చందమామ – నాకు నిజంగా మామే !

September 9th, 2010

నాకు మేనమామలంటూ ఎవరూ లేరు. నాకున్నదల్లా ఒక్క చందమామ మాత్రమే. నాకు  చందమామతో ఉన్న అనుబంధం ఈ నాటిది కాదు. దాదాపు 60 ఏళ్లనాటిది. ఇప్పుడు నా వయస్సు49. అరె. అదేమిటి, 11 ఏళ్లు ఎక్కువగా చెబుతున్నానని  అనుకోవద్దు. నాకు 8,9 సంవత్సరాల వయస్సు నుండి చందమామను చదువుతున్నాను. అంటే  1969  ప్రాంతాలనుంచి.  అలనాటి జ్ఞాపకాలను ఈ నాటి పాఠకులతో పంచుకోవాలని అనిపించింది.

అయినా,  అసలు చందమామ గురించి  జ్ఞాపకం తెచ్చుకోవాలా?  చందమామ గురించి మర్చిపోతేగా, నా చందమామ నాతోనే ఉంది. అందులో కథలు ముఖ్యంగా బొమ్మలు.  అలనాటి బాపు, వపా, చిత్రా బొమ్మలు లేని చందమామను నేడు ఊహించుకొంటేనే ఎంత దిగులేస్తుందో.

చందమామ 1947 తొలి సంచిక చిత్రం

మా నాన్నగారు  బడి గ్రంథాలయానికి చందమామను తెప్పించేవారు. అంటే 1974 వరకు మా నాన్న ప్రధానోపాధ్యాయులుగా ఉన్నా అది మధ్యలోనే ఆగిపోయింది. అయినా అప్పట్లో  చందమామలు కొనే అవసరం ఉండేది కాదు. ఎవరో ఒకరింట్లో చదివేవాళ్లం. 1974 ప్రాంతానికి నేను 8వ తరగతికొచ్చాక పత్రికలు బాడుగకు ఇచ్చే అంగళ్లకు వెళ్లి  మరీ పాత సంచికలు తెచ్చి చదివేవాళ్లం. నా బాల్యమంతా తిరుపతిలోనే జరిగింది. రాములవారి గుడి దగ్గర ఒకాయన బాడుగకు పుస్తకాలిచ్చేవాడు. 10 పైసలు ఒక రోజు బాడుగ. అలా కొన్నాళ్లకు ఆయనతోనే కాక, భవానీనగర్ లో శ్రీనివాసులు అనే ఆయనతో కూడా పరిచయం పెరిగింది.

వీరినించి నాకు తెలిసిందేమిటంటే, వీరు పాత పత్రికలను అంటే 2 లేదూ3 నెలల తరవాత సగం రేటుకు అమ్మేసే వారు.  అంతే. ఈ విషయం తెలియగానే ఆ రెండు అంగళ్లపైనా దండయాత్ర చేసేసి వారిద్దరి దగ్గరా ఉండే పాత సంచికలన్నీ కొనేశా. ఇప్పటికీ గుర్తు. అట్టలు లేని పాత చందమామలో గుండుభీమన్న కథ. పరోపకారి పాపన్న కథ.  చందమామ దొరికితే  పట్టుకుని  ఇక నిత్య పారాయణ అన్నమాటే. తెరిచిన ప్రతిసారీ కొత్తగా కనిపించేది. ఒక సంచికను కనీసం 5, 6 సార్లైనా చదివితే గానీ తృప్తి ఉండేది కాదు.

అప్పట్లో, అంటే 60 దశకంలో ప్రతి ఏడాదీ కొన్ని ప్రత్యేక సంచికలు ఎక్కువ పేజీలతో వచ్చేవి. ఆ తరవాత ఆకారం, బరువు – రెండూ తగ్గిపోయాయి. నిజానికి, అప్పట్లో ఇంకా వ్రాయటం, చదవటంసరిగా రాకపోయినా, తెలుగు భాషలో ఉన్న చందమామ కథలను చదవటం, నాకు తెలుగు  భాషను నేర్చుకోడానికి ఎంతగానో ఉపకరించింది. తెలుగు తప్పులు లేకుండా వ్రాయటం అబ్బింది. అలాగే మంచి, మంచి వాడుక పదాలను కూడగట్టుకుని కొంతలో కొంత  భాష మీద పట్టు సంపాయించటానికి చందమామ దోహదపడిందనే చెప్పాలి. దీని వెనక  శ్రీ నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి, కొ.కు. దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం గార్ల  కృషి ఎనలేనిది.

