది.
 
ఇక తక్కిన కథలూ, శీర్షికలూ అన్నీ మా నాన్నే రాసేవారు. రచయితలుగా పత్రికలో మాత్రం కల్పితమైన పేర్లు పడేవి. పత్రికకు పేరు రావాలి తప్ప రచయితలకు పేరు రాకూడదనేది చక్రపాణిగారి సిద్ధాంతం. అదే జరిగింది కూడా. కొద్దిమంది రచయితలూ, జర్నలిస్టులూ, పరిచయస్థులూ తప్ప తక్కినవారికి ఎవరు రాస్తున్నారో తెలిసేదికాదు. మా నాన్న కూడా తన ఒరిజినల్‌ రచనలేవీ వెయ్యలేదు. మొత్తం మీద “చందమామ”కు త్వరలోనే ఎనలేని ప్రజాదరణ లభించసాగింది.

మొదట్లో పాఠకులు పంపిన కథలవంటివి దాదాపుగా ఏవీ ఉండేవి కావు. ఒకవేళ ఎవరైనా స్వంతంగా కథలు రాసి పంపినా అందులో సెలెక్టయిన వాటిని అవసరమనిపిస్తే “మెరుగుపరిచి” మా నాన్న తిరగరాసేవారు. మరే భాషలోనైనా ఎవరైనా కథ పంపితే అది క్లుప్తంగా ఏ ఇంగ్లీషులోకో అనువాదం అయి వచ్చేది. అది నచ్చితే తెలుగులో తిరగరాయబడి, మళ్ళీ మామూలు ప్రోసెస్‌ ద్వారా అన్ని భాషల్లోకీ తర్జుమా అయేది.

ఈ తతంగమంతా జరుగుతున్నట్టు ఎవరికీ తెలియకపోయినా తాము పంపిన కథ తమ పేరుతోనూ, కొంత పారితోషికంతోనూ, తాము పంపినదానికన్నా మెరుగైన రూపంలోనూ అచ్చయేది కనక ఎవరికీ అభ్యంతరం ఉండేది కాదు.

“చందమామ” ఆఫీసులో అన్ని ప్రపంచదేశాల జానపద కథలూ ఉండేవి. ఏ కథనైనా మన దేశానికీ, తెలుగు భాషకూ సరిపోయేట్టు మలిచి రాయడం మా నాన్నగారి పని. అంతేకాక ఒరిజినల్‌ బేతాళ కథలన్నీ అయిపోయాక మామూలు కథలను ఎంపిక చేసి, అందులోఒక క్విజ్‌ ప్రవేశపెట్టి, దానికి విక్రమార్కుడి చేత సమాధానం చెప్పించడం ఆయనకు ఒక కసరత్తుగా ఉండేది. బేతాళ కథలు మొత్తం ఇరవై అయిదేనని చాలామందికి తెలియకపోవచ్చు కూడా. కథల క్వాలిటీ ఎంత బావుండేదంటే విశ్వనాథ సత్యనారాయణగారు క్రమం తప్పకుండా ప్రతి సంచికనూ తెప్పించుకుని చదివేవాడట.

ఇక సర్క్యులేషన్‌ విషయంలో హిందీ ఎడిషన్‌ అన్నిటికన్నా ఎక్కువగా అమ్ముడయేది. 1966లో మా కుటుంబమంతా ఢిల్లీ, బెనారస్‌ మొదలైన ప్రాంతాలకు వెళ్ళినప్పుడు మా నాన్నకు తెలుగు రచయితగా కాక హిందీ చందమామ వల్ల ప్రతి చోటా ఘనస్వాగతం లభించింది. 1957 ప్రాంతాల్లో “చందమామ” ఇంగ్లీష్‌ ఎడిషన్‌ కూడా వేశారు. అది అన్ని విధాలా తక్కిన సంచికల్లాగే ఉండేది. అదంతా మా నాన్నగారే రాసేవారు.

1952 ప్రాంతాల్లో నాగిరెడ్డిగారు కినిమా అనే సినీ మాసపత్రికను మొదలుపెట్టారు. అందులో కూడా శీర్షికలూ, వ్యాసాలూ అన్నీ మా నాన్నగారే రాసేవారు. అది రెండు మూడేళ్ళకే ఆగిపోయింది. రంగులు లేకపోయినా కంటెంట్‌ విషయంలో అది ఆ తరవాత వచ్చిన విజయచిత్ర కన్నా ఎన్నో రెట్లు బావుండేది. అప్పుడే పైకొస్తున్న నటీనటులూ, సినీ గాయనీ గాయకులూ అనేకమందితో మా నాన్న జరిపిన ఇంటర్వ్యూలు ఇప్పుడు చదవటానికి చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి.

తెలుగులో మాట్లాడడం అలవాటైన మా పిల్లలవంటివారికి “చందమామ” చదువుతూ ఉంటే భాషతో మరికొంచెం పరిచయమూ, తెలుగు నుడికారమూ పట్టుబడతాయని నా ఉద్దేశం. పిల్లలను తెలుగు చదవమని ప్రోత్సహించడానికి “చందమామ” మంచి సాధనమని నాకనిపిస్తుంది. ఎందుకంటే అమెరికాలో ఉంటూ ఇంటర్నెట్ మీద తెలుగు టీవీ వార్తలను చూస్తున్న నాకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోనే తెలుగు మరిచిపోతున్నారన్న వాదనలో కొంత నిజం లేకపోలే దనిపిస్తోంది. పిల్లలకు ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌తో బాటు తెలుగు చదవడం రావాలంటే “చందమామ” వంటిది చదవడం ఒక్కటే మార్గమేమో.

“చందమామ” మొదలుపెట్టినప్పుడు తెలుగుభాషను గురించిన ఇటువంటి భయాలేవీ ఉండేవి కావుగాని పిల్లలకు ఆరోగ్యకరమైన సాహిత్యం అందించాలనే ఉద్దేశం మాత్రం ఉండేది. భూతప్రేతాల గురించిన భయాలు తగ్గడానికీ, జానపద సాహిత్యంలో తప్పనిసరిగా ఉండే కొన్ని మూఢవిశ్వాసాలు మితిమీరకుండా చూడడానికీ గట్టి ప్రయత్నాలే జరిగాయి. సర్కార్‌ వంటివారి చేత ఇంద్రజాలం గురించిన వివరాలను ప్రచురించడంతో పిల్లలకు కొన్ని కిటుకులు తెలుస్తూ ఉండేవి. పురాణాల్లో కూడా వాల్మీకి రామాయణాన్నే అనుసరిస్తూ, ఇతర రామాయణాల వెర్రిమొర్రి అంశాలేవీ కథలోకి రాకుండా చూసే ప్రయత్నం జరిగింది.

1969లో బాలసాహిత్యం గురించి రాసిన ఒక వ్యాసంలో మా నాన్నగారి దృక్పథం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆయన లెక్కన “బాలసాహిత్యం పిల్లల మెదడులో కొన్ని మౌలికమైన భావనలను బలంగా నాటాలి. ధైర్యసాహసాలూ, నిజాయితీ, స్నేహపాత్రత, త్యాగబుద్ధీ, కార్యదీక్షా, న్యాయమూ మొదలైనవి జయించటం ద్వారా సంతృప్తిని కలిగించే కథలు, ఎంత అవాస్తవంగా ఉన్నా పిల్లల మనస్సులకు చాలా మేలుచేస్తాయి…పిల్లలలో దౌర్బల్యాన్ని పెంపొందించేది మంచి బాలసాహిత్యం కాదు…దేవుడి మీద భక్తినీ, మతవిశ్వాసాలనూ ప్రచారం చెయ్యటానికే రచించిన కథలు పిల్లలకు చెప్పటం అంత మంచిది కాదు…కథలో నెగ్గవలసినది మనుష్య యత్నమూ, మనిషి సద్బుద్ధీనూ”. ఇది “చందమామ” కథల్లో ఎక్కువగా కనబడుతుందని అందరికీ తెలిసినదే….”

చందమామ జ్ఞాపకాలు
http://www.eemaata.com/issue41/chandamama.html

రావి కొండలరావు గారి జ్ఞాపకాలు…

 
చందమామ పత్రికను చందమామగా తీర్చిదిద్దిన ప్రముఖులలో ఆయన -కుటుంబరావుగారు- అగ్రగణ్యుడు. 1952, జనవరి 1 నుండి చనిపోయే వరకూ చందమామలో పనిచేసి ఆ పత్రిక అత్యున్నత స్థితికి రావటాని ఎంతో కృషి సలిపాడు. విజయచిత్ర పత్రిక ఆరంభం కాబోతున్న రోజుల్లో నేను ఆంధ్రజ్యోతి కి సినిమా కాలం రాస్తూ ఉండేవాడిని. మా వాళ్లు సినిమా పత్రిక ఆరంభిస్తున్నారు. మీరేమైనా రాస్తారా? అని అడిగారు ఒకసారి. తప్పకుండా అన్నాను. ఆయనే నన్ను తీసుకువెళ్లి ప్రొప్రయిటర్లకి పరిచయం చేసి చెప్పారు. నేను చందమామ పబ్లికేషన్స్ లోకి రావడానికి ఆ విధంగా ఆయన కారకులైనారు. పదిహేను సంవత్సరాలపాటు పక్కపక్కగా ఉన్న ఆఫీసుల ద్వారా మా పరిచయాలు, స్నేహాలు మరింత పెరిగాయి.

చందమామ ప్రధాన సంపాదకుడిగా ఆయనకున్న స్థాయి, గౌరవం ఎనలేనివి. అందరికీ ఆయనంటే గౌరవం, భక్తీ, తన స్థాయికి ఉండవలసిన కనీసపు అహంకారం లేని మనిషి ఆయన. సినిమా మీద ఏదైనా వ్యాసం తడితే రాసుకొచ్చి నాకిస్తూ ఏమండీ మీ పత్రికలో వేసుకుంటారా, చూడండి అనేవారు నాకు దిమ్మ తిరిగేలా. ఆయన దగ్గరికి కథలు పట్టుకు వెళ్లిన వాడిని, ఆయన ద్వారానే చందమామ పబ్లికేషన్స్‌లోకి వచ్చిన వాడిని, ఎన్నే అడిగి తెలుసుకుంటున్న వాడిని, ఒకసారి కొండలరావును రమ్మను అని కబురు చేసి ఆ వ్యాసం నాకు ఇచ్చి మీ పత్రికలో వెయ్యండి అని చెప్పగల హక్కు అధికారం ఉన్న మనిషి ఆయన. రమ్మంటే వెళ్లమూ! వెయ్యమూ!

(రావి కొండలరావు -కౌముది అక్టోబర్ 2007  సంచికనుంచి)

బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు గారి జ్ఞాపకాలు


వాహినీ, విజయావారికి అత్యంత సన్నిహితుడుగాను, చందమామ, యువసంపాదక వర్గంలో నాగిరెడ్డి, చక్రపాణిలతో సగౌరవంగా ఉంటూ ఉండి కూడా ఆయన సినిమాలకు రాసినదాని కన్నా ఆ పత్రికలకు ఇంకా భారతి వంటి ఇతర పత్రికలకు కూడా ఎన్నో కథలు రాసాడు. తన పేరుతోను, మారుపేర్లతోను రాసినా, కొడవటిగంటి తర్కబద్దమైన వాక్యరచన, కథాకథన పద్ధతి, కొన్ని రకాల పాత్రల మూసపోతా – ఇది కొడవటిగంటి రచనే అని తెలిసిపోయేటంతటి వ్యక్తిగత శైలి ఆయనది. ఆయన మార్కిస్టు దృక్ఫధంతో రాసిన మానవ సమాజ పరిణామ చరిత్ర చాలా హేతుబద్దంగాను, కాదనడానికి వీలు లేనట్లుగాను ఉంటుంది.

(బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు – కౌముది.నెట్ అక్టోబర్ 2007)

మాధవపెద్ది గోఖలే గారి జ్ఞాపకాలు


పిల్లల మాసపత్రిక ‘చందమామ’ను కూడా చక్రపాణి అప్పుడే ప్రారంభించారు. అప్పటికి ఇంకా ఏ ఉద్యోగమూ దొరకని కక్కయ్య 1949లో ఈసారి ‘ఆంధ్ర దినపత్రిక’లో చేరి, 1952 నాటికి ‘చందమామ’కు ఎడిటరుగా చేరాడు. ఆయన జీవితంలో ఈ ఒక్క ఉద్యోగమే 1952 నుండి 1980 వరకు స్థిరంగా నిలిచిపోయింది. ఆయన చాలా గట్టి స్వతంత్రభావాలు గలవాడు. తన రచనల విషయంలో, ప్రత్యేకించి జీతండబ్బుల కోసం ఏనాడూ తన అభ్యుదయ పంథానుండి దిగజారలేదు.

ఆయన భావాలు తన ఉద్యోగాలు ఊడేందుకు ఎక్కువచోట్ల పనిచేసినై. ‘నాకు ఉద్యోగాలు అచ్చిరావు’ అని ఆయన అన్నాడంటే రచయితగా తన స్వాతంత్ర్యానికీ, చేసే ఉద్యోగాలకూ వైరుధ్యాలొస్తున్నాయని మనం అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఆయన సత్ఫలితాలకు “ఆంధ్రవారపత్రిక’ తరఫున కక్కయ్యకో చిన్న యోగ్యతాపత్రం లభించింది. ‘మీ హయాంలో వారపత్రిక కవరుపేజీ చాలా ముచ్చటగా ఉంటున్నదండీ’ అన్నదే ఆ పత్రం. అంటే పత్రిక విలువా (పాఠకుల లేఖల్లో ఈ విషయం వ్యక్తమయేది), సర్కులేషనూ పెరగటం పరిగణనలోకి రాక, ఆయన మెరుగుపరచింది కేవలం అట్టమీద బొమ్మ మటుకేనని చెప్పటం. కక్కయ్య వెంటనే తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశాడు.

