bEtaaLa kathalu : vikeepeeDiyaa

July 14th, 2009

bEtaaLakathala modaTi puTalalO okaTi, chaalaa kaalaMgaa mudriMchabaDuchunnadi

bEtaaLakatha modaTi katha 1972lo punarmudriMchinappaTidi. guNaaDhyuDu saMskRtamulO rachiMchina “bRhat katha” bEtaaLakathalaku moolaM. ee kathalanu koMtakaalamu taruvaata “kathaasaritsaagaraM” saMpuTi lOniki chErchaaru. moolaMlO 25 kathalu maatramE unnaayi. chivari kathalO bEtaaLuDi praSnalaku vikramaarkuDu javaabulu cheppalEkapOtaaDaTa. aMtaTitO aa kathalu samaaptamavutaayi. kaani, bEtaaLa kathalalOni chivari katha aMdubaaTulO lEdu.

moolakatha
gOdaavaree teeraana, pratishTHaanapuraaniki vikramaarkuDu raaju. oka bhikshuvu aayanaku rOjoo oka paMDu lOpala ratnamu peTTi istoo, aayana praapakaM saMpaadiMchaTaaniki prayatniMchEvaaDu. alaa paMDulO ratnaM peTTi istunnaTlu, konni rOjula varaku raajuku teliyadu. aa vishayaM telisina rOjuna, vikramaarkuDu bhikshuvu yokka viSvaasaaniki mechchi, kaaraNaM cheptEgaani marnaaDu paMDu teesukOnani cheptaaDu.

daaniki bikshuvu, tanu oka maMtraanni saadhiMchadalachaananee aMduku oka veeruDi sahaayaM kaavaalanee, vikramaarkuni nuMDi taanaa sahaayaM aaSistunnaananee aDugutaaDu. vikramaarkuDu tagina sahaayaM cheyyaTaaniki oppukuMTaaDu. bikshuvu, raabOyE kRshNa chaturdaSi raatri cheekaTi paDagaanE raajunu mahaa SmaSaanaaniki rammaMTaaDu.

alaagE vikramaarkuDu veLtaaDu. akkaDE unna bhikshuvu, raajunu SiMSupaa vRkshaM meeda vELLaaDutunna purushuDi SavaM techchi, tana sameepaMlO uMchamaMTaaDu. raaju aa cheTTu ekki vELLaaDutunna Savaanni taaDu kOsi kiMda paDavEstaaDu. kiMdapaDagaanE, SavaM EDavaTaM modalupeDutuMdi. bEtaaLudu aa Savaanni aavahiMchi unna saMgati telusukOlEka vikramaarkuDu,

eMduku navvutaavu, pOdaaM pada aMTaaDu. raajuku ilaa maunabhaMgaM avagaanE nElameedi SavaM maayamai, maLLee cheTTu meeda vELLaaDutoo kanapaDutuMdi. vikramaarkuDu bEtaaLuDu pooni unna aa Savaanni maLLee kiMdapaDEsi, bhujaM meeda vEsukuni maunaMgaa SmaSaanaM kEsi naDavaTaM modalu peDataaDu.

appuDu SavaMlOni bEtaaLuDu, “raajaa, neeku vinOdaMgaa uMDaTaaniki oka katha chebutaanu vinu” aMToo oka katha cheptaaDu. katha chivara praSna vEsi, “ee praSnaku samaadhaanaM telisi kooDaa cheppaka poyyaavO, nee tala pagili pOtuMdi” aMTaaDu. vikramaarkuDu tana maunaM veeDi praSnaku tagina samaadhaanaM cheputaaDu. aa vidhaMgaa, vikramaarkuDiki maunabhaMgaM jaragagaanE, bEtaaLuDu SavaMtO sahaa maayamai, terigi cheTTu ekkutaaDu.

chaMdamaamalO dhaaraavaahika
ee kathalu eMtO kaalaM chaMdamaama patrikalO kathaa sravaMtigaa vachchaayi. ippaTikee vastunnaayi. idoka chitramaina kathala saMpuTi. prati maasaM oka saMghaTana (vikramaarkuDu cheTTumeedanuMchi Savaanni diMchi, bhujaana vEsukoni) tO modalayyEdi, alaagE, maroka saMghaTana (vikramaarkuDiki aa vidhaMgaa mauna bhaMgaM kaagaanE, SavaMlOni bEtaaLuDu aakaaSaMlOki egiripOyaaDu)tO aMtamayyEdi.
prati kathalOnoo, vikramaarkuDu mOstunna SavaMlOni bhEtaaLuDu, vikramaarkuDiki “Srama teliyakuMDaa vinu” ani O chakkaTi katha cheppEvaaDu. chivaraku, aa kathaku saMbaMdhiMchi chikku praSna/lu vEsEvaaDu. alaa praSnalu vEsi, vikramaarkuDiki oka hechcharika chEsEvaaDu “ee praSnalaki samaadhaanaM telisee cheppakapoyyaavO, nee tala veyyi vakkalavutuMdi” ani.