రాతి రథం, యక్ష పర్వతం, మహాభారతం, రామాయణం, విచిత్ర కవలలూ, వినాయక కథ, జ్వాలా ద్వీపం, పంచతంత్ర కథలు – ఇలాటివి అన్ని సీరియల్స్  నేనే స్వయంగా బైండింగ్ నేర్చుకొని మరీ  చేసి నా లైబ్రరీలో  దాచాను. నా పిల్లలకు సైతం అలనాటి చందమామే  నేటికీ నేస్తం.  మా నాన్న గారు పరమపదించేదాకా  రోజూ ఆ బైండింగ్‌లతో కాలక్షేపం చేసేవారు.  ఎప్పటికప్పుడు ఈ ధారావాహికలు చదివినా అవి నిత్య నూతనంగా ఉంటాయి. దానికి, కథ, కథనం మాత్రమే కాదు చిత్రా గారి బొమ్మలూ కారణాలే.

చందమామలో వీరలక్ష్మి పెద్దక్కయ్య, గుండు భీమన్న,  పరోపకారి పాపన్న కథలు మాత్రం నాకు గుర్తు లేవు, ఇవి 1960 ముందు వచ్చాయి. అలాగే నవాబు నందిని, దుర్గేశ నందిని వంటి ధారావాహికలు కూడా. ఇవి మాత్రం ఎందుకో మళ్లీ పునర్ముద్రణ కాలేదు.

శ్రీ కొకు, శ్రీ దాసరి  గార్ల పేర్లు ఇపుడు వినవస్తున్నాయి గానీ అప్పట్లో చందమామ అంటే  శ్రీ నాగిరెడ్డి-చక్రపాణి మాత్రమే. అంత బ్రాండ్ ఇమేజి వారిద్దరిదీ. శ్రీ కొకు గారు అందించిన పౌరాణిక కథనాలు నిజంగా నాలో  దైవారాధనను పెంచాయి. నిజానికి నాస్తికులని ముద్రపడినవారే  దైవాన్ని  బాగా అధ్యయనం చేస్తారు. వారి సులభ శైలి కూడా ఎంతో చక్కని తెలుగును నేర్చుకొనే అవకాశాన్ని కలగజేసింది.

చందమామలో బొమ్మలు – ఎన్ని సార్లు చూసినా తనివి తీరదు. చిత్రా గారు ధారావాహికలకు, ఇతర కథలకు వేసిన బొమ్మలు, శంకర్ గారు వేసే  పురాణ ధారావాహికల బొమ్మలూ ధారావాహికల మొదటినుంచి చివరివరకూ ఒకేలాగ ఉండే పాత్రల బొమ్మలు అబ్బురపరచేవి.   అసలు ఆయా కథలు నిజంగా  జరిగాయా, వీరు సన్నివేశాలను చూసి మరీ చిత్రీకరించారా అన్నంత గొప్పగా ఉండేవి. నాలాటి వారికి  పురాణ కథలు సుపరిచయం కావటానికి కారణం – వీరి బొమ్మలే.

ఇక వడ్డాది పాపయ్యగారి బొమ్మల గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే.  ఆయన వేసిన ముఖ చిత్రాలు, పౌరాణిక ధారావాహికలకు వేసిన చుత్రాలూ  చందమామకు ఎంతగానో వన్నె తెచ్చాయి. కొత్త చందమామను షాపువాళ్ళు వరుసగా పెట్టినప్పుడు, ఆ దుకాణానికే గొప్ప అలంకరణ చేసినట్టుగా ఉండేది. పాపయ్యగారు, అద్భుతమైన రంగుల మేళనింపు, అది ఆయనకి మాత్రమే సాధ్యమైన శైలి. తమ పార్వతీ కళ్యాణం, దక్షయజ్ఞం వంటి ధారావాహికలకు  వపా గారు వేసిన బొమ్మలు     – అంటే ఒరిజినల్ రేఖా చిత్రాలను నాకు స్వర్గీయ ఉత్పల సత్యనారాయణాచార్యులవారు   చూపారు.

నిజంగా  కావ్య రచనలో ఆయనొక మహర్షి అయితే, బొమ్మల విషయంలో వపాగారు ఒక బొమ్మర్షి.  ఈ బొమ్మలు మీకు ఎప్పటికైనా పనికొస్తాయి, దాయండని ఆనాడు చందమామ అధిపతి తమకిచ్చారని   శ్రీ ఉత్పల వారు నాతో చెబుతూ,  ”అవి నా ప్రాణం నాయనా, ఆ బొమ్మలు జాగ్రత్త !”  అనే వారు శ్రీ ఉత్పల వారు. వారి దగ్గరే  వారు రాసి చందమామ  ప్రచురించిన గంగావతరణం, శమంతకమణి వంటి రచనలను శ్రీ బాపు గారు వేసిన బొమ్మలతో  చూసి ఆశ్చర్యపోయాను.