“కొడవటిగంటి కుటుంబరావు – జీవితపు పరవళ్లు”
మాధవపెద్ది గోఖలే
http://poddu.net/?p=336

శివరాం ప్రసాద్ గారి జ్ఞాపకాలు

చక్రపాణి-నాగిరెడ్డి గార్లచే 1947లో మొదలు పెట్టబడినప్పటికీ, 1952లో కుటుంబరావుగారు సంపాదకుడిగా ఆయన ఆద్వ్యర్యం లోకి చందమామ (ఒకప్పటి ప్రముఖ మాస పత్రిక) వచ్చేవరకు, ఒక అనామక పత్రికగానే ఉన్నది. సంపాదకుడిగా ఆయన పేరును చందమామ వారు ఎప్పటికి ఆ పత్రికలో ప్రచురించకపోయినా, కుటుంబరావుగారు తీసుకున్న శ్రధ్ధ (చక్రపాణి నాగిరెడ్డిగార్ల సహకారంతో) చందమామను తెలుగు పత్రికా లోకంలో తలమానికంగా నిలబెట్టింది. ఆయన చందమామను నడిపిన కాలం 1952 నుండి 1980లో ఆయన మరణించేవరకు, ఆ పత్రికకు స్వర్ణయుగమే.

చిన్న పిల్లల మనస్సులు ఎంతో సున్నితంగా ఉండి, విషయాలను ఎల్లకాలం గుర్తు పెట్టుకునే దశలో ఉంటాయి. ఆ విషయం బాగా తెలిసిన కో.కు గారు, ఆ చిన్నారి పాఠకులకోసం అన్ని కథలను, తన శైలిలో చెక్కి కథా శిల్పాలుగా చేసి వదిలేవారు. ప్రతి కథ (ఎవరు వ్రాసినా సరే) కుటుంబరావుగారి చేతిలో పడి ఆణిముత్యంగా మారిపొయ్యేది. ఇవ్వాల్టికి పాఠక ఆదరణ కోసం వెంపర్లాడుతూ ఆ పత్రిక దశాబ్దాలనాటి కథలనే మళ్ళీ మళ్ళీ పునర్ముద్రణ చేస్తోంది అంటే ఆ కథల గొప్పతనం అర్ధం చేసుకోవచ్చును

అంతర్లీనంగా ప్రతి కథలోను, ఒక నీతి సూత్రం, సంభాషణల్లో తర్కం, మూఢనమ్మకాలను మూలాల్లోకి వెళ్ళి ప్రశ్నించటం వంటివి ఆ రోజులలో చందమామ చదువుతూ పెరిగిన పిల్లలకు (మూదు నాలుగు తరాలవరకు) దొరికిన పెన్నిధి, వారి జీవితాలను ప్రభావితం చేసి నలుగురూ కలసి జీవించే సరైన పధ్ధతిలోకి మళ్ళించినాయి. ప్రభుత్వం వారు పిల్లలకు ఇది మంచి, ఇది కూడదు అని నిర్దేసించిన పాఠ్య పుస్తకాలకంటే, భాషా పరంగాను, అలోచనా పరంగాను, చందమామ కథలు అప్పటి పిల్లలకు (అనేకమార్లు పెద్దలకు కూడ) చక్కటి “చదువు” నేర్పాయి.

చందమామ పత్రికకు ఆయన దిద్దిన మెరుగులలో అన్నిటికన్నాఎక్కువగా తళతళలాడేది బేతాళ కథల శీర్షిక , అసలులో కథలు పాతిక మాత్రమే! కాని, చందమామలో వందల కొలది మామూలు కథలను బేతాళ కథలుగా ఎంతో నేర్పుగా మార్చి ప్రచురించారు. సాధారణమైన పిల్లల కథల్లోంచి, కథ చివర, ప్రతి నెలా, ఒక చిక్కు ప్రశ్నను సృష్టించడం, దానికి చక్కటి సమాధానం చెప్పించడం, సామాన్య విషయం కాదు. అతి కష్టతరమైన ఈ పనిని, దశాబ్దాల పాటు నిరాఘాటంగా కొనసాగించడం,

తెలుగు జానపద సాహిత్యంలోని పేరొందిన ఒక కథా సంపుటిని తీసుకుని, ఆ కథలను ప్రచురించటమే కాక, అదే పంధాలో అనేక ఇతర కథలను ప్రచురించి, చిన్న పిల్లలకు (పెద్దలకు కూడ) చక్కటి ఆలోచనా పద్ధతి, సందేహాలను ప్రశ్నల రూపంగా వ్యక్తపరచటం, తర్కంతో కూడిన చక్కటి సమాధానాలు ఇచ్చే నేర్పరితనం ఈ శీర్షిక ద్వారా కుటుంబరావుగారు నభూతో నభవిష్యతిగా రూపొందించారు ఈ బేతాళ కథలు. తెలుగు పత్రికా చరిత్రలో అన్ని శీర్షికలకన్న ఎక్కువకాలం ప్రచురించబడిన, ఇంకా ప్రచురించబడుతున్న శీర్షిక ఇది ఒక్కటే అయి ఉండవచ్చును.ఈ చక్కటి సాహిత్య ప్రక్రియ వెనుక ఉన్నది మన కుటుంబరావుగారే.

ఈ మొత్తం ప్రక్రియ తానేదో గొప్పపని చేస్తున్నాని అనుకుంటూ చెయ్యలేదు. తన ఉద్యోగ ధర్మంగానే చేశారు.

శివరాం ప్రసాద్
“మీకు తెలుసా! ఒక మహా రచయిత శతజయంతి ఈరోజున” అనే కథనంలోంచి.

కుటుంబరావు గారి వ్యాఖ్యలు


సాహిత్యం నుండి ప్రజల్నీ, రాజకీయాల నుండి సాహిత్యాన్నీ, ప్రజల నుండి రాజకీయాలనీ రక్షించే ప్రయత్నాలు చూస్తూంటే నాకు నవ్వొస్తుంది.
నియంతల మీదా, నిరుద్యోగమ్మీదా, లాకౌట్ల మీదా, యుద్ధాల మీదా గొంతెత్తేందుకు కళాకారులకు హక్కు లేదు.., అది రాజకీయులకే ఉందనడం మూర్ఖత్వం. అణగదొక్కాలనుకునేవారే ఇలాంటి తలతిక్కవాదం చేస్తారు.
ప్రకృతి రహస్యాలను వివరించలేనిది శాస్త్రం కాదు; జీవితంలోని కష్టాల్ని తీర్చలేనిది ఆవిష్కరణా కాదు; జీవితంలోని ప్రతీ కోణాన్ని చూపించలేనిది సాహిత్యమే కాదు
మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా సాహిత్యమూ మారాలి … పాతకాలపు సాహిత్య పద్ధతులకే కట్టుబడి ఉండడమంటే మోసం చెయ్యడమే
కులం మిథ్య, మతం మిథ్య, ధనమొకటే నిజం (పేదవాడైన అగ్రకులస్తుని కంటే డబ్బున్న దళితునికే ఎక్కువ పేరు ఉంటుంది. ఈ వ్యవస్థని ఉద్దేశించి అన్న వాక్యం)

వికీపీడియానుంచి

చివరగా…

చందమామలో కుటుంబరావు గారి గురించి నా బ్లాగులో, చందమామ వెబ్‌సైట్‌లో ఈ 28న -ఆయనకు నూరేళ్లు- పరిచయం లేదా కథనం రాయమని ప్రోత్సహించిన ఘనత పూర్తిగా శివరాం ప్రసాద్ ‌గారికే దక్కుతుంది. నిన్ననే ఆయన “మీకు తెలుసా! ఒక మహా రచయిత శతజయంతి ఈరోజున” అనే పేరిట తన బ్లాగులో కుటుంబరావు గారి గురించి పెద్ద పరిచయం చేయడమే కాక చందమామ ఆన్‌లైన్‌లో, నా బ్లాగులో కూడా రాయమని పలుసార్లు ప్రోత్సహించారు.

గత పది రోజులుగా చందమామ కలెక్టర్స్ ఎడిషన్ తెలుగు అనువాదాల పనిలో ఉండి ఇక ఏపని కూడా పట్టించుకోకుండా ఉన్న సందర్భంలో ఈ మెయిల్స్ ద్వారా నాలుగైదు సార్లు హెచ్చరించి మరీ శివగారు నన్ను ముగ్గులోకి దింపారు. చందమామకు కుటుంబరావుగారు చేసిన దోహదం గురించి ఇంతవరకు లభ్యమవుతున్న సమాచారాన్ని అయినా ఒక చోట చేర్చాలనే ప్రయత్నంలో ఈ పరిచయంతో పాటు పెద్దల మాటలను కూడా ఈ పో‌స్ట్‌లో చేర్చాను. వీరందరి రచనలలోంచి విషయాన్ని తీసుకున్నందుకు ఎవరికీ అభ్యంతరం ఉండదనే భావిస్తున్నాను.

Rajugaru, please do write in your excellent language about Kodavatiganti in YOUR BLOG..  Kodavatiganti was THE ONLY Editor of Chandamama.  If you write an article in your Blog and also in online Chandmama, atleast now, after 29 years after the great writer and Editor’s demise (on the eve of his birth Centinary), the sin committed by Chandamama for not publishing his name as Editor can be exonerated to some extent.
 
You are free to use any of the articles I had written in my blog.  Please do that.
 
I feel proud if contents in my blog are taken and quoted in online Chandamama when you write about the Centinary year of Shri Kodavatiganti Kutumbarao-the longest serving Editor by far. I am sure nobody can beat his record now!!!

please do write an article on Shri Kodavatiganti Kutumbarao in Chandamama Online. Ko Ku being the longest serving Editor unnamed of course).
 
Regards,
SIVARAMAPRASAD KAPPAGANTU
FROM BANGALORE, INDIA

శివరాం ప్రసాద్ గారూ, కుటుంబరావు గారిపై ఈ పరిచయం కాసింతైనా ఉపయోగకరంగా ఉంటుందనుకుంటే ఆ ఘనత పూర్తిగా మీకే చెందాలి. సమయాభావం పేరుతో రాయలేనేమో… కనీసం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్నయినా ఒకచోట చేర్చలేనేమో అని వెనుకాడుతున్న సమయంలో మీ ప్రోత్సాహమే నన్ను ఈ పనికి పురికొల్పింది.

మీకు కృతజ్ఞతాభివందనలు

RTS Perm Link

చిత్రా, శంకర్‌, ఆచార్యలపై మరికొంత

October 27th, 2009

వేణూ గారూ! చాలా పొరపాటు జరిగిపోయింది. చందమామ కలెక్టర్ ఎడిషన్‌ను తెలుగులో ప్రచురించే పనుల్లో ఉండి గత వారం రోజులపైగా అనువాదాల ఒత్తిడిలో ఉండి ఇంటర్నెట్ చాలా తక్కువగా చూడటం. మధ్యలో ఓ మూడురోజులు తప్పనిసరై తిరుపతి, కడపలకు వెళ్లవలసిరావడంతో మీ హృదయంలోంచి వచ్చిన ఈ అపరూప కథనం -“చందమామ’పై చెరగని సంతకం ‘చిత్రా’-  చూడటం కుదరలేదు.

ఇవ్వాళ కూడా ఎందుకో మీ బ్లాగును రెఫర్ చేయాలనిపించి తెరిచి చూస్తే మహాద్భుత దృశ్యం ఇదిగో ఇలా కళ్లముందు సాక్షాత్కరించింది. రెండు రోజులు కూడలి, జల్లెడ, హారం కేసి చూడలేకపోయినా, చందమామ అభిమానుల బ్లాగులు తెరువలేకపోయినా ఎంత ప్రమాదం జరుగుతుందో ఇప్పటికి ఏ నాలుగోసారో, అయిదో సారో నా అనుభవంలోకి వచ్చింది. అందులో తాజాగా మీది.

అందుకే కనీసం చందమామ అభిమానులు అయినా తాము కొత్తగా ఏదైనా రాసినప్పుడు ప్రత్యేకించి చందమామ గురించి, దాని చిత్రకారుల గురించి కథనం రాసిన పక్షంలో ఆ విషయాన్ని ఊరికే పోస్ట్ చేసి ఊరుకుండటం కాకుండా మనందరి ఈమెయిళ్లు కాస్త ఒపికగా సేకరించి అందరికీ బల్క్‌మెయిల్ రూపంలో మన కొత్త లింకులను పరస్పరం పంపగలిగితే ఎంత బాగుంటుందని గతంలోనే నేను రెండు మూడు సార్లు మొత్తుకున్నాను కూడా.

ఎందుకంటే అగ్రిగేటర్ సైట్లలో మన కథనాలు ఉంచినా, తాజాగా మంచి కథనాలు పోస్ట్ చేసినా సరే్ ఒక్కోసారి కాదు చాలాసార్లు అనివార్యంగా వాటిని సకాలంలో చూడలేని ఘటనలు నా అనుభవంలో చాలా సార్లు వచ్చాయి. ఇకనైనా మనం ఇలాంటి సందర్భాల్లో స్వయంగా మన రచనల పరస్పర పంపకం చేస్తేనే బాగుంటుందని బలంగా భావిస్తున్నా..

పరిమిత వనరులతో అయినా సరే చిత్రాగారి బొమ్మల గురించి ఇంత చక్కటి కథనం ప్రచురించారు. ఇదే మీరు చందమామ ఆఫీసుకు వచ్చి చిత్రా, ఎంటీవీ ఆచార్య, శంకర్, వపా గార్ల చిత్రాలు భారీ సైజులో చూడగలిగితే మీరు, శివరాం ప్రసాద్ గారు వంటి వారు ఎంత చక్కటి ప్రేరణ పొంది ఉండేవారో మాటల్లో చెప్పలేను.

కాని ఒక్కటి మాత్రం చెప్పగలను. దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం, చిత్రా గార్ల గురించి మీరు చేసిన కృషి చందమామ చరిత్రలో కలకాలం నిలిచిపోతుంది. ఇదే విధమైన క్వాలిటీ రైటింగ్‌ను మీరు, శివరాం గారు, తదితరులు కొనసాగించగలరని ప్రగాఢంగా ఆశిస్తున్నాను.

దీని కొనసాగింపుగా చిత్రా, శంకర్ గార్లపై నేను పొందుపర్చిన వార్తా విశేషాల సమాచారం ఓ పెద్ద కథనంలాగా తయారవడంతో దాన్ని మీ బ్లాగులో కామెంట్ రూపంలో పెట్టడం బాగుండదనే ఉద్దేశంతో ఈ మొత్తం కథనాన్ని నా చందమామ చరిత్ర బ్లాగులో పోస్ట్ చేయాలనుకుంటున్నాను.

చిత్రా గారి అస్తమయం గురించి “చందమామ గుండె పగిలిన వేళ” అనే పేరుతో నా బ్లాగులో రెండు వారాలక్రితం కథనం రాస్తూ ఆయన జీవిత వివరాల గురించి వచ్చే టపాలో తెలుసుకుందామని రాశాను. శంకర్ గారు ఆయన వ్యక్తిగత జీవితం గురించి కొన్ని ముఖ్యమైన వివరాలు తెలిపారు. పైగా ఆయన 40 లేదా 50 ఏళ్ల క్రితం తన ఫోటో ఆల్బమ్‌లలో దాచుకున్న అపరూప చిత్రాలను ఒక్కటొక్కటిగా మాకు అంద జేస్తున్నారు.