maunaM veeDitE vrata bhaMgaM ayyi, vachchinapani cheDutuMdi, samaadhaanaM telisee cheppakapOtE prraaNaaniki pramaadaM. paapaM vikramaarkuDu EM chEstaaDu? tappani paristhitulalO, tana maunaM veeDi, aa chikku praSnaku chaalaa vivaraMgaa javaabu cheppEvaaDu. ee vidhaMgaa pratinelaa SavaMlOki bEtaaLuDu pravESiMchi, katha cheppi, praSnalaDigi, hechchariMchi, vikramaarkuDiki mauna bhaMgaM chEsi, ataDu vachchina pani kaakuMDaa chEsEvaaDu. alaa pai nelaki katha modaTiki vachchEdi.

bEtaaLa katha modaTi katha elaa uMTuMdO anna paaTHakula asaktini gamaniMchi gaabOlu, chaMdamaama 25 saMvatsaraalu poorti chEsukunna saMdarbhaMgaa, 1972 joolailO modaTi bEtaaLakatha raMgulalO punarmudriMchaaru. chaMdamaamalO, modaTa cheppabaDina kathaku pEru peTTalEdu. aa taruvaata kathalanniTikee katha modaTi puTalO paina katha pEru, kiMda “bEtaaLa kathalu” ani vEyasaagaaru.
bEtaaLa kathalaku modaTi pEjeelO vEsE bomma chaalaa saarlu maarchi maarchaaru. alaagE katha chivari puTalO, bEtaaLuDu egiri pOtoo uMDaTaM, vikramaarkuDu katti doosi veMTa paDutuMDaTaM kooDaa chaalaa rakaalugaa veyyabadinadi. aMdulO konni, chitraalu vyaasaM chivara chooDavachchu.

Seershikagaa bEtaaLa kathalu

asalu, bEtaaLa kathalu paatika maatramE! kaani, chaMdamaamalO vaMdala koladi maamoolu kathalanu (ippaTivaraku 600 paigaa) bEtaaLa kathalugaa eMtO nErpugaa maarchi prachuriMchaaru. saadhaaraNamaina pillala kathallOMchi, katha chivara, prati nelaa, oka chikku praSnanu sRshTiMchaDaM, daaniki chakkaTi samaadhaanaM cheppiMchaDaM, saamaanya vishayaM kaadu.

ati kashTataramaina ee panini, daSaabdaala paaTu niraaghaaTaMgaa konasaagiMchaDaM, chaMdamaama nibaddhataku, naipuNyaaniki, chakkaTi nidarSanaM. telugu jaanapada saahityaMlOni pEroMdina oka kathaa saMpuTini teesukuni, aa kathalanu prachuriMchaTamE kaaka, adE paMdhaalO anEka itara kathalanu prachuriMchi, chinna pillalaku(peddalaku kooDa) chakkaTi aalOchanaa paddhati, saMdEhaalanu praSnala roopaMgaa vyaktaparachaTaM, tarkaMtO kooDina chakkaTi samaadhaanaalu ichchE nErparitanaM ee Seershika dvaaraa chaMdamaama vaaru aMdachESaaru.

kathaa saMpuTi lEdaa dhaaraavaahikagaa modalu peTTabaDinaa, chivaraku oka kathaa Seershikagaa sthirapaDinaayi ee bEtaaLa kathalu. telugu patrikaa charitralO anni Seershikalakanna ekkuvakaalaM prachuriMchabaDina, iMkaa prachuriMchabaDutunna Seershika idi okkaTE ayi uMDavachchunu. ee chakkaTi saahitya prakriya venuka prasiddha rachayita, chaMdamaamaku ekkuvakaalaM saMpaadakuDigaa panichEsina, koDavaTigaMTi kuTuMbaraavu kRshi eMtagaanO unnadi.

mari konni pillala patrikalu, bommarillu vaMTivi idE paddatilO kathalanu (karaaLa kathalu) sRshTiMchaTaaniki payatniMchaayi. kaani, aMtagaa vijayaM saadhiMchalEka pOyaayi.

RTS Perm Link


Trackback URI | Comments RSS

Leave a Reply

Name

Email

Website

Speak your mind