ఎప్పటికైనా శ్రీ ఉత్పల వారి ఆ పుస్తకాలను బాలల కోసం రంగుల్లో వేయించాలని నా ఆశ.  అసలు  ఆ గంగావతరణం   శ్రీ ఉత్పల వారి గొంతులో ఆ రోజు నేను వింటూంటే,  గంగావతరణ సన్నివేశం నాకళ్ల ముందు అలాగే కనిపించింది. కాదు కాదు. శ్రీ బాపు గారు ఆ సన్నివేశాన్ని స్వయంగా  చూసి బొమ్మ గీశారేమేననిపించింది.

నా దురదృష్టం.  వారిని మళ్లీ కలిసి పాడించి రికార్డ్ చేయాలనుకొనేలోగానే  శ్రీ ఉత్పల గారు చందమామలో  ఆ అవ్వ దగ్గర కథలు వినడానికి వెళ్లి పోయారు. వారు మాటల్లో చెప్పగా నాకు తెలిసిందేమిటంటే, “ఆ రోజుల్లో  చందమామలో   ప్రచురించిన గంగావరణం, శమంతకమణి వంటి ధారావాహిక రచనలు విడిగా పుస్తకాలుగా చందమామే ప్రచురించేది. వాటికి అనూహ్యమైన స్పందన లభించేది కూడా”.   మరి ఆ సాంప్రదాయం ఎందుకు, ఎపుడు ఆగిపోయిందో అర్థం కాని విషయం.

1970 నించి నేను సేకరించిన సంచికలు ఇప్పటిదాకా అన్నీ ఉన్నాయి. కాకపోతే, 1990 దాకా సీరియల్స్ వేరేగా, కథలు వేరేగా బైండ్ చేసాను. ఆ రోజుల్లో చందమామ కోసం డబ్బులు సమకూర్చడం కూడా కష్టమైపోయేది. అయినా, ఇంటికొచ్చిన వారు  నాకిస్తూండిన రూపాయీ, ఐదు రూపాయలూ  సమయానికి నన్నాదుకొనేవి.  1975, 76 తరవాత ప్రతినెలా కొనడం మొదలెట్టాను. ప్రతి నెల ఎప్పుడు వస్తుందా అని ఎదురు చూడటం, చందమామ వచ్చే తేదీల ప్రకారం తిరుపతిలో చెంగారెడ్డి అనే ఆయన ఏజంటు – ఆయన అంగడికి వెళ్లి  కొనడం.  ఇలా 1987 దాకా కొనసాగింది.

1987లో ఉద్యోగ రీత్యా ఢిల్లీ వెళ్లా.  ప్రతి నెలా కన్నాట్ ప్లేస్ లో లేదంటే కరోల్ బాగ్‌లో  చందమామను చూడగానే  ప్రాణం లేచివచ్చేది.  అలా 11 ఏళ్లు ఢిల్లీలో చందమామనే కాదు, అనేక తెలుగు వార, మాస పత్రికలు కొని మా ఆఫీసులో  ఒక బుక్ క్లబ్ నెలకొలిపి, దానికి  అనుబంధంగా స్పందన అనే జిరాక్సు పత్రికనూ నడిపాను. స్పందన 1994లో ఆగిపోయింది. 1997లో హైదరాబాదుకు బదిలీ అయ్యాను.  మిగిలిన వార పత్రికలన్నిటినీ మానేసినా, చందమామను మాత్రం ఇప్పటికీ కొంటున్నాను. అదొక మరవలేని ఆనందమైన అనుభవం.

1980 దశకంలో చందమామ నాకు వాల్ట్ డిస్నీ కామిక్స్ ఆంగ్లంలో పరిచయం చేసింది. దాదాపు 3,4 ఏళ్లు వచ్చినట్టున్నాయి. అప్పట్లో దానికీ వార్షిక చందా కట్టి మరీ తెప్పించే వాడిని.  అదెందుకు ఆగిపోయిందో ఇప్పటికీ  అర్థం కాని విషయం. సంస్కతం  నేర్చుకోడానికి మా గురువుగారు  నా చేత సంస్కృతం చందమామ  కొనిపించారు. అన్ని సంచికలూ లేవు గానీ, విచిత్ర కవలలూ, ముగ్గురు మాంత్రికులూ మరి కొన్ని కథలూ మాత్ర బైండు చేయించి దాచుకొన్నా.

ఇటీవల చందమామ కార్పొరేటికరణ జరిగే సమయంలో కొద్ది రోజులు తొలి సంచికలు ఏ నెలకానెల పిడిఎఫ్  వర్షన్స్‌గా వెబ్ సైట్లో ఉంచినపుడు  ఓ వారం రోజులు ఓపిగ్గా  10 ఏళ్ల చందమామనూ డౌన్ లోడ్  చేసి దాచుకొన్నా. అదొక చక్కని అనుభూతి. కానీ ఏమైనా సరే. ప్రింట్  వర్షన్‌కు మించింది లేదు. ఆ పిడిఎఫ్ కాపీలను చదవాలంటే బద్దకం. కారణం – కంప్యూటర్ ఆన్ చేయాలి. కరెంట్ ఉండాలి. ఓపిగ్గా  మానిటర్‌కు కళ్లు అప్పగించాలి.  అవన్నీ అలా ఉంచితే, అన్ని సంచికలూ డౌన్ లోడింగుకు ఉంచితే  బావుంటుందన్నది నా ఆశ.