సరిగ్గా వారం రోజుల క్రితమే ఆయన చిత్రాగారి అపరూప చిత్రాలు కొన్ని మాకు అందించారు. అవి అంత స్పష్టంగా లేకపోవచ్చు కానీ, చిత్రలేఖనంతో జీవితం పండించుకున్న ఇద్దరు చిత్రకారుల అపరూప జ్ఞాపకాలుగా చూడగలిగితే వాటి విలువ మనకు తెలుస్తుంది. అసలు చిత్రాగారికి ఫోటోగ్రపీపై ఉన్న అవగాహనను మరింత మెరుగుపర్చిందీ, ఆయనకు ఉత్తమ నాణ్యత కలిగిన కెమెరాలను దగ్గరుండి చూపించి మరీ కొనేలా చేసీందీ శంకర్ గారేనట.

చందమామ కలెక్టర్ ఎడిషన్‌లో ఉన్న గ్రూప్ పోటోలోని ఫోటోల్లో చిత్రాగారిని తదితర ప్రముఖులను గుర్తుపట్టి శంకర్ గారు గతవారంలో వివరంగా రాసి ఇచ్చినప్పుడు నాకు ఒక్కసారిగా ఎగిరి గంతేయాలనిపిపించింది. చిత్రాగారి సమకాలికులు, చందమామ తొలి ఇన్‌ఛార్జ్ ఎడిటర్ రాజారావు గారి టీమ్ సభ్యులు ముద్దా విశ్వనాధం గారి ఫోటోలు ఇక దొరకవు అని నిశ్చయించుకున్న తరుణంలో అతి స్పష్టంగా కనిపించే ఆయన ఫోటోను శంకర్ గారు ప్రసాదించారు.

ఎంటీవీ ఆచార్య గారి ఫోటోయే ఇంకా దొరక్కుండా మిగిలిపోయింది. ఆయన వ్యక్తిగత చరిత్ర కాని, చందమామలో ఆయన పోషించిన పాత్ర కాని చెప్పేవారు కూడా కనిపించే పరిస్థితి లేదు. ఆయన తన పనులమీద పదే పదే చందమామను విడిచి బెంగళూరు వెళ్లిపోవడం, తన చిత్రాల ప్రదర్శన పట్లే మక్కువ పెట్టి రష్యా వంటి దేశాలకు కూడా వెళ్లడం, ఈ క్రమంలో చందమామలో తను గీసిన అపరూప చిత్రాల ఒరిజినల్ నమూనాలను తన వెంట తీసుకుపోయి తిరిగి ఇవ్వకుండా అట్టే పెట్టుకోవడం వంటి ఘటనలతో శంకర్ గారికి కూడా ఎంటీవీ ఆచార్య గారిపై పెద్దగా గౌరవభావం లేనట్లు కనిపిస్తోంది. కన్నడ మేధావి వర్గాలలో ఆచార్య గారి గురించి జరిగిన చర్చలు ఆన్‌లైన్‌లో అక్కడక్కడా కనిపిస్తున్నప్పటికీ తన వ్యక్తిగత వివరాలు దాదాపుగా దొరకని స్థితి.

వేణు గారూ, మీ తదుపరి ప్రాజెక్టు ఎంటీవీ ఆచార్య గారిమీదే అయితే మీ సోర్సులో మీరూ తన వ్యక్తిగత వివరాలకోసం ప్రయత్నించగలరు. అలా కాక వపాగారిపై మీరు దృష్టి పెడుతున్నట్లయితే తన గురించిన సమాచారం కొంచెం నా వద్ద కూడా ఉంది. ఈ మధ్యే 70, 80ల నాటి ఆయన ఫోటోను స్వాతి వార పత్రిక వారినుంచి సంగ్రహించాము.

చిత్రాగారి వ్యక్తిగత, ఉద్యోగ జీవితం గురించి శంకర్‌గారు ఆసక్తికరమైన విషయాలు చెప్పారు. కాని కలెక్టర్ ఎడిషన్ అనువాదాల పనిలో ఉండి గత వారం, పది రోజులుగా ఈ విషయం పక్కకు పోయింది. మీరు, ఇంతకుముందే శివరాం ప్రసాద్ గారు చిత్రాగారి చిత్రాల గురించి రాసిన సమాచారానికి ఆయన వ్యక్తిగత వివరాలు కూడా తోడయితే ఓ సమగ్ర చిత్రం వస్తుందనే నా అభి్ప్రాయం.

అలాగే శంకర్ గారి గురించి తమిళ, ఆంగ్ల పత్రికలలో ప్రచురించిన అయిదారు వ్యాసాలను కూడా ఆయన ఈ మధ్యే ఇచ్చారు. 1960లలో చందమామ సిబ్బంది సిలోన్ యాత్రకు సంబంధించిన పూర్తి ఆల్బం కూడా ఇచ్చారు. ఇంకా 1946లో స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌లో కోర్సు పూర్తయిన సందర్భంగా తీసుకున్న గ్రూప్ ఫోటో కూడా ఆయన ఇన్నాళ్లుగా భద్రపర్చారు. ఎన్ని అరుదైన చిత్రాలను ఆయన కాపాడుకుంటూ వచ్చారంటే ఒక్క మాటలో వర్ణించలేము.

ఈ అనువాదాల ఒత్తిడి నా అన్నిపనులనూ మింగేస్తోంది. కానివ్వండి ఆలస్యంగా అయినా సరే. వీరి వ్యక్తిగత వివరాలకు సంబంధించిన ఖాళీని పూడ్చడానికి నా వంతు ప్రయత్నం చేస్తాను..

కాని ఒక్కటి మాత్రం చెప్పగలను. దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం, చిత్రా గార్ల గురించి మీరు చేసిన కృషి చందమామ చరిత్రలో కలకాలం నిలిచిపోతుంది. ఇదే విధమైన క్వాలిటీ రైటింగ్‌ను మీరు, శివరాం గారు, తదితరులు కొనసాగించగలరని ప్రగాఢంగా ఆశిస్తున్నాను.

చందమామ కలెక్టర్స్ ఎడిషన్ -60 ఏళ్ల సందర్భంగా ప్రచురించినది-, చందమామ చిత్రకారుల చిత్రాలపై విడి విడి పుస్తకాల ప్రచురణ కు సంబంధించిన పనులు ఊపు అందుకుంటున్నాయి. అనుకున్నవి అనుకున్నట్లుగా జరిగితే ఈసారి ఇవి ఖాయంగా వెలుగు చూస్తాయనిపిస్తోంది.

“చందమామ’పై చెరగని సంతకం ‘చిత్రా’ ” పేరిట వేణుగారు రాసిన కథనం ఇక్కడ చదవండి.
http://venuvu.blogspot.com/2009/10/blog-post.html

చిత్ర – చందమామ అద్భుత చిత్రకారుడు” పేరిట శివరాం ప్రసాద్ గారు రాసిన కథనం ఇక్కడ చదవండి.

RTS Perm Link

చందమామ ఆత్మకథ

October 16th, 2009

పూర్వకాలంనుంచి భారతీయ జనపదాల నోళ్లలో నానుతున్న లెక్కలేనన్ని కథలను సేకరించి, గుదిగూర్చి, ఆ కథల్లోని నీతి, ప్రాచీన సంస్కృతీ సంప్రదాయాలను పిల్లలకు, ప్రజలకు అందజేయాలని చక్రపాణి గారు కలగన్నారు. ఆ మహత్తర స్వప్నమే 1947లో చందమామగా సాకారమైంది. ఇది చక్రపాణి గారి మానసపుత్రిక, ఆయన కన్న వేల కలల ప్రతిరూపం చందమామ.

ప్రాచీన సంస్కృతిలోని అత్యుత్తమ భావనలను పిల్లలకు అందించాలని, భారతీయ కథలను తమ భావి జీవన సంస్కృతికి పునాదిగా వేసుకుని తరించేలా చేయాలని చక్రపాణి కన్న కలలు సాకారమవడానికి దశాబ్దకాలం పట్టింది. పల్లీయ సంస్కృతిని అణువణువునా పుణికిపుచ్చుకున్న సీమ బిడ్డ నాగిరెడ్డి రూపంలో ఓ మహనీయుడు తోడయిన మహత్తర క్షణాలు చక్రపాణి కలలకు వాస్తవరూపమిచ్చాయి.

భారతీయ పత్రికా ప్రచురణ చరిత్రలో అపూర్వమైన ఘటనకు అలా బీజం పడింది. నాగిరెడ్డి ‘హార్డ్‌వేర్’ చక్రపాణి ‘సాఫ్ట్‌వేరు’ అని ఇప్పుడు మనం పిలుచుకుంటున్న ఆ అద్వితీయ చరిత్రకు నాంది పలికిన క్షణాలకు చందమామ స్వయంగా అక్షరరూపమిచ్చింది.

పాఠకులూ, అభిమానులూ ఎన్నాళ్లనుంచో వినడానికి కుతూహలపడుతున్న చందమామ ఆత్మకథను 1954 నవంబర్ దీపావళి ప్రత్యేక సంచిక తొలిసారిగా వినిపించింది. దీంట్లో ‘చందమామ కథ’ పేరిట 13 పేజీలలో ఓ పెద్ద వ్యాసం ప్రచురించారు.

రచయితలు రచనలు పంపినది మొదలు, పత్రికను తయారుచేసి రవాణా చేయడం— కలకల్లాడే ఆ చందమామను పాఠకులు అందుకుని ఆహ్లాదంతో చదువుకోవడం వరకూ జరిగే అన్ని దశలనూ, పరిణామాలనూ కళ్లకు కట్టినట్లు చూపించడమే ఈ “చందమామ కథ” లోని విశేషం.

చందమామ సంస్థాపకులు, సంపాదకులు, రచయితలు, చిత్రకారులు, ప్రెస్, ప్రింటింగ్, ప్యాకింగ్ విభాగం, చందమామ స్వంత రాజభవనాలు మొదలైన చందమామ కథా కమీమిషులను మొత్తంగా గుదిగూర్చి ఈ వ్యాసంలో పొందుపర్చారు. దీనిని రెండు భాగాలుగా ఆన్‌లైన్‌లో ప్రచురిస్తున్నాము. తొలి భాగం ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాము.

అన్‌లైన్ చందమామలో ఈ కథనంకోసం వేసిన ఫోటోలు సర్వశ్రీ నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి, వీరి పుత్రులు ప్రసాద్, తిరుపతిరావు (వరుసక్రమంలో) గా గుర్తించగలరు.
 
చందమామ కథ తొలి భాగం పూర్తి పాఠం కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

http://www.chandamama.com/lang/story/stories.php?lng=TEL&mId=12&cId=49&stId=2285
 
చందమామ కథ పూర్తి పాఠంకోసం (13 పుటలు) ఆసక్తి కలవారు చందమామ ఆర్కైవ్స్‌లో కింది లింకు తెరిచి లోపలి పుటలలో చూడగలరు.
http://www.chandamama.com/archive/storyArchive.php?lng=TEL

RTS Perm Link

మధ్యయుగాల కథలకు కాణాచి చందమామ

October 14th, 2009

కలెక్టర్ ఎడిషన్

కలెక్టర్ ఎడిషన్

భారతదేశంలోకి కామిక్స్ లేదా గ్రాఫిక్ నవలలు ఇంకా అడుగు పెట్టడానికి చాలా కాలం క్రితమే కొన్ని భారతీయ బ్రాండ్‌లు చిన్న పిల్లల, యువతీ యువకుల మనసులను కట్టిపడేశాయి. ఇవి  పిల్లల పత్రికలుగా పేరుకెక్కాయి. మన దేశీయ మూలాలను కనుగొనడంలో, రోజువారీ జీవితంలో మంచి, చెడుల మధ్య వ్యత్యాసం గురించి తెలుసుకోవడంలో ఈ పత్రికలు కొన్ని తరాల పిల్లలు, పెద్దలకు మార్గనిర్దేశం చేస్తూ వచ్చాయి.

ఆ కోవకు చెందిన సుప్రసిద్ధ పిల్లల పత్రికలలో వీటిని చేర్చవచ్చు. టింకిల్, బాలమిత్ర, బొ్మ్మరిల్లు, గోకులం, చంపక్, పూంథాలిర్, రత్నబాల, బుజ్జాయి తదితర పత్రికలు. ఇవన్నీ కూడా తమ స్వంత పాఠకులు, అభిమానులతో విశిష్టత పొందాయి.

వీటిలో ప్రతి పత్రిక కూడా తమవైన ప్రత్యేక కథలతో ఓ ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంటూ వచ్చాయి. టీవీ మీడియా ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని టీవీ ఛానెళ్ల యాజమాన్యం నియంత్రణలో ఉన్న కాలంలో, మనసులను ఆకర్షించడానికి మరే ఇతర వినోద సాధనాలూ అందుబాటులో లేని కాలంలో ఈ కథలను పిల్లలూ, యువతీ యువకులూ చక్కగా ఆస్వాదించారు.

అయితే ఈ పత్రికల్లో ఏవి కూడా ప్రారంభించబడిన మరుక్షణం అద్భుత విజయాలను సాధించిన డిసి అండ్ మార్వెల్ పత్రికల మాదిరి ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి పొందకపోయి ఉండవచ్చు, కానీ, ఇవి దశాబ్దాలుగా తమ పాఠకుల అభిమానం, ఆదరణను చూరగొన్నాయి.

అయితే కాలం మారే కొద్దీ, దేశంలో క్రీడలు, టీవీ మీడియా వంటి ఇతర వినోద సాధనాలు పెరుగుతున్న పరిస్థితుల్లో, ఆధునిక తరం పిల్లల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ ఒకప్పుడు పేరు ప్రఖ్యాతులతో అలరించిన ఈ పత్రికలు తమ మనుగడను కొనసాగించలేక ఉనికిలో లేకుండా పోయాయి.

వీటిలో ఇప్పుడు చాలా కొద్ది పత్రికలు మాత్రమే ఇప్పుడు కూడా ప్రచురణ రంగంలో ఉంటున్నాయి. సంఖ్యాపరంగా పాఠకులు తగ్గుముఖం పడుతున్న నేపథ్యంలో, నేటి కాలపు ఆశలకు అనుగుణంగా కథలను, కంటెంటును మార్చుకుంటూ ఇవి మనుగుడ సాగిస్తున్నాయి.

ఇలాంటి పత్రికలలో చందమామ ఒకటి. మధ్యయుగ భారతీయ కథలకు ఇది కాణాచి. చందమామ కథలు రాజులు, రాణులు, రాజకుమారులు, రాజకుమారిలు, వారి సాహసకృత్యాలు, హాస్యప్రవృత్తికి మారుపేరుగా ఉండేవి. చందమామను బి.నాగిరెడ్డి 1947 జూలై నెలలో స్థాపించారు. ఆనాటికి ఈయన దక్షిణభారతంలోనే పేరుమోసిన సినీ నిర్మాత, ఆసియాలో అతిపెద్ద సినిమా స్టూడియోగా పేరు పొందిన విజయా స్టూడియోస్‌ (చెన్నయ్) యజమాని.

వ్యవస్థాపకుడి ధనబలం దన్ను, భారతీయ పురాణగాధలు, జానపదకథలు ఆధారంగా సాగే అద్భుతమైన అమ్మకాలు చందమామను ఉన్నత శిఖరాలకు చేర్చాయి. అచిరకాలంలోనే చందమామ ఓ ఇంగ్లీష్ ఎడిషన్‌తో పాటు మరో 12 భారతీయ భాషల్లో ప్రచురణకు నోచుకోవడంతో దాని అమ్మకాలు విపరీతంగా ఉండేవి.

1947 జూలై నెలలో మొదలైన చందమామ అయిదు దశాబ్దాలపాటు నిరంతరాయంగా కొనసాగి 1998లో కార్మిక సమస్యలుగా చెప్పబడుతున్న వాటి కారణంగా సంవత్సరం పైగా నిలచిపోయింది. సంవత్సరం లోపే తిరిగి మొదలైన చందమామ ఈనాటికీ కొనసాగుతూ ఉంది.

చందమామ కీర్తి ఎంతగా వ్యాపించిందంటే ప్రపంచ ప్రఖ్యాత సంస్థ డీస్నీ భారత ప్రచురణరంగంలోకి ప్రవేశించే ఉద్దేశ్యంతో ఉండి చందమామను కొనుగోలు చేయాలని ప్రయత్నించింది. తెరవెనుక సాగిన అనేక ప్రయత్నాలు, వ్యతిరేకతల కారణంగా డీస్నీ ప్రయత్నం వమ్మయిపోయింది.

చందమామపై మక్కువ గల నలుగురు ఉత్తర భారతీయ టెక్నోక్రాట్లు చందమామలో అధిక వాటాలు తీసుకుని కొన్నేళ్లు నిర్వహించారు. చివరకు నిర్వహణా సమస్యల కారణంగా వారు వైదొలగడంతో 2007లో చందమామ జియోదెసిక్ -Geodesic- అనే టెక్నాలజీ కంపెనీ చేతుల్లోకి వెళ్లిపోయంది. దాదాపు రూ. 10 కోట్లకు చందమామను కొనుగోలు చేసిన ఈ కలకత్తా ఆధారిత సంస్థ చందమామ పాత సంచికలను డిజిటలీకరించి అన్ని పాత సంచికలను భద్రపర్చేందుకు నడుం కట్టింది.

జియోదెసిక్ కార్పొరేట్ వెబ్‌సైట్‌లో చందమామ పాత సంచికలను 2008 మొదట్లో పీడీఎఫ్ రూపంలో ఉంచారు. కానీ, తర్వాత ఇవి ఆన్‌లైన్‌లో చదవడానికి అనువుగా ఫ్లాష్ పైళ్ల రూపంలో పెట్టారు. 2009 తొలి నాలుగు నెలలకాలంలో ఇంగ్లీష్ చందమామ ఎడిషన్‌లో గత సంవత్సరాలకు సంబంధించిన సీడీలు ఇవ్వడం ప్రారంభించారు. మార్కట్ వ్యూహంలో భాగంగా తీసుకున్న ఈ చర్య వల్ల ఇంగ్లీష్ చందమామల చందాలు బాగా పెరిగాయని ప్రతీతి.

2007 సంవత్సరం చందమామకు 60వ వార్షికోత్సవం. ఈ సందర్భంగా చందమామ కాపీ బుక్ పేరిట ఓ కలెక్టర్స్ ఎడిషన్ అని ఓ పుస్తకం ఇంగ్లీషులో తెచ్చారు. చందమామ స్వర్ణయుగం నాటి వివిద ప్రచురణలలోని అద్భుత దృశ్యాలలోకి ఈ పుస్తకం తీసుకెళుతుంది. దశాబ్దం క్రితం కథలనే ఎక్కువగా నింపారని విమర్శలు ఉన్నప్పటికీ చందమామ తొలితరం చిత్రకారులు వేసిన అత్యద్భుత చిత్రాలు, కళ్లు చెదిరే ఆర్ట్‌వర్క్‌ను ఈ కాపీటేబుల్ పుస్తకంలో అచ్చేశారు.

వైభవోజ్వల శకంతో పోలిస్తే చందమామ తన చిత్రకథా సంపద సుగంధ పరిమళాలను చాలావరకు పోగొట్టుకున్నప్పటికీ చందమామను ప్రేమించే, అభిమానించే పాతతరాల పాఠకులకు, చందమామ చరిత్రను స్థూలంగా అయినా తెలుసుకోవాలని కుతూహలం ఉండే కొత్తతరం పాఠకులకు ఈ కలెక్టర్ ఎడిషన్ ఓ మేరకు చక్కగా ఉపయోగపడుతుంది. తొలిపేజీల్లో చందమామ చరిత్రకు సంబంధించిన సమీక్ష, మధ్యపేజీల్లో బేతాల కథలతో పాటు వివిధ కథలు లభ్యమవుతున్నాయి.

పైగా చివరి పేజీల్లో తక్కువే అయినప్పటికీ చందమామ చిత్రమాంత్రికులు చిత్రా, ఎంటీవీ ఆచార్య, శంకర్, వపాతో పాటు రజీ, శక్తిదాస్, కేశవరావు తదితర చిత్రకారులు గీసిన హై రిజల్యూషన్ చిత్రాలు పాఠకులు కళ్లకు మిరుమిట్లు గొలుపుతాయి. 60 సంవత్సరాల సందర్భంగా తెలుగులో పుస్తకం విడుదల చేయకపోవడం ఓ మచ్చలా మిగిలి ఉన్నా, ఆసక్తిగల పాఠకులకు ఓ నజరానాగా చందమామ కాపీ బుక్ మిగిలిపోతుంది.

ఎ4 సైజుతో చక్కటి ఆయిల్ పేపర్‌తో, నీట్‌గా బౌండ్ చేసిన ప్యాకేజీతో ఉన్న ఈ పుస్తకం వెల 449లు. సామాన్య పాఠకుడికి ఈ ధర మింగుడు పడకపోవచ్చు. ఈ పుస్తకం చందమామ వెబ్‌సైట్‌లో 20 శాతం డిస్కౌంటుతో లభ్యమవుతోంది. రూ.900 రూపాయల ఖరీదు చేసే కాపీబుక్, చందమామ రామాయణం కార్టూన్ రంగుల పుస్తకాలను ఈ దీపావళి సందర్భంగా రూ.670లకే కాంబో ప్యాక్ కింద ఇస్తున్నారు.

లోపలి కవర్ పేజీలలో చందమామ కలెక్టర్ ఎడిషన్ గురించి, పత్రిక చరిత్ర గురించి విశ్వంగారి వ్యాసం ఉన్నప్పటికీ 60 ఏళ్ల సందర్భంగా వచ్చిన ఈ ప్రత్యేక ఎడిషన్‌లో చందమామ సుప్రసిద్ధ కథకులు, సంపాదకులు, చిత్రకారుల గురించి ప్రస్తావన కూడా చేయకపోవడం బాధాకరమే అయినప్పటికీ ఈ తరుణంలో కూడా చందమామ పాలసీ -రచయితలు, చిత్రకారులకు ప్రచారమివ్వని పాలసీ- అమలయ్యిందనే చెప్పాలి.

ఓ దశాబ్ది కాలంలో దేశ కాల పరిస్థితుల్లో వచ్చిన పెను మార్పుల కారణంగా ఇతర పిల్లల పత్రికలతో పాటు చందమామ కూడా బాగా దెబ్బతినిపోయింది. ఒకప్పుడు ఆరేడు లక్షల ప్రతులతో భారతీయ భాషల్లో వెలువడిన చందమామ సర్క్యులేషన్ ఇప్పుడు బాగా పడిపోయింది.

సంవత్సరం అజ్ఞాతవాసపు దెబ్బ ఈనాటికి చందమామ మార్కెట్‌పై తన దెబ్బ వేస్తూనే ఉంది. దానికి తోడు మారుతున్న పిల్లల అభిరుచులకు అనుగుణంగా మనమూ మారాలనే తలంపుతో చందమామ రూపురేఖలు మార్చడానికి చేసిన ప్రయత్నం ప్రత్యేకించి తెలుగు చందమామ వీరాభిమానుల్లో తీరని అసంతృప్తి కలిగించింది.

మొత్తం 13 భాషలు, మరో జూనియర్ చందమామతో వస్తున్న చందమామ ప్రచురణలు పరిమిత ప్రింట్లతోనే నడుస్తూ వస్తున్నాయి.
మొత్తంమీద చందమామకు ఇది సంధియుగం. ఎన్ని మార్పులు వస్తున్నప్పటికీ అప్పుడూ, ఇప్పుడూ చందమామను కొని చదవడంపై ఇప్పటికీ ఆసక్తి చూపుతున్న సాధారణ పాఠకుల కొనుగోళ్లపైనే చందమామ ప్రస్తుతం మనుగడ సాధిస్తోంది.

పాఠకుల అభిరుచులకు అనుగుణంగా చందమామ మారుతుందా లేదా కాలమాన పరిస్థితుల్లో మార్పులు పేరిట ప్రయోగాలు, నూతన తరం పిల్లల్లో మార్కెట్ అవకాశాల గమ్యం గమనంలో కొట్టుకుపోతుందా అనేది కాలానికే వదిలిపెట్టాల్సిన ప్రశ్న.

ఎ4 సైజుతో, భారీ సైజు చిత్రాలతో నడుస్తున్న ఇంగ్లీష్ చందమామ అమ్మకాలు క్రమక్రమంగా పెరుగుతున్న నేపధ్యంలో దేశీయ భాషల్లో చందమామలను కూడా కాస్త ధర పెంచి పెద్ద సైజులో తీసుకువస్తే బాగుంటుందనే అభిప్రాయాలు బలపడుతున్న నేపథ్యంలో చందమామ సంధిదశలో పయనిస్తోంది.

చందమామ గమ్యం, గమనం మరింత మెరుగుపడుతుందని, మారుతున్న తరాల అభిరుచులు, పాతతరాల మనోద్వేగాలు పరస్పరం ఘర్షించడం ద్వారా చందమామ మరింత ముందుకు పోగలదనే ఆశిస్తున్నాం.

ఈ పెద్ద వ్యాసంపై పాఠకులు, అభిమానుల నుంచి స్పందనలు ఆశిస్తూ..

RTS Perm Link

పరోపకారి పాపన్న కథల సేకర్త ఎం.రంగారావు…

September 30th, 2009
పరోపకారి పాపన్న

పరోపకారి పాపన్న

అతడు…కర్నాటకలో మంగుళూరు (దక్షిణ కెనరా) కు చెందిన పసివాడు. తండ్రి చేసిన అప్పులను తీర్చడానికి చిన్నతనంలోనే మంగళూరు నగరంలో ఓ ఇంట్లో పనికి కుదిరాడు. వంటపని చేస్తూ బతుకు సాగించాడు. చదువు సంధ్యలు లేకుండా సంవత్సరాలు గడిపాడు. తండ్రి చేసిన అప్పు పూర్తిగా తీర్చేసిన తర్వాత కుటుంబంతో పాటు తమిళనాడుకు వలస వచ్చాడు.

అటునుంచి మన రాష్ట్రంలో నెల్లూరు, గూడూరు పట్టణాల వరకు వలసపోయాడు. రాష్ట్రాల సరిహద్దులు దాటి సాగిన ఈ వలస జీవితంలో మాతృభాష కన్నడకు తోడుగా కొంతవరకు తెలుగు కూడా నేర్చుకున్నాడు. రెండో భాషలో కొద్ది ప్రావీణ్యం అందించిన గొప్ప అవకాశం దన్నుతో అలనాటి చిత్రకారుడు ఎంటీవీ ఆచార్య గారి సిఫార్సుతో చందమామలో అడుగుపెట్టాడు.

ఆయనే ఎం.రంగారావు. చందమామ కన్నడ భాషా ఎడిటర్‌గా 1950ల ప్రారంభం నుంచి నాలుగు దశాబ్దాల పాటు పనిచేసిన రంగారావు గారు. చందమామకు రంగారావు గారు చేసిన గొప్ప దోహదం ఏదంటే పరోపకారి పాపన్న కథలు, గుండుభీమన్న కథలను సేకరించి తెలుగులో రాసి ఇవ్వడం. కన్నడ జానపద సంప్రదాయంలోంచి పుట్టుకొచ్చిన ఈ కథలు తెలుగు కథా సాహిత్య చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాయి. ఓ కన్నడిగుడు తెలుగు బాల సాహిత్యానికి అందించిన అమూల్యమైన కథలివి.  

చందమామలో ప్రచురించబడిన ధారావాహికలలో ముఖ్యమైనది పరోపకారి పాపన్న కథలు. 1962 నుంచి ఈ కథలు చందమామలో సీరియల్ రూపంలో వచ్చాయి. ‘ఈ కథలు ఎంత ప్రాచుర్యం పొందాయంటే, ఎవరైనా కొంచెం మంచికి పోయి సహాయపడితే, అటువంటివారిని ‘పరోపకారి పాపన్నరా వాడు’ అని పిలవటం వాడుక అయ్యింది.’ అలాగే అంతకు ముందు ఈయన రాసిన గుండు భీమన్న అనే మరో సీరియల్ కూడా చందమామలో వచ్చింది. దీన్ని కుటుంబరావు గారు రాకముందు తెలుగు ఎడిటర్‌గా ఉన్న రాజారావుగారు సాపుచేసి మొదట తెలుగులో ప్రచురించారు.