చందమామ కథలు నాకిచ్చిన చక్కటి ప్రవర్తనా సరళి, జీవితంలో ఎంతగానో ఉపకరించింది, హాయిగా బ్రతకటానికి అనువైన మార్గాన్ని ఎంచుకునే అలోచనా బలం కలిగింది. నేడు నన్నో రచయితగా నిలబెట్టింది. కానీ  అదే సమయంలో చందమామ బైండులను ఎవరైనా అడిగితే ఇచ్చేవాడిని కాక పోవడంతో పిసినారిగా, అడిగితే పుస్తకాలు ఇవ్వని వాడిగా ముద్ర వేసాయి.

ఇలా వ్రాసుకుంటూ పోతే చందమామ జ్ఞాపకాలు అనేకం.  మానవీయ విలువలను ఎత్తి చెప్పడం, పిల్లలలో చిన్నతనంనుంచీ నీతిని గురించి, మంచితనం గురించి, మతం, మానవత్వం – ఇలా పలు అంశాలగురించి నూరిపోయడంలో  సఫలీకృతమైంది చందమామ. పుస్తకంలేని గది ఆత్మలేని శరీరంలాటిదంటారు. చందమామ పత్రిక లేని ఇంటిని చూసినా,  శ్రీ  బాపు, వపా, చిత్రా గార్లు వేసిన బొమ్మలులేని నేటి చందమామను చూసినా అది అక్షరాలా నిజమనిపిస్తోంది.

Dr.వి.వి. రమణ

హైదరాబాద్

మీ చందమామ జ్ఞాపకాలు ఆద్యంతమూ బాగానే ఉన్నప్పటికీ కొన్ని మెరుపు వ్యాక్యాలు మీ కథనంలో అక్కడక్కడా పొందుపర్చారు. మచ్చుకు ఒకటి.
“కొకు గారు అందించిన పౌరాణిక కథనాలు నిజంగా నాలో  దైవారాధనను పెంచాయి. నిజానికి నాస్తికులని ముద్రపడినవారే  దైవాన్ని  బాగా అధ్యయనం చేస్తారు.” నాస్తికులకు ఈరోజు గొప్ప దినం అనుకుంటాను. పరమదైవ భక్తుడైన మీరు,  నాస్తికులే దైవాన్ని బాగా అధ్యయనం చేస్తారని కితాబివ్వడం మీ నిష్పాక్షిక వైఖరికి సంకేతం మాత్రమే కాదు. 1950, 60, 70 దశకాల్లో తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రగతిశీల రచయితలందరూ భాష విషయంలో, సమాచార వ్యక్తీకరణ విషయంలో కొత్తపుంతలు తొక్కారన్నది చారిత్రక వాస్తవం కూడా. దీన్నే మీరు మరో రూపంలో చెప్పారు.

చివరగా..
చందమామ జ్ఞాపకాలు పంపినందుకు మరోసారి కృతజ్ఞతలతో..
రాజు.

RTS Perm Link


7 Responses to “చందమామ – నాకు నిజంగా మామే !”

  1. chandamama on September 9, 2010 6:30 AM

    డాక్టర్ రమణ గారినుంచి ఇప్పుడే అందిన ఈమెయిల్…

    రాజుగారూ
    చందమామ కొరియర్ అందిందోచ్…

    మీరు పంపిన 4 నెలల పాత చందమామ సంచికల కొరియర్ ఇప్పుడే అందింది.
    సో. ఆగస్ట్ 2010 వరకు అన్ని సంచికలూ వచ్చినట్టే.
    ధన్యుడను. మళ్లీ కలుద్దాం.
    సెలవా
    నమస్కారాలతో…..

    మీ
    రమణవి3

  2. వి3 రమణ on September 9, 2010 6:41 AM

    అప్పుతచ్చులు దొర్లాయి. క్షంతవ్యుడను.

  3. వి3 రమణ on September 13, 2010 4:05 AM

    ఇది పానకంలో పుడక.

  4. V3Ramana on October 20, 2010 5:36 AM
  5. Sowmya Rajendran on October 20, 2010 11:08 PM
  6. Anonymous on October 25, 2010 4:15 AM

    Chandamama is chandamama of ester years for most of us.
    regards
    Dr VVV Ramana

  7. Sowmya Rajendran on October 26, 2010 1:58 AM

Trackback URI | Comments RSS

Leave a Reply

Name

Email

Website

Speak your mind