కర్నాటక ప్రాంతానికి చెందిన ఓ పిల్లవాడు బాలకార్మికుడిగా, వంటమనిషిగా జీవితం ప్రారంభించి సాహిత్యం వాతావరణం ఉన్న కుటుంబాల్లో పెరిగి స్వయంకృషితో రచయితగా పరిణమించడమే కాక, తదనంతర కాలంలో చందమామ కన్నడ ఎడిటర్‌గా రూపొందిన క్రమం గత 60 సంవత్సరాలుగా మరుగున పడిపోవడమే ఓ విషాదంగా చెప్పాలి. చదువు నేర్చుకోవడం ద్వారా ఓ వంటమనిషి జీవితంలో సంభవించిన మౌలిక మార్పుకు రంగారావు గారు నిలువెత్తు సంకేతంలా చరిత్రలో నిలిచిపోయారు.

ఈ కథనం పూర్తి పాఠం చూడాలంటే కింది లింకుపై క్లిక్ చేయండి.
http://www.chandamama.com/lang/story/stories.php?lng=TEL&mId=12&cId=49&stId=2260

మీ చందమామ జ్ఞాపకాలను abhiprayam@chandamama.com కు పంపండి.

గమనిక: కన్నడ చందమామ పూర్వ ఎడిటర్ రంగారావు గారి వివరాల సేకరణకు ఇద్దరు ప్రేరణగా నిలిచారు. ఒకరు రోహిణీ  ప్రసాద్ గారు. మూడు నెలల క్రితం ఆయనతో సంబంధంలోకి వచ్చినప్పుడు ఆయన పత్యుత్తరమిస్తూ చందమామలో గతంలో పనిచేసిన కన్నడ ఎడిటర్ రంగారావు గారు, తమిళ ఎడిటర్ స్వామినాథన్ గారు తదితరులను ప్రస్తావిస్తూ వీలైతే వారి గురించిన వివరాలు కనుక్కోవలిసిందిగా కోరారు.

అలాగే శివరాం ప్రసాద్ గారు.. పరోపకారి పాపన్నలోకి పరకాయప్రవేశం చేశారా అన్నట్లుగా ఇటీవలే తన బ్లాగులో రెండు మంచి కథనాలను పోస్ట్ చేశారు. కన్నడ జానపద మూలానికి చెందిన పాపన్న, గుండుభీమన్న తెలుగులోకి ఎలా వచ్చారనే కుతూహలం వీరిద్దరి ప్రేరణలకు తోడైన క్షణాల్లో ఈ వ్యాసం రూపు దిద్దుకుంది. అందుకు వారిద్దరికీ కృతజ్ఞతాభివందనలు…

రంగారావు గారికి సంబంధించిన ఇతర అంశాలు ఇంకా వెలుగులోకి రావల్సి ఉంది. చందమామ సీనియర్ ఉద్యోగులు శంకర్, బాలు గార్లతో మాట్లాడే క్రమంలో ఈ అదనపు వివరాలు లభిస్తాయనే ఆశిద్దాం…

RTS Perm Link

చందమామీకరణ

September 16th, 2009

తెలుగుభాషకు ఓ కొత్త పదం దొరికిందా అనిపిస్తోంది. అంతర్జాతీయీకరణ, పరాయీకరణ, సాంస్కృతికీకరణ, సైనికీకరణ, వర్గీకరణ వంటి పదాలను మనం గతంలోనే చదువుకున్నాం. కానీ ఇప్పుడు వీటి సరసన మరోకొత్త పదం చేరిందా…! అవుననే అనిపిస్తోంది. అదే.. “చందమామీకరణ.” ఇంగ్లీషులో దీనినే “Chandamamization” అని అంటారేమో.

నేపథ్యంలోకి పోయి చూస్తే… కథారచయితలు పంపుతున్న కథలను చందమామకు అనుగుణంగా కాస్త మెరుగులు దిద్ది, మూలకథకు కొన్ని మార్పులు చేసి చందమామలో ప్రచురిస్తూ వస్తున్న సంప్రదాయానికే “చందమామీకరణ” అని పేరు వచ్చినట్లుంది. దీన్ని గతంలోనే రోహిణీ ప్రసాద్ గారు తన “చందమామ జ్ఞాపకాలు” వ్యాసంలోనూ, వికీపీడీయాలో చందమామ అభిమానులు రాసిన “చందమామ” ప్రధాన వ్యాసంలోనూ ప్రస్తావించినట్లుంది.

మూలకథకు మెరుగులు దిద్దినా, మార్పు చేసినా, ఆ కథారచయితలకు నగదు విషయంలో ఖచ్చితంగా వ్యవహరించి ఎప్పటికప్పుడు చెల్లించే విషయంలో చందమామ ఎన్నడూ వెనుకడుగు వేయకపోవడం వల్ల తమ కథల్లోని మార్పులను సంబంధిత రచయితలు పెద్దగా పట్టించుకునేవారు కారని చందమామపై ఈ రకమైన వ్యాసాలు తెలుపుతూ వచ్చాయి.

మానవ ప్రయత్నానికి అంతిమంగా  విజయం దక్కేలా కథను తీసుకురావడం అనే మహత్వ సంప్రదాయాన్ని చందమామ మొదటినుంచి పాటిస్తున్నందువల్ల చందమామ కథలు దాదాపుగా ఈ కోణంలోంచే మార్పులకు గురవుతూ వస్తున్నాయి. దయ్యాలు, భూతాల ఇతివృత్తంతో నడిచే కథల్లో కూడా ఆ దయ్యాలే, భూతాలే మంచివాళ్లకు సహాయం చేసేలా ముగిసే కథలు చందమామలో తప్ప ఇంకెక్కడ ఉంటాయి.

పిశాచాలు, దెయ్యాలు చందమామ కథల్లో ఎక్కువగా ఉంటున్నాయని మొదటినుంచి చందమామపై విమర్శలు కూడా వస్తున్నప్పటికీ చందమామ సంపాదకుల అభిప్రాయం మరొక రకంగా ఉంటూవచ్చింది. దెయ్యాల కథల్లో కూడా చెడుకు విజయం లభించినట్లు ఏ కథా ముగియలేదు. పిశాచాలు కూడా మంచిమనుషులకు సహాయం చేస్తాయి.

చందమామ కథలకు వరవడి దిద్దిన కొడవటిగంటి కుటుంబరావు గారిపైనే దయ్యాలు, భూతాల కథలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారని గతంలో చాలా విమర్శలు వచ్చాయట. ఈ విమర్శలన్నింటినీ కొకు గారు ఒకే వాదనతో కొట్టిపడేశేవారట. మనం ఎన్ని దయ్యాలు, భూతాల కథలు వినిపించి భయపెట్టినా 15 ఏళ్లు దాటిన ఏ పిల్లలూ దయ్యాలు, భూతాలను నమ్మరని ఆయన వాదించేవారట.
 
కథల్లో పిశాచాల కేరెక్టర్లు ఉండాలి. కాని అవి మంచికి తోడ్పడాలి. అలాగే కథ ముగియాలి. అనే ఓ గొప్ప ధర్మసూత్రాన్ని కొకుగారి హయాంనుంచి కూడా చందమామ పాటిస్తూనే వస్తోంది. దీన్నే చందమామీకరణ అంటారేమో మరి. అంతిమంగా గెలవాల్సినవి మానవ ప్రయత్నమూ, సద్బుద్దీ మాత్రమేనని కొకు పదే పదే చెప్పేవారట.

అందుకే సాంప్రదాయక రీతిలో కథలు రాసి పంపినా వాటిలో బలమున్నప్పుడు స్వీకరిస్తూ చివరలో మూలకథకు కొంచెం ట్విస్ట్ ఇవ్వడం ద్వారా మనిషి ప్రయత్నానికి విలువ ఇవ్వడాన్నే చందమామ కథలు అప్పుడూ ఇప్పుడూ కూడా పాటిస్తున్నాయి. ఇదే “చందమామీకరణ.”

సరిగ్గా దాన్ని నిరూపిస్తోందా అనే విధంగా ఈ సెప్టెంబర్ చందమామ సంచికలో ‘తీరిన సందేహం’ అనే కథను సంపాదకులు మార్చినట్లుంది. ఆ మార్పుల పట్ల సంబంధిత రచయిత ఏ మాత్రం నొచ్చుకోకుండా తన స్వంత కథకు జరిగిన “చందమామీకరణ”ను మెచ్చుకుంటూ, తన కథను ఎన్నుకుని మార్పులు చేసి మరీ ప్రచురించినందుకు హృదయ పూర్వకంగా కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ చందమామ ఆఫీసుకు ఉత్తరం రాశారు.

తన కథను ప్రచురించడం ద్వారా చందమామ ఇచ్చిన ప్రోత్సాహం, అభిమానం పట్ల రచయిత కృతజ్ఞత తెలుపుకుంటూనే ప్రపంచస్థాయి పత్రికలో ఈ కొంచెం స్థానం తనకు ఎప్పటికీ ఉండాలని కోరుకుంటూ రచయిత ఉత్తరం ముగించారు.

చందమామ ద్వారా తెలుగు భాషకు అందిన “చందమామీకరణ” వెనుక రచయితల సంపూర్ణ అంగీకారం ఉందనిపిస్తుంది. లేకుంటే చందమామకు, కథారచయితలకు మధ్య ఇంతటి అవినాభావ సంబంధం ఏర్పడి ఉండేది కాదనిపిస్తుంది. గత 60 సంవత్సరాలుగా చందమామలో ‘చందమామీకరణ’ నిరంతరాయంగా సాగిపోతూండటానికి ఈ అవినాభావ సంబంధమే ప్రధాన కారణం.

చందమామలో తమ కథలు అచ్చుకాకపోవడం, ప్రచురణకు స్వీకరించకపోవడం వల్ల ప్రముఖ రచయితలు కూడా నొచ్చుకుని ఉండవచ్చు, మనసు బాధపడి ఉండవచ్చు కానీ, తమ కథలకు చందమామ దిద్దిన మెరుగులను ఇంతవరకు ఏ కథా రచయిత కూడా అడ్డు చెప్పిన చరిత్ర ఉన్నట్లు లేదు.

ఇది చందమామ గొప్పతనం. అంతకు మించి చందమామ కథకుల సహృదయత గొప్పదనం. అందుకే “చందమామీకరణ”కు జై..

చందమామ పాతకథలు చదవాలంటే కింది లింకును క్లిక్ చేయండి.

http://www.chandamama.com/archive/storyArchive.php?lng=TEL

మీ చందమామ జ్ఞాపకాలను కింది లింకుకు దయచేసి పంపండి.

abhiprayam@chandamama.com

RTS Perm Link

చందమామ చిత్ర మాంత్రికుడు : శంకర్

September 10th, 2009
శంకర్ గారు

శంకర్ గారు

ఆయన గురించి గత 63 సంవత్సరాలుగా బయటి ప్రపంచానికి పెద్దగా తెలీదు. ఇన్ని దశాబ్దాలుగా ఆయన తనకు తెలిసిన ఒకే ఒక పనిని చేసుకుంటూ పోయారంతే. బొమ్మలు గీయడం తప్ప అంతకు మంచి ఇంకే ‘ఘనమైన’ పనీ ఆయన చేయలేదు. రాదు కూడా. ప్రపంచ రికార్డుల మీద ఆయనకు ఎలాంటి ఆసక్తి కూడా లేదు. ‘చందమామ’లో బేతాళ కథలకు, తదితర కథలకు బొమ్మలు గీస్తారు అనే విషయం తప్ప ఆయన గురించి మరే విశేషాలు ఈ ప్రపంచానికి తెలీవు.

ఆయన… శంకర్ గారు… చందమామ ఆస్థాన చిత్రకార త్రిమూర్తులు లేదా చతుష్టయంలో ఒకరు… గత 57 ఏళ్లుగా చందమామ కోసం తన యావజ్జీవితమూ అర్పించిన, అర్పిస్తున్న మహనీయులు. కుంచె వాడకుండా చేతితో చిత్రాలు గీస్తూ చందమామ చిత్ర ప్రపంచాన్ని అయిదున్నర దశాబ్దాలకు పైగా ఉద్దీప్తం చేసిన, చేస్తున్న రుషితుల్యులు.

పట్టువదలని విక్రమార్కుడు చెట్టు వద్దకు  తిరిగి వెళ్ళి, చెట్టుపై నుంచి శవాన్ని దించి భుజాన వేసుకుని, ఎప్పటిలాగే మౌనంగా శ్మశానంకేసి నడవసాగాడు. అప్పుడు శవంలోని బేతాళుడు,‘‘రాజా, భీతిగొలిపే ఈ శ్మశానంలో, ఇంత అర్ధరాత్రివేళ నువ్వు పడుతున్న శ్రమ అంతా ఎలాంటి కార్యం సాధించేందుకో తెలియడం లేదు. విక్రమ సేనుడనే రాజుకు, పరస్పర విరుద్ధమూ, ఎక్కడా పొంతనలేని హాస్యాస్పదమైన సలహానిచ్చిన, ఆయన గురువు గురించి చెబుతాను, శ్రమ తెలియకుండా, విను,’’ అంటూ ఇలా చెప్పసాగాడు:

ఈ కథా పరిచయం వినగానే కథా సాహిత్యంతో అంతో ఇంతో పరిచయం ఉన్న ఎవరైనా సరే ఇట్టే చెప్పేస్తారు ఇది బేతాళ కథ అంటూ. బేతాళుడు ఆవహించిన శవాన్ని భుజాన వేసుకుని, ఒక చేత్తో కత్తి దూసి చురుకైన కళ్ళతో చుట్టూ చూస్తూ ముందుకు అడుగేస్తున్న విక్రమార్కుడి బొమ్మను చూడగానే ఎవరైనా ఇట్టే చెప్పేస్తారు అది చందమామలోని బేతాళ కథకు శంకర్ గారు వేసిన బొమ్మ అని.

చందమామలో పౌరాణిక ఇతిహాసాలైన రామాయణం, మహాభారతం ధారావాహికలకు లోపలి పుటల్లో చిత్రాలు గీసినవారిలో శంకర్ గారు అగ్రగణ్యులు. అలాగే జాతక కథలు, విష్ణుపురాణం వంటి ధారావాహికలు, కథలకు కూడా ఈయనే చిత్రాలు వేశారు.

అన్నిటికంటే మించి తెలుగు సాహిత్యంలో, ఇంకా చెప్పవలసి వస్తే భారతీయ కధాసాహిత్యంలోనే అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన సుదీర్ఘ ధారావాహిక బేతాళ కథలకు చిత్రాలు గీసిన వారు శంకర్ గారు. బేతాళ కథలకు ముఖచిత్రం మాత్రమే కాకుండా ఇంతవరకు 300 పైగా బేతాళ కథలకు లోపలి చిత్రాలు -ఇన్‌సైడ్ చిత్రాలు- గీసింది శంకర్ గారే.

ఒకనెలలో చందమామలో 20 స్టోరీలు – కథలు, ధారావాహికలు, కథనాలు, ఇతర రచనలు- అచ్చవుతాయనుకుంటే వీటిలో 5 లేదా 6 స్టోరీలకు శంకర్ గారే చిత్రాలు గీస్తున్నారు. ఈ నాటికీ ఆయన ఇదే పని చేస్తున్నారు. చివరి శ్వాస ఉన్నంతవరకూ చందమామతో ఉండాలని, అందులోనే పనిచేయాలని ఒకే ఒక చిన్న కోరిక తప్ప మరే ఇతర ఆకాంక్షలూ ఆయనకు లేవు.

ఆరు నెలలు పనిచేస్తే చాలు.. వెంటనే మరో చోట అవకాశాలు వచ్చి ఆఫీసులను వదలి వెళుతున్న తరహా సమాజంలో ప్రస్తుతం మనం జీవిస్తున్నాం. అలాంటిది. ఒకటి కాదు.. రెండు కాదు.. ఏకంగా అయిదున్నర దశాబ్దాల పైగా అవిరామంగా ఒకే పత్రికలో ఒక వ్యక్తి పనిచేయగలగడం… చరిత్రలో అరుదైన విషయమే. ఇలాంటి అరుదైన ఘటనలు చందమామలోనే జరగడం మరీ విశేషం.

ఆయన శంకర్ గారు… చందమామ చిత్ర మాంత్రికుడు… జీవిత కాలం ప్రపంచానికి తెలియకుండా పోయిన మానవలోకపు మహనీయుడు.. ఆయన గురించి విందామా… 85 ఏళ్ల ఆ వృద్ద యువకుడిని చూద్దామా…

అయితే కింది లింకుపై క్లిక్ చేయండి…..

http://www.chandamama.com/lang/story/stories.php?lng=TEL&mId=12&cId=49&stId=2203

RTS Perm Link

చందమామ పాత కాపీలు దొరికాయోచ్

August 30th, 2009
భీష్మార్జునులు

భీష్మార్జునులు

చందమామ పిల్లల కథల పత్రికగా మొదలై ‘సాహిత్యాభిలాషలో పిన్నలకూ, పెద్దలకూ, స్త్రీలకూ, పురుషులకూ ఉండే వ్యత్యాసాలను సరిచేసిన పత్రిక’ గా, కుటుంబంలోని అందరి పత్రికగా 50 ఏళ్ల క్రితమే చరిత్రకెక్కిన విషయాన్ని 1960 జూన్ చందమామ సంపాదకీయం ఆధారంగా నా బ్లాగులో ‘అందరి చందమామ’ పేరుతో ఇవాళ ఓ కథనం పోస్ట్ చేశాను.

జలుబు, జ్వరంతో అన్ని పనులు మానుకుని విశ్రాంతిగా ఉండగా ‘చంపి’ సభ్యురాలు సుజాత గారు ఓ చల్లటి వ్యాఖ్య ఈ సాయంత్రం పంపారు. దాన్ని వ్యాఖ్యలాగా కథనం లోపల ఉంచటం కన్నా చందమామ అభిమానులందరూ పంచుకునేలా చేస్తే బాగుంటుందని భావిస్తూ ఇక్కడ ‘చందమామ పాత కాపీలు దొరికాయోచ్’ అనే పేరిట కొత్త కథనం పోస్ట్ చేస్తున్నాను. 1968-74 కాలం నాటి చందమామలు భద్రంగా దొరకడం అంటే మాటలా… ఈ గొప్ప వార్తను మీరూ చదవండి మరి…

Comment by సుజాత — 08/30/2009 @ 7:58 am |

రాజు గారు,
నిన్న మా చెల్లెలుతో ఫోన్లో మాట్లాడుతూ ఉండగా మాటల మధ్యలో బ్లాగుల్లో చందమామ గురించి, చంపిల గురించి చెప్పాను. అప్పుడు తను ‘ఎవరికీ చెప్పనంటే ఒక విషయం చెప్తాను”అంటు తన వద్ద 1968-74 మధ్య కాలం నాటి చందమామలు కొన్ని ఉన్నాయని చెప్పి మతి పొగొట్టింది. కనీసం చూడ్డానికైనా ఇవ్వమని అడిగాను. చందమామల విషయంలో ఎవ్వర్నీ(నన్ను ఐనా సరే) నమ్మనంటూనే ఎలాగో ఒప్పుకుంది. త్వరలో వాటిని చూడ్డమే కాక, చదువుతాను కూడా! సంతోషం పట్టలేక ఇక్కడ పంచుకుంటున్నా!

ప్రతి వ్యాఖ్య
అమ్మా సుజాతమ్మ తల్లీ,
నాకు మతి పోతోందిక్కడ ఈ వార్త వింటూంటే. 68-74 చందమామలా? ఆహా… ఎంత గొ్ప్ప నిధి దొరికింది మీకు. అవి అలాగే జిరాక్స్ చేసి కాపీకి ఇంత అని అమ్మకం పెట్టినా అలాగే కొనేసేందుకు చాలామందే సిద్ధంగా ఉంటారు. అదేదో మీ చెల్లెలికి చెప్పి ఆ ఏర్పాట్లేవో మీరే చేస్తే బాగుంటుందేమో కదా. ఎంత మంచి వార్త.

10 రోజులు క్రితం చందమామ ప్రింట్ ఆన్ డిమాండ్ పాలసీ అమలు కావడం లేదు అని చెప్పి మీ అందరినీ నిరాశపర్చాను. కాని ఇప్పుడు అందుకు భిన్నమైన వార్త చెబుతున్నా. 60 సంవత్సరాల చందమామల డీటీపీ వర్క్ త్వరలోనే మొదలు కావచ్చు. అది పూర్తయిందంటే కోరిన వారికి కోరిన పాత చందమామలను ముద్రించి ఇచ్చే పని ఆమల్లోకి వస్తుంది. దీనికి మహా అంటే మరో 4 నెలల సమయం పడుతుందని అంచనా. అలాగే దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గారి 12 ధారావాహికలను విడివిడిగా ముద్రించి చందమామ ప్రచురణల పేరిట పాఠకులకు అందివ్వమని మా యాజమాన్యానికి ప్రతిపాదించబోతున్నాం. త్వరలో వీటిపై నిర్ణయం జరుగవచ్చు.

మొత్తం మీద ఆశ, నిరాశల మధ్య దోబూచులాడుతూ వస్తున్నాం కదా. మంచే జరుగుతుందని ఆశిద్దాం.

మీ వద్ద మంచి స్కానర్ లాంటిది ఉంటే ఆ పాత చందమామల రెండు కవర్ పేజీలను స్కాన్ చేసి (కనీసం 300 డీపీఐ) అభిమానులకు ఇస్తే బాగుంటుంది కదా…

చల్లటి వార్తకు ధన్యవాదాలు. ఇన్నాళ్లుగా పాత చందమామలను కాపాడిన మీ చెల్లెలు గారికి కూడా మరి!

Comment by chandamamalu — 08/30/2009 @ 8:43 am

RTS Perm Link

అందరి “చందమామ”

August 29th, 2009

ch n3

సాహిత్యాభిలాషలో పిన్నలకూ, పెద్దలకూ, స్త్రీలకూ, పురుషులకూ ఉండే వ్యత్యాసాలను సరిచేసిన పత్రిక “చందమామ”. చందమామ పిల్లల పత్రికా, పెద్దల పత్రికా లేదా ఇద్దరి పత్రికా అనే విషయాలు ప్రస్తుతం చర్చనీయాంశంగా మారి ఉండవచ్చు.

సాక్షాత్తూ ప్రస్తుత యాజమాన్యమే, యంగ్ జనరేషన్ అవసరాలకు అనుగుణంగా చందమామ రూపురేఖలను మార్చాలని తనదైన దృక్పధంతో ఆలోచించి చందమామ లేఅవుట్‌తో పాటు విషయం ఎంపికలో కూడా సమూల మార్పులు చేయాలని తలపోస్తుండవచ్చు.

కానీ కుటుంబం లోని అందరి పత్రికగా చందమామ మారిపోయిన విషయం 50 ఏళ్ల క్రితమే చరిత్రకెక్కింది. 1960 నాటి జూన్ చందమామ సంపాదకీయం స్పష్టంగా ఈ విషయాన్ని పాఠకులకు సూచించింది.

ఈరోజు రాత్రి నెట్‌లో బ్లాగర్ల సముదాయాన్ని గాలిస్తుండగా haaram.com బ్లాగు సముదాయంలో ఈ కింది బ్లాగ్ యుఆర్ఎల్ కనిపించింది.

http://telugupatrikalu.blogspot.com/2009/08/june-1960.html

దీన్ని చూస్తే చందమామతో సహా తెలుగులో అన్ని పత్రికలను ఈ బ్లాగరి పీడీఎఫ్‌గా మార్చి డౌన్‌లోడ్‌కు అవకాశం కల్పిస్తూ తన బ్లాగులో పెడుతున్నారు. ఈ ఒక్క బ్లాగులో ఇంతవరకూ 34 చందమామ సంచికలను పీడీఎఫ్‌లుగా ఇవ్వడం గమనార్హం. 2001, 2003, 2004. చందమామలను కూడా పీడీఎఫ్‌గా ఇక్కడ ఇవ్వడం మరీ విశేషం.

ఈ బ్లాగులో ఉన్న 1960 జూన్ చందమామ పీడీఎఫ్‌ ఫైల్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేస్తూ సంపాదకీయం కేసి చూస్తే ‘చందమామ పిల్లల చందమామ కాదు అందరి చందమామ’ అంటూ నాటి సంపాదకీయం ఢంకా భజాయించి చెప్పిన విషయం కనబడింది. ఆ సంపాదకీయం తొలి సగాన్ని ఇక్కడ పోస్ట్ చేస్తున్నాను. చందమామ ఎవరిదో ఇక్కడ అందరూ తెలుసుకోవచ్చు.

” ఈ సంచికతో ‘చందమామ’కు పదమూడేళ్లు నిండుతున్నాయి. ఈ పదమూడేళ్ల కాలంలో చందమామ తన పాఠకులతోబాటు ఎంతో పెరిగింది. ఎన్నోరకాల అందచందాలు సమకూర్చుకున్నది. అచ్చంగా చిన్నపిల్లల విజ్ఞాన వినోదాలకు మాత్రమే తోడ్పడుతుందనుకున్న ఈ పత్రిక త్వరలోనే కుటుంబంలోని అందరి పత్రికా అయిపోయింది. సాహిత్యాభిలాషలో పిన్నలకూ, పెద్దలకూ, స్త్రీలకూ, పురుషులకూ ఉండే వ్యత్యాసాలను సరిచేసిన పత్రిక చందమామ ఒక్కటేనని చెప్పవచ్చు. దీని ప్రభావం ఇంకా అనేక ఇతర పత్రికలపైన కూడా పడిందనటానికి సందేహం లేదు.”

దీనిపై ఇక ఏ వ్యాఖ్యానాలు కూడా అనవసరం కదూ..

(పైన సూచించిన బ్లాగులో 34 చందమామల పీడీఎఫ్‌లను స్వంతం చేసుకోవడం మరువరుగా..)

నోట్: తెలుగులో ఇలాంటి డౌన్‌లోడ్ సైట్లను నాకు తెలిసిన మేరకు నా బ్లాగు హోమ్ పేజీలో “చందమామ డౌన్‌లోడ్” విభాగంలో పెట్టాను. –తెలుగు పత్రికలు, చందమామలు, బ్లాగాగ్ని, సాహిత్య అభిమాని. చందమామ ఈ బుక్స్– ఇంకా ఏవయినా ఇలాంటివి ఉంటే ‘చంపి’లు తప్పక సూచించగలరు.

RTS Perm Link

చందమామ కథల ఖజానా

August 7th, 2009
చందమామ 1960 దీపావళి సంచిక

చందమామ 1960 దీపావళి సంచిక

ఆన్‌లైన్ చందమామ (telugu.chandamama.com) ఆర్కైవ్స్ విభాగం – ఖజానా లేదా భాండాగారం -లో 1947 జూలై ప్రారంభ సంచిక నుంచి 1980 వరకు చందమామ సంచికలను వరుస క్రమంలో ప్లాష్ పైళ్ల రూపంలో పాఠకులకు కింది లింకులో అందుబాటులో ఉంచిన విషయం తెలిసిందే.

http://www.chandamama.com/archive/storyArchive.php?lng=TEL

ఈ లింకులో తెరుచుకునే పేజీలో భాష (తెలుగు) సంవత్సరం (ఉదా. 1947), నెల (జూలై) ఎంచుకుని ‘వెళ్లండి’ పై క్లిక్ చేసి మీరు కోరిన సంచికను చూడవచ్చు. ఇంతవరకు అందరికీ తెలిసిన విషయమే.

అయితే తొలి 33 సంవత్సరాల చందమామ సంచికలను స్కాన్ చేసి పిడిఎఫ్ ఫార్మాట్‌లోకి, తర్వాత ప్రస్తుత ఫ్లాష్ పైళ్ల రూపంలోకి మార్చే క్రమంలో అనివార్యంగా కొన్ని తప్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. స్కానింగ్ సమయంలో ఒరిజనల్ సంచికలో పేజీలు మడతపడిన విషయం గమనించకుండా అలాగే స్కాన్ చేయడంతో ఆ చోటులోని తెలుగు పాఠం కనిపించకుండా పోవడం. దాన్ని అలాగే ఆన్‌లైన్ చందమామలో అప్‌లోడ్ చేయడం జరిగిపోయాయి.

ఇంకా కొన్ని చోట్ల ఒక నెలకు బదులు మరో నెల పేరుతో ఫైల్ నేమ్ రూపొందించడంతో ఏది సరైంది, ఏది తప్పు కాపీ అనేది తెలీకుండా పాఠకులు ఇబ్బంది పడుతూ వచ్చారు. కొంతమంది పాఠకులు ఈ లోపాలను గుర్తించి తెలిపితే 1957 సంవత్సరం సంచికలలోని గందరగోళం ఈ మద్యే సరిచేయడం జరిగింది.

దశాబ్దాల చందమామలను ఒకే సారి స్కాన్ చేయడమే ఓ పెద్ద బృహత్ కార్యం. వనరుల సమస్య అలా ఉంది స్కానింగ్ సమయపు మానవ ప్రయత్నంలో లోపాలు జరగడం సహజం కాబట్టి, వాటిని సరిచెయ్యడం కూడా ఓ పెద్ద కార్యక్రమమే అవుతుంది. వనరుల కొరత కారణంగా చందమామ ఉద్యోగ బాధ్యతలు నెరవేరుస్తూనే మూడు దశాబ్దాల ఆర్కైవ్స్‌ను పేజీ పేజీ పరిశీలిస్తూ తనిఖీ చేయడం కష్టసాధ్యం.

అందుకే ఈ విషయంలో చందమామ పాత సంచికల అభిమానులు, పాఠకుల సహాయం ఎంతైనా అవసరముంది. చందమామ ఆర్కైవ్స్ చూస్తున్న వారు తమ దృష్టికి వచ్చిన లోపాలను… అంటే స్కాన్ చేసిన పేజీలలో కొన్ని చోట్ల మడతలు పడి పాఠం కనిపించకుండా పోవడం, పేజీలకు పేజీలే మిస్ కావడం, సంచికల సంవత్సరం, నెలల పేర్లు తప్పుగా నమోదు కావడం వంటి లోపాలను గమనించినప్పుడు అలాగే వదిలివేయకుండా కింది లింకుకు సంబంధిత సమాచారం తప్పక పంపించగలరు

abhiprayam@chandamama.com

చందమామ కథల ఖజానాను క్లీన్‌గా ఉంచే బాధ్యత సంస్థకు, పాఠకులకు ఇరువురికీ సంబంధించిన విషయం. పాఠకులు ఫీడ్‌బ్యాక్ ఇక్కడ  చాలా అవసరమవుతుంది.

ఉదాహరణకు… ఈరోజే బెంగళూరు నుంచి శివరామ్ ప్రసాద్ గారు 1960 నవంబర్ చందమామ దీపావళి సంచికలో మార్కోపోలో సాహసయాత్రలు ధారావాహిక -సీరియల్- 8వ భాగం పూర్తిగా ఆర్కైవ్స్‌లో లేని విషయం తెలియపర్చారు. ముందు వెనుకల ఈ సీరియల్ సేకరించి చదివిన ప్రసాద్ గారు 8వ భాగం ఆర్కైవ్స్‌లో లేని విషయం కనుగొని వెంటనే సమాచారం నెట్ ద్వారా పంపారు.

1960 నవంబర్ చందమామ హార్డ్ కాపీ సంస్థ కార్యాలయంలో ఉన్న కారణంగా వెంటనే దీనిపై స్పందించి చందమామ లైబ్రరీ నిర్వాహకులను సంప్రదిస్తే వారు మార్కోపోలో 8వ భాగం లేని విషయం నిర్థారించుకుని 3 గంటలు కష్టపడి పూర్తిగా సంచిక మొత్తాన్ని మళ్లీ స్కాన్ చేసి పంపించారు. దీన్ని వచ్చే సోమవారం ఆన్‌లైన్ చందమామ ఆర్కైవ్స్‌లో అప్‌లోడ్ చేయడం జరుగుతుంది.

ప్రసాద్ గారు ఈ విషయం గుర్తించి సమాచారం పంపడం మూలంగా ఈ లోపం సరిదిద్దుకోవడానికి వీలు కలిగింది. పాఠకుల, అభిమానుల పరిశీలన పత్రిక లోపాల సవరణలో ఎంతగా ఉపయోగపడతాయో ఈ ఉదంతం తేటతెల్లం చేస్తోంది కదూ.

అందుకే చందమామ పాఠకులు, అభిమానులకు మరోసారి విజ్ఞప్తి. ఇలాంటి పేజీల గల్లంతు, పాఠం గల్లంతు తదితర గల్లంతుల విషయాన్ని మీరు ఆన్‌లైన్ చందమామ దృష్టికి కింది లింకు ద్వారా తీసుకురండి.

abhiprayam@chandamama.com

చందమామ పత్రిక, దాని అమూల్య కథా భాండాగారం మనందరిదీ కాబట్టి తలొ చేయ్యి వేస్తే కాని అది ఖచ్చితమైన రూపంలో అందుబాటులోకి రాదు. కాబట్టి లోపాలు కనిపించినప్పుడు అంతటితో వదిలివేయకుండా ఇలా పరస్పరం షేర్ చేసుకుంటే అవి వీలైనంత చక్కగా పరిష్కరించబడి పాఠకులకు చందమామ సరైన రూపంలో అందాలన్న ఆశయం సకాలంలో నెలవేరుతుంది.

ఈ విషయాన్ని కాస్త ఆలోచిస్తారా..

నోట్: శివరామ్ ప్రసాద్ గారు సూచించిన అంశాలను పట్టించుకునే క్రమంలో మార్కోపోలో సాహసయాత్రలు నేను మళ్ళీ చదవటం జరిగింది. నిజంగానే మార్కోపోలో ఆసియా పర్యటన విశేషాలను చక్కటి శైలితో ఈ ధారావాహిక పొందుపర్చింది. 1960 ఏప్రిల్ చందమామ సంచికనుంచి ఈ సీరియల్ ప్రారంభమైంది. వీలు దొరికితే మీరూ తప్పక ఈ సీరియల్‌ను మరోసారి చదవగలరు.

ఈ సీరియల్ పూర్తి పాఠాన్ని శివరామ్ ప్రసాద్ గారు తన బ్లాగులో ఈరోజే పెట్టారు. ఒకే చోట సీరియల్ మొత్తాన్ని చూడాలనుకునేవారు ఆయన బ్లాగులోంచి తీసుకోవచ్చు.

http://saahitya-abhimaani.blogspot.com/

మీ బ్లాగులో పెట్టకముందే ఈ ధారావాహికను తొలుత నాకే పంపారు. ధన్యుడిని ప్రసాద్ గారూ..

RTS Perm Link

చేతికందిన “చందమామ”

August 4th, 2009
చందమామ

చందమామ

“…తెలుగు రచయితగా, పత్రికా సంపాదకులుగా, సినీ నిర్మాతగా, దర్శకుడిగా పలు విభిన్న పార్శ్వాలను కలిగి ఉన్న బహుభాషావేత్త చక్రపాణి. చందమామ-విజయా కంబైన్స్ నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించిన వారిలో ఒకరైన చక్రపాణిగారు… కష్టపడితే ఫలితం ఉంటుందన్న ప్రాథమిక సూత్రాన్ని ప్రగాఢంగా నమ్మిన వ్యక్తి.

తనదైన ఓ ప్రత్యేక తెలుగు నుడికారంతో శరత్‌బాబు బెంగాలీ నవలను అనువాదం చేసిన చక్రపాణి… ఆ తెలుగు నవలా రచయిత శరత్ అనే అందరూ అనుకునేటట్లు, తను బెంగాలీ కుటుంబాలతో ఉన్నట్లుగా భ్రమింపజేశారు. ఒక సామాన్య రైతు కుటుంబంలో, ఓ చిన్న గ్రామంలో జన్మించిన ఈయన తగినంత పాఠశాల విద్య లేకపోయినా, తన సుదీర్ఘ సాధనచేత నాలుగైదు భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. తన కలంపేరునే సొంత పేరుగా చేసుకున్న చక్రపాణిగారి జన్మదినం నేడు.(ఆగస్టు 5) ఈ సందర్భంగా ఆయన స్మృతిలో…

చక్రపాణిగారు, నాగిరెడ్డిగారు కలసి షావుకారు, పాతాళ భైరవి, మాయాబజార్, గుండమ్మ కథ, మిస్సమ్మ, అప్పు చేసి పప్పు కూడు లాంటి… అజరామరమైన సినిమాలు తీశారు. సినిమాలే కాక వారిద్దరూ కలసి 1945లో ప్రారంభించిన ఆంధ్రజ్యోతి పత్రిక, 1947 జులైలో పిల్లల కోసం ప్రారంభించిన చందమామ జయప్రదం అయ్యాయి. నాగిరెడ్డి, చక్రపాణిల పేర్లు తెలుగు దేశమంతా మార్మోగాయి.

చందమామ ఈ రోజు పన్నెండు భారతీయభాషల్లో అపూర్వమైన రీతిలో ప్రచురించబడటానికి చక్రపాణిగారు వేసిన బలమైన పునాదులే కారణంగా చెప్పవచ్చు. అంతేగాకుండా, యువ ప్రచురణల ద్వారా చౌకధరలకు ఉత్తమసాహిత్యాన్ని అందించి ప్రజానీకంలో సాహిత్య విలువలను పెంచిన వ్యక్తిగా ఆయన సేవలు అజరామరం. తను సృష్టించిన ప్రతి పాత్ర, రచయితగా ఆయన కలం నుండి వెలువడిన ప్రతిమాట తెలుగువారి నిత్య జీవితాల్లోనుంచే వెలికితెచ్చి, ప్రజలకు ప్రీతిపాత్రుడయ్యారు.

రచయితగా, నిర్మాతగా, దర్శకుడిగా తన బహుముఖ ప్రజ్ఞాపాటవాలను తెలుగు ప్రజలకు రుచి చూపించి, “చేతికందిన చందమామ”గా పిల్లల హృదయాలలో సైతం చోటు సంపాదించిన శ్రీ చక్రపాణి సెప్టెంబరు 24, 1975 సంవత్సరంలో పరమపదించారు. చక్రపాణిగారి ఖచ్చితమైన కాలిక్యులేషన్, కఠోర పరిశ్రమ, నిబద్ధత, తన మీద తనకు గల అచంచల విశ్వాసాలే… తెలుగు చలన చిత్ర పరిశ్రమ గర్వించదగ్గ నిర్మాత, దర్శకుల్లో ఒకరిగా ఆయనని నిలబెట్టింది.

అరమరికలు, దాపరికాలు చక్రపాణిగారికి గిట్టవు. చెప్పదలుచుకుంది కుండ బద్ధలు కొట్టినట్లు చెప్పటం ఆయన స్వభావం. ఇతరులు ఏమనుకుంటారోనన్న భావం వీరికి ఏ కోశానా ఉండేది కాదు. భేషజాలు లేని అమృత హృదయుడు. తనలో ఎన్ని బాధలున్నా.. అన్నీ దాచుకుని లోకానికి చల్లని ప్రశాంతమైన చిరునవ్వుల్ని ప్రసాదించిన స్తితప్రజ్ఞుడీయన…..”

(‘చందమామ’ను తెలుగుజాతి చేతికందించిన చక్రపాణి గారి జన్మదినం సందర్భంగా వెబ్‌దునియా తెలుగు వెబ్‌సైట్ ప్రచురించిన కథనంలో కొంత భాగాన్ని ఇక్కడ పొందుపర్చాము.  చక్రపాణిగారిపై వెబ్‌దునియా పూర్తి పాఠం చదవాలంటే కింది రెండు లింకులను తెరవండి.)

http://telugu.webdunia.com/miscellaneous/kidsworld/gk/0908/04/1090804089_1.htm

http://telugu.webdunia.com/miscellaneous/kidsworld/gk/0908/04/1090804089_2.htm

RTS Perm Link

అనగనగా ఒక చందమామ

July 29th, 2009
అనగనగా ఒక చందమామ

అనగనగా ఒక చందమామ

అనగనగా ఒక చందమామ

ఏడుస్తున్న బిడ్డను లాలించేందుకు… కొసరి కొసరి గోరుముద్దలు తినిపించేందుకు… ఆకాశంలో వేలాడే చందమామని ఆశ్రయిస్తుంది అమ్మ.

అందుకే పాలుగారే ప్రాయంలోనే మనకు చందమామతో ఆత్మీయమైన అనుబంధం ఏర్పడుతుంది.

మిగతా బంధాల మాట ఎలా వున్నా చందమామతో ఏర్పడిన బంధం మాత్రం ఎన్నటికీ చెక్కు చెదరదు.

ఏ వయసులోనైనా, ఎంత యాంత్రికంగా మనుగడ సాగిస్తున్నప్పుడైనా తలెత్తి తనవంక చూస్తే చాలు చల్లని వెన్నెల స్పర్శతో మనసు పరవశమవుతుంది.

ఆకాశంలోని చందమామతో పాటు భూలోకంలోని మరో చందమామతో ఏర్పడే అనుబంధం కూడా అంత గాఢమైనదే.

చక్రపాణి, నాగిరెడ్డి గార్లు పిల్లలకోసం అలనాడే ఓ పత్రికకు ప్రారంభించడం, దానికి ”చందమామ” అని పేరు పెట్టడం ఎంతో అబ్బురమనిపిస్తుంది.

రెండో తరగతిలోనో మూడో తరగతిలోనో వున్నప్పుడే నాకు చందమామతో పరిచయం ఏర్పడింది.

ఎవరో మా ఇంటికి వచ్చిన వాళ్లు ఒక చందమామ ప్రతిని నాకు కావాలనే ఇచ్చారో, లేక మరిచిపోయి వదిలివెళ్లారో గుర్తులేదు కానీ నన్నది

తొలిచూపులోనే వశీకరించుకుంది.

క్లాసు పుస్తకాలలో లేని ఆకర్షణ ఏదో చందమామలో వుందని అప్పుడే అనిపించింది.

కొన్ని నెలలపాటు రోజుకు ఒకసారైనా ఆ చందమామని ముందేసుకుని తరగని ఆసక్తితో అందులోని బొమ్మల్ని తిరగేస్తూ కూర్చునేవాణ్ని.

ఒక్కో వాక్యాన్ని కూడబలుక్కుంటూ చదివేవాణ్ని.

అది చూసి మా అమ్మ నాకు అప్పుడే బోలెడంత చదువు వచ్చేసినట్టు మురిసిపోతూండేది.

నిజంగా నాకు చదువు మీద జిజ్ఞాసని పెంచిందీ, పుస్తకాలను ప్రేమించడం నేర్పిందీ చందమామే.

ఆ తరువాత కొంతమంది మిత్రులం కలిసి నాలుగో తరగతినుంచే తలా కొంత డబ్బు (!) వేసుకుని చందమామని కొనడం ప్రారంభించాం. రెండు మూడు

సీరియళ్లని బైండు కూడా చేయించాం. అది వేరే కథ.

చందమామలో దయ్యాలు, భూతాలు, మంత్రాలు, తంత్రాలు ఎన్నివున్నా బలమైన నీతిసూత్రం వల్ల కాబోలు ఆ కథలు నాలో మూఢనమ్మకాలను

గానీ, అశాస్త్రీయమైన ఆలోచనలను గానీ పెంచలేదు. పైగా మంచితనాన్ని, మానవతని, సృజనాత్మకతని పెంపొందించాయి.

చందమామ పుస్తకాలు…. కాంతారావు (విఠలాచార్య) సినిమాలు…. దారాసింగ్‌ కింగ్‌కాంగ్‌ల కుస్తీలు…… ఓహ్‌ బాల్యం ఎంత మధురమధురంగా వుండేదో.

ఒక చందమామ కొనాలన్నా…. 37 పైసలు పెట్టి ఒక సినిమా చూడాలన్నా … కనా కష్టంగా వుండేదారోజుల్లో మాకు.

అట్లాంటిది ఇప్పుడు ఒక ఊరి గ్రంథాలయానికి సరిపడేన్ని పుస్తకాలు ఇంట్లో వున్నా నా పిల్లలకు క్లాసు పుస్తకాలు తప్ప ఇతర పుస్తకాల పట్ల ఆసక్తి  కలగలేదు.

నేనే కలిగించలేకపోయానేమో.

అది నా ఒటమేనేమో.

వాళ్లు ఎంత ఉన్నత చదువులు చదివినా నాకిది తీరని వెలితిగా అనిపిస్తుంది. చాలా బాధనిపిస్తుంది.

సెల్లులు, వీడియో గేములు, కంప్యూటర్లు, చాటింగ్‌లు … వాళ్ల ప్రపంచమేవేరు. వాళ్ల అభిరుచులే వేరు.

ఈమధ్య కూడలిలో చందమామ గురించిన ప్రస్తావనలు చూసిన తరువాత ఇవన్నీ గుర్తొచ్చాయి.

పాత చందమామ సంచికలు ఇంటర్నెట్‌లో లభిస్తాయని తెలిసినప్పుడు ఎంత ఆశ్చర్యమనిపించిందో.

నేను ”గొడ్డలి పదును” అనే ఒకే ఒక చందమామ కథ రాశాను.

దానిని నెట్‌లో వెతికి వెతికి పట్టుకున్నప్పుడు ఎవరెస్ట్‌ శిఖరమెక్కినంత ఆనందం కలిగింది.

అట్లాగే చందమామ ఫోటో వ్యాఖ్యల పోటీలో నాకు మూడు నాలుగు సార్లు బహుమతులు వచ్చాయి. వాటిని కూడా వెతికి పట్టుకోవాలి.

చందమామ అభిమానులు పాత సంచికలకోసం ఈ కింది వెబ్‌సైట్‌ని చూడవచ్చు.

http://www.ulib.org/

(Advanced Search…Title : Chandamama,  Language: Telugu)

ఈ సమాచారం అందించిన సహ బ్లాగర్లు

నాగమురళి,

వేణువు,

బ్లాగాగ్ని

గార్లకు కృతజ్ఞతలు.

ప్రభాకర మందార

http://uyyaala.blogspot.com/2009/03/blog-post.html

1988 నాటి చందమామలో ప్రచురించబడిన తన ఏకైక కథ ‘గొడ్డలి పదును’ ను 20 ఏళ్ల అనంతరం ఆన్‌లైన్‌లో మిత్రుల సహాయంతో  చందమామ ఖజానా (ఆర్కైవ్స్) లో  కనుగొన్న క్షణాల్లో ప్రభాకర మందార గారి స్పందనను ఇక్కడ పోస్టు చేస్తున్నాము.

RTS Perm Link

మా చందమామ జ్ఞాపకాలు

July 25th, 2009

1st-chandamama-1947

బాల్యాన్ని ఎవరు మర్చిపోగలరు? బాల్యంతో ముడిపడిన చందమామ అనుభూతులను ఎవరు మర్చిపోగలరు? చందమామతో కలగలసిన ఆ పసితనాన్ని ఎవరు మరువగలరు? ఆ జ్ఞాపకాలను, చందమామ పరిమళాలను అందరికీ పంచండి. మనకంటూ మిగిలిన జాతి సంపద, సాంస్కృతిక సంపద చందమామ ఒక్కటే కదా…

చందమామ జ్ఞాపకాలను దశాబ్దాలుగా కొనసాగిస్తున్న వందలాదిమంది అభిమానులకు, బ్లాగర్లకు, నెటిజన్లకు ఆన్‌లైన్ చందమామను సాదర నిలయంగా మార్చాలనే ఆశయంతో http://telugu.chandamama.com     లో “మా చందమామ జ్ఞాపకాలు” విభాగాన్ని రూపొందించాము.

తెలుగునాడులో ఎంతమంది చందమామతో తమ బాల్యజీవితంలోని తాదాత్మ్య క్షణాలను గుర్తుతెచ్చుకుంటూ పలవరిస్తున్నారో ఈ ప్రపంచానికి చాటి చెప్పాలనే చిరు ఆకాంక్షతో… ఆన్‌లైన్ చందమామలో ఈ విభాగాన్ని ఏర్పర్చాము.

http://www.chandamama.com/lang/story/storyIndex.php?lng=TEL&mId=12&cId=49

తెలుగు జాతి సాంస్కృతిక సంపద అయిన చందమామను ఈ నాటికీ తమ జ్ఞాపకాల దొంతరలలో పదిలపరుచుకుంటున్న చందమామ అభిమానుల గుండె చప్పుళ్లను ఓ చోట చేర్చి అందరికీ పంచిపెట్టాలనే చిరు కోరికే ఈ “మా చందమామ జ్ఞాపకాలు” విభాగం రూపకల్పనకు మూలం.

జీవించడం కోసం ప్రపంచం నలుమూలలకు వలసపోయిన తెలుగు వారు చందమామ పత్రికతో తమ తరాల అనుబంధాన్ని నేటికీ ఎలా కాపాడుకుంటూ వస్తున్నారో, చందమామ జ్ఞాపకాలను పరస్పరం ఎలా పంచుకుంటున్నారో తెలిపే అమూల్యమైన వ్యాసాలు, లింకులు, తదితర సమాచారం ఈ విభాగంలో పొందుపర్చడం జరుగుతుంది.

చందమామతో తమ జ్ఞాపకాలను, అనుభూతులను ఈ విభాగంలో పంచుకోవాలని భావిస్తున్న అభిమానులకు, ‘చంపి’లకు(చందమామ పిచ్చోళ్లు) ఇదే మా సాదర ఆహ్వానం.

బాల్యంలో మీ చిన్ననాటి చిరునేస్తంగా పలకరిస్తూ వచ్చిన చందమామ జ్ఞాపకాలను మీరు తెలుగులో లేదా ఇంగ్లీషులో కింది లింకుకు పంపించగలరు. వీలయితే మీ ఫోటో, ప్రొఫైల్, ఈమెయిల్ చిరునామా తదితర వివరాలను కూడా పంపగలరు. 

ఆన్‌లైన్ చందమామకు మీ ఈమెయిల్ చిరునామాను పంపగలిగితే త్వరలో తీసుకువస్తున్న చందమామ న్యూస్‌లెటర్‌ను మీకు ప్రతివారం నేరుగా మీ ఈమెయిల్ ద్వారా పంపడానికి వీలవుతుంది.

చందమామతో మీ జ్ఞాపకాలు, మీ స్వంత రచనలు, సలహాలు, సూచనలు, విమర్శలను కింది లింకు ద్వారా ఆన్‌లైన్ చందమామకు పంపగలరు.

abhiprayam@chandamama.com

చందమామ పిచ్చోళ్లకు, అభిమానులకు చందమామ తరపున ఇదే మా ఆహ్వానం. మీ అమూల్యమైన సమయంలో కొంత కేటాయించి ఆన్‌లైన్ చందమామకు చందమామతో మీ అనుబంధం గురించి, మీకు ఆసక్తి ఉన్న అంశాలపైనా చిన్ని చిన్ని రచనలు అయినా సరే రాసి పంపడానికి మీకు వీలవుతుందా?

కథలు, గేయాలు, మీకు నచ్చిన పద్యాలు,  పాటలు, సైన్స్, టెక్నాలజీ, హాస్యం, మీకు తెలుసా, లోకజ్ఞానం, భారత దర్శిని, ప్రపంచ దర్శిని,  సాహిత్యం, శ్రావ్యమైన సంగీతం మీ ఇతర అభిరుచులు, ఆసక్తులకు సంబంధించి ఏ విషయంపైన అయినా సరే మీరు రచనలు పంపగలరు.

ప్రతి చందమామ పిచ్చోడికి, పిచ్చోళ్లకి, అభిమానులకు చందమామ ఆన్‌లైన్ తమదిగా ఫీలయ్యే వేదికగా ఉండాలని మా ప్రగాడ కాంక్ష, విశ్వాసం కూడా. హృదయం నిండా చందమామ తలపులను దివ్యంగా పొదవుకున్న మీ వంటి అభిమానులకు ఆన్‌లైన్ చందమామ సాదర నిలయంగా మారాలని కోరుకుంటున్నాం. మీరు పంపే ఏ రచనను అయినా సరే మీ పేరుతోనే చందమామలో పోస్ట్ చేస్తాము.

మీ రచన మీ స్వంతమేనని, ఆన్‌లైన్ చందమామలో ప్రచురణకు దాన్ని పంపుతున్నట్లుగా చిన్న ధ్రువీకరణను  మీ ఈమెయిల్ ఐడి ద్వారా abhiprayam@chandamama.com కు పంపితే చాలు.

చందమామతో మీ అనుబంధం గురించి ఇప్పటికే మీరు బ్లాగుల్లో, వెబ్‌సైట్లలో పోస్ట్ చేసి ఉంటే ఆ లింకులను (url) ఆన్‌లైన్ చందమామకు పంపగలరు. అన్నిటినీ ఒకచోట అమర్చి పాఠకులందరికీ అందించడానికి వీలవుతుంది.

ఈ లోపల మీనుంచి మీ వంటి చందమామ అభిమానుల నుంచి మాకు నిజమైన సహకారం ఒకటి కావాలి. ఆశిస్తున్నాం కూడా. ఇప్పుడిప్పుడే పురుడు పోసుకుంటున్న ఆన్‌లైన్ చందమామ రచన, డిజైన్, హోమ్ పేజీతో సహా ప్రతి ఒక్క అంశంపై మాకు మీ సలహాలు, సూచనలు, విమర్శలు, నిర్మోహమాటమైన అభిప్రాయాలు కావాలి.

చందమామ మరింత మెరుగుపడాలని, పాఠకుల కోరికలకు అనుగుణంగా ఉండాలని భావిస్తున్న మా కోరికను మీరు మన్నించినట్లయితే ఈ కింది లింకులకు మీరు మీ సూచనలు, సలహాలు, ప్రతిపాదనలు దయచేసి పంపగలరు. మీకు తెలిసిన చందమామ అభిమానులకు, ‘చంపి’లకు కూడా ఈ సమాచారం వీలయితే పంపగలరు.

abhiprayam@chandamama.com
Online@Chandamama.com

చందమామ పాత సంచికలలోని కథలను చదువదలిస్తే కింది ఆర్కైవ్స్ లింకులో చూడండి. గత సంచికల కోసం వెనక్కు వెళ్లి మీ అభిమాన కథలను మళ్లీ చదవండి. మా ఆర్కైవ్‌లను చూసి, ఆనందించండి.

http://www.chandamama.com/archive/storyArchive.php?lng=TEL

చందమామతో మీ జ్ఞాపకాలను ఆన్‌లైన్ చందమామకు తప్పక పంపించగలరు. చందమామ పాఠకులు, అభిమానులందరికీ ఇదే మా ఆహ్వానం.

RTS Perm Link

చందమామ : వికీపీడియా

July 14th, 2009

చందమామ తొలి ముఖపుట,జులై 1947

చందమామ లోగొ రాజా ర్యాబిట్.  చందమామ సుప్రసిద్ధ పిల్లల మాసపత్రిక. పిల్లల పత్రికే అయినా, పెద్దలు కూడా ఇష్టంగా చదివే పత్రిక. 1947 జూలై నెలలో మద్రాసు నుంచి తెలుగు, తమిళ భాషల్లో ప్రారంభమైన చందమామ, ఇప్పుడు 13 భారతీయ భాషల్లోనూ, సింగపూరు, కెనడా, అమెరికా దేశాల్లో రెండు సంచికలతో వెలువడుతోంది.

చందమామను బి.నాగిరెడ్డి – చక్రపాణి (వీరు తెలుగు, తమిళ బాషల్లో ఆణిముత్యాలవంటి సినిమాలను నిర్మించిన ప్రముఖ విజయా సంస్థ వ్యవస్థాపకులు కూడా) 1947 జూలైలో ప్రారంభించారు.

కేవలం 6 వేల సర్క్యులేషన్‌తో మొదలైన చందమామ నేడు 2 లక్షల సర్క్యులేషన్‌తో అలరారుతోందని తెలుస్తోంది. ఇది నిజంగా ఒక అద్భుతం , ఎందుచేతనంటే, చందమామ ప్రకటనలమీద ఒక్క పైసాకూడ ఖర్చు చెయ్యదు. ఈ పత్రికకు 6 – 7 లక్షల సర్క్యులేషన్ సాధించవచ్చని అంచనా.

టెలివిజన్, వీడియో ఆటలు, కార్టూన్ నెట్ వర్క్ లూ మొదలైనవి లేని రోజుల్లో, పిల్లలకు ఉన్న ఎంతో వినోదాత్మకమూ, విజ్ఞాన దాయకమూ అయిన కాలక్షేపం, చందమామ ఒక్కటే.

చందమామ ఎప్పుడు వస్తుందా, ఎప్పుడు వస్తుందా అని పిల్లలే కాదు వారి తల్లిదండ్రులూ ఉవ్విళ్ళూరుతుండేవారు. రామాయణ కల్పవృక్షం, వేయి పడగలు వంటి అద్భుత కావ్య రచనలు చేసి జ్ఞానపీఠ ప్రదానం పొందిన ప్రముఖ రచయిత, కవిసామ్రాట్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ..

“చందమామను నా చేతకూడా చదివిస్తున్నారు, హాయిగా ఉంటుంది, పత్రిక రావడం ఆలస్యమైతే కొట్టువాడితో దెబ్బలాడతా” అని ఒక సందర్భంలో అన్నాడంటే, చందమామ ఎంత ప్రసిద్ధి పొందిందో, పిల్లల, పెద్దల మనస్సుల్లో ఎంత స్థిరనివాసము ఏర్పరచుకుందో మనం అర్థం చేసుకోవచ్చును.

RTS Perm Link